TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
TANER YALÇINKAYA BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2015/12152)
Karar Tarihi: 10/10/2019
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Engin YILDIRIM
Üyeler
:
Recep KÖMÜRCÜ
Rıdvan GÜLEÇ
Recai AKYEL
Yıldız SEFERİNOĞLU
Raportör
:
Heysem KOCAÇİNAR
Başvurucu
:
Taner YALÇINKAYA
Vekili
:
Av. Enver Erdal ŞİMŞEK
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğiiddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 13/7/2015 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına karar verilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylarözetle şöyledir:
6. Davalıya ait işyerinde hizmet sözleşmesine bağlı olarak hekimolarak çalışan başvurucu 5/5/2008 tarihinde işçilikten kaynaklanan bir kısımalacağının ödenmesi istemiyle dava açmıştır. Başvurucunun aynı niteliktekifazlaya ilişkin hakları için açmış olduğu ikinci dava da ilk dava ile birleştirilmiştir.
7. Elazığ İş Mahkemesi (Mahkeme)12/4/2013 tarihinde davanın fazla mesai ücreti ve ulusal bayramtatil ücretiyönünden kabulüne, diğer istekler yönünden reddine karar vermiştir.
8. Hüküm başvurucu tarafından temyiz edilmiştir. Yargıtay 22.Hukuk Dairesi iş sözleşmesinin başvurucu tarafından haklı nedene dayalı olarakfeshedildiği tespitinde bulunarak kıdem tazminatına karar verilmek üzere hükmü19/2/2015 tarihinde bozmuştur.
9. Mahkeme, bozma ilamına uymuş ve 26/5/2015 tarihinde daha öncekabul edilen isteklerin yanı sıra kıdem tazminatına da karar vermiştir. Karar,temyiz edilmeden 26/6/2015 tarihinde kesinleşmiştir.
10. Başvurucu 13/7/2015 tarihinde bireysel başvurudabulunmuştur.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
11. Mahkemenin 10/10/2019 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
12. Başvurucu, işçilik alacaklarına dayalı olarak açılan vekarmaşık olarak kabul edilmesi mümkün olmayan davanın yargılamasının makul süreiçinde tamamlanmamasından yakınmıştır. Başvurucu ayrıca uzun süren yargılamanedeniyle bir kısım alacaklarının zamanaşımına uğradığını ve hükmedilenalacakların da değer kaybına uğradığını belirterek mülkiyet ile adil yargılanmahaklarının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
13. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafından yapılanhukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifinikendisi takdir eder (Tahir Canan,B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16). Başvurucu, mülkiyet hakkına yönelikşikâyetlerin kaynağı olarak yargılamanın makul süre içinde tamamlanmamasınıgösterdiğinden iddialar bir bütün olarak adil yargılanma hakkı kapsamındadeğerlendirilmiştir.
B. Değerlendirme
14. Ferat Yüksel (B. No: 2014/13828,12/9/2018) kararında Anayasa Mahkemesi; yargılamaların makul süredesonuçlandırılmadığı ya da yargı kararlarının geç veya eksik icra edildiği ya dahiç icra edilmediği iddiasıyla 31/7/2018 tarihinden önce gerçekleştirilenbireysel başvurulara ilişkin olarak Adalet Bakanlığı İnsan Hakları TazminatKomisyonuna (Tazminat Komisyonu) başvuru imkânının getirilmesine ilişkin yoluulaşılabilir olma, başarı şansı sunma ve yeterli giderim sağlama kapasitesininbulunup bulunmadığı yönlerinden inceleyerek bu yolun etkililiğini tartışmıştır.
15. Ferat Yüksel kararında özetle anılan başvuruyolunun kişileri mali külfet altına sokmaması ve başvuruda kolaylık sağlamasınedenleriyle ulaşılabilir olduğu, düzenleniş şekli itibarıyla ihlal iddialarınamakul bir başarı şansı sunma kapasitesinden mahrum olmadığı ve tazminatödenmesine imkân tanıması ve/veya bu mümkün olmadığında başka türlü telafiolanakları sunması nedenleriyle potansiyel olarak yeterli giderim sağlamaimkânına sahip olduğu hususunda değerlendirmelerde bulunulmuştur (Ferat Yüksel, §§ 27-34). Bu gerekçelerdoğrultusunda Anayasa Mahkemesi, ilk bakışta ulaşılabilir olan ve ihlaliddialarıyla ilgili başarı şansı sunma ve yeterli giderim sağlama kapasitesiolduğu görülen Tazminat Komisyonuna başvuru yolu tüketilmeden yapılanbaşvurunun incelenmesinin bireysel başvurununikincil niteliği ile bağdaşmayacağı sonucuna vararak başvuruyollarının tüketilmemiş olması nedeniyle kabul edilemezlik kararı vermiştir (Ferat Yüksel, §§ 35, 36).
16. Mevcut başvuruda, söz konusu karardan ayrılmayı gerektirenbir durum bulunmamaktadır.
17. Açıklanan gerekçelerle başvurunun diğer kabul edilebilirlikkoşulları yönünden incelenmeksizin başvuruyollarının tüketilmemesi nedeniyle kabul edilemez olduğuna kararverilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkiniddianın başvuru yollarının tüketilmemesi nedeniyleKABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA10/10/2019 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.