TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
TEOMAN GÜRSOY BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2017/18796)
Karar Tarihi: 27/2/2020
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üyeler
:
Serdar ÖZGÜLDÜR
Kadir ÖZKAYA
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Selahaddin MENTEŞ
Raportör
:
Fatma Burcu NACAR YÜCE
Başvurucu
:
Teoman GÜRSOY
Vekili
:
Av. Veysel ÖZER
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesinedeniyle mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 21/3/2017 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına karar verilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ve UlusalYargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla erişilen bilgi ve belgelerçerçevesinde olaylar özetle şöyledir:
6. Başvurucu; sahte evrakla değişik telefon operatörlerinebaşvurularak adına telefon hattının açıldığını, davalı Operatör Şirketininborca istinaden icra takibi başlattığını belirterek borçlu olmadığı hâldeödemek zorunda kaldığı 2.150,79 TL'nin iadesi için Bakırköy 3. TüketiciMahkemesinde istirdat davası açmıştır.
7. Bakırköy 3. Tüketici Mahkemesi 27/10/2015 tarihli kararı iletaraflar arasındaki işlemin tüketici işlemi olmadığı, genel görevli mahkemededava açılması gerektiği gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir.
8. Dosya Bakırköy 9. Asliye Hukuk Mahkemesine (Mahkeme) tevziedilmiştir. Mahkeme 13/7/2016 tarihinde dosya üzerinden yaptığı incelemedeDüzce 2. İcra Dairesinin 2011/4893 ve 2011/4894 sayılı takip dosyasında icratakibinin Düzce'de başlatıldığını, davalı Şirketin idari merkezinin Ankara'dabulunduğunu ve Düzce Asliye Hukuk Mahkemesinin yetkili olduğunu belirtmiş;temyiz kanun yolu açık olarak yetkisizliğine hükmetmiştir.
9. Yetkisizlik kararı 28/7/2016 tarihinde başvurucuya tebliğedilmiş, başvurucu aynı tarihte UYAP üzerinden dosyanın görevli ve yetkiliDüzce Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesini talep etmiştir.
10. Mahkeme 26/9/2016 tarihli ek kararında 12/1/2011 tarihli ve6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 20. maddesinde görevsizlik veyayetkisizlik kararı verilmesi hâlinde kararın tebliğ tarihinden itibaren ikihaftalık süre zarfında taraflardan birinin dosyasının görevli ya da yetkilimahkemeye gönderilmesini talep etmemesi durumunda davanın açılmamışsayılmasınakarar verileceğini ifade etmiştir. Yine Mahkeme; yasal süre içinde başvurudilekçesi sunulmadığını, tebliğ tarihine göre iki haftalık sürenin araya adlitatil girmesi sebebiyle 9/9/2016 tarihi mesai bitiminde sona erdiğini vedosyanın mahkemeye gönderilmesinin talep edilmediğini belirterek davanınaçılmamış sayılmasına karar vermiştir.
11. Başvurucu ek kararı temyiz etmiş ancak Yargıtay 3. HukukDairesi 13/12/2016 tarihli kararıyla hükmün karar tarihi itibarıyla miktaryönünden kesin nitelikte olduğu gerekçesi ile temyiz istemini kesin olarakreddetmiştir.
12. Ret kararı 6/3/2017 tarihinde başvurucuya tebliğ edilmiş ve21/3/2017 tarihinde bireysel başvuruda bulunulmuştur.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
13. Mahkemenin 27/2/2020 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
14. Başvurucu, Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan menfi tespitdavasında Mahkemenin verdiği yetkisizlik kararına karşı süresinde dilekçeverdiğini ancak Mahkemenin talep olmadığı gerekçesiyle 6100 sayılı Kanun'un 20.maddesine göre davanın açılmamış sayılmasına hükmettiğini belirterekhakkaniyete aykırı yargılanma ve mahkemeye erişim haklarının ihlal edildiğiniiddia etmiştir.
15. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafından yapılanhukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifinikendisi takdir eder (Tahir Canan,B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16). Başvurucunun iddialarının adil yargılanmahakkı kapsamındaki mahkeme hakkının bir unsuru olan mahkemeye erişim hakkıyönünden incelenmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
16. Anayasal ve kişisel önemden yoksun olma kriterine ilişkingenel ilkeler Anayasa Mahkemesince daha önce incelenmiş ve bu konuda kararverilmiştir (K.V. [GK], B. No:2014/2293, 1/12/2016, §§ 47-68).
17. Anayasa Mahkemesi, bireysel başvuru kapsamında yaptığıdeğerlendirmelerde mahkemeye erişim hakkının bir uyuşmazlığı mahkeme önünetaşıyabilmek ve uyuşmazlığın etkili bir şekilde karara bağlanmasınıisteyebilmek anlamına geldiğini ifade etmiştir (Özkan Şen, B. No: 2012/791, 7/11/2013, § 52).
18. Gereksiz başvuruların önlenerek dava sayısının azaltılmasıve böylece mahkemelerin gereksiz yere meşgul edilmeksizin uyuşmazlıkları makulsürede bitirebilmesi amacıyla başvuruculara belli yükümlülükler öngörülebilir.Bu yükümlülüklerin kapsamını belirlemek kamu otoritelerinin takdir yetkisiiçindedir. Öngörülen yükümlülükler dava açmayı imkânsız hâle getirmedikçe ya daaşırı derece zorlaştırmadıkça mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğisöylenemez (Serkan Acar, B. No:2013/1613,2/10/2013 § 39).
19. Somut olayda başvurucu hakkında yapılan icra takibi sonucubaşvurucunun borçlu olmadığı hâlde ödemek zorunda kaldığı 2.150,79 TL'niniadesi için Bakırköy 3. Tüketici Mahkemesinde (Mahkeme) açmış olduğu istirdatdavasında Mahkeme, dosya üzerinden yaptığı inceleme sonucu yetkisizliğe kararvermiş; 6100 sayılı Kanun'un 20. maddesi uyarınca kararın tebliğ edildiğitarihten itibaren iki hafta içinde taraflardan birinin dosyanın yetkili vegörevli mahkemeye gönderilmesini talep etmediği gerekçesiyle davanın açılmamışsayılmasına hükmetmiştir. Başvurucu UYAP üzerinden süresinde gönderdiği "dosyanın yetkili mahkemeye gönderilmesi" istemineilişkin dilekçesinin dikkate alınmadığını ve bu konuda herhangi birdeğerlendirmede bulunulmadığını ileri sürmüşse de başvurucunun toplam 2.150,79TL'nin iadesi için açmış olduğu davanın açılmamış sayılmasına kararverilmesinin kendisine ciddi anlamda zarar verdiği ve kendisi için ne denliönemli olduğu hususunda herhangi bir açıklamasının da olmadığı gözetildiğindeönemli bir zararı olduğu kanaatine ulaşılamamıştır.
20. Buna göre Anayasa Mahkemesinin sıklıkla uygulanmış açık biriçtihadının bulunduğu mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine ilişkinbaşvurunun genel bir soruna işaret etmediği gibi Anayasa'nın uygulanması veyorumlanması veya temel hakların kapsamının ve sınırlarının belirlenmesiaçısından da önem taşıdığının ortaya konulamadığı sonucuna varılmıştır.
21. Açıklanan gerekçelerle Anayasa'nın yorumlanması veuygulanması açısından önem taşımadığı gibi başvurucunun da önemli bir zararauğramadığı sonucuna varıldığından anayasal ve kişisel önemden yoksun olduğuanlaşılan başvurunun bu kısmının diğer kabul edilebilirlik şartları yönündenincelenmeksizin kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurunun anayasal vekişisel önemden yoksun olması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA27/2/2020 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.