TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
TURGUT TAYYAR BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2013/7168)
Karar Tarihi: 15/10/2014
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Serruh KALELİ
Üyeler
:
Burhan ÜSTÜN
Nuri NECİPOĞLU
Hicabi DURSUN
Hasan Tahsin GÖKCAN
Raportör
:
Seyit Abdulhakim ŞAHİN
Başvurucu
:
Turgut TAYYAR
Vekili
:
Av. Mecit KOŞMAN
I. BAŞVURUNUNKONUSU
1. Başvurucu, kadastro çalışmalarısırasında Maliye Hazinesi adına tespit gören taşınmazına ilişkin tapu kaydınıniptali ile adına tescil edilmesi istemiyle açtığı davanın reddedildiğinibelirterek mülkiyet hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru, 6/9/2013 tarihindeİstanbul Anadolu 27. Asliye Hukuk Mahkemesi vasıtasıyla yapılmıştır. Dilekçe veeklerinin idari yönden yapılan ön incelemesi neticesinde Komisyona sunulmasınaengel bir eksikliğin bulunmadığı tespit edilmiştir.
3. Birinci Bölüm Üçüncü Komisyonunca,18/2/2014 tarihinde başvurunun karara bağlanması için Bölüm tarafından ilkekararı alınması gerekli görüldüğünden, Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü’nün72. maddesinin (2) numaralı fıkrası uyarınca, kabul edilebilirlik ve esasincelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına, dosyanın Bölüme gönderilmesinekarar verilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
A. Olaylar
4. Başvuru dilekçesi ile başvuruyakonu yargılama dosyası içeriğinden tespit edilen ilgili olaylar özetleşöyledir:
5. Başvurucu, Çanakkale ili, Bozcaadailçesi, Cumhuriyet Mahallesi çalışma alanında bulunan taşınmazının kadastroçalışmaları sırasında Maliye Hazinesi adına tespit gördüğünü iddia ederek31/5/2002 tarihinde, taşınmaza ilişkin tapu kaydının iptali ile adına tesciledilmesi istemiyle Bozcaada Asliye Hukuk Mahkemesine dava açmıştır.
6. Mahkeme, 20/11/2002 tarih veE.2002/23, K.2002/52 sayılı kararı ile 10 yıllık hak düşürücü sürenin geçmişolduğu gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir.
7. Başvurucunun temyizi üzerine bukarar, Yargıtay 16. Hukuk Dairesinin 6/6/2013 tarih ve E.2013/5912, K.2013/6365sayılı ilamıyla onanmıştır. Bu karar aleyhine karar düzeltme yolunagidilmemiştir.
8. Karar, 1/8/2013 tarihinde başvurucuvekiline tebliğ edilmiştir. Bu karar aleyhine başvurucu tarafından 6/9/2013tarihinde bireysel başvuru yoluna gidilmiştir.
B. İlgili Hukuk
9. 21/6/1987tarih ve 3402 sayılı Kadastro Kanunu’nun "Kadastrosonuçlarının ilanı" kenar başlıklı 11. maddesi şöyledir:
“ Kadastromüdürü, kadastro tutanaklarına göre yapılan tespitlere dayanarak, askıcetvellerini düzenler;bu cetvelleri ve paftaörneklerini, müdüriyette ve ayrıca muhtarın çalışma yerinde 30 gün süre ileilan ettirir; itirazı olanların ilan süresi içinde kadastro mahkemesinde davaaçabileceklerini belirtir. Bu ilanda kadastro harçları da gösterilir.
Kadastro müdürü bu işlemleri,kadastro ekibinin çalışma alanındaki işini bitirdiği tarihten itibaren en geçüç ay içerisinde yapmak zorundadır.
Müdür, Genel Müdürlüğün izninialarak, kadastrosu henüz tamamlanmayan çalışma alanlarında mahalle bucakmerkezi ve köyde, bir ada veya mevkiden daha küçük olmamak üzere kadastroçalışmaları sonuçlanan taşınmaz mallara ait kısmi ilanı yukarıdaki esaslara göreyapabilir.
Bu Kanun gereğince yapılanilanlar, ilgili gerçek kişilere, kamu ve özel hukuk tüzelkişilerine şahsentebliğ edilmiş sayılır.”
9. 3402sayılı Kanun’un "Kadastrotutanaklarının kesinleşmesi ve hak düşürücü süre" kenarbaşlıklı 12. maddesinin (3) numaralı fıkrası şöyledir:
"Bu tutanaklarda belirtilen haklara, sınırlandırma ve tespitlereait tutanakların kesinleştiği tarihten itibaren on yıl geçtikten sonra,kadastrodan önceki hukuki sebeplere dayanarak itiraz olunamaz ve davaaçılamaz."
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
10.Mahkemenin 15/10/2014 tarihinde yapmış olduğu toplantıda, başvurucunun 6/9/2013tarih ve 2013/7168 numaralı bireysel başvurusu incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
11. Başvurucu,dava konusu taşınmazı 5/10/1984 tarihinde satın aldığını, 2002 yılına kadar tümvergilerini ödediğini, taşınmazı satmak üzere tapu dairesine gittiğindetaşınmazın Hazine adına tespit ve tescil edildiğini öğrendiğini, tapu kaydındave Belediye’de adresi olduğu halde bu kayıtlara bakılmadan kimsenin okumadığıtirajı çok düşük bir mahalli gazete ilanı ile kadastro tespit çalışmasınınsonuçlandığını, idarenin hatalı davrandığını bu sebeplerle Anayasa'nın 35.maddesinde tanımlanan mülkiyet hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüş ve tazminattalebinde bulunmuştur.
B. Değerlendirme
12.30/3/2011 tarih ve 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve YargılamaUsulleri Hakkında Kanun’un “Bireysel başvuruusulü” kenar başlıklı 47. maddesinin (5) numaralı fıkrası şöyledir:
“Bireysel başvurunun, başvuru yollarının tüketildiği tarihten; başvuruyolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içindeyapılması gerekir. Haklı bir mazereti nedeniyle süresi içinde başvuramayanlar,mazeretin kalktığı tarihten itibaren onbeş gün içindeve mazeretlerini belgeleyen delillerle birlikte başvurabilirler. Mahkeme,öncelikle başvurucunun mazeretinin geçerli görülüp görülmediğini inceleyerektalebi kabul veya reddeder.”
13. AnayasaMahkemesi İçtüzüğü’ nün “Başvuru süresi vemazeret” kenar başlıklı 64. maddesinin (1) numaralı fıkrasışöyledir:
“Bireysel başvurunun, başvuru yollarının tüketildiği tarihten, başvuruyolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içindeyapılması gerekir."
14. Bireyselbaşvurunun ön şartlarından birisi de başvuru süresidir. Süre, başvurunun heraşamasında dikkate alınması gereken bir usul hükmüdür.
15. Bireyselbaşvuruların, 6216 sayılı Kanun'un 47. maddesinin (5) numaralı fıkrası ile İçtüzük'ün 64. maddesinin (1) numaralı fıkrası uyarınca,başvuru yollarının tüketildiği tarihten, başvuru yolu öngörülmemiş ise ihlalinöğrenildiği tarihten itibaren otuz gün içinde Anayasa Mahkemesine doğrudan veyadiğer mahkemeler yahut yurt dışı temsilcilikler vasıtasıyla yapılmasıgerekmektedir.
16. Bununlaberaber İçtüzük’ün 64. maddesinin (2) numaralıfıkrası uyarınca, mücbir sebep veya ağır hastalık gibi “haklı mazeret” nedeniyle otuz gün içindebaşvuru yapılamadığı takdirde, bu durumu tevsik eden belgeler ile birliktemazeretin kalktığı tarihten itibaren onbeş güniçerisinde de bireysel başvuru yapma imkânı bulunmaktadır.
17. Hangihâllerin haklı mazeret olduğunun önceden belirlenmesi mümkün değildir. Bunedenle Mahkemenin, ileri sürülen mazeretin haklı olup olmadığını herbaşvuruda, olayın özelliklerini dikkate alarak değerlendirmesi gerekir.
18. Somutolayda, başvurucu vekiline, Yargıtay 16. Hukuk Dairesinin 6/6/2013 tarih veE.2013/5912, K.2013/6365 sayılı ilamı, 1/8/2013 tarihinde tebliğ edilmiştir.Adli tatilin hangi mahkemelerde uygulanacağı ilgili usul kanunlarındabelirtilmiştir. 6216 sayılı Kanun ve Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'ndeAnayasa Mahkemesinin adli tatile tabi olduğu yönünde bir hüküm bulunmadığıdikkate alındığında, Mahkemenin adli tatil süresi içerisinde de yargısalfaaliyetlerine devam ettiği sabittir. Bu husus ayrıca Anayasa Mahkemesi GenelSekreterliği tarafından Mahkemeye ait resmi internet sitesinden kamuoyunaduyurulmuştur. Bu sebeple bireysel başvuruaçısından adli tatil hükümlerinin süre hesabında dikkate alınmasına hukukenolanak bulunmamaktadır.
19. Başvuruyollarını tüketen Yargıtay 16. Hukuk Dairesinin 6/6/2013 tarih ve E.2013/5912,K.2013/6365 sayılı ilamının adli tatilin ilk günü olan 1/8/2013 tarihindetebliğ edilmiş olması bireysel başvuru yapmasını engeller nitelikte bir husus değildirve haklı mazeret olarak değerlendirilemez. Aksi bir düşünce, bireysel başvurudakural altına alınan otuz günlük başvuru süresinin mevzuata aykırı olarakuzayabileceği sonucunu doğurur.
20. Başvurucununavukatına nihai karar 1/8/2013 tarihinde tebliğ edilmiş olup, bu tarihtenitibaren en son 2/9/2013 pazartesi gününe kadarbaşvuru yapılması gerekirken, 6/9/2013 tarihinde yapılan başvuruda süre aşımıbulunduğu sonucuna varılmaktadır.
21. Açıklanannedenlerle, başvuru yollarının tüketildiği tarihten itibaren otuz gün içindeyapılmayan bireysel başvurunun diğer kabul edilebilirlik şartları yönündenincelenmeksizin “süre aşımı”nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Başvurunun, “süreaşımı” nedeniyle KABUL EDİLEMEZOLDUĞUNA, yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde bırakılmasına,15/10/2014 tarihinde OY BİRLİĞİYLEkarar verildi.