TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
TÜRKAN ALTUN BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2012/388)
Karar Tarihi: 25/12/2012
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Alparslan ALTAN
Üyeler
:
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Recep KÖMÜRCÜ
Engin YILDIRIM
Celal Mümtaz AKINCI
Raportör
:
Bahadır YALÇINÖZ
Başvurucu
:
Türkan ALTUN
Vekili
:
Ahmet BOZKURT
I. BAŞVURUNUNKONUSU
1. Başvurucu, müştereken malik olduğu taşınmazının 1993yılında kamulaştırılmasından sonra kamulaştırma amacına uygun kullanılmadığındanbahisle idare adına olan tapu kaydının iptaline ve yeniden kendi adınatesciline karar verilmesi talebiyle açtığı davada verilen ret kararınınmülkiyet hakkını ihlal ettiğini ileri sürmüştür.
II. BAŞVURUSÜRECİ
2. Başvuru, 19/10/2012 tarihindeAnayasa Mahkemesine bizzat yapılmıştır. Dilekçe ve eklerinin idari yöndenyapılan ön incelemesinde Komisyona sunulmasına engel bir eksikliğin bulunmadığıtespit edilmiştir.
3. İkinci Bölüm Birinci Komisyonunca, başvurunun karara bağlanmasıiçin Bölüm tarafından ilke kararı alınması gerekli görüldüğünden, AnayasaMahkemesi İçtüzüğü’nün 33. maddesinin (3) numaralıfıkrası uyarınca, kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafındanyapılmasına, dosyanın Bölüme gönderilmesine karar verilmiştir.
III. OLAYLAR VEOLGULAR
A. Olaylar
4. Başvuru dilekçesindeki ilgili olaylar özetle şöyledir:
5. Kayseri İli, Cırgalan Köyü, Ovacık Mevkii 3 pafta, 2189 parseldekayıtlı, başvurucunun müştereken maliki olduğu taşınmaz, 1993 yılındakamulaştırılmıştır.
6. Başvurucu, taşınmazınkamulaştırma amacına uygun olarak kullanılmadığı gerekçesiyle 11/2/2010 tarihinde Kayseri 1. Asliye Hukuk Mahkemesine tapuiptali ve tescil davası açmıştır. Bu dava, Mahkemenin 27/7/2010tarih ve E. 2010/210, K. 2010/678 sayılı kararı ile reddedilmiştir.
7. Başvurucunun temyizi üzerine söz konusu Mahkemeninkararı, Yargıtay 18. Hukuk Dairesinin 7/12/2010 tarihve E. 2010/11451, K. 2010/15719 sayılı kararı ile onanmıştır.
8. Başvurucunun karar düzeltme talebi ise aynı Dairenin 22/3/2011 tarih ve E. 2011/2171, K. 2011/3854 sayılı kararıile reddedilmiş, karar aynı tarihte kesinleşmiştir.
B. İlgili Hukuk
9. Anayasa’nın 148. maddesinin üçüncü fıkrası, geçici 18.maddesinin yedinci fıkrası, 30/3/2011 tarih ve 6216sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 45. maddesinin (1) numaralı fıkrası, geçici1. maddesinin (8) numaralı fıkrası, 18/6/1927 tarih ve 1086 sayılı mülga HukukUsulü Muhakemeleri Kanunu’nun 427. maddesinin birinci fıkrası, 432. maddesininbirinci fıkrası, 440. maddesinin birinci fıkrası ve 442. maddesinin birincifıkrası.
IV. İNCELEME VEGEREKÇE
10. Mahkemenin 25/12/2012 tarihindeyapmış olduğu toplantıda, başvurucunun 19/10/2012 tarih ve 2012/388 numaralıbireysel başvurusu incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
11. Başvurucu, müştereken malik olduğutaşınmazın 1993 yılında tren istasyonu ve ray depolama yeri olarakkamulaştırıldığını, bu projeden daha sonra vazgeçilmesine rağmen kendisineherhangi bir bildirimin yapılmadığını, taşınmazın kamulaştırma amacına aykırıolarak kullanıldığını, taşınmazın kendisine iadesi için açtığı tapu iptali vetescil davasının Kayseri 1. Asliye Hukuk Mahkemesi kararıyla reddedilmesindendolayı mülkiyet hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüş ve anılan kararıniptaline karar verilmesi talebinde bulunmuştur.
B. Değerlendirme
12. Anayasa’nın 148. maddesinin üçüncü fıkrası şöyledir:
“Herkes, Anayasada güvence altına alınmıştemel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındakiherhangi birinin kamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla AnayasaMahkemesine başvurabilir. Başvuruda bulunabilmek için olağan kanun yollarınıntüketilmiş olması şarttır.”
13. Anayasa’nın geçici 18. maddesinin yedinci fıkrasışöyledir:
“Bireysel başvuruya ilişkin düzenlemeler ikiyıl içinde tamamlanır. Uygulama kanununun yürürlüğe girdiği tarihten itibarenbireysel başvurular kabul edilir.”
14. 6216 sayılı Kanun’un “Bireysel başvuru hakkı” kenarbaşlıklı 45. maddesinin (1) numaralı fıkrası şöyledir:
“Herkes, Anayasada güvence altına alınmıştemel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve buna ekTürkiye’nin taraf olduğu protokoller kapsamındaki herhangi birinin kamu gücütarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesine başvurabilir.”
15. 6216 sayılı Kanun’un 76. maddesinin (1) numaralı fıkrasışöyledir:
“Bu Kanunun;
a) 45 ilâ 51 inci maddeleri 23/9/2012 tarihinde,
…
yürürlüğe girer.”
16. 6216 sayılı Kanun’un geçici 1. maddesinin (8) numaralıfıkrası şöyledir:
“Mahkeme, 23/9/2012tarihinden sonra kesinleşen nihai işlem ve kararlar aleyhine yapılacak bireyselbaşvuruları inceler.”
17. Anılan Anayasa ve kanun hükümleri uyarınca AnayasaMahkemesinin zaman bakımından yetkisinin başlangıcı 23/9/2012tarihi olup, Mahkeme, ancak bu tarihten sonra kesinleşen nihai işlem vekararlar aleyhine yapılan bireysel başvuruları inceleyebilecektir.
18. Hukukun genel ilkelerinden birisi hukuk güvenliğiprensibidir. Bu ilke, hukuk normlarının öngörülebilir olmasını, bireylerin tümeylem ve işlemlerinde devlete güven duyabilmelerini, devletin de hukukidüzenlemelerde bu güven duygusunu zedeleyici yöntemlerden kaçınmasını gereklikılar. Kanunlar, ilke olarak yürürlük tarihlerinden sonraki olay, işlem veeylemlere uygulanmak üzere çıkarılır. Bu nedenle, bireysel başvurular bakımındanAnayasa Mahkemesinin zaman bakımından yetkisi için kesin bir tarihinbelirlenmesi ve Mahkemenin yetkisinin geriye yürür şekilde uygulanmaması hukukgüvenliği ilkesinin bir gereğidir.
19. Başvuru konusu olayda, başvurucu, 1993 yılında kamulaştırılantaşınmazın amacına uygun kullanılmadığı gerekçesiyle Kayseri 1. Asliye HukukMahkemesinde 11/2/2010 tarihinde tapu iptali ve tescildavası açmış, bu dava anılan Mahkemenin 27/7/2010 tarih ve E. 2010/210, K.2010/678 sayılı kararı ile reddedilmiştir. Söz konusu ret kararı Yargıtay 18.Hukuk Dairesinin 7/12/2010 tarih ve E. 2010/11451, K.2010/15719 sayılı kararı ile onanmıştır. Başvurucunun karar düzeltme talebi iseanılan Dairenin 22/3/2011 tarih ve E. 2011/2171, K.2011/3854 sayılı kararı ile reddedilmiş, ret kararı aynı tarihtekesinleşmiştir.
20. Açıklanan nedenlerle, başvuru konusu kararın bireyselbaşvuruların incelenmeye başlandığı tarih olarak belirlenen 23/9/2012gününden önce kesinleşmiş olduğu anlaşıldığından başvurunun, diğer kabul edilebilirlikşartları yönünden incelenmeksizin “zamanbakımından yetkisizlik” nedeniyle kabul edilemez olduğuna kararverilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Başvurunun, “zamanbakımından yetkisizlik” nedeniyleKABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA, yargılama giderlerinin başvurucu üzerindebırakılmasına, 25/12/2012 tarihinde OY BİRLİĞİYLE karar verildi.