Anasayasa Mahkemesi - Bireysel Başvuru - ÜNAL YİĞİT Başvurusuna İlişkin Karar - 30/6/2014

Başkan

:

Serruh KALELİ

Üyeler

:

Zehra Ayla PERKTAŞ

Burhan ÜSTÜN

Erdal TERCAN

Zühtü ARSLAN

Raportör

:

Yunus HEPER

Başvurucu

:

Ünal YİĞİT

Vekili

:

Av. Nezahat Esin AYDIN

I. BAŞVURUNUNKONUSU

1. Başvurucu, CNN TÜRK adlı yayın kuruluşunun haberbültenlerinde hakkında çıkan haberlerin kişilik haklarına müdahale niteliğindeolduğunu ileri sürmüş ve manevi tazminat talebinde bulunmuştur.

II. BAŞVURUSÜRECİ

2. Başvuru, 4/2/2013 tarihindeAnayasa Mahkemesine doğrudan yapılmıştır. Dilekçe ve eklerinin idari yöndenyapılan ön incelemesinde Komisyona sunulmasına engel bir eksikliğin bulunmadığıtespit edilmiştir.

3. Birinci Bölüm Üçüncü Komisyonunca, 25/2/2014tarihinde kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına,dosyanın Bölüme gönderilmesine karar verilmiştir.

III. OLAY VEOLGULAR

A. Olaylar

4. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyleolaylar özetle şöyledir:

5. Ankara ilinde esnaflık yapan başvurucu, yanında çalışanbir işçinin bulduğu tarihi eserleri satmak üzereyken yakalanmış ve bu sebepleyargılanarak beraat etmiştir.

6. Başvuru dilekçesine göre CNN TÜRK televizyonunda “polis ekiplerince yapılan Ergenekon kazılarını fırsatbilen 3 defineci nasıl olsa her yer kazılıyor, kimse şüphelenmez diyerekAltındağ’da hazine aradı” şeklinde haber yapılmıştır.

7. Başvurucu, 30/3/2011 tarihinde, www.hürriyet.com.trinternet sitesinde kendisi hakkında alaycı bir ifade ile gerçeğe aykırı haberyapıldığı iddiasıyla yayıncı kuruluş ve sorumlular aleyhine tazminat davasıaçmıştır.

8. Ankara 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 28/9/2011tarihli kararı ile dava reddedilmiştir.

9. Anılan kararın temyizi üzerine Yargıtay 4. HukukDairesinin 14/11/2012 tarihli ilamı ile ilk derecemahkemesi kararının onanmasına karar verilmiştir.

B. İlgili Hukuk

10. 11/1/2011 tarih ve 6098 sayılı Türk BorçlarKanunu’nun “Kişilik hakkının zedelenmesi” kenar başlıklı 58.maddesi şöyledir:

“Kişilik hakkının zedelenmesinden zarar gören,uğradığı manevi zarara karşılık manevi tazminat adı altında bir miktar paraödenmesini isteyebilir.

Hâkim, bu tazminatın ödenmesi yerine, diğerbir giderim biçimi kararlaştırabilir veya bu tazminata ekleyebilir; özelliklesaldırıyı kınayan bir karar verebilir ve bu kararın yayımlanmasınahükmedebilir.”

IV. İNCELEME VEGEREKÇE

11. Mahkemenin 30/6/2014 tarihindeyapmış olduğu toplantıda, başvurucunun 4/2/2013 tarih ve 2013/1075 numaralıbireysel başvurusu incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun İddiaları

12. Başvurucu, CNN TÜRK adlı yayın kuruluşunun haberbültenlerinde hakkında çıkan haberlerin sorumlu yayıncılık ilkelerini aşarakkişilik haklarına saldırı niteliğinde olduğunu, www.hürriyet.com.trinternet sitesinde yayınlanan haber nedeniyle sorumlular hakkında açmış olduğutazminat davasının reddedilmesinin kişilik haklarına müdahale oluşturduğunuileri sürmüş ve manevi tazminat talebinde bulunmuştur.

B. Değerlendirme

13. 30/11/2011 tarih ve 6216 sayılı AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un, “Bireysel başvuru usulü” kenar başlıklı 47.maddesinin (3) ve (6) numaralı fıkraları şöyledir:

“(3) Başvuru dilekçesinde başvurucunun ve varsa temsilcisininkimlik ve adres bilgilerinin, işlem, eylem ya da ihmal nedeniyle ihlal edildiğiileri sürülen hak ve özgürlüğün ve dayanılan Anayasa hükümlerinin, ihlalgerekçelerinin, başvuru yollarının tüketilmesine ilişkin aşamaların, başvuruyollarının tüketildiği, başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihile varsa uğranılan zararın belirtilmesi gerekir. Başvuru dilekçesine, dayanılan deliller ileihlale neden olduğu ileri sürülen işlem veya kararların aslı ya da örneğinin veharcın ödendiğine dair belgenin eklenmesi şarttır.

…

(6) Başvuru evrakında herhangi bir eksiklik bulunmasıhâlinde, Mahkeme yazı işleri tarafından eksikliğin giderilmesi için başvurucuveya varsa vekiline onbeş günü geçmemek üzere birsüre verilir ve geçerli bir mazereti olmaksızın bu sürede eksikliğintamamlanmaması durumunda başvurunun reddine karar verileceği bildirilir.”

14. 6216 sayılı Kanun’un, “Bireyselbaşvuruların kabul edilebilirlik şartları ve incelenmesi” kenarbaşlıklı 48. maddesinin (1) ve (2) numaralı fıkraları şöyledir:

“(1) Bireysel başvuru hakkında kabul edilebilirlikkararı verilebilmesi için 45 ila 47 nci maddelerdeöngörülen şartların taşınması gerekir.

(2) Mahkeme, Anayasanın uygulanması ve yorumlanması veyatemel hakların kapsamının ve sınırlarının belirlenmesi açısından önem taşımayanve başvurucunun önemli bir zarara uğramadığı başvurular ile açıkça dayanaktanyoksun başvuruların kabul edilemezliğine karar verebilir.”

15. AnayasaMahkemesi İçtüzüğü’nün bireysel başvurularıniçeriğini düzenleyen “Bireysel başvuru formuve ekleri” başlıklı 59. maddesinin ilgili bölümü şöyledir:

“…

(2) Başvuru formunda aşağıdaki hususlar yer alır:

…

ç) Kamu gücünün ihlale neden olduğu iddia edilen işlem,eylem ya da ihmaline dair olayların tarih sırasına göre özeti.

d) Bireysel başvuru kapsamındaki haklardan hangisinin hanginedenle ihlal edildiği ve buna ilişkin gerekçeler ve delillere ait özlüaçıklamalar.

e) Başvurucunun güncel ve kişisel bir temel hakkınındoğrudan zedelendiği iddiasının dayanakları.

…

h) Başvurucunun talepleri.

…

(3) Başvuru formuna aşağıdaki belgeler ya da onaylıörnekleri eklenir:

…

e) Dayanılan belgelerin asılları ya da onaylı örnekleri.

…

(4) Başvurucu ihlal iddiasına dayanak gösterdiği üçüncüfıkradaki belgelere herhangi bir nedenle erişememesi hâlinde bunungerekçelerini belirtir. Mahkeme gerekli gördüğü takdirde bu bilgi ve belgeleriresen toplar.

…”

16. İçtüzüğün “Formun ve eklerinin hazırlanmasına ilişkin ilkeler”başlıklı 60. maddesi şöyledir:

“(1) Başvuru formu, İçtüzüğün 59 uncu maddesine uygun olarakdüzenlenir ve aynı maddede belirtilen belgeler ya da onaylı örnekleri başvuruformuna eklenir.

(2) Başvuru formu okunaklı ve başvurunun esasına yöneliközlü bilgileri içerir şekilde hazırlanır. Başvuru formunun ekler hariç onsayfayı geçmesi hâlinde başvurucunun ayrıca başvuru formuna olayların özetinieklemesi gerekir.

(3) Başvurucu, başvuru formunun ekinde sunduğu belgeleri,tarih sırasına göre numaralandırarak her bir belgeyi tanımlayıcı başlıklarhâlinde dizi pusulasına bağlar.

17. İçtüzüğün “Form ve eklerinin ön incelemesi ve eksiklikler”başlıklı 66. maddesi şöyledir:

(1)Bireysel Başvuru Bürosu gelen başvuruları şeklîeksiklikler bulunup bulunmadığı yönünden inceler. Başvuru formunda veyaeklerinde herhangi bir eksiklik tespit edilmesi hâlinde, bunlarıntamamlattırılması için başvurucuya, varsa avukatına veya kanuni temsilcisine onbeş günü geçmemek üzere bir süre verilir.

(2) Eksikliklerin tamamlattırılmasına dair yazıdabaşvurucuya geçerli bir mazereti olmaksızın verilen sürede eksiklikleritamamlamadığı takdirde başvurusunun reddine karar verileceği bildirilir.

(3) Başvurunun; süresinde yapılmadığı, 59 uncu ve 60 ıncı maddelerdeki şekil şartlarına uygun olmadığı ve tespitedilen eksikliklerin verilen kesin sürelerde tamamlanmadığı hâllerdeKomisyonlar Başraportörü tarafından reddine kararverilir ve başvurucuya tebliğ edilir. Bu karara tebliğ tarihinden itibaren yedigün içinde Komisyona itiraz edilebilir. Bu konuda Komisyonların verdiğikararlar kesindir.”

18. 6216 sayılıKanun’un 47. maddesinin (3) numaralı, 48. maddesinin (1) ve (2) numaralıfıkraları ile İçtüzüğün 59. maddesinin ilgili fıkraları uyarınca AnayasaMahkemesine başvuru konusu olaylarla ilgili delilleri sunmak suretiyle olaylarhakkındaki iddialarını ve dayanılan Anayasa hükmünün kendilerine göre ihlaledildiğine dair açıklamalarda bulunarak hukuki iddialarını kanıtlamakbaşvurucuya düşer (B. No: 2013/276, 9/1/2014, §19).

19. Başvurucunun,kamu gücünün işlem, eylem ya da ihmali nedeniyle ihlal edildiğini ileri sürdüğühak ve özgürlük ile dayanılan Anayasa hükümlerini, ihlal gerekçelerini,dayanılan deliller ile ihlale neden olduğuileri sürülen işlem veya kararların aslı ya da örneğini başvuru dilekçesineeklemesi şarttır. Başvuru dilekçesinde kamu gücünün ihlale neden olduğu iddiaedilen işlem, eylem ya da ihmaline dair olayların tarih sırasına göre özetiyapılmalı; bireysel başvuru kapsamındaki haklardan hangisinin hangi nedenleihlal edildiği ve buna ilişkin gerekçeler ve deliller açıklanmalıdır (B.No: 2013/276, 9/1/2014, § 20).

20. 6216 sayılıKanun’un 47. maddesinin (6) numaralı fıkrasına göre başvuru evrakında herhangibir eksiklik bulunması hâlinde, Anayasa Mahkemesi başvurucudan, eksikliğintamamlanmasını ister. İçtüzüğün 66. maddesinin (1) numaralı fıkrasına göreMahkemenin başvurucudan giderilmesini isteyebileceği eksiklikler, “şekli eksiklikler”dir. 6216 sayılı Kanun’un47. ve İçtüzüğün 66. maddesi birlikte değerlendirildiğinde Anayasa Mahkemesibaşvurucudan ilk olarak, usulünce doldurulmamış olan başvuru formunun usulüneuygun olarak doldurulmasını isteyebilir. İkinci olarak ise başvurucunun “ihlal iddiasına dayanak gösterdiği” bilgi,belge ve deliller başvuru dilekçesine eklenmemiş ise dayanılan bu belgelerintamamlanması istenebilir (B. No: 2013/276, 9/1/2014,§ 21). Başka bir deyişle Anayasa Mahkemesibaşvurucudan, dilekçesinde dayandığı ancak Mahkemeye ibraz etmediği delillerinitamamlamasını isteyebilir.

21. Öte yandanİçtüzüğün 59. maddesinin (4) numaralı fıkrası uyarınca, başvurucunun iddialarınıdayandırdığı belgelerden bir bölümü başvurucunun elinde olmaması nedeniylesunulamamışsa bu durum ayrıca başvuru formunda açıklanmalıdır. Başvurucunun,ilgililerin elinde olan belgeleri Anayasa Mahkemesinin yardımı olmadanalamayacağını ikna edici şekilde açıklaması ve gerekli diğer bilgi ve belgeleride sunmasına bağlı olarak Anayasa Mahkemesi, gerekli gördüğü bilgi, belge vedelilleri ilgililerden isteyebilir (B. No: 2013/276, 9/1/2014,§ 22).

22. Yukarıdabelirtilen koşullar yerine getirilmediği takdirde Anayasa Mahkemesi başvuruyuaçıkça dayanaktan yoksun olduğu gerekçesiyle kabul edilemez bulabilir.İddiaların dayanaktan yoksun olmadığı konusunda Anayasa Mahkemesinin iknaedilmesi, başvurucu tarafından ileri sürülen iddiaların niteliğine bağlıdır.Başvurucunun başlangıçta, başvuru hakkında kabul edilemezlik kararı verilmesiniönlemek için başvuru formu ve eklerinde iddialarını destekleyici belgelerisunması ve gerekli açıklamaları yapması zorunludur (B. No: 2013/276, 9/1/2014, § 23).

23. Somut başvuruda başvurucu, başvurudilekçesinde, CNN TÜRK televizyonunda kendisi hakkında yapılan bazı haberlerdendolayı kişilik haklarının zarar gördüğünü ileri sürmüştür. Buna karşınbaşvurucunun Anayasa Mahkemesine ibraz ettiği tek belge olan Ankara 5. AsliyeHukuk Mahkemesinin 28/9/2011 tarihli kararında isebaşvurucu hakkında “hurriyet.com.tr”internet sitesinde yapılan haberlerin dava konusu edildiği ve başvurucunun bukarar nedeniyle anayasal haklarının ihlal edildiğini ileri sürdüğüanlaşılmaktadır.

24. Başvurucu, kendisi hakkında yapılan haberlerin nelerolduğunu, basın ve yayın araçlarından hangilerinde yayınlandığını, yapılan buhaberler ile hangi hak ve özgürlüklerine müdahale edildiğini başvurudilekçesinde göstermemiştir. Öte yandan başvurucu, CNN TÜRK televizyonkanalında veya hürriyet.com.tr internet sitesinde yapılan yayınlar nedeniylebireysel başvuruda ileri sürdüğü hususları ilk derece mahkemesinde ve temyizaşamasında ileri sürdüğünü ancak bu taleplerinin dikkate alınmadığını gösterirduruşma zabıtları ve mahkeme kararları gibi iddiasının dayanaklarını da AnayasaMahkemesine ibraz etmemiştir. Başvuru dilekçesinde, ihlale neden olduğu iddiaedilen olaylar tarih sırasına göre özetlenmemiş; bireysel başvuru kapsamındakihaklardan hangisinin hangi nedenle ihlal edildiği ve buna ilişkin gerekçeler vedelillere ait açıklamalar yapılmamıştır. Öte yandan başvuru dilekçesindeiddianın dayanağı belgeler açıkça belirtilmediği gibi başvurucu, herhangi birbilgi ve belgenin ilgililerden istenmesi için Mahkemeden bir talepte debulunmamıştır.

25. Anayasa Mahkemesine yapılan bireysel başvurulardabaşvurucuların başvurularını titizlikle hazırlama ve takip etme yükümlülüklerivardır. Bu yükümlülüğün bir gereği olarak başvurucu, ihlal edildiğini iddiaettiği Anayasa hükmünün nasıl ihlal edildiğine ilişkin açıklamalarda bulunmaksuretiyle hukuki iddialarını kanıtlamak zorundadır. Başvurucu tarafından soyutşekilde birtakım Anayasa hükümlerine atıfta bulunulmuş olması iddialarınispatlandığı anlamına gelmez. Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yolu,Anayasa’ya aykırılığının soyut biçimde ileri sürülmesini sağlayan bir yololarak düzenlenmemiştir.

26. Bundan başka başvuru formu özenle doldurulmalı, ihlaliddiasının dayanağı olan tüm olaylar gösterilmeli, başvuruyu aydınlatacak vehükmün esasını etkileyecek argümanları destekleyicitüm belgeler başvuru dilekçesine eklenmelidir. Şayet bir belge eldeedilememişse, bunun da nedenleri açıklanmalıdır. Somut başvuruda başvurucu bukoşulları yerine getirmeyerek iddialarını temellendirmediğinden başvurusununesasının incelenmesi imkânı bulunmamaktadır (B. No: 2013/276, 9/1/2014, § 26).

27. Açıklanannedenlerle, başvurucu tarafından ileri sürülen ihlal iddialarının başvurucutarafından kanıtlanamamış olması nedeniyle, başvurunun, diğer kabul edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin“açıkça dayanaktan yoksun olması”nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

Başvurunun, “açıkçadayanaktan yoksun olması” nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA, yargılama giderlerinin başvurucu üzerindebırakılmasına, 30/6/2014tarihinde OY BİRLİĞİYLE kararverildi.

Full & Egal Universal Law Academy