Anasayasa Mahkemesi - Bireysel Başvuru - VEDAT AYAR Başvurusuna İlişkin Karar - 21/2/2018

Başkan

:

Burhan ÜSTÜN

Üyeler

:

Serruh KALELİ

Nuri NECİPOĞLU

Kadir ÖZKAYA

Rıdvan GÜLEÇ

Raportör Yrd.

:

Tuğba YILDIZ

Başvurucu

:

Vedat AYAR

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, atanma işleminin iptali istemiyle açılan davadahukuka aykırı delillerin esas alınması nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlaledildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvuru 21/7/2014 tarihindeyapılmıştır.

3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına karar verilmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylarözetle şöyledir:

6. Başvurucu Vedat Ayar 1961 doğumlu olup 1986 yılında öğretmenolarak mesleğe başlamıştır.

7. Başvurucu 1/11/2009 tarihli EğitimKurumları Müdürlük Sınavı'nı kazanmış, bir dönem müdür yardımcılığı yaptıktansonra 12/2/2010 tarihinde Niğde'nin Ulukışla ilçesindeki Ulukışla Öğretmenevive Akşam Sanat Okuluna (Kurum) müdür olarak atanmıştır.

A. İptal Davası ÖncesiSüreç

8. Başvurucu göreve başladıktan sonra 4/8/2010tarihinde Kuruma yapılan denetimde nöbetçi idareci ve hizmetlilerinbulunmadığı, ilgisi olmayan vatandaşların konaklama yaptığı, Kurum personeliolmadığı hâlde bir vatandaşın Kurumda görevlendirildiği hususlarının tespitedilmesine yönelik tutanak tutulması neticesinde hakkında soruşturmabaşlatılmış ve 8/9/2010 tarihli işlemle başvurucuya uyarma cezası verilmiştir.

9. Başvurucu, belirtilen uyarma cezasının iptali istemiyleAksaray İdare Mahkemesinde dava açmış; 15/3/2011tarihli kararla, belirtilen tespitlerin başvurucunun disiplin cezası ilecezalandırılmasını gerektiren mahiyette olmadığı gerekçesiyle idare mahkemesiidari işlemin iptaline karar vermiştir.

10. Başvurucu, müdür olarak göreve başladıktan sonra Kurumuneski müdür vekili S.A. hakkında göreviyle ilgili usulsüz işlemler yaptığıiddiasıyla şikâyette bulunmuş; yapılan inceleme sonucu 29/2/2012tarihli inceleme raporu neticesinde Eski Müdür Vekili S.A. hakkında dokuz ayrıfiil ve davranıştan dolayı soruşturma izni verilmesine karar verilmiştir.

11. 4/11/2011 tarihinde başvurucunun Ulukışla İlçe Millî EğitimMüdürü G.O.A. ile Millî Eğitim Müdürlüğü makamındatartıştığı, makamda ve koridorda yüksek sesle bağırdığı gerekçesiyle başvurucuve İlçe Millî Eğitim Müdürü hakkında adli ve idari soruşturma başlatılmıştır.

12. Başvurucunun müşteki/şüpheli sıfatıyla yer aldığı, tehdit vehakaret suçlarından başlatılan soruşturmada Ulukışla Cumhuriyet Başsavcılığı(Başsavcılık) tarafından 8/10/2012 tarihindekovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmiştir.

13. Başvurucu 10/4/2012 tarihindeKuruma denetime gelen görevlilerle tartışma yaşamış; Savcılığa intikal edenolayda müşteki/şüpheli sıfatıyla yer aldığı, yaralamaya teşebbüs ve iftirasuçlarından başlatılan soruşturmada 1/9/2012 tarihli kararla Başsavcılıktarafından kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilmiştir.

14. Başvurucu, İlçe Millî Eğitim Müdürü G.O.A.tarafından sık sık denetleme raporu istendiğini belirterek kendisine mobbing uygulandığı iddiasıyla 5/6/2012 tarihinde Savcılığaşikâyette bulunmuş ve Başsavcılık tarafından kovuşturmaya yer olmadığı kararıverilmiştir.

15. Başvurucu ve İlçe Millî Eğitim Müdürü G.O.A.hakkında başlatılan idari soruşturma neticesinde (bkz. § 11) düzenlenen11/7/2012 tarihli raporda başvurucunun ve G.O.A.nınmüdürlük görevinden alınarak kurumlara tecrübeli, liyakatli bir müdür atanmasıgerektiği kanaatine varılmıştır.

16. Başvurucu, hakkında yapılan soruşturma sonucu 7/8/2012 tarihli işlemle Niğde'nin Çiftlik ilçesindekiÇardak İlköğretim Okuluna öğretmen olarak atanmıştır.

B. Atanma İşlemininİptali İstemiyle Açılan Dava

17. Başvurucunun İlçe Millî Eğitim Müdürü ile makamındatartışması ve koridorda yüksek sesle bağırması neticesinde(bkz. § 11) konununadli makamlara intikal etmesine neden olduğu ve Kurumun saygınlığına gölgedüşürdüğü iddiaları üzerine Millî Eğitim Bakanlığınca denetçi görevlendirilmişve denetçiler tarafından 11/7/2012 tarihli soruşturmaraporu düzenlenmiştir. Soruşturma raporunun başvurucu ile ilgili kısmı özetleşu şekilde olup raporda üç başlıkta inceleme yapılmıştır:

i. Disiplin Yönünden: Başvurucunun Kurumda sigortasız işçiçalıştırdığı, görevi ile ilgili iş ve işlemleri zamanında ve usulüne uygunyapmaması sebebiyle Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından kesilen idari paracezasını Kurumun bütçesinden ödediği fiil ve kusurlu davranışı dolayısıylakınama cezası ile cezalandırılması gerektiği ancak söz konusu cezanın daha önceuygulanmış olması sebebiyle tekrar işlem tesisine gerek olmadığı; İlçe Milliî Eğitim Müdürü G.O.A. ileMillî Eğitim Müdürlüğü makamında tartıştığı, makamda ve koridorda yüksek seslebağırdığı, konunun adli makamlara intikal etmesine ve Kurumun saygınlığınagölge düşürdüğü iddiasının sübuta ermesi ve söz konusu fiilin disiplin boyutuaçısından kınama cezası ile cezalandırılması gerektiği,

ii. İdari Yönden: Öğretmenevi müdürlüğügörevine başladığı tarihten itibaren Kurumun önceki müdürü ve ilçedekikişilerle olan ilişkileri ve hakkındaki yoğun şikâyetler, karşılıklı hakaret vetehditler dolayısıyla İlçe İdare Kurulunun kararında belirtilen dokuz fiil vedavranışı dolayısıyla hakkında soruşturma izni verildiği ve CumhuriyetBaşsavcılığında hazırlık aşamasında olan (hakaret iddiası, edimin ifasına fesatkarıştırma ve görevi kötüye kullanma) fiil ve isnatların mevcudiyeti sebebiylegerek öğretmenler arasında gerek ilçede itibar ve güven duygusunu yitirmesi,İlçe Kaymakamı ve İlçe Millî Eğitim Müdürü ile olan olumsuz ilişkilerininemniyet ve adli makamlar intikal etmiş olması, belirtilen nedenlerden dolayıöğretmenlerin gitmeye, konaklamaya çekindiği mekân hâline geldiği dikkatealındığında kamu yararı ve hizmet gereği öğretmenevinin güvenli ve huzurluortamına kavuşturularak asıl fonksiyonu olan öğretmenlere güvenli ve kalitelihizmet verebilir hâle getirilmesinin sağlanması için başvurucunun müdürlükgörevinin üzerinden alınmasında ve Kuruma tecrübeli, liyakatli bir müdüratanmasında zaruret olduğu,

iii. Mali Yönden: Şahsi kusurundan kaynaklanan ve öğretmenevibütçesinden ödendiği anlaşılan borcun başvurucudan tahsil edilmesi gerektiği.

18. İlçe Millî Eğitim Müdürlüğü 1/4/2013tarihli yazısıyla başvurucu hakkında disiplin yönünden uygulanması teklifedilen kınama cezasının daha önce uygulandığı için tekrar uygulanmamasına, maliyönden teklif edilen şahsi kusurdan kaynaklandığı belirtilen borcun faiziylebirlikte ödenmesine, 7/8/2012 tarihli il atama kararnamesiyle soruşturmaraporunda idari yönden teklif edildiği şekliyle başvurucunun müdürlükten alınıpöğretmen olarak atanmasına karar verilmiştir.

19. Başvurucu, müdürlük görevinden alınma işleminin iptaliistemiyle Aksaray İdare Mahkemesinde dava açmıştır.

20. Aksaray İdare Mahkemesi 22/3/2013tarihli kararıyla davanın reddine karar vermiştir. Karar gerekçesinde; atamaişleminin dayanağı olan soruşturma raporu ve eklerinin incelenmesindenbaşvurucunun üzerine atılı fiillerin sübut bulduğu sonucuna ulaşıldığı, bufiller nedeniyle müdürü bulunduğu öğretmenevinin asıl fonksiyonu olanöğretmenlere güvenli ve kaliteli hizmet verme amacına uygun olmadığı ifadeedilmiştir. Başvurucunun müdürlük görevini layıkıyla yapamadığı da vurgulanmışve anılan soruşturma raporuna dayanılarak müdürlük görevinden alınmak suretiyleöğretmen olarak atanması işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı belirtilmiştir.

21. İtiraz talebi Konya Bölge İdare Mahkemesinin 30/1/2014 tarihli kararı ile reddedilmiştir.

22. Karar düzeltme talebi 23/5/2014tarihli karar ile reddedilmiştir.

23. Bu karar, başvurucuya 20/6/2014tarihinde tebliğ edilmiştir.

24.21/7/2014 tarihinde bireysel başvuruda bulunulmuştur.

IV. İNCELEME VE GEREKÇE

25. Mahkemenin 21/2/2018 tarihindeyapmış olduğu toplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucunun İddiaları

26. Başvurucu; hükme esas alınan soruşturma raporunun hatalıolduğunu, raporun idari yönden başlıklı kısmında belirtilen dokuz fiilnedeniyle soruşturma izni verilmesi iddiasının eski öğretmenevi müdürüneyönelik olduğunu, Cumhuriyet Başsavcılığında hazırlık aşamasında olan (hakaretiddiası, edimin ifasına fesat karıştırma ve görevi kötüye kullanma) fiil veisnatların mevcudiyeti iddiasına ilişkin de hakkında böyle bir soruşturmadosyası olmadığını, öğretmenlerin gitmeye konaklamaya çekindiği, sadeceyolcuların konakladığı mekân hâline geldiği iddialarına ilişkin verilen kınamacezasının idare mahkemesince iptal edildiğini, hukuka aykırı olarak düzenlenmişsoruşturma raporu dikkate alınarak karar verildiğini, müdürlükten haksız olarakalınıp öğretmenliğe atandığını belirterek Anayasa'nın 36.,38. ve 40. maddelerinde düzenlenen haklarının ihlal edildiğini iddia etmiştir.

B. Değerlendirme

27. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafından yapılanhukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifinikendisi takdir eder (Tahir Canan,B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16). Başvurucununiddialarının özünün hukuka aykırı olarak düzenlendiği iddia edilen soruşturmaraporunun hükme esas alınması olduğu anlaşılmakla inceleme bu kapsamdayapılmıştır.

28. Anayasa’nın 148. maddesinin dördüncü fıkrasında, kanunyolunda gözetilmesi gereken hususlara ilişkin şikâyetlerin bireysel başvurudaincelenemeyeceği belirtilmiştir. Bu kapsamda ilke olarak mahkemeler önünde davakonusu yapılmış maddi olay ve olguların kanıtlanması, delillerindeğerlendirilmesi, hukuk kurallarının yorumlanması ve uygulanması ile uyuşmazlıklailgili varılan sonucun adil olup olmaması bireysel başvuru konusu olamaz. Ancakbireysel başvuru kapsamındaki hak ve özgürlüklere müdahale teşkil eden, bariztakdir hatası veya açık bir keyfîlik içeren tespit vesonuçlar bu kapsamda değildir (Ahmet Sağlam,B. No: 2013/3351, 18/9/2013, § 42).

29. Belirli bir davaya ilişkin olarak delilleri değerlendirme vegösterilmek istenen delilin davayla ilgili olup olmadığına karar verme yetkisiesasen derece mahkemelerine aittir. Mevcut yargılamada sunulan delilin geçerliolup olmadığını, delil sunma ve inceleme yöntemlerinin yasaya uygun olupolmadığını denetlemek Anayasa Mahkemesinin görevi kapsamında olmayıp AnayasaMahkemesinin görevi başvuru konusu yargılamanın bütünlüğü içinde adil olupolmadığının değerlendirilmesidir (MuhittinKaya ve Muhittin Kaya İnşaat Taahhüt Madencilik Gıda Turizm Pazarlama Sanayi veTicaret Ltd. Şti., B. No: 2013/1213,4/12/2013, § 27).

30. Başvurucu, soruşturma raporunda hukuka aykırılıklar olduğunuileri sürmüşse de Mahkeme karar gerekçesinde başvurucunun belirttiği hususlardışındaki kısımları gerekçesine almış ve tek başına soruşturma izni verilmesini(bkz. § 10) veya ceza soruşturmasına ilişkin kısımları hükme esas almamıştır.Karar gerekçesinde soruşturma raporunda disiplin ve mali yönden(bkz. § 17)belirtilen hususlara yer verildiği gibi başvurucunun İlçe Millî Eğitim Müdürüile yaşadığı tartışmalar ve olayların adli makamlara intikal etmesi hususlarıüzerinde de durulmuştur. Kaldı ki idari soruşturma başlatılmasının sebebi debaşvurucunun İlçe Millî Eğitim Müdürüyle yaşadığı tartışmalar ve olaylarınbüyümesidir. Netice olarak Mahkemece, başvurucunun İlçe Milli Eğitim Müdürüylearalarındaki tartışmalara dayanılarak müdürlük görevini layıkıyla yapamadığısonuç ve kanaatine varılmıştır.

31. Başvuru dosyasında; delillerin tartışılmadığına, eksikaraştırma yapıldığına, başvurucuya delilleri sunma, inceletme ve itiraz etmehususlarında uygun olanakların sağlanmadığına ilişkin bir delil debulunmamaktadır.

32. Açıklanan nedenlerle başvurucu tarafından ileri sürüleniddiaların kanun yolu şikâyeti niteliğinde olduğu, derece mahkemesikararlarının bariz takdir hatası veya açık bir keyfilik de içermediğianlaşıldığından başvurunun bu kısmının da diğer kabul edilebilirlik koşullarıyönünden incelenmeksizin açıkça dayanaktanyoksun olması nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesigerekir.

V. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. Adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyleKABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,

B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA 21/2/2018 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Full & Egal Universal Law Academy