TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
YAŞAR KEMAL YILDIZ BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2015/20000)
Karar Tarihi: 12/9/2018
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Engin YILDIRIM
Üyeler
:
Celal Mümtaz AKINCI
Muammer TOPAL
Rıdvan GÜLEÇ
Recai AKYEL
Raportör
:
Heysem KOCAÇİNAR
Başvurucu
:
Yaşar Kemal YILDIZ
Vekili
:
Av. Erhan TOKATLI
I
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, adli yargıda açılan alacak davasının idari yargınıngörev alanına girdiğinden davanın reddine karar verilmesinden sonra bu kararadayalı olarak idari yargı yerinde açılan ikinci davanın, idari işlemyokluğundan reddine karar verilmesi nedeniyle mahkemeye erişim hakkının ihlaledildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 28/12/2015 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına karar verilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylarözetle şöyledir:
6. Aksaray Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesinde öğretim üyesiolarak görev yapmakta olan başvurucu ile Hoca Ahmet YeseviTürk-Kazak Üniversitesi (Üniversite) arasında hizmet sözleşmesi düzenlenmiştir.Sözleşme 19/8/2008 tarihinde Üniversite tarafından feshedilmiştir.
A. Adli Yargı Süreci
7. Başvurucu; 8/10/2008 tarihli dava dilekçesiyle 30/6/2010tarihine kadar görev yapması gerekirken hizmet sözleşmesinin bu tarihten öncegerekçe gösterilmeden feshedildiğini ve anılan sözleşme uyarınca belirlenenücret üzerinden ödenmesi gereken son üç aya ilişkin maaş alacağınınödenmediğini belirterek maaş alacağı, mahrum kalınan gelir, kıdem tazminatı veulusal tatil günleri ile ücretli izin alacağından oluşan toplam 300 TL'ninÜniversiteden tahsiline karar verilmesini istemiştir. Başvurucu 21/3/2011tarihli dilekçeyle talebini 27/1/2011 tarihli bilirkişi raporu doğrultusundaıslah etmiştir.
8. Ankara 8. İş Mahkemesi 19/4/2011 tarihinde davanın kısmenkabulüyle 2.173,19 TL kıdem tazminatı, 5.875,41 TL ödenmeyen aylık ücreti,28.217,42 TL bakiye süre ücreti ve 2.164,62 TL yıllık izin ücreti alacağınındavalı Üniversiteden tahsiline karar vermiştir.
9. Hüküm davalı Üniversite tarafından temyiz edilmiştir.Yargıtay 9. Hukuk Dairesi 26/9/2013 tarihli kararla iki kurumun da devletüniversitesi olduğu, başvurucunun bu üniversitelerde statü hukukuna göreçalıştığı ve dolayısıyla uyuşmazlığa bakma görevi idari yargıya ait olduğundandavanın usulden reddine karar vermek gerektiğine işaret ederek ilk derecemahkemesi kararını bozmuştur.
10. Bozma kararına uyan ilk derece mahkemesi 23/1/2014 tarihlikararla davanın usulden reddine karar vermiş, hüküm temyiz edilmeksizinkesinleşmiştir.
B. İdari Yargı Süreci
11. Başvurucu 11/3/2014 tarihli dilekçesiyle adli yargıda önesürdüğü taleplerini idari yargıda ileri sürmüştür.
12. Ankara 14. İdare Mahkemesi 21/3/2014 tarihli kararlabaşvurucu hakkında idari tasarrufta bulunan Üniversitenin Türk idareteşkilatında yer almadığı ve dolayısıyla bu üniversite tarafından yapılanişlemlere karşı açılan davaların esasının incelenmesinin hukuken mümkünolmadığı gerekçesiyle davanın esastan incelenmeksizin reddine karar vermiştir.
13. Başvurucu, karara itiraz etmiştir. Ankara Bölge İdareMahkemesi 4. Kurulu 29/4/2015 tarihli karar ile itirazın reddine kararvermiştir.
C. Uyuşmazlık MahkemesiSüreci
14. Başvurucu, hizmet sözleşmesinin feshinden kaynaklananalacağın tahsili istemiyle adli ve idari yargıda açmış olduğu her iki davanıngörevden reddiyle meydana gelen olumsuz görev uyuşmazlığının giderilmesitalebinde bulunmuştur.
15. Uyuşmazlık Mahkemesi 26/10/2015 tarihli kararla Ankara 8. İşMahkemesinin 23/1/2014 tarihli kararı görevsizlik kararı niteliğindeyken Ankara14. İdare Mahkemesinin 21/3/2014 tarihli kararının davanın usulden reddineilişkin olup yargı yolunu değiştiren ve adli yargının görevli olduğunu belirlernitelikte bir görevsizlik kararı olmadığını belirterek isteğin reddine kararvermiştir.
16. Nihai karar 27/11/2015 tarihinde tebliğ edilmiş, başvurucu28/12/2015 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
17. Mahkemenin 12/9/2018 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
18. Başvurucu; hizmet sözleşmesinin haksız feshinden kaynaklananalacağı için sırasıyla adli yargı ve idari yargıda açmış olduğu her iki davanında görevsizlik nedeniyle reddedildiğini, Uyuşmazlık Mahkemesinin idaremahkemesi kararının görevsizlik mahiyetinde olduğunu dikkate almadan kararverdiğini ve anılan kararlar nedeniyle bütün gayretine rağmen uyuşmazlığıgörevli mahkeme önüne götüremediğini belirterek Anayasa ile teminat altınaalınan haklarının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
B. Değerlendirme
19. Anayasa Mahkemesi, başvurucu tarafından yapılan hukukitavsif ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki nitelendirmesini kendisitakdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16). Buitibarla başvurucunun uyuşmazlığı yetkili mahkeme önüne götüremediği yönündekiiddiası adil yargılanma hakkı kapsamında mahkemeye erişim hakkı çerçevesindeincelenmiştir.
20. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 47. maddesinin (5) numaralıfıkrası ile Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 64.maddesinin (1) numaralı fıkrası uyarınca bireysel başvurunun başvuru yollarınıntüketildiği, başvuru yolu öngörülmemiş ise ihlalin öğrenildiği tarihtenitibaren otuz gün içinde yapılması gerekir.
21. Somut olayda başvurucunun hizmet akdinin feshi nedeniyleadli yargı yerinde açmış olduğu alacak davası 23/1/2014 tarihinde idariyargının görevli olduğu gerekçesiyle reddedilmiş ve kesinleşmiştir. Başvurucu,anılan karar üzerine idari yargıda tam yargı davası açmış ise de idaremahkemesi davaya konu edilen işlemi gerçekleştiren Üniversitenin Türk idariyapısında yer alan bir kurum olmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddinekarar vermiştir. Başvurucu idare mahkemesi kararının mahiyeti itibariylegörevsizlik kararı niteliğinde olduğu ve bu nedenle iki ayrı yargı koluarasında olumsuz görev uyuşmazlığı oluştuğu kanaatiyle Uyuşmazlık Mahkemesinebaşvurmuştur. Uyuşmazlık Mahkemesi, iş mahkemesi kararının görevsizlik kararıolduğunda herhangi bir tereddüt etmemiş, ancak idare mahkemesinin 6/1/1982tarihli ve 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15. maddesinin (1)numaralı fıkrasının ilgili (b) bendi uyarınca verdiği ret kararının görevsizlikkararı olmadığı saptamasında bulunmuştur. Uyuşmazlık Mahkemesi bu saptamaüzerine 12/6/1979 tarihli ve 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş veİşleyişi Hakkında Kanun'un 14. maddesinde öngörülen koşullargerçekleşmediğinden olumsuz görev uyuşmazlığının giderilmesi isteğinireddetmiştir.
22. Uyuşmazlık Mahkemesinin bu kabulüne göre idare mahkemesikararı görevsizlik kararı niteliğinde bulunmadığından somut olay açısındanolumsuz görev uyuşmazlığı nedeniyle uyuşmazlık mahkemesine gidilmesinin etkilibir yol olarak değerlendirilmesi mümkün değildir. Dolayısıyla uyuşmazlığıngiderilmesi isteminde bulunulması başvurucuya bireysel başvuruda bulunmak içinyeniden süre hakkı tanımaz. Başvurucunun,bölgeidare mahkemesi kararını öğrendiği 10/6/2015 tarihinden itibaren otuz günlüksürede bireysel başvuruda bulunması gerekir.
23. Açıklanan gerekçelerle başvurunun diğer kabul edilebilirlikkoşulları yönünden incelenmeksizin süreaşımı nedeniyle kabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Başvurunun süre aşımı nedeniyleKABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA12/9/2018 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.