TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Y.C.K. BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2012/889)
Karar Tarihi: 26/3/2013
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Serruh KALELİ
Üyeler
:
Mehmet ERTEN
Z. Ayla PERKTAŞ
Erdal TERCAN
Zühtü ARSLAN
Raportör
:
Serhat ALTINKÖK
Başvurucu
:
Y. C. K.
Vekili
:
Av. Adem DEMİR
I. BAŞVURUNUNKONUSU
1. Başvurucu, oda hapsi cezasıyla cezalandırılmasının yargıkararına dayanmaması ve verilen cezaya karşı yargı yolunun kapalı olmasınedeniyle Anayasa’nın 19. ve 36. maddelerinde düzenlenen temel haklarının ihlaledildiğini ileri sürmüştür.
II. BAŞVURUSÜRECİ
2. Başvuru, 4/12/2012 tarihindeAnayasa Mahkemesine doğrudan yapılmıştır. Dilekçe ve eklerinin idari yöndenyapılan ön incelemesinde Komisyona sunulmasına engel bir eksikliğin bulunmadığıtespit edilmiştir.
3. Birinci Bölüm İkinci Komisyonunca, 28/2/2013tarihinde başvurunun çözümünün ilke kararını gerektirmesi nedeniyle AnayasaMahkemesi İçtüzüğü’nün 33. maddesinin (3) numaralıfıkrası uyarınca kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafındanyapılmasına, dosyanın Bölüme gönderilmesine karar verilmiştir.
III. OLAY VEOLGULAR
A. Olaylar
4. Başvuru dilekçesindeki ilgili olaylar özetle şöyledir:
5. Başvurucu, 1987 doğumlu olup Samsun’da ikamet etmektedir.
6. Başvurucu TCG … Komutanlığıemrinde astsubay kıdemli çavuş olarak görev yapmaktadır.
7. Başvurucu, “… Limanı’nda bulunmakta olan gemiye (görevyerine) son dönüş tarih ve saati olan 15/4/2012 tarihve saat 23:59’da dönmesi gerekmekte iken, 16/4/2012 tarihinde saat 07:30’dadöndüğü” gerekçesiyle 4/5/2012 tarihinde 15/6/1930 tarih ve 1632 sayılı AskeriCeza Kanunu’nun 171. maddesi uyarınca disiplin amiri tarafından 7 gün oda hapsicezası ile cezalandırılmıştır.
8. Başvurucu, 1632 sayılı Kanun’un 188. maddesinde yer alanoda hapsi cezalarına karşı iç hukukta tanınan bir üst amire başvuru yoluna,itirazının sonuçsuz kalacağı düşüncesiyle başvurmamıştır.
9. Başvurucu hakkında verilen oda hapsi cezası 31/10/2012ilâ 7/11/2012 tarihleri arasında … Disiplin CezaTutukevinde infaz edilmiştir.
B. İlgili Hukuk
10. 1632 sayılı Kanun’un 171. ve 188. maddeleri.
11. 1632 sayılı Kanun’un 181. (Mülga: 31/1/2013-6413/45md.) maddesi şöyledir:
“Bir disiplin cezası resmi surette mahkümatebliğ edildiği vakit katileşir. … Bu cezanın kaldırılması veya değiştirilmesiancak şikayet yoluyla veya ceza veren amirin mahküm lehine yapacağı müracaat üzerine veyahut affı aliile kabildir. Yanlış verilen … disiplin cezaları dahayüksek makam tarafından … kaldırılabilirveya değiştirilebilir.”
IV. İNCELEME VEGEREKÇE
12. Mahkemenin 26/3/2013 tarihindeyapmış olduğu toplantıda, başvurucunun 4/12/2012 tarih ve 2012/889 numaralıbireysel başvurusu incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
13. Başvurucu, hakkında hiçbir mahkeme kararı bulunmaksızınyetkili amirin kararıyla 7 gün süreyle kişisel özgürlüğünden yoksunbırakıldığını, bu tür cezaların yargı makamlarınca verilmesi gerektiğinibelirterek Anayasa’nın 19. maddesindeki kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ve36. maddesindeki hak arama hürriyetinin ihlal edildiğini ileri sürmüş vetazminat talebinde bulunmuştur.
B. Değerlendirme
14. Anayasa’nın 148. maddesinin üçüncü fıkrası ile 6216 sayılıKanun’un 45. maddesinin (1) numaralı fıkrasında herkesin, Anayasada güvencealtına alınmış temel hak ve özgürlüklerinden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesive buna ek Türkiye’nin taraf olduğu protokoller kapsamındaki herhangi birininkamu gücü tarafından, ihlal edildiği iddiasıyla Anayasa Mahkemesinebaşvurabileceği hükmüne yer verilmiştir. Anayasa’nın geçici 18.maddesinde uygulama kanununun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bireyselbaşvuruların kabul edileceği, 6216 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri Hakkında Kanun’un76. maddesinin (1) numaralı fıkrasında ise Kanun’un 45 ila 51. maddelerinin 23/9/2012 tarihinde yürürlüğe gireceği belirtilmiştir.
15. 6216 sayılı Kanun’un geçici1. maddesinin (8) numaralı fıkrası şöyledir:
“Mahkeme, 23/9/2012 tarihindensonra kesinleşen nihai işlem ve kararlar aleyhine yapılacak bireyselbaşvuruları inceler.”
16. Anılan Anayasa ve 6216 sayılı Kanunhükümleri uyarınca Anayasa Mahkemesinin zaman bakımından yetkisinin başlangıcı 23/9/2012 tarihi olup, Mahkeme, ancak bu tarihten sonrakesinleşen nihai işlem ve kararlar aleyhine yapılan bireysel başvurularıinceleyebilecektir. Mahkemenin zaman bakımından yetkisine ilişkin budüzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, anılan tarihten önce kesinleşmiş nihaîişlem ve kararları da içerecek şekilde yetki kapsamının genişletilmesi mümkündeğildir (B. No: 2012/832, § 14, 12/2/2013).
17. Anayasa Mahkemesinin zamanbakımından yetkisi için kesin tarihin belirlenmesi ve Mahkemenin yetkisiningeriye yürür şekilde uygulanmaması hukuk güvenliği ilkesinin bir gereğidir (B.No: 2012/51, § 18, 25/12/2012).
18. Başvuru konusuolayda başvurucu 4/5/2012 tarihinde 1632 sayılıKanun’un 171. maddesi uyarınca disiplin amiri tarafından yedi gün oda hapsicezası ile cezalandırılmıştır. Başvurucu 1632 sayılı Kanun’un 188. maddesinegöre bir üst amire itiraz hakkını itirazının sonuçsuz kalacağı düşüncesiylekullanmamıştır. Başvurucu hakkında verilen ceza, 1632 sayılı Kanun’un 181.maddesi uyarınca Anayasa Mahkemesinin bireysel başvurulara ilişkin zamanbakımından yetkisinin başladığı tarihten önce kesinleşmiştir.
19. Başvurucu hakkında verilen odahapsi cezası Anayasa Mahkemesinin zaman bakımından yetkisi başladıktan sonrakitarih olan 31/10/2012 ilâ 7/11/2012 tarihleri arasındainfaz edilmiş ise de infazın verilen cezanın kesinleşmesi üzerinde herhangi biretkisi bulunmamaktadır.
20. Açıklanannedenlerle, başvuru konusu işlemin 23/9/2012tarihinden önce kesinleşmiş olduğuanlaşıldığından başvurunun, diğer kabul edilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin “zaman bakımından yetkisizlik” nedeniyle kabul edilemezliğine karar verilmesigerekir.
HÜKÜM
Başvurunun, “zaman bakımındanyetkisizlik” nedeniyle KABULEDİLEMEZ OLDUĞUNA, yargılamagiderlerinin başvurucu üzerinde bırakılmasına,26/3/2013 tarihinde OY BİRLİĞİYLE karar verildi.