Anasayasa Mahkemesi - Bireysel Başvuru - YENİ GÜN HABER AJANSI BASIM VE YAYINCILIK A.Ş. VE DİĞERLERİ Başvurusuna İlişkin Karar - 25/9/2019

Başkan

:

Engin YILDIRIM

Üyeler

:

Recep KÖMÜRCÜ

M. Emin KUZ

Rıdvan GÜLEÇ

Yıldız SEFERİNOĞLU

Raportör

:

Ceren Sedef EREN

Başvurucular

:

1. YENİ GÜN HABER AJANSI BASIM VE YAYINCILIK A.Ş.

:

2. Aykut KÜÇÜKKAYA

Vekili

:

Av. Tora PEKİN

:

3. Zerrin Pınar TÜRENÇ

Vekili

:

Av. Turgut KAZAN

:

4. Mustafa Sezgin TANRIKULU

Vekili

:

Av. Berk BAŞARA

:

5. IPS İLETİŞİM VAKFI

Vekili

:

Av. Oya Meriç EYÜBOĞLU

I. BAŞVURUNUN KONUSU

1. Başvuru, verilen yayım yasağı kararları nedeniyle ifade vebasın özgürlüklerinin ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.

II. BAŞVURU SÜRECİ

2. Başvurular 17/3/2014, 18/4/2014, 4/7/2014, 7/7/2014 ve9/7/2015 tarihlerinde yapılmıştır.

3. Başvurular, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılanön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.

4. Komisyonca başvuruların kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına karar verilmiştir.

5. 2014/4431, 2014/5348, 2014/10821, 2014/10982 ve 2015/11697numaralı başvuru dosyalarının, konu yönünden hukuki irtibat nedeniyle 2014/4430numaralı başvuru dosyası ile birleştirilmesine, incelemenin 2014/4430 numaralıbaşvuru dosyası üzerinden yürütülmesine ve diğer dosyaların kapatılmasına kararverilmiştir.

6. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik veesas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.

7. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına(Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık görüşünü bildirmiştir.

III. OLAY VE OLGULAR

8. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgiliolaylar özetle şöyledir:

A. 2014/4430 NumaralıBaşvuru

9. İstanbul 2. Asliye Ceza Mahkemesi 17/1/2014 tarihinde,kamuoyunda 17 Aralık soruşturmasıolarak da bilinen ve A.T. ile M.T. hakkında İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığıncayürütülen soruşturma dosyası kapsamında 9/6/2004 tarihli ve 5187 sayılı BasınKanunu'nun 3. maddesi uyarınca yayım yasağı konulmasına karar vermiştir. Bukapsamda söz konusu soruşturma dosyasıyla ilgili olarak yazılı, görsel basındave internette her türlü haber, röportaj, eleştiri ve haber niteliği taşıyanlardışında soruşturma dosyasının içeriği hakkında soruşturma tamamlanıncaya kadaryayım yasağı konulmuştur.

10. Yayım yasağına dair söz konusu karar, ulusal ölçekteyayımlanan Cumhuriyet gazetesinin sahibi olan başvurucu Yeni Gün Haber AjansıBasım ve Yayıncılık A.Ş. ile anılan gazetenin sorumlu yazı işleri müdürü olanbaşvurucu Aykut Küçükkaya'ya tebliğ edilmiştir.Başvurucular söz konusu karara itiraz etmişlerdir. İstanbul 2. Ağır CezaMahkemesi 3/2/2014 tarihinde, yayım yasağı kararının usul ve yasaya uygunolduğu gerekçesiyle itirazın reddine karar vermiştir. İtirazın reddine dairkarar 17/2/2014 tarihinde başvuruculara tebliğ edilmiştir.

11. Başvurucular 17/3/2014 tarihinde bireysel başvurudabulunmuştur. A.T. ile M.T. hakkındaki söz konusu soruşturma bireysel başvurutarihi itibarıyla sona ermiş durumdadır.

B. 2014/4431 NumaralıBaşvuru

12. İstanbul 2. Asliye Ceza Mahkemesi 20/1/2014 tarihinde,kamuoyunda 17 Aralık soruşturmasıolarak da bilinen ve R.S. hakkında İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığıncayürütülen soruşturma dosyası kapsamında 5187 sayılı Kanun'un 3. maddesiuyarınca yayım yasağı konulmasına karar vermiştir.Bukapsamda söz konusu soruşturma dosyasıyla ilgili olarak yazılı, görsel basındave internette her türlü haber, röportaj ve eleştiri ile haber niteliğitaşıyanlar dışında soruşturma dosyasının içeriği hakkında soruşturmatamamlanıncaya kadar yayım yasağı konulmuştur.

13. Yayım yasağına dair söz konusu karar, ulusal ölçekteyayımlanan Cumhuriyet gazetesinin sahibi olan başvurucu Yeni Gün Haber AjansıBasım ve Yayıncılık A.Ş. ile anılan gazetenin sorumlu yazı işleri müdürü olanbaşvurucu Aykut Küçükkaya'ya tebliğ edilmiştir.Başvurucular söz konusu karara itiraz etmişlerdir. İstanbul 2. Ağır CezaMahkemesi 3/2/2014 tarihinde, yayım yasağı kararının usul ve yasaya uygunolduğu gerekçesiyle itirazın reddine karar vermiştir. İtirazın reddine dairkarar 17/2/2014 tarihinde başvuruculara tebliğ edilmiştir.

14. Başvurucular 17/3/2014 tarihinde bireysel başvurudabulunmuştur. R.S. hakkındaki söz konusu soruşturma bireysel başvuru tarihiitibarıyla sona ermiş durumdadır.

C. 2014/5348 NumaralıBaşvuru

15. Adana 2 No'lu Hâkimliğinin13/2/2014 tarihli kararıyla, muhtelif zaman ve yerlerde Millî İstihbaratTeşkilatına (MİT) ait olduğu ileri sürülen araçların durdurulmasına ilişkinihbarı yapan şahıslar ile MİT görevlileri hakkında açılan soruşturmalarlailgili olarak, 5187 sayılı Kanun'un 3. maddesi uyarınca yayım yasağı getirilmiştir.Bu bağlamda söz konusu soruşturma dosyaları içindeki bilgi ve belgeleri kapsar şekilde yazılı, görsel basındave internette her türlü haber, röportaj ve yayın hakkında soruşturmatamamlanıncaya kadar yayım yasağı konulmasına karar verilmiştir.

16. Yayım yasağına dair söz konusu karar, ulusal ölçekteyayımlanan Cumhuriyet Gazetesinin sahibi olan başvurucu Yeni Gün Haber AjansıBasım ve Yayıncılık A.Ş. ile anılan gazetenin sorumlu yazı işleri müdürü olanbaşvurucu Aykut Küçükkaya'ya tebliğ edilmiştir.Başvurucular söz konusu karara itiraz etmişlerdir. Adana 3 No'luHâkimliği 28/2/2014 tarihinde, yayım yasağı kararının usul ve yasaya uygunolduğu gerekçesiyle itirazın reddine karar vermiştir. İtirazın reddine dairkarar 19/3/2014 tarihinde başvuruculara tebliğ edilmiştir.

17. Başvurucular 18/4/2014 tarihinde bireysel başvurudabulunmuştur. Anılan soruşturma bireysel başvuru tarihi itibarıyla sona ermişdurumdadır.

D. 2014/10821 ve2014/10982 Numaralı Başvurular

18. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, DEAŞ terör örgütü tarafındanMusul'da Türk Konsolosluğunun işgal edilmesi ve Türk vatandaşlarınınkaçırılması olayına ilişkin soruşturmaya dair yayım yasağı konulmasını talepetmiş ve Ankara 3. Sulh Ceza Mahkemesi anılan talebi reddetmiştir. Söz konusuret kararına karşı Başsavcılık tarafından itiraz edilmiş ve Ankara 9. Ağır CezaMahkemesinin 16/6/2014 tarihli kararıyla itiraz kabul edilmiştir.

19. Bu kapsamda Ankara 9. Ağır Ceza Mahkemesinin 16/6/2014tarihli kararıyla ilgili soruşturma hakkında 5187 sayılı Kanun'un 3. maddesiuyarınca her türlü yazılı ve görsel basın ile internettesoruşturma tamamlanıncaya kadar yayım yasağı konulmuştur. Söz konusu yayımyasağı kararı 16/6/2014 tarihinde Radyo ve Televizyon Üst Kurulu internetsitesinden kamuoyuna duyurulmuştur.

20. Başvurucu Mustafa Sezgin Tanrıkulu, Ankara 9. Ağır CezaMahkemesinin itirazın kabulü ile yayım yasağı konulmasına ilişkin kararınaitiraz etmiştir. Ankara 10. Ağır Ceza Mahkemesi 4/7/2014 tarihinde, yayımyasağı kararının usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle itirazı reddetmiştir.

21. Başvuru tarihinde Cumhuriyet Halk Partisi milletvekili olanbaşvurucu Mustafa Sezgin Tanrıkulu 7/7/2014 tarihinde bireysel başvurudabulunmuştur.

22. Başvuru tarihinde gazeteci olan ve bir araya gelen medyakuruluşları ile gazetecilerin gazetecilik etik ve ilkeleri temelinde özdenetimini sağlayan bir kuruluş niteliğindeki Basın Konseyinin başkanlığınıyürüten başvurucu Zerrin Pınar Türenç başvuru konusuyayım yasağı kararının itiraz incelemesinden geçerek kesinleştiğini,dolayısıyla bu karara karşı gidilecek bir başvuru yolu kalmadığını belirterek4/7/2014 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.

23. Ankara 9. Ağır Ceza Mahkemesi 1/10/2014 tarihinde söz konusuyayım yasağının kaldırılmasına karar vermiştir.

E. 2015/11697 NumaralıBaşvuru

24. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı 24/11/2014 tarihinde, TürkiyeBüyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlığı 9/8 Esas numaralı Meclis SoruşturmasıKomisyonu (Komisyon) tarafından eski dört bakan hakkında yürütülen soruşturmayailişkin gizliliği ihlal edici ve masumiyet karinesini zedeleyici yayınlaryapıldığını belirterek soruşturmanınsağlıklı bir şekilde yürütülmesi ihtiyacı gerekçesiyle soruşturmakapsamında yayım yasağı konulması talebinde bulunmuştur.

25. Ankara 7. Sulh Ceza Hâkimliği 25/11/2014 tarihinde,soruşturmanın gizliliğinin ihlal edilmesinin önlenmesi ve haklarında soruşturmayürütülen eski bakanların şöhret ve diğer haklarının korunmasının sağlanmasıgerekçesiyle soruşturmaya ilişkin yayım yasağı konulmasına karar vermiştir. Bukapsamda Komisyonun istediği ve getirttiği bilgi ve belge içerikleri ile tanık,bilgi sahibi, bilirkişi sıfatıyla veya diğer ilgililerin ve beyanlarınabaşvurulan kişilerin Komisyona verdikleri beyanlarına yönelik olarak 5187sayılı Kanun'un 3. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca soruşturma bitim tarihiolan 27/12/2014 günü mesai sonu bitimine kadar tüm yazılı, görsel basında veinternet ortamında yapılan yayınlar hakkında yayım yasağı konulmasınahükmedilmiştir.

26. Başvuru tarihinde "www.bianet.org"sitesi üzerinde internet haberciliği yapmakta olan başvurucu IPS İletişimVakfı, söz konusu yayım yasağı kararına itiraz etmiştir. Ankara 8. Sulh CezaHâkimliği 28/5/2015 tarihinde, yayım yasağı kararının usul ve yasaya uygunolduğu gerekçesiyle itirazı reddetmiştir. Bu karar 9/6/2015 tarihinde başvurucuIPS İletişim Vakfına tebliğ edilmiş ve anılan başvurucu 9/7/2015 tarihindebireysel başvuruda bulunmuştur.

IV. İLGİLİ HUKUK

27. İlgili hukuk için bkz. HalkRadyo ve Televizyon Yayıncılık A.Ş. (GK), B. No: 2014/19270, 11/7/2019, §§ 14-21.

V. İNCELEME VE GEREKÇE

28. Mahkemenin 25/9/2019 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:

A. Başvurucularınİddiaları

29. Başvurucular, toplumu ilgilendiren ve kamuoyuncatartışılmasında yarar bulunan olaylara ilişkin olarak verilen yayım yasağıkararlarının demokratik bir toplumda gerekli olmadığını belirtmiş ve aleyhinebaşvuruda bulundukları yayım yasağı kararları nedeniyle ifade ve basınözgürlüklerinin ihlal edildiğini ileri sürmüşlerdir.

B. Değerlendirme

1. Kabul EdilebilirlikYönünden

30. Mahmut Tanal ve diğerleri([GK], B. No: 2014/18803, 10/12/2014, §§ 36, 37) kararında, bir cezasoruşturmasına ilişkin yayım yasağı nedeniyle ifade özgürlüğünün ihlal edildiğiiddiasıyla yapılan bir başvuru, ana muhalefet partisi milletvekili, akademisyenve gazeteci olan başvurucuların yasaktan kişisel olarak ve doğrudanetkilendiklerini somut olarak gösteremedikleri gerekçesiyle kişi bakımından yetkisizlik nedeniylekabul edilemez bulunmuştur.

31. Halk Radyo ve TelevizyonYayıncılık A.Ş. (aynı kararda bkz.§ 28) kararında ise, bir basın organı tarafından başvurununyapıldığı dönemde güncel olan bir olay konusunda verilen yayım yasağı kararınınbasın özgürlüğünü ihlal ettiği iddiasıyla yapılan başvuruda, başvurucununmağdur statüsü bulunduğu kabul edilmiştir.

32. Bu doğrultuda başvurularını yaptıkları dönemde güncel olanolaylara ilişkin olarak verilen yayım yasağı kararlarının ifade ve basınözgürlüklerini ihlal ettiği iddiasıyla yapılan somut başvuruda, birer basınorganı olduğu görülen Yeni Gün Haber Ajansı Basım ve Yayıncılık A.Ş. ile IPSİletişim Vakfının mağdur statüsü bulunduğunun kabulü gerekir (internethaberciliğinin basının temel işlevini yerine getirdiği sürece basın özgürlüğükapsamında değerlendirilmesi gerektiğine dair bir karar için bkz. Medya Gündem Dijital Yayıncılık Ticaret A.Ş.[GK], B. No: 2013/2623, 11/11/2015, §§ 36-42).

33. Diğer başvuruculardan Aykut Küçükkayabaşvuru tarihinde Cumhuriyet gazetesinin sorumlu yazı işleri müdürü olan birgazeteci, Zerrin Pınar TürençBasın Konseyibaşkanlığını yürütmekte olan bir gazeteci ve Mustafa Sezgin Tanrıkulu ise anamuhalefet partisi milletvekilidir. Anılan başvurucular, başvuru konusu yayımyasağı kararlarının verildiği tarihte güncel olan ve kamuoyunca tartışılmasındatoplumsal yarar bulunan olaylar hakkında bilgi alma ve verme özgürlüklerinikullanamamalarından şikâyet etmektedir.

34. Basın özgürlüğünü kapsayan ifade özgürlüğü gazete, dergi,kitap gibi araçlar ile düşünce ve kanaatleri açıklama, yorumlama, bilgi, haberve eleştirilerin yayın ve dağıtım haklarını kapsar. İfade özgürlüğü düşünceniniletilmesini ve dolaşımını gerçekleştirerek bireyin ve toplumun bilgilenmesinisağlar. Çoğunluğa muhalif olanlar da dâhil olmak üzere düşüncelerin her türlüaraçla açıklanması, açıklanan düşünceye paydaş sağlanması, düşünceyigerçekleştirme ve gerçekleştirme konusunda başkalarını ikna etme çabalarıçoğulcu demokratik düzenin gereklerindendir. Bu itibarla düşünceyi açıklama veyayma özgürlüğü ile basın özgürlüğü demokrasinin işleyişi için yaşamsalönemdedir (Bekir Coşkun [GK], B.No: 2014/12151, 4/6/2015, § 34).

35. Bu bağlamda toplumsal önemi son derece yüksek olanmeselelere ilişkin (bkz. §§ 10, 13, 16, 19) hem bilgi alma hem de bu doğrultudabilgi verme fonksiyonlarını ve böylece gazetecilik görevlerini yerinegetirebilmeleri yönünden bir engellemeyle karşılaştıkları açık olan gazetecibaşvurucular Aykut Küçükkaya ve Zerrin Pınar Türenç'in de somut başvuruda şikâyet ettikleri yayım yasağıkararlarından kişisel olarak ve doğrudan etkilendikleri, bu nedenle mağdurstatüsüne sahip olduklarının kabulü gerekir.

36. Başvurucu Mustafa Sezgin Tanrıkulu'nun ise -gazeteciolmamakla birlikte- ilgili dönemde ana muhalefet partisi milletvekilliğigörevini yürüttüğü, dolayısıyla gerek toplumsal yararı yüksek olan meselelereilişkin kamusal bir tartışma başlatılması ve varılan sonuçların ilgiliplatformlara iletilmesi gerek böyle konularda devlet üzerinde kamuoyu denetimisağlanması yönünden basın kadar önemli bir misyon yüklenmiş olduğu açıktır (anamuhalefet partisi lideri olan siyasetçinin tartışılmasında yüksek toplumsalyarar bulunan kamusal bir meseleye ilişkin sözlerinin geniş bir ifade özgürlüğükorumasından yararlanması gerektiğine ilişkin bir karar için bkz. Mehmet Özhaseki,B. No: 2015/4972, 8/5/2019, §§ 25-27). Bu kapsamda somut başvuruda, başvurucuMustafa Sezgin Tanrıkulu'nun da şikâyet ettiği yayım yasağı kararından kişiselolarak ve doğrudan etkilendiği, dolayısıyla mağdur statüsünün bulunduğu kabuledilmiştir.

37. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğinekarar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan ifadeve basın özgürlüklerinin ihlal edildiğine ilişkin iddiaların kabul edilebilirolduğuna karar verilmesi gerekir.

2. Esas Yönünden

a. Müdahalenin Varlığı

38. Demokratik bir sistemde devletin eylem ve işlemlerinin, adlive idari yetkililerin olduğu kadar basının ve aynı zamanda kamuoyunun dadenetimi altında bulunması gerekir (İlhan Cihaner (2), B. No: 2013/5574, 30/6/2014, § 57; Fatih Taş [GK], B. No: 2013/1461,12/11/2014, § 66; R.V.Y., B. No:2013/1429, 14/10/2015, § 34). Bu bağlamda başvuru konusu yayım yasağıkararlarıyla başvurucuların ifade ve basın özgürlüklerine yönelik birmüdahalede bulunulduğu anlaşılmaktadır.

b. Müdahalenin İhlalOluşturup Oluşturmadığı

39. Yukarıda anılan müdahale Anayasa’nın 13. maddesindebelirtilen koşullara uygun olmadığı müddetçe Anayasa’nın 26. ve 28.maddelerinin ihlalini teşkil edecektir.

40. Anayasa'nın "Düşünceyiaçıklama ve yayma hürriyeti" kenar başlıklı 26. maddesininilgili kısmı şöyledir:

"Herkes, düşünce ve kanaatlerini söz,yazı, resim veya başka yollarla tek başına veya toplu olarak açıklama ve yaymahakkına sahiptir. Bu hürriyet resmî makamların müdahalesi olmaksızın haber veyafikir almak ya da vermek serbestliğini de kapsar...

Bu hürriyetlerin kullanılması, millî güvenlik,kamu düzeni, kamu güvenliği, Cumhuriyetin temel nitelikleri ve Devletin ülkesive milleti ile bölünmez bütünlüğünün korunması, suçların önlenmesi, suçlularıncezalandırılması, Devlet sırrı olarak usulünce belirtilmiş bilgilerinaçıklanmaması, başkalarının şöhret veya haklarının, özel ve aile hayatlarınınyahut kanunun öngördüğü meslek sırlarının korunması veya yargılama göreviningereğine uygun olarak yerine getirilmesi amaçlarıyla sınırlanabilir.

..."

41. Anayasa'nın "Basınhürriyeti" kenar başlıklı 28. maddesinin ilgili kısımlarışöyledir :

"Basınhürdür, sansür edilemez...

Devlet, basın ve haber alma hürriyetlerinisağlayacak tedbirleri alır.

Basın hürriyetinin sınırlanmasında, Anayasanın26 ve 27 nci maddeleri hükümleri uygulanır.

...

Yargılama görevinin amacına uygun olarakyerine getirilmesi için, kanunla belirtilecek sınırlar içinde, hâkim tarafındanverilen kararlar saklı kalmak üzere, olaylar hakkında yayım yasağı konamaz.

..."

42. Anayasa’nın 13. maddesinin ilgili kısmı şöyledir:

"Temelhak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaksızın yalnızca Anayasanın ilgilimaddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlanabilir.Bu sınırlamalar, ... demokratik toplum düzeninin ... gereklerine ve ölçülülükilkesine aykırı olamaz."

43. Bu sebeple sınırlamanın Anayasa’nın 13. maddesindebelirtilen kanunlar tarafından öngörülme, Anayasa’nın ilgili maddesindebelirtilen nedene dayanma ve demokratik toplum düzeni ile ölçülülük ilkesineaykırı olmama koşullarına uygun olup olmadığının belirlenmesi gerekir.İlk olarak mevcut müdahalenin kanunilik koşulunutaşıyıp taşımadığı incelenecektir.

i. Genel İlkeler

44. Somut başvuru bağlamında kanunilik koşuluna ilişkin olarakkabul edilen genel ilkeler için bkz. HalkRadyo ve Televizyon Yayıncılık A.Ş., §§ 35- 41.

ii. İlkelerin OlayaUygulanması

45. Başvuru konusu yayım yasağı kararlarının tamamı,yürütülmekte olan ceza soruşturmalarına ilişkin olarak verilmiştir (TBMMsoruşturmalarının bir ceza soruşturması niteliğinde olduğuna dair değerlendirmeiçin bkz. Halk Radyo ve TelevizyonYayıncılık A.Ş., § 42). Bu nedenle başvuru konusu olayda, yayımyasaklarına karar veren mahkemelerce yasağın dayanağı olarak gösterilen 5187sayılı Kanun'un 3. maddesinin devam eden bir ceza soruşturması kapsamındaönleyici bir tedbir olarak konulacak yayım yasağı yönünden kanunilik şartınıkarşılayıp karşılamadığı değerlendirilmelidir.

46. 5187 sayılı Kanun'un 3. maddesinde öngörülen hükmün şeklîmanada bir kanun niteliği taşıdığı hususunda tereddüt bulunmamaktadır. Ancaksöz konusu hükmün önleyici bir tedbir olarak yayım yasağı uygulanmasıyla ilgiliolarak hiçbir düzenleme ihtiva etmediği görülmektedir. Bu nedenle anılanhükümde, bir ceza soruşturması kapsamında yayım yasağı uygulanması hâlindehangi davranış veya olgulara hangi hukuksal sonuçların bağlanacağının ve bubağlamda kamusal makamlar için nasıl bir müdahale yetkisi doğacağının belirlibir kesinlik ölçüsünde düzenlendiğinden bahsedilemeyeceği, bu doğrultuda devameden bir ceza soruşturmasına ilişkin önleyici bir tedbir olarak yayım yasağıkonulması yönünden "öngörülebilirlik"ve "belirlilik"ölçütlerini sağlamadığı değerlendirilen 5187 sayılı Kanun'un 3. maddesininkanunilik şartını karşılamadığı sonucuna ulaşılmıştır (Halk Radyo ve Televizyon Yayıncılık A.Ş., §44 ).

47. Öte yandan Halk Radyo veTelevizyon Yayıncılık A.Ş. kararında, Anayasa'nın 28. maddesininbeşinci fıkrasında öngörülen şartların sağlanması koşuluyla önleyici bir tedbirolarak yayım yasağı uygulanmasına izin verildiği görülmekle birlikte devam edenbir ceza soruşturması kapsamında yayım yasağı konulabilmesine imkân veren,öngörülebilir ve belirli bir kanuni düzenleme bulunmadığı anlaşıldığından yayımyasağı şeklindeki müdahalenin Anayasa'nın 13. ve 28. maddelerinde açıkçaemredilen kanunilik ölçütünükarşılamadığına karar verilmiştir (HalkRadyo ve Televizyon Yayıncılık A.Ş., §§ 45, 46 ).

48. Somut başvuruda da anılan sonuçtan ayrılmayı gerektiren birhusus bulunmadığı anlaşılmaktadır. Açıklanan gerekçelerle başvuru konusu olaydayayım yasağı şeklindeki müdahalelerin Anayasa'nın 13. ve 28. maddelerindeaçıkça emredilen kanunilik ölçütünükarşılamadığı görüldüğünden başvurucuların ifade ve basın özgürlüklerinin ihlaledildiğine karar verilmiştir.

3. 6216 Sayılı Kanun'un50. Maddesi Yönünden

49. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 50. maddesinin (1) numaralıfıkrasının ilgili kısmı ve (2) numaralı fıkrası şöyledir:

"(1)Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkının ihlal edildiğine ya daedilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesi hâlinde ihlalin vesonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlere hükmedilir. …

 (2)Tespit edilen ihlal bir mahkeme kararından kaynaklanmışsa, ihlali vesonuçlarını ortadan kaldırmak için yeniden yargılama yapmak üzere dosya ilgilimahkemeye gönderilir. Yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunmayanhâllerde başvurucu lehine tazminata hükmedilebilir veya genel mahkemelerde davaaçılması yolu gösterilebilir. Yeniden yargılama yapmakla yükümlü mahkeme,Anayasa Mahkemesinin ihlal kararında açıkladığı ihlali ve sonuçlarını ortadankaldıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden karar verir."

50. 6216 sayılı Kanun'un 50. maddesinin uygulanmasına ilişkinolarak kabul edilen ilkeler için bkz. MehmetDoğan ([GK], B. No: 2014/8875, 7/6/2018, §§ 54-60) kararı.

51. Başvurucular ihlalin tespiti ile ihlal ve sonuçlarınınortadan kaldırılması talebinde bulunmuştur. Başvuruculardan Yeni Gün HaberAjansı Basım ve Yayıncılık A.Ş. ile Aykut Küçükkayaise ayrıca manevi tazminat talebinde de bulunmuştur.

52. Yayım yasağı kararının Anayasa'nın 13. ve 28. maddelerindeöngörülen kanunilik ölçütünükarşılamadığı gerekçesiyle ifade ve basın özgürlüklerinin ihlal edildiğisonucuna varılmıştır. Dolayısıyla ihlalin kanunilik koşulu sağlanmadan yayımyasağına hükmeden mahkeme kararından kaynaklandığı görülmektedir.

53. Bununla birlikte başvuru konusu yayım yasaklarının tamamınıngeçerliliklerinin sona erdiği, bu sebeple tespit edilen ihlalin sonuçlarınınortadan kaldırılması için yeniden yargılama yapılmasında hukuki yararbulunmadığı anlaşılmıştır.

54. Başvurucular Yeni Gün Haber Ajansı Basım ve Yayıncılık A.Ş.ile Aykut Küçükkaya'nın manevi tazminat talebinde debulundukları görülmekteyse de başvuru konusu olayda ifade ve basın özgürlüğüihlali tespitinin yeterli olduğu değerlendirilmiştir.

55. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 618,30 TL harç ve 2.475TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 3.093,30 TL yargılama giderininbaşvurucular Yeni Gün Haber Ajansı Basım ve Yayıncılık A.Ş. ile Aykut Küçükkaya'ya müştereken ödenmesi gerekir. 206,10 TL harç ve2.475 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.681,10 TL yargılama giderinin isebaşvurucular Zerrin Pınar Türenç ile Mustafa SezginTanrıkulu'na ayrı ayrı ödenmesi gerekir. 226,90 TL harç ve 2.475 TL vekâletücretinden oluşan toplam 2.701,90 TL yargılama giderinin de başvurucu IPSİletişim Vakfına ödenmesi gerekir.

VI. HÜKÜM

Açıklanan gerekçelerle;

A. İfade ve basın özgürlüklerinin ihlal edildiğine ilişkiniddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,

B. Anayasa'nın 26. ve 28. maddelerinde güvence altına alınanifade ve basın özgürlüklerinin İHLAL EDİLDİĞİNE,

C. 618,30 TL harç ve 2.475 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam3.093,30 TL yargılama giderinin başvurucular Yeni Gün Haber Ajansı Basım ve YayıncılıkA.Ş. ile Aykut Küçükkaya'ya MÜŞTEREKEN; 206,10 TLharç ve 2.475 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.681,10 TL yargılamagiderinin başvurucular Zerrin Pınar Türenç ileMustafa Sezgin Tanrıkulu'na AYRI AYRI; 226,90 TL harç ve 2.475 TL vekâlet ücretindenoluşan toplam 2.701,90 TL yargılama giderinin başvurucu IPS İletişim VakfınaÖDENMESİNE,

D. Ödemenin, kararın tebliğini takiben başvurucuların Hazine veMaliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına,ödemede gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihinekadar geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,

E. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE25/9/2019 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.

Full & Egal Universal Law Academy