TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
YİĞİT AKSAKOĞLU BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2019/7132)
Karar Tarihi: 3/12/2020
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Hasan Tahsin GÖKCAN
Üyeler
:
Burhan ÜSTÜN
Hicabi DURSUN
Muammer TOPAL
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Raportör
:
Yusuf Enes KAYA
Başvurucu
:
Yiğit AKSAKOĞLU
Vekilleri
:
Av. Aslı KAZAN
Av. Serkan CENGİZ
I. BAŞVURUNUNKONUSU
1. Başvuru, tutuklama tedbirinin hukuki olmaması vesoruşturma dosyasına erişimin kısıtlanması nedenleriyle kişi hürriyeti vegüvenliği hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 28/2/2019 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yöndenyapılan ön incelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlikincelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için AdaletBakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir. Bakanlık görüşünü bildirmiştir.
6. Başvurucu, Bakanlığın görüşüne karşı süresinde beyandabulunmuştur.
III. OLAY VEOLGULAR
7. Başvuru formları ve eklerinde ifade edildiği şekliyleve Ulusal Yargı Ağı Bilişim Sistemi (UYAP) aracılığıyla erişilen bilgi vebelgeler çerçevesinde olaylar özetle şöyledir:
A. GeziOlaylarına İlişkin Genel Bilgiler
8. Türkiye İnsan Hakları Kurumu tarafından 2014 yılı Ekimayında yayımlanan Gezi Parkı Olayları Raporu’nda yer alan bazı tespitlerşöyledir:
- Gezi Parkı, İstanbul’un Beyoğlu ilçesinde TaksimMeydanı yakınında bulunan bir şehir parkıdır. Gezi Parkı’nda gerçekleşendeğişimler, Gezi Parkı olayları ile gündeme gelmiş; konuya ilişkin birçokaçıklama yapılmış ve tartışma yürütülmüştür.
- Gezi Parkı olayları, İstanbul Taksim Meydanı’ndabulunan Gezi Parkı’nda İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından yapılmakistenen çevre ve imar düzenlemelerine engel olmak amacıyla -düzenleme yapacakolan iş makinelerinin Gezi Parkı’na girmesi üzerine- 27/5/2013 tarihindebaşlamış ve haziran-temmuz aylarında yoğunlaşarak Türkiye’nin birçok ilineyayılmış toplantı ve gösteri yürüyüşleridir.
- Kamuoyunda olayların çevreci bir saikle başladığını vebireylerin yaşadıkları çevreye ilişkin kararların kendilerine sorulmasıtalebini ortaya koyduklarını ifade edenler olduğu gibi yerleri değiştirilenağaçların bahane olarak kullanıldığını, hareketin iktidara karşı yurt dışıdestekli bir kalkışma olduğunu belirtenler ve polisin müdahalesini Başbakanlıkbinasının ele geçirilmeye çalışılması, kamunun ve özel kişilerin mallarınazarar verilmesi ile ilişkilendirenler de mevcuttur.
- İçişleri Bakanlığı verilerine göre 28/5/2013 ile6/9/2013 tarihleri arasında 80 ilde, Gezi Parkı olayları çerçevesinde 5.532eylem/etkinlik gerçekleştirilmiş; bu eylem ve etkinliklere 3.611.208 kişikatılmış, olaylara ilişkin 104.519 emniyet personeli görevlendirilmiş, sözkonusu gösterilerden 164’üne müdahalede bulunulmuş, bir komiser yüksekten düşmenedeniyle şehit olmuş, üçü silahla ve ikisi bıçakla olmak üzere 697 güvenlikgörevlisi yaralanmış, olaylar sırasında yaşamını yitiren 4 sivil vatandaşınölümüyle ilgili adli ve idari soruşturma yürütülmüş, olaylarda gözaltına alınan5.513 kişiden 148’i tutuklanmış, görevlendirilen polislerden 127’si hakkındauygulamaları nedeniyle araştırma/soruşturma işlemleri yapılmıştır.
B. Başvurucuya İlişkin Süreç
9.Gezi olayları ile ilgili olarak İstanbul CumhuriyetBaşsavcılığınca 2013 yılında 2013/1120 sayılı soruşturma başlatılmıştır. Busoruşturma daha sonra 2014/40852 sayılı soruşturma dosyası üzerinden yürütülmüştür.
10. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının talebi üzerineİstanbul 9. Sulh Ceza Hâkimliği şüpheli ve müdafileri ile diğer soruşturmasüjelerinin soruşturma dosyasını incelemeleri ve örnek almalarınınsoruşturmanın selametini tehlikeye düşüreceği gerekçesiyle 4/12/2004 tarihli ve5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 153. maddesine dayanarak31/3/2017tarihinde soruşturma dosyasına erişimin kısıtlanmasına karar verilmiştir.
11. Mehmet Osman Kavala, Hükûmeti devirmeye yönelik birgirişim olarak değerlendirilen Gezi olaylarının azmettiricisi ve lideri olmaksuçlamasıyla 1/11/2017 tarihinde tutuklanmıştır.
12. Mehmet Osman Kavala hakkındaki soruşturma devamederken İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının 2014/40852 sayılı soruşturmadosyası kapsamında başvurucunun da dâhil olduğu 20 kişi hakkında Kasım 2018tarihinde gözaltı kararı verilmiştir. Gözaltılar ile ilgili olarak İstanbulEmniyet Müdürlüğünden yapılan açıklama şöyledir:
"Açık Toplum Vakfı Yönetim Kurulu Üyesi ve AnadoluKültür A.Ş. isimli şirketin sahibi Mehmet Osman Kavala isimli şahsın 27/5/2013tarihinde başlayan Gezi Parkı Olaylarını Türkiye geneline yaymak ve yurtgenelinde kaos ve kargaşa ortamı meydana getirmek ve bu şekilde Cebir ve şiddetkullanarak Türkiye Cumhuriyeti Hükumetini ortadan kaldırmaya veya görevleriniyapmasına kısmen veya tamamen engellemeyi amaçladığı, Açık Toplum Vakfı veAnadolu Kültür A.Ş. isimli vakıf ve şirketi kullanarak olayları finanse veorganize ettiği tespit edilmiştir.
Mehmet Osman Kavala ile hiyerarşik bir düzen içerisindeşüphelilerin;
-Gezi Parkı olaylarını derinleştirmek ve yaygınlaştırmakiçin Anadolu Kültür AŞ’ye ait DEPO isimli yerde toplantılar düzenledikleri,
- Sivil İtaatsizlik ve Şiddetsiz Eylem başlıkları altındaGezi Parkı olaylarının devamlılığını sağlamak için yurt dışından aktivizmeğiticileri, kolaylaştırıcılar ve profesyonel eylemciler getirttikleri (DuranAdam, Piyano Çalan Adam, Kırmızılı Kadın vs.),
- Yeni medya oluşturma faaliyetleri içerisine girerekGezi Parkı sürecinin devamı ve yaşanması muhtemel Gezi benzeri olayların kendimedyaları üzerinden gündem oluşturulmasının amaçladıkları,
- Mehmet Osman Kavala’nın Avrupa’da birçok kurum veşahısla görüşme yaparak, Gezi Parkı olaylarında gündeme gelen biber gazınınTürkiye’ye ithalinin durdurularak, yasaklanması için çalışmalar yaptıklarıtespit edilmiştir."
13.Başvurucu 16/11/2018 tarihinde gözaltına alınmıştır.
14. İstanbul Emniyet Müdürlüğünde 16/11/2018 tarihindebaşvurucunun ifadesi alınmıştır. İfade alma işlemi sırasında başvurucunun ikimüdafii de hazır bulunmuştur. Başvurucuya hakkındaki suçlamalarla ilgiliayrıntılı sorular sorulmuş, başvurucu da bu sorulara ayrıntılı cevaplarvermiştir. Başvurucuya dinleme tapeleri ve teknik takip notlarından sorularyöneltilmiştir. Bu kapsamda başvurucuya Mehmet Osman Kavala ile irtibatı olupolmadığı, Mehmet Osman Kavala’nın yönetiminde olduğu Açık Toplum Vakfı veAnadolu Kültür A.Ş. ile irtibatı olup olmadığı, Gezi olaylarınınderinleştirilip yaygınlaştırılması için Garaj İstanbul, Anadolu Jam, Barakagibi forumlara katılıp katılmadığı, bu amaçla etkinlikler düzenleyipdüzenlemediği, şiddetsiz eylem, sivil itaatsizlik ve kolaylaştırıcılık eğitimiverilmesi için yurt dışından eğitimci getirilmesi amacıyla toplantılar yapıpyapmadığı, bu konuda Alevilere, Süryanilere, gayrimüslimlere eğitim veripvermediği ve bu suretle Gezi olaylarını geniş kitlelere ulaştırmaya çalışıpçalışmadığı, şiddetsiz eylem adlı internet sitesini ne amaçla kurduğu,Türkiye Üçüncü Sektör Vakfı (TÜSEV) ile olan bağlantısı, Marc adlı kişiyle olanbağlantısı ve bu kişiyle yaptığı etkinliklerin kapsamı, Diyalog ve UzlaşmaDerneği ve Helsinki Yurttaşlar Derneği ile olan bağlantısı, konuşmalarda geçen''Şebeke'' adlı oluşum, Taksim Dayanışması ve Taksim Platformu ile birbağlantısının olup olmadığı ve katıldığı birçok toplantı ve etkinliğe ilişkinsorular sorulmuştur.
15. Başvurucu ifadesinde Mehmet Osman Kavala'yıtanımadığını, Açık Toplum Vakfı ve Anadolu Kültür A.Ş. ile bir ilişkisininolmadığını, Garaj İstanbul’daki toplantıya kolaylaştırıcı olarak ve meslekikatkıda bulunmak amacıyla katıldığını, bu toplantının düzenleyicisi olmadığını,bu toplantının o dönemde düzenlenen sayısız toplantıdan birisi olduğunu,Anadolu Jam, Baraka gibi forumlara ise katılmadığını, Alevilerle ilgilitoplantıların Gezi olayları ile bir ilgisinin olmadığını, Avrupa Birliğiprojesi kapsamında Bilgi Üniversitesi bünyesinde yapılan toplantılar olduğunu,Helsinki Yurttaşlar Derneği kapsamındaki toplantıların ise Hükûmetin o dönemyürüttüğü çözüm sürecine destek amaçlı gerçekleştirildiğini, Diyalog ve UzlaşmaDerneğinin faaliyetlerinin de Gezi ile bir ilgisinin bulunmadığını, bu Derneğinçözüm sürecine destek olmak amacıyla kurulduğunu, TÜSEV ile ilgilitoplantıların da Gezi olaylarıyla bir ilgisinin bulunmadığını, bu toplantınınYapı Kredi Bankasının desteğiyle yapılan sivil toplumda yeni yaklaşımlar adlıbir çalışma olduğunu, Marc adlı kişinin, çalıştığı Bernard Van Leer VakfınınTürkiye Temsilcisi olduğunu, bu kişiyle olan görüşmelerinin Gezi olayları ileilgisinin olmadığını, vakıf çalışmalarına ilişkin olduğunu, Şebeke’ninkişilerden oluşan bir örgütlenme değil Bilgi Üniversitesi bünyesinde yürütülenbir Avrupa Birliği projesi olduğunu, projenin gençlerin hayata katılımınıdesteklediğini, şiddetsiz eylem adlı site üzerinden hiçbir paylaşımdabulunmadığını, bu sitenin alan adına sahip olduğu 2013 ile 2015 yıllarıarasında faaliyete geçmediğini, bu site üzerinden hiçbir yayın yapılmadığını,Gezi olaylarının derinleştirilip yaygınlaştırılması gibi bir faaliyetyürütmediğini belirtmiştir.
16. Savcılık 17/11/2018 tarihinde gözaltı kararı verilen20 kişiden başvurucu ile birlikte bir başka şüpheliyi Türkiye CumhuriyetiHükûmetini ortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etmesuçlarından tutuklanması istemiyle İstanbul 6. Sulh Ceza Hâkimliğine sevketmiştir. Tutuklamaya sevk yazısında şu değerlendirmelerde bulunulmuştur:
"Ayrıca bu konularla ilgili M.A.A. ile Mehmet OsmanKavala arasındaki telefon görüşmesinde Mehmet Osman Kavala’nın 'bir ara bu yanibu hadisenin önümüzdeki şeyleri ne olur hani hep Avrupalılar her gördüğüm şeysoruyor iyi tamamda hani bu siyasi durumu nasıl değiştirecek diye sorup duruyorbir ara bir yani bir kaç arka.. kişi oturup bir konuşsak mı' diyerek görüşmekistediği tespit edilmiştir. Bu görüşmeden de anlaşılacağı üzere yapılaneylemlerin tamamıyle önceden hazırlanmış bir plan dahilinde gerçekleştirildiği,nihai amacın ise Arap ülkelerinde olduğu gibi kaos ve kargaşa çıkartarak birhükümet değişikliği olduğu açıkça görülecektir.
Yapılan çalışmalar neticesinde çıkan olayların birtertibat olduğu ve bu tertibatta Gürcistan, Sırbistan, Ukrayna ve Arapülkelerinde meydana gelen halk ayaklanmalarında önemli bir aktör olduğudeğerlendirilen George Soros tarafından kurulmuş olan Açık Toplum EnstitüsüDanışma Kurulu üyesi Mehmet Osman Kavala'nın organizatör şahıs ve finansörolduğu; M.A.A ve eşi A.P.A. ile arkadaşlarının Mehmet Osman Kavala’nındirektifleri doğrultusunda olayların örgütlenmesini gerçekleştirdiklerideğerlendirilmektedir. M.A.A.nın ve birlikte hareket ettiği şahısların çıkanolayların alevlendirilmesi için Twitter üzerinde örgütlenme gerçekleştirdiği,PKK, DHKPC, MLKP gibi sol terör örgüt üye ve yandaşlarını, Oyuncular Sendikasıaracılığı ile tiyatro ve sinema oyuncularını sokak eylemlerine çekmeyeçalıştığı tespit edilmiştir. Amaç marjinal gruplar ve terör örgütlerivasıtasıyla şiddetin fitilini ateşleyip, kaos oluşturmaktır ve nitekim öyle deolmuştur.
İlerleyen dönem içerisinde Mehmet Osman Kavala’nın Gezisürecinin devam etmesi, eylemlerin Anadoluya yayılarak derinleştirilmesi, birtaraftan da sözde sivil itaatsizlik olarak adlandırılan şiddet eylemlerininyaygınlaştırılması amacıyla faaliyetlerde bulunduğu, bu faaliyetlerle ilgilifinans desteğini de yöneticiliğini yaptığı Açık Toplum Vakfı ve Anadolu KültürA.Ş. tarafından sağladığı anlaşılmaktadır. Bu planı yapan kişilerin yasalgörünüm içerisinde hareket ediyormuş izlenimi vermek için sivil itaatsizliksöylemleri ile faaliyetlerine başladıklarını duyurmuş iseler de, Gezi Parkıolaylarında da görüldüğü üzere eylemlerin başlatılması ile birlikte terörörgütlerinin cebir ve şiddet içeren Molotof atma, mala zarar verme, güvenlikgüçlerine ve kendilerine destek olmayan sivil halka saldırı şeklinde şiddetiçeren eylemleri gerçekleştirdikleri görülmüştür.
Şahısların bu kapsamda Garaj İstanbul, Anadolu Jam,Baraka şeklinde oluşum ve organizasyonlar yaparak forum toplantıları, eğitimvb. faaliyetlerde bulundukları, bunun için yurt dışından da eğitimcileringeldiği anlaşılmıştır.
Gezi olaylarıyla ilgili Kaçakçılık ve Organize SuçlarlaMücadele Daire Başkanlığınca 15/6/2013 tarihinde gönderilen bir yazıda;Occupy(İşgal) hareketi olarak bilinen ve teorisyenliğini Gene Sharp’ın yaptığısözde 'Sivil Başkaldır' yönteminin kullanıldığı, söz konusu hareketinuygulayıcısının ise OTPOR/CANVAS (Direniş) adı verilen grup olduğu, Sırp asıllıİvan Maroviç tarafından kurulan OTPOR isimli örgütün, Gürcistan ve Arapdünyasında yaşanan ve sosyal medyanın etkin bir şekilde kullanıldığı, ayaklanmave devrimlerde etkin olduğu, bu kapsamda OTPOR lideri İvan Maroviç’in,18-21/6/2012 tarihleri arasında ülkemizde bulunduğu, daha sonraki dönemde yani7-15/7/2012 tarihleri arasında Mısır’ın başkenti Kahire’de, Gezi Parkı Eylemlerindeön planda bulunan bir kısım şüphelilerle görüştüğü, George Soros isimli şahıstarafından Dünya çapında kurulmuş olan ve Türkiyede de faaliyet gösteren AçıkToplum Enstitüsü Danışma Kurulu üyesi olan Mehmet Osman Kavala’nın bu olaylardaorganizatör ve finansör olduğu, bahsedilen olaylarda adı geçen şahıslarıyönlendirdiği, şahısların Mısır’da olduğu sırada, Mehmet Osman Kavala’nın da11-14/7/2012 tarihleri arasında yurtdışında olduğu, Türkiye dönüşünse ise MiMinör isimli tiyatro oyunu provalarına başladıkları, bu oyunda temsili ülkeninbaşkanına karşı ayaklanmanın teşvik edildiği, bu süreçte şahısların TVprogramlarında 'Twitterla devrim olasılığı var' '140 karakterle ülkelerdevriliyor' şeklinde ifadelerde bulundukları anlaşılmıştır.
Yine M.A.A.nın gezi olayları sırasında, Twitterhesabından; 'Mesele sadece gezi parkı değil arkadaş, sen hala anlamadın mı'şeklinde provakatif paylaşımlarda bulunmuş, adı geçen diğer şahısların da buşekilde paylaşımlarının olduğu görülmüştür.
Gezi olaylarında en çok kullanılan hashtag ler ile ilgiliyapılan araştırmalarda; #occupygezi isimli etiketi (hashtag) M.O.E.nin açtığıve bu hashtag’in Twitter üzerinde 500 binin den fazla tweet aldığı,#DirenGeziParki isimli etiketi (hashtag) açan şahısla ilgili yapılan araştırmada,ilk açan kişinin tespit edilemediği ancak, AliEthamAbdocnMehmet isimli@lauronay twitter profil hesabının ilk paylaştığı, bu şahsın ayrıca AylinYılmaz Al Otoibi ismini kullandığı, bu isimle facebook hesabının da olduğu,#DirenGeziParki hashtag ile ilgili ilk gün 2.619.000 tweet atıldığı, toplamdaise 7.285.000 tweet atıldığı tespit edilmiştir.
Diğer yandan M.A.A.nın da yer aldığı 2011 tarihli, Geziparkında çekilmiş video görüntülerinin olduğu ve görüntülerde Ayaklan İstanbulibaresinin yer aldığı, bu nedenle 2011 yılında gündem oluşturma çabalarınınbaşladığı ve 27 Mayıs 2013 tarihinde uygun ortam oluşturularak gezi olaylarınınbaşlatıldığı anlaşılmaktadır.
Elde edilen tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde;şahısların birbirleri ile irtibatlı oldukları, aralarında hiyerarşik birilişkilerinin bulunduğu, koordineli olarak hareket ettikleri, Gezi eylemlerinigenişletmek, derinleştirerek Anadolu’ya ve tüm Türkiye ye yaymak için gizli veaçık toplantılar ve eğitimler yaptıkları, 2011 yılından günümüzefaaliyetlerinin devam ettiği bu şekilde örgütün sürekliliği olduğu, MehmetOsman Kavala’nın gerek M.A.A. ve gerekse diğer şüpheli şahıslarla irtibatlıolarak hareket ettiği ve örgütsel bir yapıda oldukları anlaşılmıştır. Buna göreşahısların;
I- Olayları Organize Etmek, Başlatmak ve DerinleştirerekAnadoluya yaymak
II- Yalan Haber Üretmek suretiyle Halkı Kışkırtmak(Dezenformasyon faaliyetleri)
III- Halkı Suç İşlemeye Alenen Teşvik ve Tahrik Etmek(Provokasyon Faaliyetleri)
IV- Gezi ve benzeri protestoların devam etmesi vegündemde tutulması için, gizli toplantılar, kurslar/etkinlikler/forumlardüzenlenmek (örgüt faaliyetlerinin devamlılığı) gibi bir kısım faaliyetlerdebulundukları tespit edilmiştir.
Benzer faaliyetlerin; Gürcistan’daki 'Turuncu Devrimi'ile 2012 yılında Mısır, Tunus, Yemen gibi ülkelerde görülen ve 'Arap Baharı'olarak adlandırılan, sosyal medyanın vasıtasıyla halkın mevcut yönetimlerekarşı şiddet eylemleri kullanılarak ayaklanmasını sağlayan hareketlerde deetkin olduğu gözlenmiştir.
Eylemlerin ilk başladığı tarihlerde gösteri grubununönünde polisle tartışan bazı kişilerin taktığı kasklarda ve giydikleritişörtlerde '#OCCUPYTURKEY' yazısı yer almaktadır. Gösterilerin temel olarakörgütlendiği alan olan Twitter'da da en çok kullanılan etiketlerden birisi'#occupyturkey' dir. Söz konusu hashtag 28 Mayıs 2013 günü başlatılmış vehashtag’in altında toplam 500.000 civarında tvveet atılmıştır. Türkiye ve dünyagündemi twitter listesinde ise günler boyunca en üstte '#DirenGeziParkı'hashtag’i bulunmaktadır. Facebook'ta ise 'OccupyTurkey' adlı sayfa, bu eylemlerhakkında en hızlı bilgilerin paylaşıldığı, güncel gelişmelerin aktarıldığısayfa olmuştur.
Eylemlerin gidişatının yönlendirildiği sayfaya bir ikigün içerisinde on binlerce üye kaydolmuştur. 'Occupy' İngilizce'de işgal etmekanlamına gelmektedir. Bu slogan ilk kez 2011’de Amerika'da Wall Street’tekieylemler için kullanılmış, ardından tüm dünyaya yayılmıştır. Mısır, Gürcistan,Kazakistan ve daha birçok ülkede 'Occupy' protestoları düzenlemeye başlamıştır.
Dünya çapına Occupy hareketi olarak bilinen sözde 'sivilbaşkaldırı' yönteminin teorisyenliğini ABD'de faaliyet gösteren ve BostonÜniversitesi’nde öğretim görevlisi olan Gene Sharp isimli şahıs yapmaktadır.Yazar kitabında bunun yöntemlerini detaylıca anlatmaktadır. Bugün dünyada olupbiten pek çok toplumsal hareketin ana kaynağı da bu kitaplarda anlatılanlardır.Büyük maddi destek ile dünyaya ihraç edilen bu projenin uygulayıcıları iseOtpor/Canvas adı verilen ve Türkçesi 'direniş' anlamına gelen gruptur. İvanMaroviç isimli Sırp tarafından kurulan örgütün Gürcistan ve Arap dünyasındayaşanan devrimlerin de mimarı olduğu bilinmektedir.
...
Gezi Parkı eylemlerinin, başından itibaren en etkili birparçası olan 'OccupyTurkey' sayfasının tam adresine bakıldığında;[url]facebook.com/DirenAnadolu[/url] ibaresi karşımıza çıkmaktadır.
Görüldüğü üzere sayfa Aralık 2012'de ilk kez kurulduğunda'DirenAnadoIu' bağlantı adını seçerken, livestream adlı video-yayın sitesindekihesaplarının adı da 'revoltistanbur’dur. 'Revolt' İngilizce; 'ayaklan' veya'diren' demektir. Yani sayfa ilk kurulduğunda 'diren' sözü belirlenmiştir.Türkiye'de ve dış dünyada en çok kullanılan '#DirenGeziParkı' hashtagi deburadan çıkmıştır.
Aslında 'OccupyTurkey' facebook sayfası Aralık 2012’dekurulmadan çok önce, Wall Street eylemlerinin başladığı dönemde Ekim 2011’de'Ayaklan İstanbul / Occupy İstanbul' adıyla başka bir sayfa dahaoluşturulmuştur. Sayfa üyeleri bu tarihten itibaren çeşitli aralıklarla 'Revolt(Ayaklan) İstanbul' eylemleri düzenlemişlerdir.
'Occupy Turkey' sayfası ise ODTÜ'de 18 Aralık 2012tarihinde başlayan ve günlerce süren öğrenci eylemleri sırasında kurulmuştur.Kamuoyunu günlerce meşgul eden ve polisin uygulamalarının Gezi Parkında olduğugibi tartışma konusu yapıldığı o tarihteki paylaşımlara bakıldığında söz konusugrubun ODTÜ'ye destek eylemlerine de yön vermeye çalıştığı gözlenmiştir. GrubunODTÜ olaylarına karşı gelişen tepkilerle de bir halk hareketi oluşturmayıdüşündükleri ve sayfayı o dönemde açtıkları değerlendirilmiştir. Kısacaülkemizde 2012 yılı içerisinde OTPOR/CANVAS denetiminde bir halk hareketi içindefalarca nabız yoklanmıştır.
OTPOR/CANVAS’m ülkemizde uygulamayı planladığı senaryonunaktörleri genel olarak muhalif kimlikleri ile tanınan sanatçılar, reklamcılar,ajans sahipleri-çalışanları ile sosyal medya ve bilişim uzmanlarıdır. Sözkonusu şahısların Otpor lideri İvan Maroviç isimli ve Sırp uyruklu şahsınöncülük ettiği bir grup tarafından eğitildiği, olaylar öncesinde farklımecralarda çeşitli oyun, etkinlik ve eylemlerle adeta prova yaptıkları ve GeziParkı eyleminin ilk gününden itibaren meydanlarda ve sosyal medyada en öndeoldukları görülmüştür.
Türkiye Grubunun aktörleri olan M.A.A. ve eşi A.P.A.yazar H.M.A. reklamcı M.O.E. isimli şahısların 07 Temmuz 2012 tarihindeİstanbul ilinde birlikte ayrılarak uçakla Mısır’ın başkenti Kahire'yegittikleri ve 15 Temmuz 2012'de ülkemize döndükleri1 tespit edilmiş olup busırada İvan Maroviç'in de Mısır’da olduğu anlaşılmıştır.
Söz konusu şahıslar ülkemize geldikten hemen sonra 30Temmuz 2012 tarihinde Mi Minör isimli bir tiyatro oyununun provalarınabaşlamışlardır. H.M.A.nın yazdığı ve M.A.A. yönetmenlik yaptığı Mi Minör,izleyiciyi sosyal medya aracılığı ile örgütleyip sergilenecek oyuna davet edenve seyircinin de interaktif olarak katıldığı bir tiyatro oyunudur. Nisan 2013'ekadar gösterimde kalan oyunda izleyici sosyal medya aracılığı ile örgütlenip,temsili ülkenin başkanına karşı ayaklanmaya teşvik edilmektedir. Gerek oyununiçeriğine gerekse oyuncuların yaptığı açıklamalara bakıldığında oyunçerçevesinde gezi parkı eylemlerinin provasının yapıldığı tespit edilmiştir.
Mi Minör adlı tiyatro oyununun gösterimde olduğu günlerdeNTV ve CNN Türk kanallarındaki programlara katılan M.A.A, A.P.A ve H.M.A.nın;'twitterla devrim olasılığı var', '140 karakterle ülkeler devriliyor', 'Pinimaçok yabancısı olduğumuz bir yer değil', 'yapılamayanların bir alıştırmasıolur', 'tiyatroya telefonlarınızla gelin diyoruz' vb ifadelerinin de maksatlıolduğu anlaşılmıştır.
Ayrıca internette yer alan Ayaklan İstanbul isimli videogörüntüsünde 2011 Kasım ayında İstanbul-Taksim'de bir grupla beraber eylemyapan M.A.A. A.P.A ve H.M.A. isimli şahıslarla röportaj yapıldığı, buröportajda şahısların Arap Baharının bölgesel olmadığı, küresel olduğu, enindesonunda ülkemizde de olmasını arzu ettiklerini açıkça dile getirmişlerdir.
Elde edilen bulgular ve tüm dosya kapsamı bir bütünolarak değerlendirildiğinde Gezi Eylemleri olarak bilinen olayların MehmetOsman Kavala önderliğinde Açık Toplum Vakfı ve Anadolu Kültür A.Ş tarafındangerçekleştirilen organizasyonlar neticesinde planlı ve sistematik bir şekildegerçekleştirildiği, nihai amacının ülkede şiddet eylemlerinin marjinal gruplarve terör örgütlerini kanalize etmek suretiyle tüm ülke geneline yayıp kaos vekargaşa yaratarak mevcut hükümeti işlevsiz hale getirmek, ortadankaldırmakolduğu anlaşılmıştır.
Bu kapsamda aşağıda açık kimlik bilgileri yazılışüpheliler;
Yiğit Aksakoğlu’nun; Gezi eylemlerinin derinleştirilmesive Anadolu’ya yayılmasına yönelik faaliyetler yürüttüğü, bu kapsamda eylemcileryetiştirmek ve kullanmak için projeler yürüttüğü ... [anlaşılmıştır]."
17.Başvurucunun sorgusu 1/11/2017 tarihinde İstanbul 1.Sulh Ceza Hâkimliğince yapılmıştır. Sorgu işlemi sırasında başvurucununmüdafileri de hazır bulunmuştur. Başvurucunun Hâkimlikteki ifadesinin ilgilikısmı şöyledir:
"Gezi hareketlerinin yaygınlaştırılması ile ilgiliherhangi bir faaliyete katılmadım, herhangi bir organizasyon düzenlemedim,sorularda sık sık tekrar edilen Osman Kavala'yı tanımıyorum, benim kendisi ileherhangi bir görüşmem olmadı, Anadolu Kültür ve Anadolu cem ile herhangi birilgim olmadı, Helsinki Yurttaşlar derneği üyesi değilim, Taksim Platformu üyesideğilim, ben yüksek lisansımı yurt dışında STK yönetimi üzerine yaptım, dönüşteBilgi Üniversitesinde çalıştım, kolaylaştırıcılık kılavuzu ile ilgili olarakMilli Eğitim Bakanlığı'nın kılavuzunun ilk sayfasını okumak istiyorum, kolaylaştırıcıdiye geçen şey toplantının katılımcılarına karar vermez, çağrı yapmaz,toplantının yürütülmesine modarötör olarak toplantıyı yürütür, ben bunu BilgiÜniversitesi ve çeşitli kuruluşlarda profosyonel olarak yaptım halen deyapıyorum, benim bir kısım arkadaşımla kurup daha sonra kapattığım Diyalog veUzlaşma Merkezi derneğini hükümetin yürüttüğü çözüm süreci ile ilgili olarakkurdum çözüm süreci sona erince kapattım ama herhangi bir faaliyet yürütmedim,Helsinki Yurttaşlar Derneği ile tek bir toplantı yaptık, bu toplantıda farklıtoplumsal guruplarda çözüm sürecini nasıl sürdürebilirz diye konuştuk butoplantının Gezi eylemleri ile herhangi bir ilgisi yoktur, ayrıca bu derneğindeüyesi değilim, Açık Toplum Vakfı ve Taksim Dayanışması ile bir ilişkim yoktur,Garaj İstanbul toplantısı ile ilgili olarak burada kolaylaştırıcılık olarakkatkıda bulundum, bu toplantı temel olarak bütün bu iş doğasever balışçıl birhareketten böyle bir şiddetli harekete nasıl dönüştü onu konuşmak içinyapılmıştı, ben de bu yönde mesleki katkıda bulunmak üzere katıldım, çağrıcıolmadım, düzenleyici olmadım, kararlar aldırmadım, kararlar almadım,katılanların isimleri vardır, akademisyenlerdir, olan biteni anlamlandırmayayönelik katılımlardı, biten Gezi olaylarını yeniden canlandırmaya yönelik birgörüşme yoktur, ben Gezi eylemlerine katılmadım, ben o dönemde Cihangir 'deoturuyordum, evimin önünde bile gaz bombası atıldı, 3 yaşında küçük bir çocuğumvardı, eylemlerin nereye gittiğini gözlemlemek zorundaydım, Aleviler ile ilgilitoplantıda alevi derneklerine yönelik derneklerin kendi yürüttüğü toplantılarile ilgili olarka Bilgi Üniversitesinden destek aldılar, bende buradakolaylaştırıcı olarak görev aldım, bu toplantıların gezi ile alakası yoktur,Avrupa Birliğinin finansmanı ile Alevi derneklerinin kendi yürüttüğütoplantılardı, bende Bilgi Üniversitesinin görevlendirmesi ile kolaylaştırıcıolarak görev aldım, çözüm sürecine katkı amacı ile sorunun şiddettenarındırılması amacı ile şiddetsiz eylem sitesini satın aldım herhangi bir şeyyayınlamadan bu siteyi kapattım, şiddetsiz eylem sitesini tam tarihlerinihatırlamıyorum ama Gezi olaylarından önce çözüm süreci ile ilgili olarak satınaldım, sonrasında kapattım, dediğim gibi oradan bu konuya katkıda bulunmak gibibir isteğim vardı, herhangi bir şey yayınlamadan bu siteyi kapattım, bu dernekve veb sitesi çözüm sürecine etki etmek amacıyla giriştiğim şeylerdi, TÜSEV ileolarak Türkiye'de vakıfların kurduğu vakıftır, bu vakıf içinde profosyonelolarak bir araştırma yürüttüm, bu çalışmayı Yapı Kredi bankası desteklemişti,TÜSEV'e bir araştırma yaptım, bunun da sonuçları yayınlandı, Şebeke diye geçenkonu ile ilgili Şebeke Avrupa birliği destekli İstanbul Bilgi Üniversitesininyürüttüğü gençlerinde katıldığı bir projedir, bu proje kapsamında ben bilgiüniversitesine Türkiye Büyük Millet Meclisinin nasıl çalıştığına dair bir vebsitesi hazırladım ve çalışmalar yaptım, son olarak Mark diye geçen şahıslailgili tapeler Mark Bernard Van Leer vakfının o zamanlar Türkiye Temsilcisidir,bu vakıf Hollanda merkezli vakıftır, 0-6 yaş dönemi çocuklarla ilgiliçalışmalara teknik ve finansal destek sağlar, o dönem Beyoğlu belediyesininkurduğu kültür kenti vakfını destekliyordu, ben de vakfa profosyonel olarakdestek veriyordum, tapelerde geçen çeşitli konuşmalar, afiş vs. gibi şeyler yaBoğaziçi Üniversitesinin yürüttüğü bir araştırma için, ya Ankara Üniversitesininyürüttüğü bir araştırma için ya da Beyoğlu Belediyesinin yürüttüğü araştırmaiçin yapılan konuşmalardır, Gezi hareketi ve Gezi eylemleri ile bir ilişkisiyoktur, son olarak avukat arkadaşlar nasıl farklı davalara giriyorlar, ben de odönem farklı kuruluşlar için danışmanlık hizmetleri yapıyordum, bunların Geziile alakası yoktur, Gezi ile ilgili olarak sadece Garaj İstanbul toplantısı sayılabilirbu toplantıda bahsettiğim gibi nasıl derinleştirilmesi ile ilgili bir toplantıdeğildir, anlaşılması için bir toplantıdır, şuanda halen Bernard Van Leer vakfıiçin tam zamanlı olarak çalışıyorum, başka bir vakıfta çalışmıyorum, bu vakıflaSultanbeyli, Sarıyer, Beyoğlu, Maltepe belediyelerine 0-6 yaş dönemiçocuklarına yönelik çalışmalarda danışmanlık yapıyorum."
18.İstanbul 6. Sulh Ceza Hâkimliği, sorgusunun ardındanbaşvurucunun Türkiye Cumhuriyeti Hükûmetini ortadan kaldırmaya veya göreviniyapmasını engellemeye teşebbüs etme suçundan tutuklanmasına karar vermiştir.Tutuklama kararının gerekçesinin ilgili kısmı şöyledir:
"Şüpheli Yiğit Aksakoğlu'nun üzerine atılı TürkiyeCumhuriyeti Hükümetini Ortadan Kaldırmaya veya Görevini Yapmasını EngellemeyeTeşebbüs Etme suçunun niteliği, şüpheli hakkında yapılan iletişimin dinlenmesive kayda alınması, fiziki takip tutanak ve tespitleri, bu tespitlerde geziolayları bittikten sonra gerçekleştirilen çeşitli toplantılarınorganizasyonunda modaratör ve kolaylaştırıcı adı altında görev aldığı, her nekadar toplantıların içeriğine ulaşılamamış ve karanlıkta kalan yönleri olsa dailetişimin tespiti tutanaklarında bu toplantıların geziden sonra tekrar sivilitaatsizlik, şiddetsiz eylem adı altında yeniden çeşitli gösteri ve eylemlerinyapılmasına yönelik bir takım eğitimler ve konuşmalar düzenlendiği kanaatineulaşıldığı, şüphelinin çeşitli şahıslarla bu toplantıların düzenlenmesindeaktif olarak görev aldığı bu sebeplerle şüphelinin üzerine atılı suçu işlediğinedair kuvvetli suç şüphesinin varlığını gösteren somut delillerin bulunduğu,atılı suçun CMK 100/3 katolog suçlardan olması, atılı suçun yasada öngörülencezasının alt ve üst sınırı, bu aşamada adli kontrol hükümlerininuygulanmasının yetersiz kalacağı anlaşıldığından CMK'nın 100 ve devamımaddeleri uyarınca şüphelinin tutuklanmasına ... [karar verildi.]"
19. Başvurucu 20/11/2018 tarihinde tutuklama kararınaitiraz etmiştir. Başvurucu itiraz dilekçesinde, şiddetsiz eylemler yoluylaHükûmeti devirme suçunun oluşmasının mümkün olmadığını, FETÖ/PDY üyesisavcılarla başlatılan usulsüz dinleme ve takiplerle delil üretildiğini,toplantıların Gezi olaylarıyla ilgiliymiş gibi gösterilemeye çalışıldığını,Alevilere yönelik toplantıların Gezi olayları ile ilgisinin olmadığını,Helsinki Yurttaşlar Derneğinde gerçekleştirilen toplantının çözüm sürecinedestek amaçlı yapıldığını, Marc isimli şahsın, çalıştığı vakfın yöneticisiolduğunu, bu kişiyle çocuklarla ilgili olan vakfın çalışmaları kapsamındagörüştüklerini, Garaj İstanbul toplantısına kolaylaştırıcı olarak katıldığını,bu toplantının suç oluşturmadığını, Mehmet Osman Kavala'yı tanımadığını, AçıkToplum Vakfı ve Anadolu Kültür A.Ş. ile bir bağının bulunmadığını, 5 yıllık birsoruşturmada tüm deliller 2013 yılına ait iken neden tutuklama tedbiriningerekli hâle geldiğinin makul bir gerekçesinin sunulmadığını, tutuklanmasınınhukuksuz ve ölçüsüz olduğunu belirtmiştir.
20. İstanbul 7. Sulh Ceza Hâkimliği 29/11/2018 tarihindeitirazın reddine karar vermiştir. Kararın gerekçesi şöyledir:
"İstanbul 6.Sulh Ceza Hâkimliği'nin 17/11/2018 tarihve 2018/844 Sorgu sayılı tutuklama kararının usul ve yasaya uygun olduğu,kararın gerekçesine göre yerinde olduğu, kararda değişiklik yapılmasınıgerektirir herhangi bir neden bulunmadığı ve itirazın yerinde olmadığıkanaatine varıldığından itirazın reddine, şüphelinin tutukluluk halinindevamına ... [karar verildi.]"
21. Başvurucu 13/12/2018 tarihinde yapılacak tutuklulukincelemesinde tahliye edilmesi için dilekçe sunmuştur. Başvurucu budilekçesinde, ifade alma işlemi sırasında sorulan sorulardaki toplantılarıniçeriklerinin Gezi olayları ile ilgisi olmadığına ilişkin belgeler ve uzmanmütalaası sunmuştur.
22. İstanbul 11. Sulh Ceza Hâkimliği dosya üzerindenyaptığı incelemede 14/12/2018 tarihinde başvurucunun tutukluluk hâlinindevamına karar vermiştir.
23. 18/12/2018 tarihinde başvurucu hakkındaki soruşturma2014/40852 sayılı soruşturmadan tefrik edilerek 2018/211876 sayılı soruşturmadosyası üzerinden yürütülmüştür. Savcılık aynı tarihte 2018/211876 sayılısoruşturmanın 2018/210299 sayılı soruşturma ile birleştirilmesine vesoruşturmanın 2018/210299 sayılı dosya üzerinden yürütülmesine karar vermiştir.
24. Başvurucu 21/12/2018 tarihinde tutukluluğun devamıkararına itiraz etmiştir. İstanbul 12. Sulh Ceza Hâkimliği 21/12/2018 tarihindeitirazın reddine karar vermiştir.
25. Başvurucu 10/1/2019 tarihinde yapılacak tutuklulukincelemesinde tahliye edilmesi talebinde bulunmuştur.
26. İstanbul 12. Sulh Ceza Hâkimliği 11/1/2019 tarihindedosya üzerinden verdiği kararla başvurucunun tutukluluk hâlinin devamına kararvermiştir.
27. Başvurucu 21/1/2019 tarihinde bu karara itirazetmiştir. İstanbul 1. Sulh Ceza Hâkimliği 29/1/2019 tarihinde itirazın reddinekesin olarak karar vermiştir.
28.Başvurucu 28/2/2019 tarihinde bireysel başvurudabulunmuştur.
29.İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı 19/2/2019 tarihliiddianame ile başvurucu ve diğer on altı kişi hakkında aynı yer ağır cezamahkemesinde kamu davası açmıştır. İddianamede;
i.Gezi olaylarında Occupy Hareketi olarak bilinenve teorisyenliğini Gene Sharp’ın (pasif direniş teorisi ve yöntemleri üzerineçalışan Amerikalı siyaset bilimci) yaptığı sivil başkaldırı yöntemininkullanıldığı, söz konusu yöntemlerin OTPOR (Sırbistan’da 1998-2004 yıllarıarasında faaliyet gösteren, dönemin lideri Slobodan Miloseviç’in devrilmesineneden olan sokak hareketlerinin önemli bileşenlerinden bir gençlik hareketi) veCANVAS (Centre for Applied Nonviolent Action and Strategies/Şiddet İçermeyenEylem ve Stratejiler Uygulama Merkezi, eski OTPOR liderlerinden SlobodanDjinoviç ve Srdja Popoviç tarafından 2004 yılında kurulan bir sivil toplumörgütü) adı verilen gruplar tarafından Arap dünyasındaki kalkışma hareketlerisırasında uygulandığı ileri sürülmüştür. George Soros’un Orta Doğu ve Baltıkülkelerinde gerçekleşen ve özgürlükçü hareket olarak nitelenen halk hareketlerikapsamında OTPOR/CANVAS’a finans desteği sağladığı belirtilmiştir. CANVAS’ınaralarında Türkiye’nin de bulunduğu birçok ülkede faaliyet gösterdiği,OTPOR/CANVAS denetiminde bir halk hareketi için Türkiye’de de nabız yoklandığıiddia edilmiştir.
ii. Bu kapsamda 2012 yılı Aralık ayında Orta Doğu TeknikÜniversitesinde başlayan öğrenci eylemleri sırasında Occupy/Turkey adlıhareketin kurulduğu, bu hareketin sosyal medya faaliyetleri yürüttüğü iddiaedilmiştir. Occupy/Turkey’den önce 2011 yılında Ayaklan İstanbul/Occupyİstanbul adıyla bir internet sayfası oluşturulduğu, bu harekete üye olankişilerce çeşitli aralıklarla eylemler düzenlendiği, Gezi eylemleri başlamadanönce M.A.A. gibi bir kısım şüphelinin 2011 yılı içinde Taksim Gezi Parkı’ndaçekilmiş eylem video ve görüntülerinin bulunduğu, M.A.A.nın da yer aldığı bugörüntülerde "Ayaklan İstanbul" ibaresinin olduğu, GeziParkı’nda eylemde bulunma daveti yapıldığı, bu nedenle 2011 yılında gündemoluşturma çabalarının başladığı ve 2013 yılındaki Gezi olaylarına uygun ortamhazırlandığı ileri sürülmüştür. Gezi olayları sırasında da Occupy/Turkeyhareketinin etkili olduğu, özellikle sosyal medya üzerinden eylem çağrılarında bulunduğubelirtilmiştir.
iii. Gezi olaylarında ön plana çıkan şahıslar ileOTPOR/CANVAS eğitmenleri arasında irtibat olduğu ifade edilmiştir. Bu bağlamdaOTPOR yöneticilerden I.M.nin 18-21 Haziran 2012 tarihlerinde Türkiye’yegeldikten sonra 7-15 Temmuz 2012 tarihlerinde Mısır’a gittiği, aynı tarihlerdeGezi olaylarında ön planda bulunan M.A.A. ve birlikte hareket ettiği şahıslarında I.M.den halk ayaklanması ile ilgili eğitim almak üzere Mısır’da bulunduklarıileri sürülmüştür. Aynı zaman dilimi içinde başvurucunun da -yaklaşık yirmi beşgünlük süreçte- Gezi olaylarının koordine edilmesi maksadıyla Belçika, Almanyave ABD’ye gittiği vurgulanmıştır. Başvurucunun daha sonraki süreçte de Fransa,Belçika, Ermenistan, Macaristan ve Fas’a gittiği iddia edilmiştir.
iv. İddianameye göre yurt dışı seyahatlerinden sonra30/7/2012 tarihinde “Mi Minör” isimli bir tiyatro oyununun provalarınabaşlanmıştır. Şüphelilerden H.M.A.nın yazdığı ve M.A.A.nın yönetmenliğiniyaptığı oyunda izleyici sosyal medya aracılığı ile temsilî ülkenin başkanınakarşı ayaklanmaya teşvik edilmektedir (Oyunda Pinima adlı bir ülke ve buülkenin başında zalim bir diktatör bulunmaktadır. Diktatörün itici demokrasikonuşmaları, tutuklamalar, adam öldürmeler, susturmalar, bağrışmalar halkıncanını sıkar ve halk başkana karşı ayaklanır. Bu esnada seyirciler tarafındanakıllı telefonlar aktif olarak kullanılır ve sosyal medyada izleyiciler başkanaleyhine mesajlar yazarak isyan ederler.). Bu oyun ile Gezi olaylarınınprovasının yapıldığı iddia edilmiştir.
v. Gene Sharp’ın belirlediği ve OTPOR/CANVAS hareketininuygulandığı 198 şiddetsiz protesto ve ikna yönteminin Gezi olayları sırasındakieylemlerle bire bir eşleştiği iddia edilmiştir. George Soros’un finanse ettiğiOTPOR’un da bu olaylarda ön planda yer aldığı, başvurucunun da George Soros’unTürkiye’deki bağlantısı ve Açık Toplum Vakfı üzerinden para aktardığı kişiolduğu ifade edilmiştir.
vi. 16 şüphelinin gevşek de olsa hiyerarşik ve işbölümüne dayanan bir ilişki içinde bulunduğu, Gezi eylemlerini toplumsal eylemve kaosa dönüştürülmek istenen olaylar sürecinin başlangıç noktası olarakbelirlediği ve bu doğrultuda çalıştığı ileri sürülmüştür. Profesyonel eylemciyetiştirmek amacıyla gizli ve açık toplantılar düzenledikleri, eğitimçalışmaları yürüttükleri, sosyal etkinlikler düzenledikleri, Avrupakurumlarında görev yapan kişilerle görüşerek Gezi eylemleri lehine kamuoyuoluşturma çabasına giriştikleri iddia edilmiştir. Başvurucunun yöneticiliğiniyaptığı Açık Toplum Vakfının bu faaliyetlere finans desteği sağladığıbelirtilmiştir.
vii. Başvurucunun İstanbul Bilgi Üniversitesinde SivilToplum Kuruluşları (STK) Eğitim ve Araştırma biriminde çalıştığı, toplumsaleylem ve kaosa dönüştürülmek istenen olaylar sürecinin başlangıç noktası olarakbelirledikleri iddia edilen eylem biçimi olan sivil itaatsizlik üzerineçalışmalarının bulunduğu ileri sürülmüştür.
viii. Başvurucunun H.H.G. (Sivil Toplum GeliştirmeMerkezi Derneği yöneticileri arasında iletişim koordinatörüdür.), HelsinkiYurttaşlar Derneği ve İ.E.(H.H.G. ile aynı ofisi kullandığı ileri sürülmüş.)ile irtibatlı olduğu belirtilmiştir.
ix. Başvurucu ile H.H.G. arasında 4/2/2013-30/6/2013tarihleri arasında toplamda 42 adet, İ.E. ile arasında 22/11/2012-10/6/2013tarihleri arasında toplamda 8 adet, Mehmet Osman Kavala ile arasında 3/12/2012tarihinde toplamda 1 adet iletişim kaydının mevcut olduğu, bu suretle debaşvurucunun Gezi olayları başlamadan önce de diğer şüphelilerle irtibathâlinde bulunduğu ve faaliyetler yürüttüğü ileri sürülmüştür.
x. Mehmet Osman Kavala'nın talimatıyla H.H.G. ilebirlikte Gezi olaylarının derinleştirilip yaygınlaştırılması için Garajİstanbul, Anadolu Jam, Baraka gibi forumların yapılması, toplumsal eylem vekaosa dönüştürülmek istenen olaylar sürecinin başlangıç noktası olarakbelirledikleri eylem biçimi olan sivil itaatsizlik ve kolaylaştırıcılık eğitimiverilmesi için yurt dışından eğitimci getirilmesi ve bu amaçla toplantılaryapılması gibi birçok faaliyette görev aldığı iddia edilmiştir.
xi. H.H.G., başvurucu, F.T., A.G.nin Gezi parkıeylemlerini derinleştirip yaygınlaştırmak amacıyla çeşitli çalışma gruplarıiçinde yer aldıkları, Gezi eylemleri süreci sonrasında oluşan toplumsalhareketliliği kendi istekleri doğrultusunda yönlendirebilmek amacıyla İstanbulve Türkiye genelinde yapılmakta olan forumlara katıldıkları, bu forumlarınTaksim Dayanışmasının çatısı altında daha derli toplu hâle getirilebilmesi içinkarar alındığı, Forum Koordinasyon toplantıları yapıldığı, H.H.G.nin yaptığıgörüşmelerinde Gezi direnişi ile ilgili bir grup insanla sürekli toplantıhâlinde olduklarını, organizasyonla uğraştıklarını, Mehmet Osman Kavala, T.T.gibi şahıslarla bir çalışma grubu oluşturarak toplantılar yaptıklarını, butoplantılarda Gezi hareketinin nasıl daha derinleştirilip genişletilebileceğive Anadolu’da yaygınlaştırılacağını konuştuklarını aktararak "Gezi ileilgili hem kişisel hem örgütsel olarak yoğun çalışıyorum…" dediği,çalışmalarla ilgili başvurucu ve H.H.G.nin Diyalog ve Uzlaşma Merkezi Derneğinikurdukları, değişik tarihlerde toplantı ve forumlar düzenledikleri, yapılacakson toplantının 27/6/2013 tarihinde olacağından bahsettikleri, toplantı içinMehmet Osman Kavala'nın sahibi olduğu Cezayir Restoran veya Garaj İstanbulisimli işyerlerinin isminin konuşulduğu ancak toplantının Garaj İstanbul'dayapılmasının kararlaştırıldığı ve 27/6/2013 günü 18-21 saatleri arasındaH.H.G., başvurucu, F.T., A.G. organizesinde 31 kişinin katılımı ile toplantınıngerçekleştirildiği belirtilmiştir.
xii. İddianamede H.H.G., F.T. ve başvurucunun birliktehareket ederek birçok çalışmayı organize ettikleri, toplumsal eylem ve kaosadönüştürülmek istenen olaylar sürecinin başlangıç noktası olarak belirlediklerieylem biçimi olan şiddetsiz eylem konusu ile ilgili eğitimlerverdikleri, başvurucunun "siddetsizeylem.org" internetsitesinin sahibi olduğu belirtilmiştir. Bu eylem biçimleri ile ilgili yurtdışından gelen bazı eğitmenlerden "büyük grup kolaylaştırıcılığı vekonsensüs eğitimi" adı altında eğitim aldıkları, bu amaçlabaşvurucunun Çukurcuma'da bulunan ofisinde 26/6/2013 günü saat 19.00'dabaşvurucu, H.H.G., F.T., A.G. ile birlikte yaklaşık on sekiz (18) kişininkatılımı ile şiddetsiz eylemler ile ilgili eğitim verildiği belirtilmiştir. Bukapsamdaki telefon görüşmeleri özetle şöyledir:
- 26/6/2013 tarihli görüşme:
[H.H.G.] Saat 7’de Çukurcuma’da bir grup insan büyükgrup kolaylaştırıcılığı ve konsensüs üzerine bir eğtim alacağız yurt dışındanbir kolaylaştırıcı gelmiş .. F. dedi ki E. de gelsin Anadolu Jam’den yatırımolur ileriki dönem için.
- 26/6/2013 tarihinde H.H.G. ile A.G. arasında yapılangörüşme:
[H.H.G.] Peki akşam ne yapacaksın?
[A.G.] Belli değil yani burda kalma ihtimalim varhayırdır.
[H.H.G.] Ya Yiğit bahsediyordu ya bu yurtdışındankonsensüs şiddetsiz eylemle ilgili falan bir eğitmen gelecek toplantı yapacakdiye. Onlar o toplantı yapmışlar bir tane kolaylaştırıcı eğitimi yapalımdiyorlar bu akşam büyük grup kolaylaştırıcılığı ve konsensüs saat 7’deÇukurcuma’daki ofisite F. geliyor E. geliyor.
[A.G.] Çok güzel. Ben arayım sizi o zaman çünkü dahayeni baya uzak burası daha yeni geldim giremedim bile eve girmeye çalışıyorumyani.
[H.H.G.] Saat 7’de
[A.G.] Tamam ben sana haber veririm o zaman sondurumu.
- 26/6/2013 tarihinde F.T. ile H.H.G. ve başvurucuarasında yapılan görüşme:
[F.T.] Forumlardan var mı insan bu akşamagelebilecek?
[H.H.G.] Hangi forumlardan?
[F.T.] Mahalle forumlarından.
[H.H.G.] Buradaki insanların bir kısmı mahalleforumlarına gidiyorlar zaten forumlardan insan dediğin onları organize edenfalan gibi.
[F.T.] Yani evet böyle her forumdan birkaç kişi varçünkü yani öne çıkmış ya da baya emek veren.
[H.H.G.] Yiğit bence gerek yok diyor çünkü burdakiekip zaten ne biliyim F. var mesela.
[F.T.] Anladım bi yani aklıma gelen isimler var amahani eğer müsaitse.
[H.H.G.] Dur vereyim ben Yiğit’i.
[Başvurucu] Hani şey insanları dahil etmek gibi birderdim var bir yandan da sayıyı makul ve kullanışlı birşeyde tutmak gibi de birderdim var.
[F.T.] Bir iki isim daha geliyor H.H.G. ilekonuştuklarımız haricinde yani eğer çok sıkışıklık yaratmayacaksa.
[Başvurucu] Bir iki isim hiç sorun değil ama haniböyle forumlara çağrı ırdan işte ne biliyim böyle … bir iki isim he ya isimüzerinden gidelim olur öyle tamam.
[F.T.] Tamam L. diye bir arkadaşım var yaz okulufikrini birlikte konuştuğumuz insan o da kolaylaştırıcı onu önerecektim sonraS.E. var bizim yine şey hareketlerimizden yani Permakültür falan.
[Başvurucu] Tabi tabi direkt çağır ben şimdi e mailatacağım davet gibi yani böyle ne olduğunu anlatan.
xiii. Başvurucunun toplumsal eylem ve kaosa dönüştürülmekistenen olaylar sürecinin başlangıç noktası olarak belirledikleri iddia edileneylem biçimlerinin tüm ülke çapına yayılması amacıyla özellikle Alevi kökenlivatandaşlara da bueylem biçimlerinin eğitimini verdiği ileri sürülmüştür. Bukapsamda başvurucu ve beraberindeki bazı şahıslar tarafından 13-14/7/2013tarihlerinde Taksim'de bir otelde yaklaşık 20 kişilik bir gruba eğitimverildiği belirtilmiştir. Bunların yanı sıra başvurucunun Süryaniler ve Rumlargibi bazı gayrimüslim vatandaşları da bu tür eğitimlerden geçirmeye çalıştığı,konuyla ilgili H.H.G., Z.M., N.E.,M.F.B., B.K.ile de görüşmeler yaptığı iddiaedilmiştir.
-30/6/2013 tarihinde başvurucu ile B.K. arasında yapılangörüşme şöyledir:
[B.K.] Eğitim iyiydi genel olarak iyi geçtiğinisöyleyebilirim gayet güzel geçti yöntem şu bu ta ki son 15-20 dakikaya kadar.
[Başvurucu] Gerçekten ne oldu?
[B.K.] Çok sakindim hiç ihtilaf yaşamadık bilmem neşu bu ondan sonracığıma Uğur’un araçlarını kullandım güzel çalıştılar üzerinekonuştuk hazırlığımı yaptım metinler okudum yasal çerçeve zart zurt ondan sonraherşey iyi gidiyordu din ve inanç özgürlüğü sizce ne diye sordum hani nedenbahsediyoruz neyi talep ediyorsunuz diye işte ibadethane işte başka derdinizyok mu hani başka talebiniz yok mu ibadethane iyi peki tamam hani sizdillendirmiyorsanız ben hani kendi okuduğum yerden bildiğim yerden birşeylersöyleyeyim gibi bir yere girdim ve ondan sonra pişman oldum yani çünkü orayagirmeden daha bir takım insanlar işte siz biliyor musunuz ne kadar biliyorsunuzya işte Alevi cemaatini işte siz Alevi misiniz böyle hani anlata ... budertleri biz yaşıyoruz mağdur olan biziz hep böyle mağdurluk şeyinden yerindenama bunlar bir iki kişi ama yetiyor yani sinirlerini bozmaya tam böyle çekmeyeçalışıyorsun onlar işte başka bir şey diyor diyorum ki hani burada sadeceazınlıklar yok Rumlar var Süryaniler var başka cemaatler var onlar sizin gibidin adamı yetiştiremiyor işte hani böyle bir okula ruhban okuluna ihtiyaçlarıvar filan hani bu bir ihtiyaç pedagojik olarak yanlış biz Eğitimsen olarak iştedin eğitmesi yahu pedagojik olarak yanlış olması başka bir şey talep olarakgelmesi bununve bunu sosyal devlet olarak karşılanması başka bir şeyyasaklansın filan yani yasaklanınca ne farkı kalıyor bi şey cemevininyasaklanmasından Kur'an kursunun yani niye yasaklıyoruz arkadaş filan derkenböyle bir sesler yükselince tamam dedim hani benim daha başka söyleyecekbirşeyim yok … İyi oldu ve sadece hani daha böyle bireysel bir yerden konuştukhani kendimize bakalım edelim ikinci eğitimde daha böyle örgütlülük üzerindenkatılım üzerinden sivil toplum üzerinden konuşacağız deyip oralara hiçgirmedim.
[Başvurucu] Güzel çok güzel
[B.K.] E. hoca birara yurttaşlık birşeyler konuştu E.hocanın şeyi de iyiydi konuşması da iyiydi gayet tatlı tatlı bir eğitimgeçirdikson böyle bir sürtüşme oldu ama no problem o da nazarlık artık diyelimböyle özetleyebilirim sana.
[Başvurucu] Tamam çok sevindim bunlar çok iyihaberler yaptığımız kurgular artık yapmamız gerekmiyor oluyor bunlar çok iyihaberler yani … iyi çok sevindim çok iyi olmuş biz de şeyde ne derler ona yaçok acayip şeyler oldu güzel bağlantılar oldu onu söyleyeyim böyle centralfordimanti ..dais diye bir yer varmış Cenevrede o herif çok ilgi gösterdi.Katılmış yani yapılacak şeyler var diyor orda bizim Fıratlar muhtar murat falanvardı onlarla hem görüştüm hem denk getirdim gençlik bahçesinde çay içtik falanbaşındaki adamla bu sabah konuştum o da hani elimizden geleni yapalım falanbirşeyler söyledi o da neyse yani konuşşun falan filan diye böyle ondan sonrayani çok çok acayip bağlantılar oldu çok iyi şeyler oldu güzel oldu yani haniçok para eder bir şey değildi ama iyi oldu.
[B.K.] Evet herkes zaten o yüzden gitti muhtemelenşüreka ordaydı gibi hissetim Twiterda ben.
[Başvurucu] Şey bir ortamdı yani güzel bir ortamdıondan sonra.
[B.K.] Dün burası da çok güzel yani Taksim de harikabir ortamdı çünkü hani bir saniye bekle hem Kürtçe sloganlar vardı hem de Türkbayrakları falan böyle inanılmaz bir kalabalık böyle tüyler ürperticiydi çokmutlu oldum filan.
[Başvurucu] Orda hep bunu söyledik yani toplantıdafalan bunlar hatta ben söz aldım söyledim yani şimdi … diye slogan atılıyor Beşiktaş’taKadıköy’de yani Gezi ruhunu küçümsemeyin falan gibi şeyler söyledim yani.
[B.K.] İyi demişsin ve öylede olduğunu göstermek içiniyi oldu gerçekten.
[Başvurucu] Aynen aynen hadi görüşürüz.
- 8/7/2013 tarihinde H.H.G ile başvurucu arasındaki görüşmeşöyledir:
[Başvurucu] Bu hafta sonu İstanbul’da olmak gibi birihtimalin yok değil mi?
[H.H.G.] Hayır 12 Temmuz'daki toplantı için midiyorsun?
[Başvurucu] Hayır 13-14 ünde Alevilere eğitimyapacağız ücretli mücretli iş yani onun için ilgilenirsen gel diyeceğim.
[H.H.G.] Bakayım dönecek gibi olursam şey yaparım.
[Başvurucu] Yok öyle değil uğun söylemen lazım ki bende ikinci eğitmen ayarlayacağım yani ya sen olacaksın ya da başkasınıayarlayacağım yani şey değil … olarak öyle not almaya falan değil.
[H.H.G.] Bayağı da iyi bir fırsatmış ya ben Aleviolduğu için şey yaptım.
[Başvurucu] Yaa yaa kim Alevi?
[H.H.G.] Niye böyle zorluyorsun insanları?
[Başvurucu] Neyi zorluyorum.
[H.H.G.] Ya şu anda arada kaldım işte tatili yarıdabırakıp gelmek.
[Başvurucu] Biliyorum hadi 15 dakika o zaman birsigara içeyim sen bir düşün ondan sonra sen cevap ver bana.
[H.H.G.] Tamam mı?
- 8/7/2013 tarihinde başvurucu ile N.E. arasında yapılangörüşme şöyledir:
[N.E.] Ben seni şey için arayacaktım ne oldu bueğitimler ne bitti nasıl bir süreç işliyor ne oluyor ne bitiyor diye sana genelanlamda hem bir durum değerlendirme hem gelecek projeksiyonu sormak içinaramıştım.
[Başvurucu] Eğtimler dediğin Alevilere yaptığımız mıtamam ben de onun için aradım. Gerçekten olaylar tesadüfler vesaire şimdi buhafta sonu tekrar 13-14ünde tekrar eğitim yapıyoruz devam eğitimi yani aynıgruba bu sefer başka konu yapacağız dolayısı ile müsait misin?
[N.E.] Haftaya müsaitim ama bu hafta değilim.
[Başvurucu] Anladım haftaya alamıyoruz onlar da buhafta yapacaklar işte sonra Eylül'e falan kalacak süreç şöyle biz bu eğitimleriaynı şekilde yani iki artı iki gün olarak dört şehirde daha yapacağız. Ankaraİzmir Dersim Mersin dolayısıyla hani ama Eylül’de başlayacağız ondan sonratarihlere göre hani işte senin B.nin benim ve şimdi bir üçüncü dördüncü kişiyide dahil edeceğimiz daha geniş bir ekiple onları paylaş belki paralel eğitimleryaparız yani aynı hafta sonu başka şehir eğitim olur falan hep aynı içerikleritekrar edeceğiz olay budur genel olarak mevzu bu ama Eylül'de başlayacağız …senin geldiğin görüştüğümüz ofiste derneği kurduk orada çalışmaya başladıkilgilenirsen onun da yazışmalarına seni dahil edeyim orada da hem iş ye Kürtsorununa çözümüne sivil toplum katkısı üzerine işler hem de şiddetsiz eylemyöntemlerinin teşvik edilmesi yaygınlaştırılması ile ilgili işler yapmayaçalışacağız burada yani o dernekte gelir yok dolayısıyla herkes gönüllüçalışıyor hani iş olarak değil ama gönüllü olarak orada bir şeyler yapmakistersen de orada öyle bir alan var onu da söyleyeyim.
- 8/7/2013 tarihinde başvurucu ile F.B. arasında yapılangörüşme şöyledir:
[Başvurucu] Bilgi Üniversitesi ile beraber AleviKültür Derneklerine bir eğitim yapıyoruz din ve vicdan özgürlüğü işteayrımcılık savunuculuk sivil toplum örgütleri vesaire ile ilgili bunun ilkininiki hafta önce hafta sonu yaptık ikincisini yapacağız yine aynı ekibe fakatarkadaşlar diyorlar ki başka cemaatlerden de arkadaşlar olsa hani hem biriletişim alanı olur hem işte aynı konulara benzer yerlerden bakmaya başlarızfalan filan gibi sen de Agos’ta çalışıyorum demiştin acaba Ermeni cemaatindenböyle bir iki genç arkadaş hani bu konularla ilgilenen eğitime yönlendirmekmümkün olur mu diye seni arayayım dedim nedir durumun.
[F.B.] İyi yapmışsın şimdi şöyle söyleyeyim bunlarkatılanlar genelde gençler mi katılıyor?
[Başvurucu] Ya biz öyle tercih ettik ama işte haniçok genç olamadı hepsi ben katılamadın o eğitime hepsi çok genç olamadı amagençlerde vardı dolayısıyla tercihen genç ve kadınları hani öncelik verelimdiyoruz zaten bir iki kişi ama hani zaten dernekçi olan bu işlerle ilgilenen falanbirileri varsa işte erkek veya orta yaş ve üzeri onları da kabul ederiz yani neyapalım ama dediğimi gibi bir iki kişi zaten durum budur. Ben bir çağrı dagönderirim sana hani şey resmi bir davetiye derneğin hazırladığı sende onunladavet edebilirsin eğer istersen.
[F.B.] Anladım anladım benim aklıma hep Agos’un buhaftasonu internet sitesine organize ediyorlar şapgir diye bir şey var bugezide de hani Twitter falan şeyi kurmuşlardı orada T.N. var Anadolu Kültür’deçalışıyor hani orda onun olması daha iyi şimdi mesela direk Agos’tan olacağınasonuçta gazeteci yani.
[F.B.] Mesela o biraz daha bir şeyiyle sivil toplumAnadolu Kültür'den ona ulaşabilirsin ya da ben sana telefonunu atarımsen banahani o duyuruyu da istersen gönder.
[Başvurucu] Tamam ben sana şimdi davetiyeyigönderiyorum sen tamar’ın da telefon yada mailini gönderirsen daha kolayulaşırım haftasonu olduğu için çok da vakit yok hani bir an evvel direkbağlantı kurayım tamam.
[F.B.] Tamam haberleşiriz.
- 9/7/2013 tarihinde başvurucu ile Z.M. arasında yapılangörüşme şöyledir:
[Başvurucu] Bu şey Bilgi Üniversitesine bu AleviKültür Dernekleri Federasyonuna geliyorlar. İşte biz bir proje aldık bununeğitimlerini beraber yapalım diyorlarA. hoca da buluyor işte bunları nasılyaparız falan filan biz onlara proje metnine uygun ama hani bizce daha doğrubir eğitim modeli işte içeriği önerdik onların derdi din ve vicdan özgürlüğüüzerine yoğunlaşmak biz de dedik hani bu tek başına bir işe yaramıyor yaramazhani işte ayrımcılığa bakmamız lazım ondan sonra ya da onunla beraber din vevicdan ondan sonra işet ve sivil toplum gibi de hani böyle biraz bireyseldersler biraz da kurumsal kapasite gelişimine katkıda bulunacak bir eğitimprogramı önerdik bu eğitim beş şehirde yapılacak ilki İstanbul’da oluyor29-30'unda birinci ve ikinci gün yapıldı. Hem din özgürlüğü hem ayrımcılıküzerine yaklaşık galiba ya on beş ya on sekiz kişi vardı genelde Alevilerdenoluşan bir ekipti bunlar ben katılamadım B. ile N. diye başka bir arkadaşımızyaptılar.
xiv. Başvurucunun bir telefon konuşmasında OTPOR’unlideri İvan Maroviç'in Türkiye’ye getirilmesinden bahsettiği ileri sürülmüştür.Başvurucunun bu suretle kalkışmanın yeniden alevlendirilmesi, genişletilmesi vetoplumun geniş kitlelerinin katılımının sağlanması gayreti içinde olduğu, bukapsamda yurt dışı bağlantılarını da devreye sokmaya çalıştığı iddiaedilmiştir.
- 31/7/2013 tarihinde başvurucu ile H.K.Ö. arasındayapılan görüşme şu şekildedir:
[H.K.Ö.] Bizim bu o şey vardı ya Nonviolence dersiniveren Yörgen hani ... Hasta ... Nonviolence (şiddet karşıtlığı) dersimizegelemeyecek herhâlde … onun için senden şeyi rica edecektim bu Nonviolencedersini verecek bize böyle bir iyi bir isim verebilir misin?
[Başvurucu] İvan Maroviç'i getirebiliriz o ağustossonunda zaten gelecek gibi görünüyor şimdi ee bu otpor hareketinden…bu işiprofesyonel olarak yapıyor yani orada ... ama tabibiliyorsunuz OTPOR ismi şeyolarak geçti bu Gezi olaylarına hani onlar düzenlediler CIA miaey falan filandiye geçti ismi yani bilmiyorum duydunuz mu denk geldiniz mi öyle bir tarafıvar.
xv. Başvurucunun H.H.G. ile Diyalog ve Uzlaşma Derneğinikurduğu belirtilmiştir. Başvurucunun bir telefon görüşmesinde "dört beştane toplantı yapıldı böyle işte hani ne bileyim sanatçılar gazetecilervesairenin olduğu 40-50 kişilik toplantılar onlarda da işte kolaylaştırıcılıkyaptım ne bileyim toplantı çağırıcılığı yaptık sanatçıları topladık bizimofiste hani Gezide iş yapmış sanatçıları falan filan böyle ufak tefekgirişimler de oldu zaten sonrasında da bir şey kurduk dernek kurduk DiyalogcuUzlaşma Merkezi diye işte … Hem Kürt sorununun çözümüne hani sivil toplumkatkısı gibi bir şeyler konuşalım üretelim istedik hem de bu Park sırasındakiolaylarda ortaya çıkan şiddetsiz eylem biçimlerini böyle daha geliştirmekyaygınlaştırmak falan istiyoruz ondan sonra hani bu böyle bir senedirgündemimizde vardı da bir kaç arkadaş hani Parktan sonra artık ya Allah dedikbiz de onun gazıyla derneği falan kurduk işte …" diyerek Derneğinkuruluş amacını anlattığı ileri sürülmüştür.
xvi. Başvurucunun Gezi kalkışmasında eylem biçimi olansivil itaatsizlik ile ilgili belge toplayarak bu konuda kitap hazırlamayaçalıştığı, maddi kaynak arayışıyla ilgili olarak yaptığı bir telefongörüşmesinde "Michael’dan falan hani şeyden Amerika’dan parageliverirse cart diye onu nasıl geçireceğiz hesap açmamız lazım hani birton" diyerek Amerika’dan gelecek olan 25.000 dolar para yardımınınkendi hesabına yatmaması, başka hesap açılması, yoksa başının belaya gireceğişeklinde konuşmaların yer aldığı, bu paranın yeni kurdukları Diyalog ve UzlaşmaMerkezi Derneği hesabına yatması konusunda konuştukları, H.H.G., F.T. ileyapılan çalışmalarda da Diyalog ve Uzlaşma Merkezi Derneğinin adının geçtiğibelirtilmiştir. Bu kapsamda yapılan telefon görüşmeleri şöyledir:
- 17/7/2013 tarihinde başvurucu ile H.Ö. arasında yapılangörüşme:
[Başvurucu] Şimdi şöyle oldu adamın adı Michael bizimşeydeki Washington'daki adamımızın adı Michael mail attı ve işte bu akşamgörüşmeye gidiyorum bir an evvel bana bir bütçe gönder dedi işte timeline içindur bakayım kaç para istedim yani yapılabilir bir para istedim ama dur şimditam söyleyeyim sana açıyorum 25 bin dolar istedim. Bir dakika toplamda çevirive şey için 25 istedim yani kitap için yani birkaç kitap çeviririz bir de işteşey yaparız kendimiz hazırlarız gibi dolayısıyla ama henüz buna yanıt gelmedigelince şey yapacağız ama buna bir an evvel başlamak iyi olabilir yani istersenişte Burcu ya sana falan bir mail atayım şey yapmaya başlayalım hani paylaşmayabaşlayalım hani yazmaya başlayalım.
[H.Ö.] Tamam yani biz buna bir preoje metniyazmıyoruz.
[Başvurucu] Hayır şu anda yazmıyoruz.
[H.Ö.] Ha süper tamam.
[Başvurucu] Yani bir çıkaralım ama işte yani pazararamaya giderken hiç olmazsa böyle bir şey yapacağız diye arayabiliriz yanibüyük kısmını zaten parasız yapacağız aslında hani olur da para bulursak ozaman telif alırız falan filan anlatabildim mi hani yazdığımız için.
[H.Ö.] Tamam ha zaten öyle yapacaktık başta zaten.
[Başvurucu] Evet evet aynen öyle.
[H.Ö.] Para şey olur yani.
[Başvurucu] Evet olursa bonus olur olmazsa zaten çokilginç şey olur onun için bence mailleşmeye başlayalım derim ben senin aklındabirşeyler varsa istersen oradan başla hani sen yaz başla hani şöyle birşeylervar benim aklımda diye beni çok.
[H.Ö.] Tamam okey ben baya bir şey çıkarttım bileyani hani şey.
[H.Ö.] Ya ilgimizi çektiği için okumaya falanbaşladım birkaç öyle.
…
[Başvurucu] Evet yani böyle tanıklıklar toplasakfalançok güzel olmaz mı yani hani bazıları yazılı olur da.
[H.Ö.] Evet evet ya video çekilebilir falan şeyinS.nin dediği hikaye için.
[Başvurucu] Tamam sen onu o zaman elindekini birtoparlayıp postalarsan biz onun üzerine yazmaya konuşmaya başlayalım defterleride yeni verdim yani işte tüzüğü almaya gittiğimde defter de alınacakmış onlarıaldım hızlıca verdim onaylanmış gidip almam gerekiyor ama sonra ne yapacağımızıbilmiyorum özellikle bu michaelden falan şeyden Amerika’dan para geliverirsecart diye onu nasıl geçireceğiz hesap açmamız lazım hani bir ton iştebürokratik işi var ve ben onların hiçbirini bilmiyorum onları nasıl yapacağızne yapacağız eğer yol gösterirsen harika olur bildiğin kadarıyla.
[H.Ö.] Okey yani şey hesap açalım bir an önce seninüzerinden çıksın şu.
[Başvurucu] Tamam.
[H.Ö.] Çünkü senin başın belaya girecek yani.
[Başvurucu] Tabi çünkü benim hesabıma yatacak ondansonra ben oradan şey yapmak zorunda kalacağım yani bağış yapmak zorundakalacağım.
[H.Ö.] Aynen öyle bir an önce bir hesap aç.
[Başvurucu] Tamam.
[H.Ö.] Michael falan da o hesabı söyle yani biz şöyleşöyle bir şey var yani ceza gelmemesi için yapacağımız en önemli şey yurtdışıyardım bildirme meselesi bizim o bankaya yani derneklere de bildirdiğimiz hesabımızapara girdikten sonra bir kuruşunu dahi harcamadan önce bildirim yapmamızgerekiyor yapmadığımız her bildirim için yönetim kurulu başkanına400 mü 700lira mı ne ceza geliyor o yüzden hani ona yani şimdi başka iş yapmadığınız içinonu düşünüyorum vergi dairesi geldi mi ofise.
[Başvurucu]Yok.
[H.Ö.] Peki vergi numarası aldın mı?
[Başvurucu] Yok nereden alacağız.
[H.Ö.] Tamam onları falan yapmak gerekiyor.
xvii. Yine bir telefon görüşmesine dayanılarakbaşvurucunun kurduğu dernekle ilgili yaptığı faaliyetlerden bahsettiğibelirtilmiştir. İddianamenin bir başka bölümünde bu görüşme ile ilgili GeneSharp yöntemleri olarak bilinen ve olaylarda simge hâline getirilen duran adam,yeryüzü iftarları, piyano çalan adam, kırmızılı kadın vb. birtakımfaaliyetlerde bulunulduğu ileri sürülmüştür.
- 31/7/2013 tarihinde A.Ö. ve N. ile başvurucu arasındakigörüşme şöyledir:
[Başvurucu] A. ofise geldi mi bilmiyorum ama ofisimizbayağı böyle dershane gibi aslında her yerde işte panolar yazılacak yerler iştekara tahtalar bilmem neler falan açık alanlar var dolayısıyla işte hemen yinesonbaharda bir yani kürtçe derslerine başlayalım biraz dilde öğrenelim falangibi böyle kendi içimizden gelen ufak tefek talepler var falan bu birinci ayakikinci ayak ta asıl varoluş ve kurulma sebebimiz yani bize ilk böyle bir yerkursanıza diyen uluslararası bir derneğin aslında şeyi ön ayak olmasıyla oluştuo da şiddetsiz eylem şiddetsizlik üzerine ... şiddetsiz eylem işte bütün buduran adamlar işte ne bileyim piyano çalan adam efendim başka ne olabiliryeryüzü iftarları falan hani bir siyasi bir kamusal alanda yapılan her türlüsiyasi aktivite aslında ama şiddet içermeyen yani taş atmadan direnmek aslındabir nevi şiddetsiz eylem biçimi ve biz bunları yaygınlaştırmak istiyoruz bunundünyada çok sağlam şeyi var literatürü var örnekleri var bununla ilgili deyine.
[A.Ö. ve N.] Yiğit birşey soracağız … şimdi şiddetsizeylem diye bir site var zaten ve siz orayı güncelliyorsunuz.
[Başvurucu] Onu işte daha güncel ...
[A.Ö. ve N.] Bağlayacak mısınız birbirine öyle birşey mi?
[Başvurucu] Tabi tabi yani o şiddetsizeylem.org bizimilk ürünümüz aslında bir yandan hani piyasa diliyle konuşmak gerekirse çünkübir şeyi yaygınlaştırmak için hani ne olduğunu anlatmak gerekiyor ya ki benzerbir site daha varmış gerçi de hani onları belki konuştururuz birbiriylegörüştürürüz bir iki site benzer şekilde bu eylem türlerinin bir kere temelmetinleri Türkçe'ye çevireceğiz ondan sonra Türkiye'de şiddetsiz eylemintarihçesiyle ilgili bir çalışma yapıp hani böyle ne derler orjinal bir metinüreteceğiz işte Türkiye bugüne kadar işte Cumartesi Anneleri de bir şiddetsizeylem biçimi aslında bütün Gezi direnişinde taş atılmayan kısım molotofatılmayan kısımları şiddetsiz eylem ... falan filan hani Türkiye'de bunutarihçesini yazacağız ki hani bakın biz CIA'den OTPOR'dan oradan buradan birşey ithal etmiyoruz bunun yerlisi yapılmışı var şimdi bunu biz.
xviii. Başvurucunun Mark isimli şahısla irtibatlı olduğudiğer telefon görüşmelerinde de bu şahıs ile irtibatlandırılan projelerleilgili para yardımı ve kaynak konusu geçtiği ileri sürülmüştür. Bu konudakitelefon görüşmeleri şöyledir:
- Başvurucu ile G. arasında yapılan görüşme şuşekildedir:
[Başvurucu] Ben de iyiyim sağol akşam görüşüyoruzdeğil mi?
[G.] Tabi tabi görüşüyoruz bir problem yok.
[Başvurucu] İyi çok iyi tamam,… bir şey diyeceğimyedisi haftası 7 Ekim haftası Mark burada olacak şimdi sizi şey ile Konda ileberaber görelim hani hep beraber oturup konuşalım istiyoruz.
[G.] Tamam bugün planlama yaparız beraber ben onagöre programımı ayarlarım benim için sorun yok yani ... istediklerinizi deayarlarım.
[Başvurucu] E. de geliyor mu?
[G.] Z. gelecek
[Başvurucu] Hı Z. gelecek peki sen bana.
[G.] Ona göre Konda ile konuş.
[Başvurucu] Bir tarih söyleyebilir misin yani bugüntoplantıda karışıklık olmasın diye diyorum … yedisi hariç sekizi dokuzu ve onbiri müsait şimdilik.
[G.] Sekiz dokuz on biri müsait benim saha çalışmamvar mı o tarihte 6sında ne varmış bir saniye 6-7 olmadığına göre sanıyorum oCuma olabilir ya on biri.
[Başvurucu] On biri Cuma tamam ben bir bakayım.
[G.] On biri olabilir ama ben akşama kadar bir dahabir şey yaparım bakarım hani bir değişiklik varsa söylerim çünkü ... şimdiaraya çıktı ben daha yemeğe çıkmadım asıl programımı o biliyor yani Y. olmasahakikaten öldüm(gülüyor) o yüzden bir sorayım ona da toplantı bir şey var mıdiye on biri olur gibi görünüyor şuan.
[Başvurucu] Tamam hı hı tamam ben şimdi E. ile dekonuşmaya çalışacağım ondan sonra ona da uyuyorsa onbirinde görüşürüz tamam.
- 19/9/2013 tarihinde başvurucu H.A. arasında yapılangörüşme şöyledir:
[Başvurucu] abi işte Mark gelecek bir yandan onunhazırlıkları bir yandan bu işte şeylerin Bürge’lerin falan da yürüttüğü bu sahaaraştırmasının sonuçlarını önümüzdeki sene duyuracağız ama şimdidenhazırlıklara başlamak lazım ... var falan bir de dediğim gibi yani rahat rahatçalışmaya alışmıştık şimdi her şey üst üste geldi falan haftaya işte Gençhayatın bir konferansı var orada da danışmanlık yapıyorum falan hepsi bir aradayani çok iş var.
[H.A.] Hı Genç Hayat şu şey şiddet şiddet ile ilgiliolan,…,Ona bizden bana birisini istediler bende birisini önerdim yurt dışındanama o geliyor mu gelmiyor mu haberim yok yani.
[Başvurucu] Yani dur bakalım peki bir şey diyeceğim …Sen onunla ilgileniyor musun yani o gün buraya gelme ihtimalin olur mu?
[H.A.] Ya açıkçası şöyle çok böyle hani ilgimi çekçekiyor desem yalan olur.
[Başvurucu] İyi o zaman tamam.
[H.A.] Bi.. yani bir de bu ara hani biraz fazla gidipgeliyorum şeye.
[Başvurucu] İstanbul’a değil mi?
[H.A.] Ya İstanbul değil sadece şey de öyle yani buişte Ankara var gene bayram dan önce bir kere sonra yine iki üç defa bu AdaletBakanlığına bir eğitim yapıyoruz biz 2 senedir... Unicef’le beraber,… şimdi onuonun yani çok kulis yaptım Pendik’deki Green Park da yapalım bütün eğitimleridiye inşallah öyle olacak.
[Başvurucu] Hadi bakalım.
[H.A.] Ama olmazsa yine şey başlayacak dolayısı ileGenç Hayatınkini es geçeceğim.
[Başvurucu] Hı oku Eyvallah Eyvallah.
[H.A.] Veya bu hafta sonu çok güzel bir şey var ogeldi duyurdu mu bilmiyorum,…,Bu toplumsal dayanışma için psikologlar güzel birçalıştay yapıyorlar bu gezi direnişi sonrası falan işte politik psikoloji falangibi bir şey.
[Başvurucu] Gördüm de gidemeyeceğim herhalde ben deAzizelerin şeyi var bir eğitimi var Büyükada’da bu ÇAÇA'cıların işte Dersim’denDiyarbakır’dan falan çocuklarla çalışan örgütlerden gençleri topluyorlar hani oçocuklarla çalışan gençleri,… onlarla böyle birazcık işte ha savunuculukayrımcılık falan öyle şeyler konuşacağız bu hafta sonu,…Onun için Büyükada’yagideceğim herhalde gelemem yani o şeye ilginç olurdu ama.
[H.A.] Anladım bende belki ona giderim diye düşündümhani Cumartesi günü çünkü.
[Başvurucu] Ha yok bende Çarşamba hani gelebilecekolursan seni moderatör yapabiliriz bir oturumda diyecektim onun için söyledimaslında ya hani izleyici olarak değil de.
- 11/9/2013 tarihinde başvurucu ile G. arasında yapılangörüşme şu şekildedir:
[Başvurucu] Ben iyiyim şimdi Mark'la konuştum …ödemeni iletmiş finans departmanına yarın öbür gün hesabınızda olur tamam.
[G.] Tamam bir problem yok yani tamamı ile zamanolarak yoğun olduğu için.
[Başvurucu] Tabi tabi arada İsrail’e falan gittigeldi onun için hani bir süre şey yapamadı ama eee geri geliyor yani Türkiyeişine.
[G.] Tamam süper.
[Başvurucu] Ondan sonra herşey yolunda belki aysonunda ziyaret edecek o zaman yine şey yaparız eee görüşürüz tamam.
[G.] Tamam tamam toplantı büyük ihtimal Salı olacakgibi herkes Salı'ya okey dedi.
- 11/9/2013 tarihinde başvurucu H.A. arasında yapılangörüşme şöyledir:
[Başvurucu] Şimdi bu ikinci ee konuşmacı yani bizimkonuşmacı için Mark ile bir konuştuk da bu ee sizin verdiğiniz bütçeye dahildeğil mi yani bütçe artı bir birinin karşılamayacak.
[H.A.] Hı hıyok içinde.
[Başvurucu] Ha içinde yani biz birini önereceğiz sizonun giderlerini karşılayacaksınız gibi bir durum var.
[H.A.] Evet evet aynen öyle yani ona ne kadarkoymuştuk çok bilmiyorum da herhalde 350 euro gidiş geliş bilet koymuştukekstra bir şey koymadık ona hani konuşma için ona … falan koymadık yani.
[Başvurucu] Peki önemli değil tamam şimdi şunusöylüyor Mark tamam bizim taraftan birazcık gecikmeler oldu hani şeyde yanivakıf tarafında falan kısa zamanda birini bulmak da belki zorlanırız sizinönereceğiniz birisi varsa biz onu da kabul edebiliriz gibi bir şey söyledi haniaklınızda birisi varsa eğer onu da.
[H.A.] Hı ya açıkçası şöyle çok net olma hani ben dedaha sormadım açıkçası kimseye hani daha belli olmadan ama Hollanda da bizimzaten sıklıkla hani vakıf da Hollanda vakfı … merkezi çok hani iyi bir ilişkiyesahip olduğumuz Utrecht de bir okul var onlara hani sorabilirim diye açıkçasıbenim aklımdan geçiyor ama onlar da bana diyebilir ki ya biz bu konuda bizdeçalışan yok da diyebilir.
[Başvurucu] Tamam.
- 16/9/2013 tarihinde başvurucu ile S.B. arasında yapılangörüşme şöyledir:
[Başvurucu] Ama hani anaokulu falan daha ilkokuludiyeyim neyse Mark’ın maili ile ilgili aradım senin kaç tane görüşmen olacaknedir var mı belirlediğin bir şey ona göre şey yapalım diyecektim seninle birkoordine olalım şimdi de mail yazdım beş altı tane görüşme olacak çünkü bizimtarafta senin durum nedir onu merak ettim.
[S.B.] Şimdi biz bizim şöyle bir şey var .
[Başvurucu] Senin kaç tane var.
[S.B.] Bir tanesi sosyal amma uydurdum ha HayataDestek Derneği diye bir dernek var.
[Başvurucu] Evet biliyorum.
[S.B.] Onlar bizimle bir başka projede işbirliğifalan yapmak istemişlerdi gerçi onlar şey yapamadık angaje olamadık maddidurumdan dolayı fakat onlarla bir tanıştırmak istiyorum Mark’ı çünkü hem bizimprojelerimize ilgi duyuyorlar hem belki ileride ortak birşeyler yapabilirizdiye onlara bir toplantı koymak istiyorum ben.
[Başvurucu] Tamam.
- 17/9/2013 tarihinde başvurucu ile H.A. arasında yapılangörüşme:
[Başvurucu] Şimdi birincisi geçen gün C. ilekarşılaştık... Sivil Düşün galiba oraya da başvurmuşsunuz bizden para aldı.
[H.A] Evet ama onu kullanmayacağız.
[Başvurucu] Ha onu söyledin mi peki haberi yok gibigeldi bana.
[H.A] Söylemedim çünkü sizinki belli olmadığı içindaha doğrusu onlarınki de belli değildi dolayısıyla gerçi ordan şu var tam neistediğimizi hatırlamıyorum da sanıyorum 3 kalem aynıydı ama ikisi değildiherhalde
[Başvurucu] Yani bizim için şey değil bu bir sorundeğil yani hani burada yani o parayı alsanız da başka yere kullanacağınızaeminiz hani de Cengiz için sorun olabilir sonra da başka şey için almakisterseniz hani ilişkiyi sağlam tutmakta fayda var.
[Başvurucu] Doğru sıkıntı olur yo yo yo onu ordan çokşey yani her ikisinden de onu biz Gündem Çocuk adına başvurmuştuk herhalde tamahatırlamıyorum şimdi ama.
[H.A] Hı hı yani veriyorum diye de biliyor ama okendisi yani vereceğini düşünüyor. Onun için hani aklında olsun bir C. ilekonuşmakta fayda var tamam.
[Başvurucu] Tamam onunla ben bir görüşeyim tamam olurolur.
[H.A] Birincisi buydu ikincisi 7 Ekim haftası Markburada olacak çok zor olamayacak.
- 18/9/2013 tarihinde başvurucu ile C.D. arasında yapılangörüşme şöyledir:
[Başvurucu] Müsait misin bir şey soracaktım.
[C.D.] Tabi ki buyur
[Başvurucu] 7 Ekim haftası Mark geliyor da on biriCuma öğleden sonra müsait misin toplantı yapabilir miyiz diyecektim.
…
[C.D.] bu bayramdan önceki hafta oluyor değil mi Çarşambaoluyor.
[Başvurucu] Tam evet evet bir önceki hafta peki benşimdi o zaman bir mail atayım herkese öyle bir şey yapalım madem.
[C.D.] Tamam oldu.
- 31/10/2013 tarihinde başvurucu ile H. adlı kişiarasındaki görüşme şu şekildedir:
[H.] Ben de şimdi Mark’e mail yazıyordum.
[Başvurucu] Ne yazıyordun.
[H.] İşte raporları toparladım hazırladım.
[Başvurucu] Tamam.
[H.] Onu göndermek üzere işte bir mail yazıyordum.
[Başvurucu] Tamam harika.
[H.] Daha önce seninle konuştuk ya hepsini bir arada.
[Başvurucu] Evet evet tamam ben bir bunun içinaramıştım.
[H.] İleteceğim inşallah ha ha seni de CC ye koydumzaten.
[Başvurucu] Rapor hazırlıyoruz biz de bu sene buradaolan bitenlerle ilgili sizin işte bir önceki o 3 eğitimin şeyi var raporu varhani bununla da ilgili birkaç sayı soracaktım sana madem raporu gönderdşn artıkoradan alırız ondan sonra gönderdiğin diğer da ancak haftaya şey yapabileceğizMark şeye çıkıyor izne çıkıyor bir hafta ondan sonra öbür hafta ben oradaolacağım zaten ondan sonra gittiğimde bunu da ayrıca konuşuruz tamam.
[H.] Tamam tamam oldu.
[Başvurucu] İyi o zaman senden mail bekliyorum.
- 26/9/2013 tarihinde başvurucu ile B.A. arasında yapılangörüşme şöyledir:
[B.A.] Şimdi şu an ki bütçe bizim her şeyiöngördüğümüz şekilde koyarsak senin medyayı eklemen haricinde 41000 Euro.
[Başvurucu] Ne diyorsun?
[B.A.] Evet.
[Başvurucu] Koordinatörü ekledin mi?
[B.A.] Her şeyi ekledim bir tek medya ... yok.
[Başvurucu] Oo ... medyacıyla sadece 5000 Euro giderkalemi çıkardık 30 ... o çalışacak işte 6-10000 Euro da oradan geliyor yani.
[B.A.] Gider kalemi 5000lik ne var peki benim acaba... koymuş koyduğumuz bir şey var mı?
[Başvurucu] Ha onları tabi tabi ya posterlerbakılacak işte flaş diskler basılacak ne bileyim böyle ya gönderirim zaten tabiki hepsini çifte kontrol ederiz yani ...kalemler falan filan diye yaniçıkarırız ama 5000.. ne bileyim 2000 3000 çıkar yani yine en iyi ihtimal yanifakat evet yani.
[B.A.] Toplam yani 45000 Euro ya falan gelecektoplamda bu hadi 4000 olsun.
[Başvurucu] Yani neyse artık evet benden gelen.
[B.A.] Şunun için söyledim acaba yani böyle birazoradan buradan şimdi biz ... o gün hesapladığımız gibi yani işte 15 kişilikkonferans katılır. Konferansa işte ne bileyim uçak bileti yok 9 kişilik bilmemne ... o gün hesapladığımız gibi biraz böyle kısayım mı onları.
[Başvurucu] Hayır hayır hayır hepsini koyalım hepsinikoyalım.
[B.A.] Hı onun için yani şimdi bir gönderdikten sonrakısmak mümkün olmaz onun için.
[Başvurucu] Sizin ilk gönderdiğiniz işler listesivardı ya yanında da günler vardı falan,…,Ha onun altına ekleyivermiş aynıyöntemle sadece dolayısıyla hani onu eklememizde kolay olacak gerekirse lafa dadökerim ben onları bütçe de eğer çalıştığın üzerine çalıştıysan dün biz yineoturduk Ç. ile o bütçe üzerinden de eklemeler yaptık hepsini bir arayagetiririm ben bu şey derim Mark’a gönderirim drafconfiden.. hani nedüşünüyorsun bunu şey olarak ... etsinler mi derim resmi olarak ... etsinler miderim ondan sonra etsinler devam edelim yada şu kalemleri kısalım vesaire birşey der onun üzerine hani somut şey hale getirir resmi hale getirir göndeririztamam.
xix. Diyalog ve Uzlaşma Merkezi Derneğinin faaliyetlerikapsamında "Kürt sorunun çözüm sürecinde sivil toplum katkısı"ile ilgili 16/11/2013 tarihinde Helsinki Yurttaşlar Derneğinde başvurucu,H.H.G. ve H.Ö.nün de katılımı ile bir yuvarlak masa toplantısı yapılacağındanbahsedildiği, teknik takipler neticesinde anılan şahısların bu toplantıyakatıldıkları ileri sürülmüştür. Bu kapsamda yapılan telefon görüşmelerişöyledir:
- 7/11/2013 tarihinde başvurucu ile H.Ö.K. arasındayapılan görüşme:
[Başvurucu] Müsait misin 5 dakika bir şeyanlatacağım.
[H.Ö.K] Ha söyle.
[Başvurucu] Bu şey dernekten bahsetmiştim bizim de Kürtsorunu ile ilgili birşeyler yapacağımızdan haftaya o toplantıyı yapıyoruz ufakbir yuvarlak masa toplantısı yapalım diyoruz cumartesi 2 ile 5 arası şişhanetarafında Helsinki Yurttaşlar derneği ofisinde nedir zamanın gelebilecek misindiye sormak için.
- 6/11/2013 tarihinde başvurucu ile E. adlı kişi arasındayapılan görüşme:
[Başvurucu] Haftaya Cumartesi toplantıyı yapıyoruzondan sonra işte Diyarbakır’dan şurdan burdan insan da getiriyoruz 6-7 tanebirazcık fon bulduk işte helsinki Yurttaşlar Derneği'nden insanlar olacak ondansonra işte ne yapabiliriz çözüm sürecinde falan filan diye bir yuvarlak masatoplantısı yapıyoruz.
[E.] Ayın kaçı oluyor?
[Başvurucu] 16'sı saat 2’de Helsinki’de.
- 7/11/2013 tarihinde başvurucu ile E.S.W. arasındakigörüşme:
[Başvurucu] Bizbaşka bir iş daha yapıyoruz onun ileilgili arıyorum seni bir tane dernek kurduk belki bahsetmişimdir diyalog veuzlaşma merkezi derneği diye bu Kürt sorunun çözüm sürecinde sivil toplumkatkısı üzerine işler yapmak istiyoruz bununla ilgili ilk böyle yuvarlak masatoplantısını da hani neler yapabiliriz birazcık gücümüzü birleştirelim diyesivil toplum kuruluşları falan yapalım dedik on altısı haftaya Cumartesiİstanbul'da isen iki ile beş arası Helsinki'nin ofisinde toplanacağız seni deçağırıyoruz onun için aradım.
- 7/11/2013 tarihinde başvurucu ile Ö.S.G. arasındayapılan görüşme:
[Başvurucu] Seni haftaya bizim derneğin toplantısınıilk toplantısını yapıyoruz bu çözüm sürecine sivil toplum katkısı ne olur neolmaz diye.
[Ö.S.G.] Hangi gün peki?
[Başvurucu] Cumartesi 2-5 arası 16 Kasım.
[Ö.S.G.] 16 Kasım'da İstanbul’da gibiyim şimdilik amasen bana ne olur mail at.
[Başvurucu] İlk etkinlik bu yazacağım şimdi Şubat’tada böyle uluslararası bir konferans yapalım hani Kuzey İrlanda Bask Bölgesi falanoralardan sivil toplum hani onlar ne yaptı ona bakalım falan ama burda bir şeyoluşturmak istiyoruz hani bu işi yapalım biz de katkıda bulunalım falan birirade oluşturmak istiyoruz bu toplantı tek başına altına giremeyiz çünkü.
- 6/11/2013 tarihinde H.H.G. ile K.K. arasında yapılangörüşme:
[H.H.G.] Kolay gelsin ya ben biraz Gezi'den sonradağıldım... şimdi yavaş yavaş toplamaya çalışıyorum ya ben Gezi sırasındaistifa etmiştim bilmiyorum hatırlıyor musun … Ondan sonra da böyle siviltoplumda profesyonel olarak çalışayım mı çalışmayayım mı şu anda biraz öyle birdönemdeyim ... … kendime böyle bir alan yaratabildim seneler sonra ilk defakararsızlığa müsaade ettiğim bir andayım yani … ama tabi onun dışında gönüllüişler devam ediyor seni de onlardan biriyle ilgili aradım İstanbul’da mısın?
[K.K.] Tabi buyur İstanbul’dayım.
[H.H.G.] Şimdi K. 16 Kasım’da bir yuvarlak … masatoplantısı yapıyoruz ... olarak yapıyoruz bunu ... Yurttaşlar Derneğinibiliyorsundur … Helsinki Yurttaşlar Derneğiyle benim üyesi olduğum Diyalog veUzlaşma Merkezi Derneğini kurduk biz Gezi sırasında … Zaten Gezi'den önce deşiddetsiz eylem ve diyalog ve uzlaşmayla ilgili çalışmalar başlamıştı dernekkapsamında …İkimizin ortak bir çalışması …Çalışma şu aslında çalışmanın anabaşlığı çatışmalara karşı sivil çözümler yani Helsinki bu kapsamda 2010'danberi toplantılar yapıyor … bunun altında bizimle beraber yaptıkları 16 kasımdaHelsinki Yurttaşlar Derneğinin ofisinde gerçekleşecek … Kürt sorununun çözümsürecinde sivil toplum katkısı … hani sen diyeceksin ki benim konuyla ne alakamvar ben daha çok işte Kaf.. ve diğer kim.. için uğraşıyorum.
[K.K.] Yok ben Kürt sorunu ile ilgileniyorum.
[H.H.G.] Zaten bizde öyle tahmin ettik bide farklıbir bakış açısı getirmek ve mevzuya gerçekten kimlik ve nefret suçları kimlikleayrımcılık yani kapısından bakacağız aslında mevzunun Kürt olmakla Kafkasolmakla Ermeni ve Rum olmakla alakası olmadığına biraz daha dikkat çekecek birbaşka insanlarında meselesi bu meseleye ışığı tutacak bir grup insanında ordabizimle olmasını istiyoruz … aslında hani bir sürü tabi Kürt illerinde çeşitliçalışmalar yapan insanlarda olacak … iki grup olsun yuvarlak masa toplantısı olsunama daha sonra yine bizim Diyalog ve Uzlaşma Derneğinin Şubat 2014'de siviltoplumun katkısını inceleyen yurt dışında ki örneklerde … Uluslararası birkonferans yapacağız atölye çalışması … onun bir ön hazırlığı gibi olacak bu 16Kasımdaki … hafif bir hani saha da ne oluyor durumunu …konuşmak için gelirmisin?
xx. İddianamede Mehmet Osman Kavala’nın, Gezi sürecinindevam etmesi, eylemlerin Anadolu’ya yayılarak derinleştirilmesi, bir taraftanda kendilerince kurgulanan ve toplumsal eylem ve kaosa dönüştürülmek istenenolaylar sürecinin başlangıç noktası olarak belirledikleri eylem biçimi olan vesözde sivil itaatsizlik olarak adlandırılan eylemlerin (Gene Sharp metotlarınınTürkiye’de uygulanması) yaygınlaştırılması amacıyla Garaj İstanbul forum toplantıları,Anadolu Jam, Baraka forum toplantıları, Açık Toplum Vakfı ve Anadolu KültürA.Ş. desteği ve fonlamasıyla Gezi olaylarıyla ilgili belgesel-film çekimi,sergi vb. hazırlanması, Avrupa milletvekilleriyle görüşmeler, biber gazınınTürkiye'ye ihracının yasaklanması uluslararası ambargo kararı aldırılmasıylailgili çalışmalar, Türkiye'yi uluslararası alanda zor durumda bırakmak içinyapılan faaliyetler (Avrupa ve dünyada kamuoyu oluşturmak için yapılanfaaliyetler) ve medya-televizyon kurulması gibi çok sayıda faaliyette bulunduğuya da bunlara dolaylı destek verdiği, bu faaliyetlerle ilgili finans desteğinide yöneticiliğini yaptığı Açık Toplum Vakfından ve yine yönetiminde bulunduğuAnadolu Kültür A.Ş. üzerinden sağladığı ileri sürülmüştür. Bu değerlendirmelerinmaddi gerçeklikle uyuştuğuna dair ise başvurucu ile H.H.G. arasındaki görüşmeyeyer verilmiştir.
- 30/6/2013 tarihli görüşme şöyledir:
[H.H.G.] Ya on iki kişiydik,…, a gidip geldiğimizdesekiz kişi falandık ve çok az sanatçı vardı düşün onlar dört kişilerdi zatenama biz böyle yetenekleri bulmuşken kendi aklımızdaki soruları soralım eeoccupy da moküpay da onlar ne yaptılar iyice bir öğrenelim İspanya'da falanonları biz söyledik …oradan da geyiğe bağlandı yani biraz böyle bir kaç taneyaratıcı aktivzm fikri verdiler … sanatçıları nasıl toplayabileceğimizle ilgilifikir verdiler,… onları böyle listeledik … ondan sonra işte onların zaten yarınsabah ofise tekrar geri döneceğim tahta da kalan notları da ekleyip bütün ekibegöndereceğim bunları da ekiple tanıştırmış olacağım ki çocuklardan bir tanesiWashington'dan gelen ... onun ee Şon mu hayır Şon değil diğeri.
[Başvurucu] Şon değil mi Kanada'dan gelen.
[H.H.G.] Kanada'dan gelen değil Washington'dan gelen,S.nin işi zaten 7 yıldır yaratıcı aktivizm danışmanlığıymış.
[Başvurucu] Vay bu işten para mı kazanıyor laninsanlar.
[H.H.G.] Amerika'daki zengin ... lara satıyormuş bizebedava verir misin dedim ayıp ettin ya uzun zamandır bu kadar ... bir ortamdabulunmamıştım dedi.
[Başvurucu] Bizim ki gibi ha.
[H.H.G.] Yani ... evet bizimkini yani Occupy'danfalan daha ileri görüyorlar yaratıcılık anlamında.
[Başvurucu] Hangi bizimkini haa şey geziyidiyorsun,…,tabii ki de.
[H.H.G.] Biz burada yapılanları ve çok uzun zamandırdünyada bu kadar yenik bir şey ya çok ... etki var falan dedi ondan sonra amadüşün sahadan gelen şey var daha Boğaziçi Caz Korosu'ndan gelen M. vardı.
[Başvurucu] Evet o şey.
[H.H.G.] Herif küçük çaplı ee evet çapulcu musun vayvay,…,... vay vay o vardı herif baya bildiğin yani küçük çaplı demeyeceğim bayabüyük çaplı şöhret olmuş yani sokakta millet m. m. diye bağırıyor falan …ondansonra onlar ikinci bir şarkı yapmışlar şöyle bir fikir geldi ha inanç builetişim ekibinin koordinasyon koordinatörlüğünü alıyor.
[Başvurucu] Hangi iletişim ekibinin?
[H.H.G.] Ve daha büyük bir ya bu bizim şeydekurduğumuz vardı ya bizim toplantı da bir iletişim ekibi kuralım dedik,…,onabir tane bu insanları kovalayacak ve bir araya getirecek birisi lazımdı yaniben gideceğim sonra kalır o iş ... İ.ye o toplantıyı anlattım notları falanpaylaştı biz toplantıdan biraz erken buluştuk inanç gayet atladı ben yaparım buişi dedi birde eski iletişimci zaten.
[Başvurucu] Bu iletişim dediğin şey Babilon'dayaptığımız falan şey Babilon diyorum Garaj da yaptığımız da mı?
[H.H.G.] Evet Garaj'da yaptığımız şeyden biz bir taneiletişim ekibi kuracağız diye bir fikir çıkmıştı ya oradan.
[Başvurucu] Ha oradaki küçük ekibi diyorsun tamam.
[H.H.G.] Orada ki küçük ekip ama herkes o ekibe isimönerdi yarın onun da notlarını tamamlayacağım ve insanlara göndereceğim yarıniki tane not gönderme işim var o iletişim ekibinin koordinasyonunu insanlarahadi hadi ayrıca iletişim ekibi olarak toplanalım şeyini inanç yapacak.
[Başvurucu] Okey iyi.
[H.H.G.] Ve bu iletişim ekibinin altına da bu kentforumlarını dolaşıp bizim böyle bir ekip kuruluyor falan deyip oradansanatçıların yaptığı bu aktivist hareketleri de bu iletişim ekibinin altınakoymayı düşündüm ben,…,abi çok iyi fikirler var İspanya'da Bankiya diye bir yervarmış bu banka battıktan sonra devlet 20 milyon euroyu bankayı ... etmek içinsağlık bakanlığından kesmiş abi herifler gidip bankada hesabını kapatan birmüşteri bulmuşlar güvenliği en az olan bankada millet içeride böyle şeybekliyor sıra bekliyor zannediyorsun sen video ya çekmişler hesabı kapatıyorabi zarfı alıyor bir anda bir müzik palyaçolar ... konfetiler.
[Başvurucu] Bravo tebrik ediyoruz hesabı.
[H.H.G.] Bir anda kadının kafasına bir tane prensestacı eline bir çiçek ondan sonra omuzlara alıp şubeden çıkıyorlar abi şubeçalışanlarına şampanya falan ikram ediyorlar aynısını istinye park daki garantibankasının şubesinde yapmaya karar verdik.
[Başvurucu] Bravo tamam çok güzel hareketler bunlar.
[H.H.G.] Öyle çok bombastik fikirler çıktı ... onlarıyarın yazacağım işte neler yapılabilir ne yapılmaz daha tabi ayağı yere basanfikirler de çıktı yarın görürsün zaten işte bir yarın sabah ofise gideceğimerkenden eee o notları notları toplayacağım sonra öyle yani sonra da önümüzdekihafta senin burada olduğun bir zaman için bu geçen haftaki ekipten.
[Başvurucu]Okey tamam hı hı okey iyi öbür haftaburadayım önümüzdeki hafta yokum.
[H.H.G.] Neyse öteki ekibi şey yapmak lazımkoparmamak lazım.
[Başvurucu] Sekizinde geleceğim evet ... toparlamanlazım.
[H.H.G.] Bu arada çarşamba günü Osman Kavala'yagidiyoruz.
[Başvurucu] Bu çarşamba mı?
[H.H.G.] Evet.
[Başvurucu] Evet ne isteyeceksiniz para.
[H.H.G.] Para istemeyeceğiz doğrudan ... Osman Kavalabu toplantılara dahil olmak istiyordu … ona bu toplantının sonuçlarını iştetoplantıda neler konuşuldu ne olabilir ne olamaz falan.
[Başvurucu] Yarattın be...yani olmayan bir şey için... yarattın yani gerçekten.
[H.H.G.] Daha daha daha ... yarattık denmez abi dahabunu bıraksak yüzmez.
[Başvurucu] Doğru diyorsun.
[H.H.G.] Yüzene kadar ittireceğiz ittireceğiz böyleşimdi bu hafta böyle ... bir şekilde toplantıya katılanlarla bire birgörüşmeler yapmayı planlıyorum … bu hareketin şu kısmını siz alın mesela yarınT.yi arayacağım.
[Başvurucu] T. zaten yürüyecek yani bekliyor yanigörev görev ver.
[H.H.G.] Hukuk o yürüyecek aynen öyle ona diyeceğimki bir grup hukukçuyu bir araya getir biz kolaylaştırmaya gelelim hukuk içinkapalı devre bir toplantı yapalım ... bir de İ.ye iletişimi vereceğim o onuyüzdürecek verdim bile yani bugün.
[Başvurucu]Çok cinsin ha adam çarpıyorsun.
[H.H.G.] Ondan sonra öyle ittir ittir Osman Kavala'yıda biraz daha bu teşkilatlanma ve şey konusunda ne yapabiliriz yani yerelörgütlenme işte bu yaz okulu … ... mesela bir tane turne yapabilsek ve bunuturneye para bulsak internette en çok hit almış Gezi hareketi performanslarınaAnadolu turuna çıkartsak abi.
[Başvurucu] Bak Anadolu turunu boşver şey ... sokaksanatları festivali olacak sonbaharda oraya gideceğiz.
[H.H.G.] Ne zaman nerde.
[Başvurucu] Sonbaharda Mardin'de olacak hem heminternational.
[H.H.G.] Mardin desin değil mi sen P.orada mı?
[Başvurucu] Ben geldim geldim P. yoktu burada.
[H.H.G.] Aaa Mardin de P.nin hayvan gibi festivaltecrübesi var.
[Başvurucu] İşte tamam bunları konuşacağız ... birazhem destek olacağız falan filan danışma kurulumuza da oradan birilerinikoyacağız böyle hikayeler ... Ben de çok insanla konuştum öyle ben de yatmadımyani.
[H.H.G.] Ya ... benim müdürüm ya ... yapar mı bensana yarın bu arada TÜSEV'in notlarını da göndereyim de sonra koparız moparızsen çıplak kalma ortada.
[Başvurucu] Bravo bravo gönder tamam okey tamam.
xxi. H.H.G. ile başvurucunun yaptığı bir telefongörüşmesinde yapılan faaliyetlerin amacının, kendilerince kurgulanan vetoplumsal eylem ve kaosa dönüştürülmek istenen olaylar sürecinin başlangıçnoktası olarak belirledikleri eylem biçimlerinin özetlendiği ileri sürülmüştür.İddianamede bu konuşmayla ilgili olarak ayrıca başvurucunun ve diğerşüphelilerin Gezi olaylarının yeniden alevlendirilmesi, genişletilmesi vetoplumun geniş kitlelerinin katılımının sağlanması gayreti içinde oldukları, bukapsamda yurt dışı bağlantılarını da devreye sokmaya çalıştıkları iddiaedilmiştir.
- 19/7/2013 tarihli telefon görüşmesi şöyledir:
[H.H.G.] Ya işte bu DÜD işl… çünkü şöyle biz buAnadolu Jam organizasyonunu yapıyorduk ya bizim Amerika’daki ayağımıztitiesegöndermiş.
[Başvurucu] O ne demek?
[H.H.G.] Ya bu Turkish Philanthropy Fundsvar yaNewyork’taki paralıgiller … H.T.falan
[Başvurucu] Tanımıyorum.
[H.H.G.] Neyse onlar şimdistgm’denayrılmışsın,…,whatsupp DÜD Anadolu Jam'de mi çalışıyorsun gibi bir mailatmışlar da ... şimdi onlara bizim bu Diyalog ve Uzlaşma Derneği'ndennonviolence internationaldan falan bahsediyorum biraz ... onlarda manginez bol... evet.
[Başvurucu] Ama Kürt sorunu falan filan konusundanerde oldukları önemli.
[H.H.G.] İlgilenebilirler ilgilenebilirler.
[Başvurucu] İyi çok iyi o zaman bahset istediğingibi.
[H.H.G.] Bahsediyorum Talimhane ekibinden debahsediyorum.
[Başvurucu] Tamam yoo Talimhane bu işin hani içindedeğil Talimhane bizim şeyimiz şirketimiz fatura kestiğimiz başka hiçbir alakasıyok ki anlatabildim mi?
[H.H.G.] Peki o zaman yeni kurduğumuz Diyalog veUzlaşma derneği olarak diyorum.
[Başvurucu] Aynen öyle yani biz şirket olarak bu işteyokuz aslında.
[H.H.G.] Ama nonviolence iyi nonviolence.
[Başvurucu] Anlatabildim mi?
[H.H.G.] Tamam peki senin yaptığın çalışmalardiyor,…,o zaman şöyle bahsedeyim bir bu yeni kurduğumuz Diyalog ve UzlaşmaDerneği ile nonviolence ınternational çalışmaları kapsamında çeşitli şiddetsizeylem eğitimleri ve özellikle çözüm süreci kapsamında etkinlik organizasyonuyapıyoruz diyorum bu kasım’daki konferansı bahsederek.
[Başvurucu] Tamam şöyle nonviolence ben sana yanibenim yazmam lazım aslında bunları ki herkes copy paste edebilsin ama hazıryazmaya başlamışken nonviolence işini promot etmeye teşvik etmeye çalışıyoruzözellikle Gezi'den sonra ortaya çıkan ihtiyacı göre.. ama zaten bir senedirişte nonviolence ınternational ile görüşme halindeydik dolayısı ile şiddetsizeylem türlerinin yaygınlaştırılması için aracılık etmek istiyoruz gibi bir şeyvar hani çeviri yayın eğitim ve eylemlerde beraber eylemlilik hali falan gibibir şeyimiz var yani biz.
[H.H.G.] Profesyonel şiddetsiz eylemci yetiştirmekistiyoruz.
[Başvurucu] Hayır böyle deme tabi de.
[H.H.G.] Anladık ya.
[Başvurucu] Yani bu birinci track ikinci track daKürt sorunun çözümünde.
[H.H.G.] Yeni kurduğumuz Diyalog ve Uzlaşma Derneğiile non violence international çalış.
[Başvurucu] Uzlaşma Merkezi Derneği lütfen.
[H.H.G.] Uzlaşma Merkezi illa merkezini koyacan stgmhatırlatıyor bana … dur o zaman bir şey söyleyeceğim parantez içinde DÜD deyazarım.
[Başvurucu] Ya olur yaz yani hani kendi aramızdakullandığımız kod adı olarak DÜD falan diye böyle sevimlileştirebilirsin.
[H.H.G.] DÜD demeyeyim bunlara ya bunlar paralıgillerciddi kalalım yeni kurduğumuz Diyalog ve Uzlaşma Merkezi Derneği ilenonviolence ınternational çalışmaları kapsamında … özellikle şiddetsiz eylem türlerininTürkiye’de yaygınlaştırılması için yaygınlaştırılmasını desteklemek içinçeşitli şiddetsiz,… desteklemek için yayın.
[Başvurucu] Eğitim.
[H.H.G.] Eğitim.
[Başvurucu] Ve pilot eylemler projeler yapmayıdüşünüyoruz.
[H.H.G.] Abi bu arada bugün bizim sanatçılarlaberaber yaptığımız şiddetsiz eylem… örnekleri toplantısını takip eden bir grupgenç arkadaşlar hangi bankayı occupy ediyoruz diye mail atmış şuanda birbankayı o occupy etmek üzere bir film ekibi hazırlanmış.
[Başvurucu] Occupy değil de hani orda şeyyapacaklardır hesabını kapattı diye falan hı Occupy.
[H.H.G.] Kampanya dışında işte işte o Occupy dediğimo işte anladın sen.
[Başvurucu] Vallaha bizim bu işlerle hiç bir alakamızyok gidip orda tutuklanıp da ondan sonra biz bunları şurda bir dernektekonuştuk falan derlerse bilmiyorum yani…anlatabildim mi?
[H.H.G.] O işte bu Occupy ekibinin başımıza açtığı işoldu yani bu.
[Başvurucu] Evet yani de hani biz böyle bir şeyibizimle alakası yok bu işin yan… hayır hayır yani ee şey Occupy ... bir ...yapmak istiyor ya hiç bir şey demeyeceksin bunun bizimle bir alakası yok.
[H.H.G.] Tamam peki.
[Başvurucu] Biz orda bireyleri bir araya getirdikdernekten orda bahsedilir.
[H.H.G.] Tamam özellikle şiddetsiz eylem türlerininTürkiye’de yaygınlaştırılmasını desteklemek için yayın çeşitli şiddetsiz eylemeğitimleri ve.
[Başvurucu] Hayır yayın eğitim ve model pilotşiddetsiz eylem etkinlikleri düzenlemeyi düşünüyoruz tamam bu birinci bölüm birde ikinci bölüm var.
[H.H.G.] Model oluşturacak pilot ya Yiğit yazıyorumaynı zamanda gözünü seveyim model oluşturacak pilot.
[Başvurucu] Tamam etkinlik eylem etkinlikleri.
[H.H.G.] Şiddetsiz etkinlikleri düzenlemeyidüşünüyoruz düzenlemeyi planlıyoruz.
[Başvurucu] Evet bunun yanı sıra… Kürt sorunununçözümüne sivil toplum katkısı ile ilgili de çalışmalar başlattık… sonbahar dabu konu ile ilgili farklı ülke örneklerini bir araya getireceğimiz.
[H.H.G.] Farklı ülke örnek ve tecrübelerini.
[Başvurucu] Bir araya getireceğimiz bir konferansdüzenleyeceğiz …. bu konu ile ilgili de sivil toplumun çeşitli paydaşları ilebir arada çalışmayı planlıyoruz gibi bir şey ... gibi bir cümle.
[H.H.G.] Tamam Diyalog ve Uzlaşma Derneğindenbahsediyorum bizim Anadolu Jam ile ilgili bunlar… Anadolu Jam ileilgileniyorlar bunlar Anadolu Jam'e para vermek için aslında onun içinyazmışlar.
[Başvurucu] Tamam on.. versin de tamam ona versinlerbir de işte yani nasıl dersin demek ister misin bilmiyorum seneye de bir yazokulu yapmayı düşünüyoruz falan hani nonviolence şeylerle ilgili diyediyebilirsin yada demeyebilirsin… Ağustos sonundaki eğitime de kimleriçağıracağımızı konuşmamız lazım çünkü ... şey olacak.
[H.H.G.] Ağustos sonundaki bunlar hep DÜD aktivitesideğil mi şimdi benim önümde DÜD işleri tamam mı fotoğrafçı işleri anadolu jamıbitirmem lazımAğustos’ta.
xxii. Savcılık; başvurucunun da dâhil olduğu şüphelilerinbirbiri ile bağlantısız gözüken yasal, yasa dışı ve legal görünümlü illegalyapılarla aynı amaç etrafında birleşerek faaliyetlere giriştiklerini, baştaşiddet içermeyen biçimde sahnelenen eylemlerle halkı sokağa dökmeye ve algıoluşturmak suretiyle kitlesel eylemlere katılımı artırmaya çalıştıklarını,oluşan bu karmaşada sahada eylem yapmaya müsait sol terör örgütlerinin bufaaliyetlerine uygun ortam sağlamak suretiyle 1960 ve 1980 darbelerinde olduğugibi toplumu ve devleti kaos ortamına sokarak Türkiye Cumhuriyeti Hükûmetiniortadan kaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs ettikleriniiddia etmiştir. Ayrıca şüphelilerin Gezi olaylarını organize ettiklerigerekçesiyle Türkiye genelinde gerçekleşen mala zarar verme, nitelikli malazarar verme, tehlikeli maddelerin izinsiz olarak bulundurulması veya eldeğiştirmesi, ibadethanelere ve mezarlıklara zarar verme, 10/7/1953 tarihli ve6136 sayılı Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun'amuhalefet, nitelikli yağma, nitelikli yaralama, 21/7/1983 tarihli ve 2863sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'na muhalefet suçlarından dadolaylı fail olarak sorumlu oldukları iddia edilmiştir.
30. İddianame, İstanbul 30. Ağır Ceza Mahkemesitarafından 2019 tarihinde kabul edilmiş ve E.2019/74 sayılı dosya üzerindenkovuşturma başlamıştır.
31.Mahkemece 25/6/2019 tarihli duruşmada adli kontroltedbirlerinin yeterli ve ölçülü kalacağı gerekçesiyle başvurucunun tahliyesinekarar verilmiştir.
32.Başvurucunun kovuşturma aşamasındaki savunmalarıözetle şöyledir:
- Mehmet Osman Kavala’dan talimat ve yönlendirme aldığıyönündeki iddiaların gerçeği yansıtmadığını, bununla ilgili bir delilbulunmadığını, bu talimat ve yönlendirmeleri 2012 yılında kendisine ait sabitbir hatla 35 saniye süren ve içeriği herhangi bir dosyada bulunmayan görüşmedenaldığının ima edildiğini, 35 saniyede aldığı talimat ve yönlendirmeyle tüm bufaaliyetleri yapmasının mümkün olamayacağını, emniyetteki ifadesinde sorulanbir telefon görüşmesinden Osman Kavala’yı tanımadığının anlaşıldığını, kaldı kiOsman Kavala’yı tanımanın suç olmadığını ileri sürmüştür.
- Başvurucu; hakkındaki dinlemelerde şiddet kullanımıylailgili herhangi bir görüşme geçmediğini, www.siddetsizeylem.org siteadını satın almış olmasının suçmuş gibi anlatıldığını, sunduğu uzman raporundada görüleceği üzere bu siteye sahip olduğu süre boyunca burada herhangi bir şeyyayımlanmadığını, şiddetsiz eylem konusunda bir yayın hazırlama girişiminin suçoluşturmadığını ileri sürmüştür.
- Kitap hazırladığı iddiasıyla ilgili olarak iddianameboyunca tekrar edilen sivil itaatsizliğin şiddetsiz eylemle birebir aynı şeyolmadığını, sadece şiddetsizlikten bahsettiğini, dinlemelerin herhangi biryerinde ne Hükûmetten ne Hükûmet üyelerinden ne de herhangi bir siyasiotoriteden bahsedildiğini yani şiddetsiz eylemi ve bu eylem türleriniyaygınlaştırma meselesini Hükûmete diz çöktürmek için değil çeşitli sosyalkonulara faydalı olacağını düşünerek belgelemeyi planladığını fakat sonuçtaböyle bir yayın da hazırlanmadığını, bu yayın için alınması planlanan fonun daalınmadığını, Derneğin banka hesap dökümünde de bu fonun Derneğe gelmediğininispatlandığını belirtmiştir.
- Piyano çalan adam, duran adam ve yeryüzü iftarlarınaatıfta bulunduğu konuşmayla ilgili olarak bu konuşmanın şiddetsiz eylemin Geziolayları sırasında ortaya çıkan örnekleriyle ilgili olduğunu, bu görüşmeninpark boşaltıldıktan bir buçuk ay sonra gerçekleştiğini, bu eylemleri kendisininteşvik etmediğini, bu eylemlerle nasıl bir ilişkisinin olduğunu ortaya koyanherhangi bir delilin bulunmadığını, kaldı ki bu eylemlerin de suç oluşturmadığınıileri sürmüştür.
- Kurmuş olduğu Diyalog ve Uzlaşma Merkezi Derneğinin ozamanlar Hükûmetin yürüttüğü çözüm sürecine mütevazı bir katkıda bulunmak üzerekurulduğunu, Derneğin kuruluş başvurusunu 26 Haziran 2013 tarihinde yani Geziolaylarından sonra yaptıklarını, sivil toplumun başka ülkelerde geniş çaplıçözüm ve barışma süreçlerinde oynadıkları rolü göstermek ve şiddetin sonaermesine katkıda bulunmak üzere belgelenmesinin iyi bir fikir olduğunudüşündüğünü, bunun için her sivil toplum kuruluşunun yaptığı gibi fonaradıklarını, uluslararası alanda diyalog ve barışma süreçleri konusuna destekveren çeşitli kuruluşlarla görüştüklerini, polis sorgusunda geçen Sivil Düşünadlı Avrupa Komisyonu’nun sivil toplum kuruluşlarına yönelik bir fonundanetkinlik desteği aldıklarını, bu destekle 16/11/2013 tarihinde, HelsinkiYurttaşlar Derneği ev sahipliğinde bir toplantı gerçekleştirdiklerini, butoplantının daGezi olaylarıyla bir ilişkisinin olmadığını belirtmiştir.
- İvan Maroviç’i Türkiye’ye getirmekten bahsetmiş olduğuiddiasıyla ilgili olarak bu kişiyi tanımadığını, OTPOR’la veya Occupy’lailişkisinin olmadığını, telefon görüşmelerinden de bunun anlaşıldığını,bahsedilen telefon görüşmesinde zamanlar Hacettepe Üniversitesinde Doç. Dr.olan bir hocayla konuştuğunu, bu kişinin yürüttüğü Çatışma Çözümü ve Barışİnşası Yüksek Lisans Programı için şiddetsizlik dersini verecek kişinin hastaolması üzerine dersi kimin verebileceği konusunda konuştuklarını, bu konuşmanın26/6/2013 tarihinde yani Gezi olaylarından sonra gerçekleştiğini, konuşmadan daanlaşılacağı üzere İvan Maroviç ile ilgili şüphelerinin olduğunu dabelirttiğini, bu alanda dünyada yürütülen çalışmalarda bu ismin adınıngeçtiğini, kaldı ki böyle bir dersin de zaten yapılmadığını, söz konusu dersinstandart bir ders olduğunu, Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesinin hâlihazırdayürüttüğü Çatışma Çözümü Programı'ndan da bu durumun görülebileceğinibelirtmiştir.
- Başvurucu; Gezi olayları ile ilgili katıldığı teketkinliğin Garaj İstanbul’da gerçekleşen toplantı olduğunu, bu toplantıda Geziolayları sırasında neler olduğunun akademisyen, aktivist ve hukukçularlatartışıldığını, toplam katılımcı sayısının 31 olduğunu, bu toplantıyakolaylaştırıcı olarak katıldığını, bu toplantının Gezi olaylarından sonragerçekleşen belki yüzlerce toplantıdan sadece biri olduğunu, tek birtoplantıyla Gezi olaylarını Anadolu’ya yaymaya ve derinleştirmeyeçalışılmasının mümkün olmadığını, Gezi olaylarını Anadolu’ya yaymaya vederinleştirmeye yönelik bir delilin de bulunmadığını, kolaylaştırıcılıkyapmanın ve toplantı düzenlemenin suç olmadığını belirtmiştir.
- Başvurucu; iddianamede, Gezi olaylarının öncesinde,sırasında ve sonrasında herhangi bir aşamada isminin geçmediğini, iddianamedeve dinlemelerde Taksim Dayanışması, Taksim Platformu, Anadolu Jam, Baraka,Anadolu Kültür, Açık Toplum Vakfı, OTPOR/Canvas ile de bir ilişkisinin olduğunayönelik delilin bulunmadığını, tüm bunların yanında Gezi’de bulunduğuna dairbir delilin de olmadığını dile getirmiştir. Bu davada yargılananlardan sadeceüç kişiyi aynı sektörde çalıştıkları için tanıdığını, diğerleriyle hiçbirilişkisinin olmadığını belirtmiştir.
33. İstanbul 30. Ağır Ceza Mahkemesi 18/2/2020 tarihindebaşvurucunun üzerine atılı tüm suçlardan beraatine karar vermiştir. Kararıngerekçesinin ilgili kısmı şöyledir:
"Dosyamızın soruşturma aşamasında 5271 sayılıCMK'nin 135. maddesi kapsamında 53 adet dinleme kararının bulunduğu, verilenilk dinleme kararının 18/6/2013 tarihinde 5237 sayılı TCK'nin 220. maddesindedüzenlenen 'suç örgütü kurma ve yönetme' suçuna ilişkin olarak verildiği,TCK'nin 312. maddesi kapsamında 'Hükûmete karşı suç' suçundan verilmediği, dahasonra dinlemenin uzatılması talep ve kararlarında ayrıca TCK'nin 312.maddesinin de eklendiği, ancak bu tarihlerde 5271 sayılı CMK'nin 135/8maddesinde sayılan ve yasal dinlemeye konu suçlardan olmadığı, 'Hükûmete karşısuç' suçunun 2/12/2014 tarihinde eklendiği, bu tarihten sonra verilmiş birdinleme kararının da bulunmadığı, bu haliyle dinleme kayıtlarının kanuna vehukuka aykırı delil niteliğinde bulundukları, CMK 206/2-a, 217/2, 230/1-bmaddeleri doğrultusunda yapılan değerlendirme ve bu konudaki yerleşik (YargıtayCeza Genel Kurulu'nun; 29/11/2018 tarihli 2016/18-1097 Esas ve 2018/591 Karar,13/6/2006 tarihli 2006/4.MD-122 Esas ve 2016/162 Karar, 3/7/2007 tarihli2007/5.MD-23 Esas ve 2007/167 karar, 22/1/2008 tarih 2007/5.MD-101 Esas ve2008/3 nolu kararları ile Yargıtay 2. Ceza Dairesi'nin 2019/12042 Esas ve2020/412 Karar, Yargıtay 15. Ceza Dairesi'nin 2017/38286 Esas ve 2020/538Karar, Yargıtay 13.Ceza Dairesi'nin 2019/8433 Esas ve 2019/19226 Karar,Yargıtay 4. Ceza Dairesi'nin 2015/14642 Esas ve 2019/15560 Karar sayılı ilamları)Yargıtayiçtihatları ve 'zehirli ağacın meyvesi de zehirlidir' ilkesi de gözönünealındığında iddianameye konu tapelerin yasak delil mahiyetinde bulunduklarıkabul edilmiştir. Yine dosyamız kapsamında, aynı hukuka aykırı yöntemlesoruşturma aşamasında verilen 5271 sayılı CMK'nin 140. maddesi uyarınca teknikaraçla izleme kararlarının da aynı gerekçelerle hukuka aykırı olduğu kabuledilmiştir.
Sanık Mehmet Osman Kavala'nın Gezi olaylarının finansörüolduğu yönündeki iddia üzerine dosya kapsamında MASAK raporunun alındığı, MASAKtarafından 18/1/2018 tarihli rapor incelendiğinde; Gezi olaylarının Açık ToplumVakfı ve Anadolu Kültür A.Ş. üzerinden finanse edildiğini gösteren herhangi birdelilin sunulmadığı, sanık Mehmet Osman Kavala'nın ortağı ve yönetim kuruluüyesi olduğu anlaşılan Anadolu Kültür A.Ş.'nin Türk Ticaret Kanunu'na göreanonim şirketi olarak kurulduğunun, şirketin genel kurul kararıyla kâr amacıgütmediğinin, elde edilen gelirlerin organize edilecek kültür etkinlikleri içinkullanılmasına karar verildiğinin tespit edildiğinin, para transferhareketlerinin 2005 yılı ile 2016 yılı arasında yapıldığının, bu hususun tabloşeklinde belirtildiğinin, ancak iddianamede iddia edildiği şekilde Gezieylemlerinin öncesinde veya sonrasında hangi transfer ile kime ne surettefinans sağladığının hiçbir şekilde izahının yapılmadığı, tespitlerin afakianlatım boyutunda bırakılıp delil ve takdirin savcılıkça değerlendirileceğininbildirilmiş olduğu, yine bu kuruluşların herhangi bir suç veya terör örgütüylebağlantıları olduğuna dair iddianamede tespit ve değerlendirmeye de yerverilmediği, bu nedenle Gezi eylemlerini finanse ettiği şeklindeki iddianınsoyut ve havada kaldığı, ayrıca iddianamede sanık Mehmet Osman Kavala'nın Geziolaylarına katılan şahısları finanse ettiği, eylemde kullanılacak malzemelerintemini için hesap numarası açtırdığını, masa, ses sistemi, yiyecek yardımındabulunduğunu, bu hususun tape kayıtlarında tespit edildiği iddia edilmiş ise de;hukuka aykırı delil olarak kabul ettiğimiz tape görüşmelerinde geçen eylemlereilişkin hiçbir somut tespit ve belirlemenin de yapılmadığı, açılmış herhangibir hesabın da tespit edilemediği, bu nesnelerin şiddet eylemlerindekullanıldığını gösteren bilgi ve belgenin de bulunmadığı anlaşılmıştır.
Yine her ne kadar haklarında hüküm kurulan sanıklar için5237 sayılı TCK'nin 312/2. maddesi uyarınca ayrıca, olaylar kapsamındagerçekleşen eylemlerden sorumlu tutulacağına dair değerlendirme yapılmış isede; yukarıda izah edildiği şekilde, hakkında hüküm verilen sanıklarımızın 5237sayılı TCK'nin 312/1 maddesindeki hukuka aykırı tapeler dışında kalan, hükümkurmaya yetersiz deliller nedeniyle 312/2 kapsamında bulunan ve iddianamedesevk tablosunda gösterilen suçlar nedeniyle hukuksal değerlendirmeleryapılmamıştır.
...
Taksim Platformu üyeleri olan sanıklarımızdan; A.M.Y,T.K., Ş.C.A., M.Ö., Açık Toplum ve Anadolu Kültür A.Ş.'den Mehmet OsmanKavala'nın da iştirak etmek suretiyle, A.H.A., Yiğit Aksakoğlu, Y.A.K. veÇ.M.U.nun halkı kanuna aykırı olarak toplantı ve gösteri yürüyüşleridüzenleyerek ve bunları yöneterek güvenlik kuvvetlerine veya toplantı veyürüyüş safahatının teknik araç ve gereçlerle tespiti için görevlendirilenlere,bu görevlerini yaptıkları sırada tehdit eylemlerinde bulunup, ihtara ve zorkullanmaya rağmen dağılmamakta ısrar edip, yasa dışı toplantıyı organizeettikleri hususunda iddianamede yer alan görüntü tespit tutanakları ve videokayıt çözüm tutanaklarıyla nedeniyle dosya kapsamında bu suç yönünden kuvvetlisuç şüphesinin bulunduğu, bu hususları kovuşturma aşamasında dosya kapsamındaöğrenilmesi nedeniyle ve bu yönde de sevk maddesinde bu suç türü belirtilmeyipdava açılmamış olması nedeniyle, Mahkememizin 18/2/2020 tarihli celsedekihükmünün 6. maddesi ile bu yönlerden gereğinin takdir ve ifası için ilgiliCumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmasına karar verilmiştir.
Yukarıda izah olunan ve heyetimizce kabul edilengerekçeler doğrultusunda tüm dosya kapsamı bir bütün olarak incelendiğinde;kanuni zorunluluk nedeni ile hükme esas alınamayan hukuka aykırı tape delilleriharicinde kalan delillerin değerlendirmesi ile haklarında hüküm kurulansanıkların; kamu düzeninin işleyişine karşı vahim nitelikte şiddet ve cebiriçeren eylemlerde bulunan 'marjinal grupları' ve 'yasadışı sol örgütleri'yöneterek, yönlendirerek veya azmettirerek Hükûmetin icra kabiliyetiniengelleyecek düzeyde bir girişimde bulunduklarına dair, mahkumiyetlerine yeterderecede hukuka uygun, somut ve kesin delil elde edilemediği zarureti ilesanıklar ... Yiğit Aksakoğlu ... hakkında anılan suçlardan 5271 sayılı CMK'nin223/2-e maddesi gereğince ayrı ayrı beraatlerine karar vermek gerekmiştir."
34. Bireysel başvurunun incelendiği tarih itibarıylaistinaf incelemesi devam etmektedir.
IV. İLGİLİHUKUK
35.İlgili ulusal ve ulusal hukuk için bkz. MehmetOsman Kavala [GK], B. No: 2018/1073, 22/5/2019, §§ 28-39.
V. İNCELEME VEGEREKÇE
36. Mahkemenin 3/12/2020 tarihinde yapmış olduğutoplantıda başvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. TutuklamanınHukuki Olmadığına İlişkin İddia
1. Başvurucunun İddiaları ve Bakanlık Görüşü
37. Başvurucu; tutuklama kararında sivil itaatsizlik veşiddetsiz eylem adı altında eylem yapılması için eğitimler, konuşmalardüzenlediğinden bahsedildiğini, bu eylemlerle cebir ve şiddet yoluyla işlenebilenatılı suçun oluşmasının mümkün olmadığını, maddedeki suç tanımına uyan eylemisnadında bulunulmadığını, kuvvetli belirti şartı bulunmadan tutuklandığını,delillerin karartılması gibi bir durumun söz konusu olmadığını, delillerintamamının 2013 yılına ait kayıtlardan oluştuğunu, 5 yıldır devam edensoruşturmada delillerin toplanmamasının söz konusu olamayacağını, bu gerekçeyedayanılarak tutuklanmasının hukuka aykırı olduğunu belirterek kişi hürriyeti vegüvenliği hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
38. Başvurucu kendisine yöneltilen suçlamaların 17-25Aralık soruşturmasını yürüten FETÖ/PDY üyesi savcılar tarafındanoluşturulduğunu, usulsüz dinleme ve teknik takip kararlarıyla delilüretildiğini, alakasız toplantıların Gezi olaylarıyla irtibatlandırılmayaçalışıldığını, bu soruşturmayı yürüten savcının kanuna aykırı dinleme ve tekniktakipler yaptığını, şu anda da yargılandığını, dolayısıyla tüm bu dinleme veteknik takip kararlarının hukuka aykırı olduğunu, bu tapelere değer verilereksoruşturma yürütülmesinin ve tutuklanmasının adil yargılanma hakkını ihlalettiğini ileri sürmüştür.
39. Başvurucu 2/4/2019 ve 5/7/2019 tarihli ek beyandilekçeleriyle bireysel başvuruda bulunduktan sonraki süreç yönünden yeni ihlaliddialarında bulunmuştur. Başvurucu; hakkındaki soruşturmanın özenliyürütülmediğini, soruşturmanın basına sızdırılarak hakkında peşin bir kanaatyaratılmaya çalışıldığını belirterek masumiyet karinesinin ihlal edildiğiniileri sürmüştür. Tutukluluğun devamı kararlarının ve itirazın reddikararlarının hukuk devleti ilkesini karşılamaktan uzak olduğunu, tutuklamanınhukuki olmadığını, tutukluluğun makul süreyi aştığını, tek kişilik hücrede veağır tecrit koşullarında tutulduğunu, tutuklamaya itiraz incelemesinin dosyaüzerinden duruşmasız yapıldığını, Cumhuriyet Başsavcılığının mütalaasınınitiraz öncesinde tebliğ edilmediğini, hakkında uygulanan tutuklama tedbirininsivil toplum kuruluşlarına ilişkin gerek kişisel gerekse profesyonel olarakyürüttüğü faaliyetlerle doğrudan ilgili olduğunu, şiddet içermeyen eylemlerinkaos yaratarak dönemin Hükûmetini devirme planının bir parçası olarakdeğerlendirildiğini belirterek Anayasa’nın 10., 17., 25., 26., 33., 34., 36.,38., 40. ve 141. maddelerinin ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
40.Bakanlık, başvurucunun yargılama neticesinde beraatettiği hususu da gözönüne alındığında 5271 sayılı Kanun'un 141. maddesindekitazminat yolunun tüketilmesi gerektiğini ileri sürmüştür. Bakanlık; başvurucuhakkında verilen tutuklama kararında açıklanan gerekçeler, tutukluluğun gözdengeçirilmesi kararlarında değinilen hususlar ile bu eylemlere ilişkin olarakdayanılan delillerin içeriği dikkate alındığında tutuklamaya esas alınandelillerin objektif bir gözlemciyi, başvurucunun üzerine atılı suçu işlediğikonusunda ikna edecek yeterlilikte olduğunu ve tutuklama anında da somutdelillere dayanan kuvvetli suç şüphesinin bulunduğunu ileri sürmüştür. Bakanlıktutuklama kararında tutuklama nedenleri ve adli kontrol hükümlerininuygulanması konusunda da değerlendirme yapıldığını, bu kapsamda tutuklamakararında soruşturma dosyasında somut deliller ve ilgili Kanun'a göre birtutuklama nedeninin bulunması nedeniyle başvurucu hakkında adli kontroluygulanması hâlinde istenen amaca ulaşılamayacağının ve adli kontrole ilişkinhükümlerin yeterli olmayacağının belirtildiğini, bu itibarla tutuklamakararının gerekçesiz olduğunun söylenemeyeceğini vurgulamıştır. Bakanlık bugerekçelerle tutuklamanın hukuki olmadığı iddiasına ilişkin olarak Anayasa'nın19. maddesinin üçüncü fıkrası ile güvence altına alınan kişi hürriyeti vegüvenliği hakkının ihlal edilmediğine karar verilmesi gerektiğinideğerlendirmiştir.
41. Başvurucu, Bakanlık görüşüne karşı beyanında 5271sayılı Kanun'un 141. maddesindeki tazminat yolunun tutuklamanın hukukiliğişikâyeti bakımından etkili bir yol olmadığını, Anayasa Mahkemesinin içtihadınında bu yönde olduğunu belirtmiştir. Esas bakımından ise başvurucu, başvuru ve ekbeyan dilekçelerindeki açıklamalarına benzer açıklamalarda bulunmuştur.
2. Değerlendirme
42. Anayasa'nın "Temel hak ve hürriyetlerinsınırlanması" kenar başlıklı 13. maddesi şöyledir:
"Temel hak ve hürriyetler, özlerine dokunulmaksızınyalnızca Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak veancak kanunla sınırlanabilir. Bu sınırlamalar, Anayasanın sözüne ve ruhuna,demokratik toplum düzeninin ve lâik Cumhuriyetin gereklerine ve ölçülülükilkesine aykırı olamaz."
43. Anayasa'nın "Kişi hürriyeti vegüvenliği" kenar başlıklı 19. maddesinin birinci fıkrası ile üçüncüfıkrasının birinci cümlesi şöyledir:
"Herkes, kişi hürriyeti ve güvenliğine sahiptir.
...
Suçluluğu hakkında kuvvetli belirti bulunan kişiler,ancak kaçmalarını, delillerin yokedilmesini veya değiştirilmesini önlemekmaksadıyla veya bunlar gibi tutuklamayı zorunlu kılan ve kanunda gösterilendiğer hallerde hâkim kararıyla tutuklanabilir."
44. Anayasa Mahkemesi olayların başvurucu tarafındanyapılan hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukukitavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, B. No: 2012/969, 18/9/2013,§ 16). Başvurucunun bu bölümdeki iddialarının Anayasa’nın 19. maddesinin üçüncüfıkrası bağlamında, kişi hürriyeti ve güvenliği hakkı kapsamında incelenmesigerekir.
45. Başvurucunun ek beyan dilekçelerinde belirttiğitutuklamanın hukuki olmadığı ve tutukluluğun makul süreyi aştığına yönelikihlal iddiaları dışındaki ihlal iddiaları -yeni bir bireysel başvuru formunudoldurmak, başvuru harcını yatırmak gibi usul yükümlülüklerini yerine getirmekkoşuluyla- bireysel başvuru konusu edilecek önceki şikâyetlere bağlı olmayanyeni iddialar niteliğindedir. Belirtilen nedenle başvurucunun sonradan ilerisürdüğü bu şikâyetler yönünden ayrıca bir değerlendirme yapılmamıştır.
a. KabulEdilebilirlik Yönünden
46. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabuledilemezliğine karar verilmesini gerektirecek başka bir neden bulunmadığıanlaşılan bu iddiaların kabul edilebilir olduğuna karar verilmesi gerekir.
b. EsasYönünden
i. Genelİlkeler
47. Genel ilkeler için bkz. Mehmet Osman Kavala,§§ 51-64; Zafer Özer, B. No: 2016/65239, 9/1/2020, §§ 38-45.
ii. İlkelerinOlaya Uygulanması
48. Başvurucu, Türkiye Cumhuriyeti Hükûmetini ortadankaldırmaya veya görevini yapmasını engellemeye teşebbüs etme suçlarından 5271sayılı Kanun’un 100. maddesi uyarınca tutuklanmıştır. Dolayısıyla başvurucuhakkında uygulanan tutuklama tedbirinin kanuni dayanağı bulunmaktadır.
49. Kanuni dayanağı bulunduğu anlaşılan tutuklamatedbirinin meşru bir amacının olup olmadığı ve ölçülülüğü incelenmeden öncetutuklamanın ön koşulu olan suçun işlendiğine dair kuvvetli belirtibulunup bulunmadığının değerlendirilmesi gerekir.
50. Tutuklama kararında iletişimin dinlenmesi ve kaydaalınması, fiziki takip tutanak ve tespitlerine atıf yapılarak başvurucunun Geziolayları bittikten sonra gerçekleştirilen çeşitli toplantılarınorganizasyonunda moderatör ve kolaylaştırıcı adı altında görev aldığı, her nekadar toplantıların içeriğine ulaşılamamış ve karanlıkta kalan yönleri olsa dailetişimin tespiti tutanaklarında, bu toplantıların Gezi olaylarından sonrasivil itaatsizlik, şiddetsiz eylem adı altında yeniden çeşitli gösteri veeylemlerin yapılmasına yönelik birtakım eğitimler ve konuşmalar düzenlendiğikanaatine ulaşıldığı, başvurucunun çeşitli şahıslarla bu toplantılarındüzenlenmesinde aktif olarak rol aldığı belirtilmiştir.
51. İddianamede ise başvurucunun sivil itaatsizliküzerine çalışmalarının bulunduğu, H.H.G., İ.E. gibi kişilerle ve HelsinkiYurttaşlar Derneğiyle irtibatlı olduğu, Mehmet Osman Kavala ile bir adetiletişim kaydının olduğu, Osman Kavala'nın şüphelilerden H.H.G.ye verdiğitalimat çerçevesinde H.H.G. ile birlikte Diyalog ve Uzlaşma Derneği isimlisivil toplum kuruluşunu kurduğu, bu Dernek aracılığıyla şiddetsiz eylemeilişkin faaliyetlerde bulunduğu, Gezi olaylarının derinleştirilmesi veyaygınlaştırılması amacıyla Garaj İstanbul, Anadolu Jam, Baraka gibi forumlarınyapıldığı, 27/6/2013 tarihinde Garaj İstanbul adlı yerde Gezi olaylarınınderinleştirilmesi ve yaygınlaştırılması amacıyla yapılan toplantıya katıldığı,Osman Kavala'nın talimatlarıyla hareket ettiği, sivil itaatsizlik vekolaylaştırıcılık eğitimi verilmesi için eğitimci getirme ve bu amaçla yapılantoplantılara iştirak etme eylemlerinde bulunduğu, sivil itaatsizlik eylemlerinikaosa dönüştürmeyi amaçladığı, sivil itaatsizlik, şiddetsiz eylem biçimlerinintüm ülke çapına yayılması amacıyla özellikle Alevi kökenli vatandaşlara eğitimverdiği, iletişim kayıtlarına göre OTPOR'un liderinin Türkiye'yegetirilmesinden bahsettiği, sivil itaatsizliğe ilişkin yaptığı çalışmalarlailgili belge toplayarak bu konuda kitap hazırlamaya çalıştığı ve bunun içinmaddi kaynak arayışına girdiği, Marc isimli bir kişiyle irtibatlı olduğu ilerisürülmüştür.
52.Gezi olayları sırasında birtakım şiddet olaylarınıngerçekleştiği, kamu mallarının zarar gördüğü, çok sayıda kişinin yaralandığı,güvenlik görevlisi ve sivillerden ölenlerin olduğu ve söz konusu olaylarailişkin olarak birçok kişi hakkında çeşitli suçlardan soruşturma başlatıldığıve kamu davalarının açıldığı bilinmektedir (bkz. § 8).
53.Öte yandan Gezi olayları sırasında çok sayıda toplantıve gösteri yürüyüşünün düzenlendiği, bunların bir kısmının barışçıl niteliktaşıdığı Anayasa Mahkemesi kararlarına da yansımıştır. Anayasa MahkemesininGezi olaylarıyla ilgili olarak toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkınınihlal edildiğine karar verdiği başvurular bulunmaktadır (örneğin bkz. AliOrak ve İrfan Gül, B. No: 2014/10626, 18/4/2018, Özge Özgürengin, B.No: 2014/5218, 19/4/2018; Duran Eren Şahin, B. No: 2016/11928,20/11/2019; Ender Ergün, B. No: 2016/1849, 19/11/2019; Eda AyşegülKılıç, B. No: 2015/12263, 16/1/2020; Egemen Budak, B. No:2016/14870, 9/6/2020).
54. Şiddet içermeyen barışçıl eylemlerin yapılmasının veorganize edilmesinin toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkı kapsamındakorunduğu yadsınamaz bir gerçekliktir. Dolayısıyla barışçıl toplantılarındüzenlenmesinin, organize edilmesinin ve bunlara katılınmasının suçlama konusuolmaması gerekir. Ancak barışçıl olmayan veya barışçıl bir şekilde başlayıpsonradan şiddete evrilen gösterilerin ceza hukuku mevzuatında veya özelkanunlarda yer alan bir hükmü ihlal etmesi durumunda bunların suçlama konusuedilebileceği tabiidir. Bu bağlamda şiddet içeren bir toplantıyı düzenleyen,düzenlenmesine yardım eden ve buna katılanların orantılı bir ceza ilecezalandırılmasının demokratik toplumda mümkün olduğu vurgulanmalıdır. Bununlabirlikte barışçıl olmayan ve şiddet içeren eylemlere katılımın bir suçlamayakonu edilmesi durumunda bunun dayanaklarının somut olgularla gösterilmesigerekir. Öte yandan cebir ve şiddet, bu davadaki en önemli husustur zirabaşvurucunun tutuklandığı ve daha sonra yargılandığı suçun en temel unsurucebir ve şiddet kullanımıdır. Kuvvetli suç şüphesinin var olup olmadığınındeğerlendirilmesinde bu hususlar dikkate alınmalıdır.
55. Somut olayda başvurucuya söz konusu olaylarda meydanagelen şiddet eylemlerine olası iştirakiyle ilgili herhangi bir soruyöneltilmediği hatta başvurucunun Gezi olaylarına katıldığına ilişkin birtespitin dahi bulunmadığı görülmektedir. Dosyada, özellikle de ilk tutuklama vetutuklamanın uzatılması kararlarında veya iddianamede; başvurucunun güç veyaşiddet kullandığı, söz konusu şiddet eylemlerine azmettirdiği veya bu eylemleriyönettiği ya da böylesi suç oluşturan davranışları desteklediği konusunda delilbulunmamaktadır. Öyle ki başvurucunun sivil itaatsizlik, şiddetsiz eylem adıaltında yeniden çeşitli gösteri ve eylemlerin yapılmasına yönelik birtakımeğitimler verdiği ileri sürülmüştür.
56.Soruşturma mercilerince telefon görüşmelerinedayanılarak başvurucunun sivil itaatsizlik konusunda çalışmaları olan bir kişiolarak Gezi olaylarının hemen sonrasında bazı eğitim faaliyetlerinde bulunduğuve toplantıların tertibinde ve icrasında rol aldığı ileri sürülmüş, bu bağlamdaşiddet içermeyen eylemlerin yaygınlaştırılmasının amaçlandığı ifade edilmiştir.Soruşturma mercileri başta şiddet içermeyen biçimde sahnelenen bu faaliyetlerineylemlerle halkı sokağa dökmek ve algı oluşturmak suretiyle kitlesel eylemlerekatılımı artırma amacı güttüğüne; oluşan bu karmaşa sonucunda -önceki askeridarbelerde olduğu gibi- toplum ve devletin kaos ortamına sokularak Hükûmetindevrilmesinin hedeflendiğine işaret etmişlerdir. Ancak soruşturma mercileriGezi olaylarının yatışmasından hemen sonra başvurucu yönünden şiddet içermeyenbazı etkinliklerin yaygınlaşmasını sağlamaya yönelik girişimlerini gösterenolgulara erişmişlerse de bunların Hükûmeti devirmeye yönelik bir girişiminparçası olarak yapıldığını ortaya koyan olguları gösterememişlerdir.
57.İfade alma işlemi sırasında başvurucuya yöneltilensoruların dayanağı olarak belirtilen ve sonrasında Savcılığın başvurucununişlediğini iddia ederek iddianameye konu ettiği olaylar birbiriyle bağlantısıolmayan, bir kısmı Gezi olayları ile ilgisi bulunmayan, münferit ve yasalfaaliyetler ya da açıkça Anayasa'dan kaynaklanan bir hakkın kullanımına ilişkin(kitap çıkarma girişiminde bulunma, dernek kurma, internet sitesi açma, dernekfaaliyetleri için fon arayışı, dernek faaliyetlerine katılma, toplantıdüzenleme) faaliyetlerdir. Her hâlükârda söz konusu faaliyetlerin şiddetiçermeyen faaliyetler olduğu görülmektedir.
58. İddianamede atıf yapılan STK'lar ve bunlarlabaşvurucu arasındaki ilişkiye gelindiğinde söz konusu STK’ların hâlen veya sözkonusu dönemde faaliyetlerini serbestçe yürütmekte olan yasal kuruluşlar olduğuanlaşılmaktadır. Başvurucunun irtibatta olduğu, telefon görüşmesi yaptığı veçeşitli suçlamalar yöneltilen kişilerin ise masumiyet karinesindenfaydalandıkları da gözden kaçırılmamalıdır. Söz konusu görüşmelerde,başvurucunun bu kişilerle birlikte Gezi olaylarını Hükûmete karşı yaygın veşiddet içerikli bir ayaklanmaya çevirmeye çalıştığına dair herhangi bir belirtiyerastlanmamıştır.
59. İddianamede, Gezi olaylarının 2013 yılından önceplanlandığı da iddia edilmektedir. Gezi olaylarının daha önceden planlandığınailişkin olarak Savcılıkça ortaya konulan olaylar silsilesinde başvurucuyayönelik bir tespit bulunmamaktadır. Öte yandan başvurucunun Gezi olaylarındanönce herhangi bir faaliyetinin olduğu da gösterilebilmiş değildir. BaşvurucununMehmet Osman Kavala'nın talimatıyla hareket ettiği iddiasının da bir temelininolmadığı görülmektedir. İddianamede, başvurucu ile Mehmet Osman Kavala arasındasadece bir kez gerçekleşen -3/12/2012 tarihinde- iletişime dair kaydın olduğubelirtilmiş, bu kaydın içeriğine ilişkin bir bilgi verilmemiştir.
60. Savcılık; başvurucunun da dâhil olduğu şüphelilerinGezi olaylarını organize ettikleri gerekçesiyle Türkiye genelinde gerçekleşenmala zarar verme, nitelikli mala zarar verme, tehlikeli maddelerin izinsizolarak bulundurulması veya el değiştirmesi, ibadethanelere ve mezarlıklarazarar verme, nitelikli yağma, nitelikli yaralama, 2863 sayılı Kanun'a muhalefetsuçlarından da dolaylı fail olarak sorumlu olduklarını iddia etmiştir. Ancaksöz konusu eylemler ile başvurucu arasında bir illiyet bağı olduğu ortaya konulamamıştır.
61. Bu itibarla soruşturma belgelerinde yer alan tespitve değerlendirmeler kapsamında somut olayda tutuklama için gerekli olan suçişlendiğine dair kuvvetli belirtinin ortaya konulamadığı sonucunavarılmıştır.
62.Tutuklama tedbirinin hukukiliğinin ön şartı olanbaşvurucunun suç işlediğine dair kuvvetli belirtinin ortaya konulması sözkonusu olmamakla birlikte somut olayın koşullarında tutuklamanın hukukiliğininbelirlenmesinde tutuklama nedenleri ve ölçülülük bağlamında da bir incelemeyapılmasının uygun olacağı değerlendirilmiştir.
63. Bu kapsamda başvurucu hakkındaki tutuklama kararındaatılı suçun tutuklama nedeni varsayılabilen katalog suçlardan olmasına, atılısuçun yasada öngörülen cezasının alt ve üst sınırına dayanılmıştır. Anayasa'nın19. maddesinin üçüncü fıkrasında, tutuklama kararının kaçma ya da delillerinyok edilmesini veya değiştirilmesini önleme amacıyla verilebileceğibelirtilmiştir. 5271 sayılı Kanun'un 100. maddesine göre şüpheli ya da sanığınkaçması, saklanması veya kaçacağı şüphesini uyandıran somut olguların bulunması,şüpheli ya da sanığın davranışlarının delilleri yok etme, gizleme veyadeğiştirme, tanık, mağdur ya da başkaları üzerinde baskı yapılması girişimindebulunma hususlarında kuvvetli şüphe oluşturması hâllerinde tutuklama kararıverilebilecektir. Maddede ayrıca işlendiği konusunda kuvvetli şüphe bulunmasışartıyla tutuklama nedeninin varsayılabileceği suçlara ilişkin bir listeye yerverilmiştir. Başvurucuya isnat edilen suç tutuklama nedeninin varsayılabileceğibir suç ise de somut olayın niteliği itibarıyla tutuklama nedeni bakımındansadece bu hususa dayanılması yeterli görülmemiştir.
64. Somut olayda başvurucu, Gezi olaylarından ve 2013yılında başlatılan ceza soruşturmasından 5 yılı aşkın bir süre sonratutuklanmıştır. Bu süre zarfında başvurucunun kaçma girişiminde bulunduğunayönelik bir olgu tespit edilememiştir.
65. Başvurucunun tutuklanmasına dayanak oluşturandelillerin tamamının 2013 yılına ait olduğu ve bu tarihte toplandığıanlaşılmaktadır. Kamu davasının açılması sonrasında, yetkililerin bu soruşturmanınseyrini değiştirebilecek önemli yeni deliller topladıklarını gösteren herhangibir bilginin dava dosyasında bulunmadığı görülmektedir. Dolayısıylabaşvurucunun delilleri karartma şüphesinin bulunduğunu söylemek de mümkündeğildir.
66. Son olarak başvurucunun tutuklanmasına konueylemlerin 2013 yılına ilişkin olması, iddia edilen suçların işlendiği tarihtenuzunca bir süre sonra tutuklama tedbirine başvurulması nedeniyle somut olaydaayrıca soruşturma süreci bakımından tutuklamanın ölçülülük ilkesinin bir unsuruolarak gerekli olup olmadığının da incelenmesi gerekir. Nitekim AnayasaMahkemesi benzer durumdaki (suç tarihi ile tutuklama tarihi arasında önemlizaman diliminin bulunduğu) bazı olaylara ilişkin başvurularda tutuklamanıngerekliliğine dair incelemede bulunmuştur.
67. Bu kapsamda Erdem Gül ve Can Dündar ([GK],B.No: 2015/18567, 25/2/2016) kararında, başvurucular hakkında soruşturmabaşlatıldığının kamuoyuna duyurulmasından sonra tutuklama tedbirininuygulandığı tarihe kadar geçen yaklaşık altı aylık sürede soruşturmamakamlarının suça konu edilen haberler dışında hangi delile ulaştığının,dolayısıyla tutuklama tedbirinin uygulanmasının neden gerekli olduğununsomut olayın özelliklerinden ve tutuklama kararının gerekçelerindenanlaşılmaması hususu, başvurucuların kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlaledildiği sonucuna varılırken dikkate alınan olgulardan biri olmuştur (ErdemGül ve Can Dündar, §§ 79-81). Eren Erdem (B. No: 2019/9120,9/6/2020)kararında da başvurucunun suça konu olayların yaşandığı tarihten dörtyıl kadar sonra -yeni bir olguya ulaşılmadan- tutuklanması ölçüsüz bulunmuş vetutuklamanın hukuki olmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan bir mülki idareamiri hakkında uygulanan tutuklama tedbirinin hukukiliğinin incelendiği A.C.(B. No: 2016/64868, 27/2/2020)kararında başvurucunun hakkında soruşturmabaşlatılmasından yaklaşık iki yıl sonra tutuklanması ölçüsüz bulunmuştur.Anılan kararda ayrıca soruşturma sürecinde yaklaşık iki yıl boyunca soruşturmamercilerince başvurucunun tutuklanmasına gerek görülmediği, yine soruşturmanınbaşlaması ile tutuklama tedbirinin uygulanması arasındaki iki yıllık dönemdesuça ilişkin yeni bir olgunun tespit edildiğinin soruşturma mercilerince ortayakonulmadığı belirtilmiş, buna göre başvurucu hakkında uygulanan tutuklamatedbirinin süreç yönünden ölçülü olmadığı değerlendirilmiştir.
68. Anayasa Mahkemesi buna karşılık Mehmet Baransu (2)(B. No: 2015/7231, 17/5/2016, §§ 139-141) ve Süleyman Bağrıyanık vediğerleri (B. No: 2015/9756, 16/11/2016, §§ 228-232) kararlarında suçunişlendiği tarih ile tutuklama tedbirinin uygulandığı tarih arasında uzun birsüre geçmiş olmasına rağmen bu süre içinde soruşturma işlemlerinin devamettiğini ve soruşturma makamlarının hareketsiz kalmadığını dikkate alarak bututuklamaların süreç bakımından gerekli olmadığı sonucuna varmamıştır. Yine GülserYıldırım (2) ([GK], B. No: 2016/40170, 16/11/2017) kararında AnayasaMahkemesi başvurucunun tutuklanmasına konu suçların genel olarak 2014 yılı Ekimayı ile 2016 yılı Mart ayı arasındaki eylemlere ilişkin olması nedeniyletutuklamanın gerekli olup olmadığını incelemiştir. Anayasa Mahkemesibaşvurucunun Anayasa'nın 83. maddesinin ikinci fıkrasının birinci cümlesiuyarınca yasama dokunulmazlığından yararlandığı sürece başvurucu hakkındatutuklama tedbirinin uygulanmasının mümkün olmadığını ve yasamadokunulmazlığının belirli aşamadaki dosyalar için uygulanmayacağına ilişkinAnayasa değişikliğinin 8/6/2016 tarihinde yürürlüğe girmesinin akabinde kamumakamlarının hareketsiz kalmadıklarını gözeterek tutuklamanın gerekliliğihususunda bir sorun görmemiştir (Gülser Yıldırım (2), §§ 160-163).
69.Somut olayda başvurucu 2013 yılında gerçekleşen Geziolaylarına ilişkin olarak tutuklanmıştır ve Gezi olayları ile ilgili olarak2013 yılında aralarında başvurucunun da bulunduğu şüpheliler hakkında 2013/1120sayılı soruşturma başlatılmıştır. 2013/1120 sayılı soruşturma kapsamındabaşvurucu hakkında birçok iletişimin tespiti ve fiziki takip kararıverilmiştir. Ancak daha sonra bu soruşturma 2014/40852 sayılı soruşturmadosyası üzerinden yürütülmeye devam etmiştir. Bu soruşturmalar kapsamındabaşvurucunun ifadesi alınmamış, başvurucu hakkında gözaltı ya da tutuklama gibitedbirlere başvurulmamıştır. Savcılık tarafından düzenlenen 9/2/2019 tarihliiddianamedeki delillerin ilk soruşturma dosyasındaki deliller olduğuanlaşılmaktadır. Bu deliller soruşturma makamlarının elinde olmasına rağmenbaşvurucu bu ilk soruşturmadan 5 yılı aşkın bir süre sonra 17/11/2018 tarihindetutuklanmıştır. Başvurucunun bu eylemlerin üzerinden 5 yılı aşkın bir süregeçtikten sonra tutuklanmasının neden gerekli olduğu, somut olayınözelliklerinden ve tutuklama kararının gerekçelerinden anlaşılamamaktadır(benzer değerlendirmeler için bkz. Erdem Gül ve Can Dündar, §§ 79-81).
70. Açıklanan gerekçelerle tutuklama tedbirinin hukukaaykırı olması nedeniyle Anayasa'nın 19. maddesinin üçüncü fıkrasında güvencealtına alınan kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiğine kararverilmesi gerekir.
71. Başvurucu ayrıca hukuka aykırı delillere dayalıolarak tutuklandığını ileri sürmüş ise de yargılama süreci devam ederkendelillerin hukuka uygun olup olmadığı konusunda hukuki kesinliğin yapılacakyargılama ve kanun yolu incelemesi sonucunda ortaya çıkacağı anlaşılmaktadır.Bu durumda aynı dava sürecine ilişkin iddiaların farklı düzlemlerde hem AnayasaMahkemesince hem de derece mahkemeleri tarafından yargısal incelemeye tabitutulması, Anayasa Mahkemesinin bireysel başvurudaki ikincil nitelikteki rolüneuygun olmayacağından başvurucunun anılan iddiasının bu aşamada incelenmesimümkün görülmemiştir.
72. Başvurucu, tutukluluğunun makul süreyi aştığından daşikâyetçi olmuştur. Yukarıda belirtilen tespitler dikkate alındığında derecemahkemelerin başvurucunun tutukluluk hâlinin devamına karar verirken sunduklarıgerekçelerin ilgili ve yeterli olup olmadığı hususunu ayrıca incelemeye gerekgörülmemiştir.
B. SoruşturmaDosyasına Erişimin Kısıtlandığına İlişkin İddia
1. Başvurucununİddiaları
73. Başvurucu; soruşturma dosyasında kısıtlama kararıolduğu için tutukluluğa etkili itiraz hakkının kısıtlandığını belirterek kişihürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiğini ileri sürmüştür.
2. Değerlendirme
74. Anayasa'nın "Kişi hürriyeti vegüvenliği" kenar başlıklı 19. maddesinin sekizinci fıkrası şöyledir:
"Her ne sebeple olursa olsun, hürriyeti kısıtlanankişi, kısa sürede durumu hakkında karar verilmesini ve bu kısıtlamanın kanunaaykırılığı halinde hemen serbest bırakılmasını sağlamak amacıyla yetkili biryargı merciine başvurma hakkına sahiptir."
75. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucular tarafındanyapılan hukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukukitavsifini kendisi takdir eder (Tahir Canan, § 16). Bu itibarlabaşvurucunun bu bölümdeki iddiasının Anayasa'nın 19. maddesinin sekizincifıkrası bağlamındaki kişi hürriyeti ve güvenliği hakkı kapsamında incelenmesigerekir.
a. Genelİlkeler
76. Genel İlkeler için bkz. Turhan Günay [GK], B.No: 2016/50972, 11/1/2018, §§ 58-72.
b. İlkelerin OlayaUygulanması
77. İstanbul 9. Sulh Ceza Hâkimliği 31/3/2017 tarihinde5271 sayılı Kanun'un 153. maddesi gereğince dosyaya erişimin kısıtlanmasınakarar vermiştir. Kısıtlılık durumu iddianamenin kabul edilmesiyle sonaermiştir.
78. Somut olayda başvurucunun ifadesi ve savunmasıalınırken başvurucuya erişimi kısıtlanan belgelerin içeriğine ilişkin sorularsorulmuş ve başvurucu da ayrıntılı bir ifade vermiştir. Bu kapsamdasoruşturmaya konu olaylarla ilgili teknik takip sonucu yapılan dinlemelerinilgili kısımlarının ve fiziki takibe ilişkin fotoğrafların gösterildiğigörülmektedir. Öte yandan başvurucu, Sulh Ceza Hâkimliğinde yapılan sorgusundaayrıntılı bir şekilde ifade vermiş; tutukluluğa itiraz dilekçelerinde desuçlamalara cevap vermiştir.
79. Bu itibarla suçlamalara dayanak olan temel unsurlarınve tutmanın hukukiliğinin değerlendirilmesi için esas olan bilgilerinbaşvurucuya veya müdafilerine bildirilmiş ve başvurucuya bunlara karşı savunmave itirazlarını ileri sürme imkânı verilmiş olması dikkate alındığındasoruşturma aşamasında dosyanın incelenmesine izin verilmemesi nedeniylebaşvurucunun tutukluluğa karşı etkili bir şekilde itirazda bulunamadığınınkabulü mümkün görülmemiştir.
80. Açıklanan gerekçelerle başvurucunun dosyanınincelenmesine izin verilmemesi nedeniyle tutukluluğa etkili bir şekildeitirazda bulunamadığı iddiasına ilişkin olarak bir ihlalin bulunmadığı açıkolduğundan başvurunun bu kısmının açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniylekabul edilemez olduğuna karar verilmesi gerekir.
C. 6216 SayılıKanun'un 50. Maddesi Yönünden
81. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun’un 50. maddesinin ilgili kısmışöyledir:
"(1) Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkınınihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesihâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlerehükmedilir…
(2) Tespit edilen ihlal bir mahkeme kararındankaynaklanmışsa, ihlali ve sonuçlarını ortadan kaldırmak için yeniden yargılamayapmak üzere dosya ilgili mahkemeye gönderilir. Yeniden yargılama yapılmasındahukuki yarar bulunmayan hâllerde başvurucu lehine tazminata hükmedilebilir veyagenel mahkemelerde dava açılması yolu gösterilebilir. Yeniden yargılamayapmakla yükümlü mahkeme, Anayasa Mahkemesinin ihlal kararında açıkladığıihlali ve sonuçlarını ortadan kaldıracak şekilde mümkünse dosya üzerinden kararverir."
82. Başvurucu, başvuru dilekçesinde 100.000 TL ve ekbeyan dilekçelerinde ise 1.000.000 TL manevi tazminat talebinde bulunmuştur.
83. Anayasa Mahkemesinin Mehmet Doğan kararındaihlal sonucuna varıldığında ihlalin nasıl ortadan kaldırılacağı hususunda genelilkeler belirlenmiştir (B. No: 2014/8875, 7/6/2018, [GK]). Mahkeme diğer birkararında ise bu ilkelerle birlikte ihlal kararının yerine getirilmemesininsonuçlarına da değinmiş ve bu durumun ihlalin devamı anlamına geleceği gibiilgili hakkın ikinci kez ihlal edilmesiyle sonuçlanacağına da işaret etmiştir (AligülAlkaya ve diğerleri (2), B. No: 2016/12506, 7/11/2019).
84. Bireysel başvuru kapsamında bir temel hakkın ihlaledildiğine karar verildiği takdirde ihlalin ve sonuçlarının ortadankaldırıldığından söz edilebilmesi için temel kural mümkün olduğunca eski hâlegetirmenin yani ihlalden önceki duruma dönülmesinin sağlanmasıdır. Bunun içinise öncelikle ihlalin kaynağı belirlenerek devam eden ihlalin durdurulması,ihlale neden olan karar veya işlemin ve bunların yol açtığı sonuçların ortadankaldırılması, varsa ihlalin sebep olduğu maddi ve manevi zararlarıngiderilmesi, ayrıca bu bağlamda uygun görülen diğer tedbirlerin alınmasıgerekmektedir (Mehmet Doğan, §§ 55, 57).
85. Başvuruda, tutuklamanın hukuki olmaması nedeniyleAnayasa'nın 19. maddesinin üçüncü fıkrasının ihlal edildiğine kararverilmiştir. Başvurucunun 26/9/2019 tarihinde tahliyesine karar verilmiş vebaşvurucunun tutukluluk hâli sona ermiştir.
86. Öte yandan somut olayda ihlalin tespit edilmesininbaşvurucunun uğradığı zararların giderilmesi bakımından yetersiz kalacağıaçıktır. Başvurucunun kişi hürriyeti ve güvenliği hakkına yönelik müdahalenedeniyle yalnızca ihlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararlarıkarşılığında başvurucuya net 30.000 TL manevi tazminat ödenmesine kararverilmesi gerekir.
87. Anayasa Mahkemesinin maddi tazminata hükmedebilmesiiçin başvurucunun uğradığını iddia ettiği maddi zarar ile tespit edilen ihlalarasında illiyet bağı bulunmalıdır. Başvurucunun bu konuda herhangi bir belgesunmamış olması nedeniyle maddi tazminat talebinin reddine karar verilmesigerekir.
88. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 364,60 harç ve3.600 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 3.964,60 TL yargılama giderininbaşvurucuya ödenmesine karar verilmesi gerekir.
VI. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. 1. Tutuklamanın hukuki olmaması nedeniyle kişihürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın KABULEDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
2. Soruşturma dosyasına erişimin kısıtlanması dolayısıylakişi hürriyeti ve güvenliği hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın açıkçadayanaktan yoksun olması nedeniyle KABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Tutuklamanın hukuki olmaması nedeniyle Anayasa'nın 19.maddesinde güvence altına alınan kişi hürriyeti ve güvenliği hakkının İHLALEDİLDİĞİNE,
C. Başvurucuya net 30.000 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE,tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,
D. 364,60 harç ve 3.600 TL vekâlet ücretinden oluşantoplam 3.964,60 TL yargılama giderinin başvurucuya ÖDENMESİNE,
E. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucununHazine ve Maliye Bakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içindeyapılmasına, ödemede gecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihtenödeme tarihine kadar geçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,
F. Kararın bir örneğinin bilgi için İstanbul 30. AğırCeza Mahkemesine (E.2019/74, K.2020/34) GÖNDERİLMESİNE,
G. Kararın bir örneğinin Adalet BakanlığınaGÖNDERİLMESİNE 3/12/2020 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.