TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
YILDIRAY KARADAYI BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/1437)
Karar Tarihi: 19/7/2017
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Engin YILDIRIM
Üyeler
:
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Recep KÖMÜRCÜ
Celal Mümtaz AKINCI
Recai AKYEL
Raportör Yrd.
:
Gökçe GÜLTEKİN
Başvurucu
:
Yıldıray KARADAYI
Vekili
:
Av. Selim ARIHAN
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğiiddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 23/1/2014 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğineilişkin iddia dışındaki iddialar yönünden kısmi kabul edilmezlik kararıverilerek makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddiayönünden başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölüm tarafındanyapılmasına karar verilmiştir.
5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun kabul edilebilirlik veesas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığınagönderilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgiliolaylar özetle şöyledir:
8. Başvurucu 19/2/2008 tarihinde gözaltına alınmış, İzmirCumhuriyet Başsavcılığının 20/5/2008 tarihli iddianamesiyle suç işlemekamacıyla örgüt kurma, yağma, kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçlarınıişlediği iddiasıyla hakkında kamu davası açılmıştır. (Kapatılan) İzmir 8. AğırCeza Mahkemesinin (CMK 250. madde ile görevli) 12/6/2012 tarihli kararıylabaşvurucunun hapis cezasıyla cezalandırılmasına karar verilmiştir. Temyizüzerine hüküm, Yargıtay 6. Ceza Dairesinin 25/12/2013 tarihli kararıylabaşvurucu yönünden onanmıştır.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
9. Mahkemenin 19/7/2017 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
10. Başvurucu, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğiniileri sürmüştür.
A. Kabul EdilebilirlikYönünden
11. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğinekarar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makulsürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilirolduğuna karar verilmesi gerekir.
B. Esas Yönünden
12. Ceza yargılamasının süresi tespit edilirken süreninbaşlangıç tarihi olarak bir kişiye suç işlediği iddiasının yetkili makamlartarafından bildirildiği veya isnattan ilk olarak etkilendiği arama ve gözaltıgibi birtakım tedbirlerin uygulandığı tarih; sürenin sona erdiği tarih olaraksuç isnadına ilişkin nihai kararın verildiği, yargılaması devam eden davalaryönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul sürede yargılanma hakkının ihlaledildiğine ilişkin şikâyetle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (B.E., B. No: 2012/625, 9/1/2014, § 34)
13. Ceza yargılamasının süresinin makul olup olmadığıdeğerlendirilirken yargılamanın karmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, taraflarınve ilgili makamların yargılama sürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanınsüratle sonuçlandırılmasındaki menfaatinin niteliği gibi hususlar dikkatealınır (B.E., § 29).
14. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurulardaverdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda yargılamanın konusunun örgütfaaliyeti çerçevesinde gerçekleştirilen tefecilik, nitelikli yağma, kişihürriyetinden yoksun kılma suçlarına ilişkin olduğu ve karmaşık nitelikte kabuledilebileceği, Mahkemece on sekiz kez duruşma yapıldığı, duruşmaların yaklaşıküç ay aralıklarla gerçekleştirildiği, yargılama sürecinde başvurucu hakkındayakalama kararı çıkarıldığı, bu kararın 18/11/2008 tarihinde kaldırıldığı,23/3/2012 tarihli duruşmada başvurucunun ve müdafiininbulunmadığı, başvurucuya isnat edilen suçun alt sınırının beş yıldan fazlaolması sebebiyle başvurucunun müdafiinin esashakkındaki savunması alınmadan karar verilemediği, bu nedenle başvurucunun müdafiine duruşmada hazır bulunması hususunda ihtarlı davetiye çıkarıldığı, davada dokuz sanığınyargılandığı, temyiz incelemesinin ise yaklaşık 1 yıl 6 ay sürdüğü hususlarıdeğerlendirildiğinde yaklaşık 5 yıl 10 aylık yargılama süresinin makul olduğusonucuna varmak gerekir.
15. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvencealtına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edilmediğine kararverilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkiniddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul süredeyargılanma hakkının İHLAL EDİLMEDİĞİNE,
C. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA
D. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE19/7/2017 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.