TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
YÜKSEL AYDOĞDU BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2015/10428)
Karar Tarihi: 25/12/2018
BİRİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Burhan ÜSTÜN
Üyeler
:
Hicabi DURSUN
Hasan Tahsin GÖKCAN
Kadir ÖZKAYA
Yusuf Şevki HAKYEMEZ
Raportör
:
Volkan ÇAKMAK
Başvurucu
:
Yüksel AYDOĞDU
Vekili
:
Av. Ahmet BİLGİN
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, tam yargı davasında bilirkişinin belirlediğitazminat miktarının hukuki dayanak olmadan düşürülmesi nedeniyle adilyargılanma hakkının ihlal edildiği iddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 24/6/2015 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına karar verilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
5. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle olaylarözetle şöyledir:
6. Başvurucunun zorunlu askerlik görevini yerine getirmesiamacıyla yapılan son yoklamasında epilepsi hastası olduğu tespit edilmiştir.
7. Eskişehir Asker Hastanesi tarafından düzenlenen 22/11/2010tarihli rapor uyarınca hakkında Epilepsi EEGnormal sınırlarda, askerliğe elverişlidir kararı alınan başvurucu,Kasım 2011 celbinde Burdur 3. Piyade Eğitim Tugayına sevk edilerek zorunluaskerlik hizmetine başlamıştır.
8. 24/2/2012 tarihinde rahatsızlığını beyan etmesi üzerinerevire sevk edilen başvurucu, tabur revirinde tedavi edilmiştir.
9. Başvurucu 26/3/2012 tarihinde epilepsi nöbeti geçirmiş ilktedavisinin ardından bir müddet dinlendirilerek durumunun iyi olduğunu beyanetmesi üzerine motorlu intikal faaliyetine dâhil edilmiştir. İntikal sırasındaikinci kez nöbet geçiren başvurucunun durumu üstlerine bildirilmiştir. TaburKomutanlığı tarafından Özalp Devlet Hastanesine sevk edilen başvurucu ilaçtedavisi görmüş ve bir süre dinlendirildikten sonra tabur revirine götürülerek müşahade altına alınmıştır. Tabur revirinde aynı gün içindeüçüncü kez nöbet geçiren başvurucu, Van Bölge Eğitim ve Araştırma Hastanesinesevk edilmiştir.
10. Başvurucu, Van Bölge ve Eğitim Araştırma Hastanesibünyesinde beyin kanaması şüphesiyle ameliyat edilmiştir. Ameliyat sonrasıyoğun bakıma alınan başvurucuya 30/3/2012 tarihli raporla epidural hemoraji epilepsi tanısıkonularak bir ay yatak istirahati verilmiştir.
11. 16/4/2012 tarihinde Eskişehir Asker Hastanesine sevk edilenbaşvurucu hakkında 27/4/2012 tarihli rapor uyarınca kafatası ezici yaralanması tanısı ile askerliğe elverişlideğildir kararı alınmıştır.
12. Başvurucu söz konusu rapor uyarınca terhis edilmesininardından 12/11/2012 tarihli dilekçesiyle, epilepsi rahatsızlığı bilinmesinekarşın gerekli önlemlerin alınmaması nedeniyle askerlik görevi sırasında düşüpyaralandığını ve bu yaralanmada idarenin hizmet kusuru bulunduğunu belirterekmaddi ve manevi zararlarının tazmini için Millî Savunma Bakanlığına başvurudabulunmuştur.
13. Talep cevap verilmemek suretiyle zımnen reddedilmiştir.
14. Başvurucu zımnen ret üzerine uğradığını ileri sürdüğü 100.000TL maddi ve 10.000 TL manevi zararın tazmini istemiyle Askeri Yüksek İdareMahkemesi (AYİM) nezdinde tam yargı davası açmıştır.
15. AYİM İkinci Dairesi (Mahkeme) 17/12/2014 tarihinde kısmenkabul kısmen ret kararı vermiştir.
16. Kararda öncelikle yaralanma vakasının 26/3/2012 tarihindeintikal faaliyetlerine hazırlık sırasında doldur-boşalt yapılması içinbeklenirken meydana geldiği ve olayın oluşunda idarenin kusurunun bulunmadığıancak zararlı sonuç ile askerî hizmet arasında illiyet bağı bulunduğu tespitedilmiştir. Zararın başvurucu üzerinde bırakılmayarak topluma yayılmasınınhakkaniyet gereği olduğu belirtildikten sonra olayın oluş biçimi vebaşvurucunun bünyesel durumu dikkate alınarak kusursuz sorumluluk ilkesigereğince zararın karşılanması gerektiği vurgulanmıştır.Başvurucununuğradığı iş gücü kaybı oranını belirlemek için yaptırılan bilirkişi incelemesisonucu oluşan raporda uğranılan maddi zararın 29.182 TL olarak tespit edildiğibelirtilmiştir. Ayrıca başvurucuya kamu kurumlarınca aylık bağlanmadığı veyayardım ödemesi yapılmadığı ifade edilmiştir. Başvurucunun zararı karşılanırkenbünyesel durumunun da dikkate alınarak bilirkişi raporu doğrultusunda uygulamayapıldığı ve yaşanılan acı ve üzüntüyü karşılayabilmek amacıyla uygun miktardamanevi tazminata hükmedildiği hususlarının altı çizilmiştir. Sonuç olarakbaşvurucu lehine 20.000 TL maddi ve 5.000 TL manevi tazminata hükmedilmiş,fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
17. Karar düzeltme istemi Mahkemenin 29/4/2015 tarihli hükmüylereddedilmiştir.
18. Başvurucu nihai kararı 3/6/2015 tarihinde tebellüğ etmesininardından 24/6/2015 tarihinde bireysel başvuruda bulunmuştur.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
19. Mahkemenin 25/12/2018 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
A. Başvurucunun İddiaları
20. Başvurucu; AYİM üyesi hâkimlerin başvurucunun sağlık durumuhakkında değerlendirme yapacak tıbbi bilgiye sahip olmadığını, bu nedenlebünyesel durum sebebiyle yapıldığı belirtilen indirimin hukuki dayanaktanyoksun olduğunu, keyfî karar verildiğini belirterek adil yargılanma hakkı veeşitlik ilkesinin ihlal edildiğiniileri sürmektedir.
B. Değerlendirme
21. Anayasa Mahkemesi, olayların başvurucu tarafından yapılanhukuki nitelendirmesi ile bağlı olmayıp olay ve olguların hukuki tavsifinikendisi takdir eder (Tahir Canan,B. No: 2012/969, 18/9/2013, § 16). Şikâyetlerin özü mahkeme tarafından hukukaaykırı karar verildiği iddialarına yönelik olduğundan şikâyetin yargılamanınsonucu itibarıyla adil olmadığı iddiası kapsamında değerlendirilmesi uygungörülmüştür.
22. Anayasa’nın 148. maddesinin dördüncü fıkrasında, kanunyolunda gözetilmesi gereken hususlara ilişkin şikâyetlerin bireysel başvurudaincelenemeyeceği belirtilmiştir. Bu kapsamda ilke olarak mahkemeler önünde davakonusu yapılmış maddi olay ve olguların kanıtlanması, delillerindeğerlendirilmesi, hukuk kurallarının yorumlanması ve uygulanması ileuyuşmazlıkla ilgili varılan sonucun adil olup olmamasıbireysel başvurukonusu olamaz. Ancak bireysel başvurukapsamındaki hak ve özgürlüklere müdahale teşkil eden, bariz takdir hatası veyaaçık bir keyfîlik içeren tespit ve sonuçlar bukapsamda değildir (Ahmet Sağlam,B. No: 2013/3351, 18/9/2013, § 42).
23. Somut olayda iddia, savunma ve tüm dosya kapsamı incelenerekilgili kısımları yukarıda belirtilen (bkz. § 16) gerekçe ile 17/12/2014tarihinde hüküm kurulmuştur.
24. Yargılama sürecinde başvurucunun uğradığı maddi zararıntespiti amacıyla bilirkişi incelemesi yaptırılmış ve bilirkişinin ulaştığımiktar üzerinden takdiri bir düşüm yapılarak tazminata hükmedilmiştir. Kararıngeneline bakıldığında mahkemenin bu belirlemeyi yaralanma olayının oluşbiçimine, idarenin kusurlu olmamasına ve başvurucunun askerlik öncesinde de varolan rahatsızlığına dayandırdığı görülmektedir. Bu yorum ve değerlendirmeler,yukarıda anılan ilkeler (bkz. § 22) uyarınca uyuşmazlığı çözmekle görevlimahkemenin takdirinde olup bireysel başvuruda değerlendirmeye konu edilemeyecekniteliktedir.
25. Başvurucu tarafından ileri sürülen iddialar, delillerindeğerlendirilmesi ve hukuk kurallarının yorumlanmasına ilişkin olup karardabariz takdir hatası veya açık bir keyfîlik oluşturanbir durumun da bulunmadığı dikkate alındığında ihlal iddialarının kanun yoluşikâyeti niteliğinde olduğu anlaşılmaktadır.
26. Açıklanan gerekçelerle başvurunun kısmının diğer kabuledilebilirlik koşulları yönünden incelenmeksizin açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyle kabul edilemezolduğuna karar verilmesi gerekir..
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Adil yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın açıkça dayanaktan yoksun olması nedeniyleKABUL EDİLEMEZ OLDUĞUNA,
B. Yargılama giderlerinin başvurucu üzerinde BIRAKILMASINA25/12/2018 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.