TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
YUSUF ERTAŞ VE İBRAHİM ERTAŞ BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/7705)
Karar Tarihi: 14/12/2016
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Engin YILDIRIM
Üyeler
:
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Recep KÖMÜRCÜ
Celal Mümtaz AKINCI
Recai AKYEL
Raportör Yrd.
:
Derya ATAKUL
Başvurucular
:
1. Yusuf ERTAŞ
2. İbrahim ERTAŞ
Vekili
:
Av. Ali AYDEMİR
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğiiddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 29/5/2014 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilir olduğuna ve esasincelemesinin Bölüm tarafından yapılmasına, dosyanın Bölüme gönderilmesinekarar verilmiştir.
5. Bölüm Başkanı tarafından başvurunun esas incelemesininyapılmasına karar verilmiş, başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için AdaletBakanlığına (Bakanlık) gönderilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
6. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgiliolaylar özetle şöyledir:
7. Hazine tarafından 3/5/2006 tarihinde Kaşıklı köyü tüzelkişiliğine karşı tapusuz taşınmazın tescili davası açılmış, dava KızıltepeAsliye Hukuk Mahkemesinin E.2006/277 sayılı dosyasına kaydedilmiştir.
8. Başvurucu Yusuf Ertaş tarafından aynı taşınmaza ilişkinolarak aynı Mahkemede tapusuz taşınmazın tescili talebiyle 21/7/2006 tarihindeaçılmış olan E.2006/507 sayılı dava, Mahkemenin 29/9/2006 tarihli kararı ileE.2006/277 sayılı dava dosyası ile birleştirilmiş; yargılamaya E.2006/277sayılı dosya üzerinden devam edilmiştir.
9. Kızıltepe Asliye Hukuk Mahkemesi 10/11/2008 tarihli kararıile davanın kısmen kabulüne karar vermiştir. Karar Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin29/4/2010 tarihli ilamı ile bozulmuştur. Bozma üzerine dava, MahkemeninE.2010/914 sayılı dosyasına kaydedilmiştir.
10. Başvurucu İbrahim Ertaş tarafından aynı taşınmaza ilişkinolarak aynı Mahkemede tapusuz taşınmazın tescili talebiyle 10/12/2010 tarihindeaçılmış olan E.2010/1160 sayılı dava, Mahkemece 31/3/2011 tarihli karar ileE.2010/914 sayılı dava dosyası ile birleştirilmiş; yargılamaya E.2010/914 sayılıdosya üzerinden devam edilmiştir.
11. Kızıltepe 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin kurulmasının ardındanyargılamaya 1. Asliye Hukuk Mahkemesinde devam edilmiş; Mahkemece 16/6/2014tarihli karar ile başvurucu İbrahim Ertaş tarafından açılan davanın kısmen kabulüne,Yusuf Ertaş tarafından açılan davanın reddine karar verilmiştir. Ulusal YargıAğı Bilişim Sistemi (UYAP) üzerinden yapılan araştırma neticesinde anılankararın temyiz incelemesinin devam ettiği anlaşılmıştır.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
12. Mahkemenin 14/12/2016 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
13. Başvurucular, makul sürede yargılanma haklarının ihlaledildiğini ileri sürmüşlerdir.
A. Esas Yönünden
14. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinyargılamanın süresi tespit edilirken sürenin başlangıç tarihi olarak davanınikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tarih olarak -çoğu zaman icraaşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sona erdiği, yargılaması devameden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul süre şikâyetiyle ilgilikararını verdiği tarih esas alınır (GüherErgun ve diğerleri, B. No: 2012/13, 2/7/2013, §§ 50, 52).
15. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinyargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanınkarmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılamasürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındakimenfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Güher Ergun ve diğerleri, §§ 41-45).
16. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurulardaverdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda başvurucu Yusuf Ertaşbakımından 10 yıl 4 ay, başvurucu İbrahim Ertaş bakımından altı yıldır devameden yargılamanın süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.
17. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvencealtına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesigerekir.
B. 6216 Sayılı Kanun'un50. Maddesi Yönünden
18. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinin (1) numaralıfıkrası şöyledir:
“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkınınihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesihâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlerehükmedilir…”
19. Başvurucular, manevi tazminat talebinde bulunmuşlardır.
20. Somut olayda makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğisonucuna varılmıştır.
21. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararlarıkarşılığında başvurucu Yusuf Ertaş'a net 10.000 TL, başvurucu İbrahim Ertaş'anet 5.000 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmesi gerekir.
22. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç ve 1.800TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL yargılama giderininbaşvuruculara müşterek olarak ödenmesine karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkiniddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
B. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul süredeyargılanma hakkının İHLAL EDİLDİĞİNE,
C. Başvurucu Yusuf Ertaş'a net 10.000 TL, başvurucu İbrahimErtaş'a net 5.000,00 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE, tazminata ilişkin diğertaleplerin REDDİNE,
D. 206,10 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam2.006,10 TL yargılama giderinin BAŞVURUCULARA MÜŞTEREKEN ÖDENMESİNE,
E. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucuların MaliyeBakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemedegecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadargeçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,
F. Kararın bir örneğinin Kızıltepe 1. Asliye Hukuk Mahkemesine(E.2010/914, K.2014/685) GÖNDERİLMESİNE,
G. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE14/12/2016 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.