TÜRKİYE CUMHURİYETİ
ANAYASA MAHKEMESİ
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
YUSUF KARASÜLLÜ BAŞVURUSU
(Başvuru Numarası: 2014/7195)
Karar Tarihi: 21/12/2016
İKİNCİ BÖLÜM
KARAR
Başkan
:
Engin YILDIRIM
Üyeler
:
Osman Alifeyyaz PAKSÜT
Recep KÖMÜRCÜ
Celal Mümtaz AKINCI
Recai AKYEL
Raportör Yrd.
:
İsmail Emrah PERDECİOĞLU
Başvurucu
:
Yusuf KARASÜLLÜ
Vekili
:
Av. Hasan Kemal ELBAN
I. BAŞVURUNUN KONUSU
1. Başvuru, makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğiiddiasına ilişkindir.
II. BAŞVURU SÜRECİ
2. Başvuru 26/5/2014 tarihinde yapılmıştır.
3. Başvuru, başvuru formu ve eklerinin idari yönden yapılan önincelemesinden sonra Komisyona sunulmuştur.
4. Komisyonca başvurunun kabul edilebilirlik incelemesinin Bölümtarafından yapılmasına karar verilmiştir.
5.Bölüm Başkanı tarafından, başvurunun kabul edilebilirlik veesas incelemesinin birlikte yapılmasına karar verilmiştir.
6. Başvuru belgelerinin bir örneği bilgi için Adalet Bakanlığına(Bakanlık) gönderilmiştir.
III. OLAY VE OLGULAR
7. Başvuru formu ve eklerinde ifade edildiği şekliyle ilgiliolaylar özetle şöyledir:
i. Alanya İş Mahkemesinde Yürütülen Yargılama
8. Başvurucu tarafından 18/7/2001 tarihinde Alanya Asliye HukukMahkemesinde işçi işveren ilişkisinden kaynaklanan alacak ve tazminat davasıaçılmış; bu davanın davalı tarafınca da başvurucu aleyhine karşı dava açılmıştır.Her iki dava dosyası da ilerleyen aşamalarda birleştirilmiş ve yargılamayaAlanya İş Mahkemesinde devam edilmiş, yargılama sonunda Alanya İş Mahkemesinin20/1/2009 tarihli hükmü ile başvurucunun açtığı davanın kısmen kabulüne, karşıdavanın da kısmen kabulüne karar verilmiş, bu hüküm Yargıtay 9. HukukDairesinin 29/11/2011 tarihli ilamı ile asıl dava yönünden onanmış, karşı davayönünden bozulmuştur. Bozma üzerine yargılama halen Alanya İş MahkemesininE.2012/4 sıra sayısına kayden devam etmektedir.
ii. Antalya 3. İcra Hukuk Mahkemesinde YürütülenYargılama
9. Başvurucu yukarıda belirtilen Alanya İş Mahkemesinin20/1/2009 tarihli kararı ile lehine hükmedilen alacak ve tazminatların tahsiliiçin Alanya 16. İcra Müdürlüğünde icra takibi başlatmış, bu takibe karşı borçlutarafından 1/8/2013 tarihinde Antalya 3. İcra Hukuk Mahkemesinde takibin talikiveya iptali istemli dava açılmış, İlk Derece Mahkemesi 3/10/2013 tarihli kararıile takibin iptaline hükmetmiş, bu karar Yargıtay 8. Hukuk Dairesinin 21/1/2014tarihli ilamı ile bozulmuş, karar düzeltme istemi de 14/5/2014 tarihli ilam ilereddedilmiştir. Bozma üzerine yargılamaya Antalya 3. İcra Hukuk Mahkemesindedevam edilmiş, 9/2/2016 tarihli karar ile davanın kabulüne ve takibin iptalinehükmedilmiş, temyiz talebi üzerine dava dosyası Yargıtay 8. Hukuk Dairesinegönderilmiş, temyiz incelemesi henüz sonuçlanmamıştır.
IV. İNCELEME VE GEREKÇE
10. Mahkemenin 21/12/2016 tarihinde yapmış olduğu toplantıdabaşvuru incelenip gereği düşünüldü:
11. Başvurucu makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğiniileri sürmüştür.
A. Kabul EdilebilirlikYönünden
12. Açıkça dayanaktan yoksun olmadığı ve kabul edilemezliğinekarar verilmesini gerektirecek başka bir neden de bulunmadığı anlaşılan makulsürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkin iddianın kabul edilebilirolduğuna karar verilmesi gerekir.
B. Esas Yönünden
i. Alanya İş Mahkemesinin E.2012/4 SıraSayısında Devam Eden Yargılama Yönünden
13. Medeni hak ve yükümlülüklere ilişkin olan iş mahkemelerinezdinde açılan davalarda yargılama süresi tespit edilirken sürenin başlangıçtarihi olarak uyuşmazlığı karara bağlayacak davanın açıldığı tarih; süreninsona erdiği tarih olarak yargılamanın sona erdiği (Nesrin Kılıç, B. No: 2013/772, 7/11/2013 § 69), yargılamasıdevam eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makul süre şikâyetiyleilgili kararını verdiği tarih esas alınır (MehmetSalih Ayyıldız, B. No: 2012/397, 17/11/2014, § 25).
14. İş mahkemeleri nezdinde görülen davalarda yargılama süresininmakul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanın karmaşıklığı ve kaçdereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılama sürecindeki tutumuve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındaki menfaatininniteliği gibi hususlar dikkate alınır (NesrinKılıç, §§ 57, 58).
15. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurulardaverdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda yaklaşık 15 yıl 5 aydır devameden yargılama süresinin makul olmadığı sonucuna varmak gerekir.
16. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvencealtına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine karar verilmesigerekir.
ii. Antalya 3. İcra Hukuk MahkemesininE.2015/673 Sıra Sayısında Devam Eden Yargılama Yönünden
17. Medeni hak ve yükümlülüklerleilgili uyuşmazlıklara ilişkin yargılamanın süresi tespit edilirken, süreninbaşlangıç tarihi olarak davanın ikame edildiği tarih; sürenin sona erdiği tariholarak -çoğu zaman icra aşamasını da kapsayacak şekilde- yargılamanın sonaerdiği, yargılaması devam eden davalar yönünden ise Anayasa Mahkemesinin makulsüre şikâyetiyle ilgili kararını verdiği tarih esas alınır (Güher Ergun ve diğerleri, B. No: 2012/13,2/7/2013, §§ 50, 52).
18. Medeni hak ve yükümlülüklerle ilgili uyuşmazlıklara ilişkinyargılama süresinin makul olup olmadığı değerlendirilirken yargılamanınkarmaşıklığı ve kaç dereceli olduğu, tarafların ve ilgili makamların yargılamasürecindeki tutumu ve başvurucunun yargılamanın süratle sonuçlandırılmasındakimenfaatinin niteliği gibi hususlar dikkate alınır (Güher Ergun ve diğerleri, §§ 41- 45).
19. Anılan ilkeler ve Anayasa Mahkemesinin benzer başvurulardaverdiği kararlar dikkate alındığında somut olayda yaklaşık 3 yıl 4 ay sürenyargılama süresinin makul olduğu sonucuna varmak gerekir.
20. Açıklanan gerekçelerle Anayasa’nın 36. maddesinde güvencealtına alınan makul sürede yargılanma hakkının ihlal edilmediğine kararverilmesi gerekir.
C. 6216 Sayılı Kanun'un50. Maddesi Yönünden
16. 30/3/2011 tarihli ve 6216 sayılı Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'un 50. maddesinin (1) numaralıfıkrası şöyledir:
“Esas inceleme sonunda, başvurucunun hakkınınihlal edildiğine ya da edilmediğine karar verilir. İhlal kararı verilmesihâlinde ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için yapılması gerekenlerehükmedilir. …”
17. Başvurucu manevi tazminat talebinde bulunmuştur.
18. Somut olayda Alanya İş Mahkemesinde görülen yargılamayönünden makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiği sonucuna varılmıştır.
19. İhlal tespitiyle giderilemeyecek olan manevi zararlarıkarşılığında başvurucuya net 26.000 TL manevi tazminat ödenmesine kararverilmesi gerekir.
20. Dosyadaki belgelerden tespit edilen 206,10 TL harç ve 1.800TL vekâlet ücretinden oluşan toplam 2.006,10 TL yargılama giderinin başvurucuyaödenmesine karar verilmesi gerekir.
V. HÜKÜM
Açıklanan gerekçelerle;
A. Makul sürede yargılanma hakkının ihlal edildiğine ilişkiniddianın KABUL EDİLEBİLİR OLDUĞUNA,
B. Anayasa’nın 36. Maddesinde güvence altına alınan makul süreyargılanma hakkının Antalya 3. İcra Hukuk Mahkemesinde görülen yargılamayönünden İHLAL EDİLMEDİĞİNE,
C. Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan makul süreyargılanma hakkının Alanya İş Mahkemesinde görülen yargılama yönünden İHLALEDİLDİĞİNE,
D. Başvurucuya net 26.000 TL manevi tazminat ÖDENMESİNE,tazminata ilişkin diğer taleplerin REDDİNE,
E. 206,10 TL harç ve 1.800 TL vekâlet ücretinden oluşan toplam2.006,10 TL yargılama giderinin BAŞVURUCUYA ÖDENMESİNE,
F. Ödemelerin, kararın tebliğini takiben başvurucunun MaliyeBakanlığına başvuru tarihinden itibaren dört ay içinde yapılmasına, ödemedegecikme olması hâlinde bu sürenin sona erdiği tarihten ödeme tarihine kadargeçen süre için yasal FAİZ UYGULANMASINA,
G. Kararın bir örneğinin Alanya İş Mahkemesine (E.2012/4)GÖNDERİLMESİNE,
H. Kararın bir örneğinin Adalet Bakanlığına GÖNDERİLMESİNE21/12/2016 tarihinde OYBİRLİĞİYLE karar verildi.