ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas No.:1962/15
Karar No.:1962/13
Karar tarihi:5/9/1962
Resmi Gazetetarih/sayı:10.10.1962/11228
İstemde bulunanlar : l- İzmir, Karşıyaka, KüçükYamanlar Şen villâ Kooperatifi Başkanı. (Dilekçede adı ve soyadıgösterilmemiştir).
2- Ramazan Aktaş ,aynı Kooperatif üyesi.
3- Seyfettin Özek, aynı Kooperatif üyesi.
İstemin konusu : Mülkiyet hakkınıihlâl etmesi itibariyle Anayasa'ya aykırı bulunan 221 sayılı kanunun ve İzmirKarşıyaka Turan mevkiinde sahibi bulundukları arazinin bu kanuna dayanılarakyapılan kamulaştırılmasına ilişkin işlemlerin iptali isteminden ibarettir.
Anayasa Mahkemesinin, İçtüzüğün 15 inci maddesi uyarınca 5/9/1962 gününde ilkinceleme için yapılan toplantısında işin niteliği bakımından esasınınincelenmesine ve Kooperetif Başkanının dilekçede adve soyadının gösterilmemiş olmasının sonuca etkisi bulunmadığına oybirliğiylekarar verildikten sonra 1/6/1962 tarihli dilekçe ile ilk inceleme raporu okunduve gereği görüşülüp düşünüldü :
Anayasa'nın 149 uncu ve Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usûlleri hakkındaki 22/4/1962 gün ve 44 sayılı Kanunun 21inci maddelerinde iptal dâvası açmağa yetkili olan kişi, kurul ve makamlaraçıkça belirtilmiştir. İstek sahipleri ise bu maddelerde sayılanlardandeğildir. Bu sebepten dilekçenin 221 sayılı kanunun iptaline ilişkin kısmınınyetki bakımından reddi gerekir.
Diğer taraftan, Anayasa Mahkemesinin kanunların denetimi ile ilgili görevye yetkileri Anayasa'nın 147 inci ve Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve YargılamaUsulleri hakkındaki 22/4/1962 gün ve 44 sayılı Kanunun 20 nci maddelerinde gösterilmiştir. Dilekçenin, bukonulara girmiyen İzmir Karşıyaka Turan mevkiindesahibi bulundukları arazinin 221 sayılı kanuna dayanılarak yapılan kamulaştırmaişleminin iptaline ilişkin kısmının sözü geçen 44 sayılı kanunun 42 nci maddesi uyarınca görevyönünden reddi icabeder.
Sonuç : Gösterilensebeplerden ötürü dilekçenin, 221 sayılı kanunun iptaline ilişkin kısmınınyetki bakımından reddine esasta oybirliği, sebepte çoğunlukla; işlemin iptalineilişkin kısmının da görev yönünden reddine işbu kararın dilekçe sahiplerinetebliğine ve 22/4/1962 gün ve 44 sayılı kanunun 51 inci maddesi uyarınca Resmî Gazete'de yayınlanmasına oybirliğiyle 5/9/1962 günündekarar verildi.
Başkan
Sünuhi Arsan
Başkanvekili
Tevfik Gerçeker
Üye
Osman Yeten
Üye
Lütfi Akadlı
Üye
Şemsettin Akçoğlu
Üye
İbrahil Senil
Üye
İhsan Keçecioğlu
Üye
Salim Başol
(muhalif)
Üye
Celâlettin Kuralmen
Üye
Yekta Aytan
Üye
Hakkı Ketenoğlu
Üye
Ahmet Akar
Üye
Muhittin Gürün
(muhalif)
Üye
Lütfi Ömerbaş
Üye
Ekrem Tüzemen
MUHALEFETŞERHİ
Anayasa'nın geçici 4 üncü maddesinin 3 üncüfıkrası ve Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri hakkındaki 44sayılı kanunun geçici 6 ncı maddesi hükümlerince 27Mayıs 1960 tarihinden itibaren 5 Ocak 1961 tarihine kadar kabul edilen kanunmahiyetindeki kararlar ve kanunlar aleyhinde Anayasa Mahkemesinde dâva açılamıyacağı gibi, itiraz yolu ile dahi MahkemelerdeAnayasa'ya aykırılık iddiası ileri sürülemez. İptali istenen 221 sayılı kanundabu dönemde çıkmıştır. İptal İsteyen yetkili dahi olsa iptal istemindebulunamaz.
Bu itibarla Anayasa'nın sözü geçen 44 sayılı kanunun açık ve kesin bu hükmükarşısında yetkisizliğe dayanan sebepten daha kuvvetli olan istemin ve itirazındinlenmesine cevaz vermeyen bu sebepten ötürü istemin reddi oyu ile iptalisteminin yetki bakımından reddi sebebine muhalifim.
Üye
Salim Başol
Sunuhi Arsan'ınmuhalefet şerhi :
Esas No.: 1962/15
Anayasa'nın geçici 4 üncü maddesinin 3 üncüfıkrası ile Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri hakındaki 22/4/1962 gün ve 44 sayılı kanunun geçici 6 ncı addesinde 27/5/1960 (Bu tarihdâhil) ile 5/1/1961 (Bu tarih dâhil) tarihleri arasında kabul edilen kanunlarıniptali hakkında Anayasa Mahkemesine başvurulamıyacağıaçıkça belirtilmiştir. Şu suretle Anayasa Mahkemesi işbu tarihler arasındakabul edilen kanunların iptaline ilişkin istemleri dinlemekten menedilmiş vediğer bir deyimle sözü geçen süre içinde kabul edilen kanunların kazaî denetimi Anayasa Mahkemesinin görevinden hariçtutulmuştur. Bu itibarla bahse konu olan ve bu tarihler arasında, kabul edilmişbulunan 221 sayılı kanunun iptali istemine ilişkin dilekçe kısmının anılan 44sayılı kanunun 42 ncimaddesi uyarınca görevsizlik yönünden reddi oyundayım.
Başkan
Sünuhi Arsan
MUHALEFETŞERHİ
Anayasa'nın geçici 4 üncü maddesinin 3 üncü fıkrası ve Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri hakkındaki 44 sayılı kanunun geçici 6 ncı maddesi hükümleri karşısında, sözü geçen 221 sayılıkanun hakkında iptal dâvası açmağa imkân olmadığı ve binneticebu kanunun iptali konusu, Mahkememizin görevleri dışında bırakılmış bulunduğucihetle dilekçenin; münhasıran davacının dâva açmağa yetkisizliği bakımındandeğil, aynı zamanda istemin Anayasa Mahkemesinin görevine girmemesi bakımındanda, 44 sayılı kanunun 42 nci maddesi gereğince reddolunması gerektiğinden kararın, sadece yetki bakımındanreddi sebebine muhalifim.
Üye
Muhittin Gürün