ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 1962/216
Karar Sayısı : 1963/2
Karar Günü : 4.1.1963
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN MAHKEME:Sakarya Asliye CezaMahkemesi
İTİRAZIN KONUSU:Toplantı ve GösteriYürüyüşleri hakkındaki 27.6.1956 günlü ve 6761 sayılı Kanunun 12 nci maddesinin(f) bendi ile 14 üncü maddesinin 6 sayılı bendinin 12 nci maddesinin (f)bendine ilişkin hükmünün Anayasaya aykırı olduğu ileri sürülmüştür.
Düzce Cumhuriyet Savcılığınca Haydar Seçkin ve arkadaşlarınınToplantı ve Gösteri Yürüyüşleri hakkındaki 6761 sayılı Kanuna aykırı harekettebulunduklarından bu kanunun 12 nci maddesinin (f) bendi delâletiyle 14 üncümaddesinin 6 sayılı bendi uyarınca cezalandırılmaları isteğile kamu davasıaçılmıştır.
Sakarya Asliye Ceza Mahkemesinde yapılan yargılama sırasında sanıkHaydar Seçkin ve C.Savcısı, uygulanması istenen kanun hükümlerinin Anayasayaaykırı olduğunu bildirmişlerdir.
Mahkemece de, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 28 inci maddesi ilekonulmuş bulunan (Herkes önceden izin alınmaksızın silâhsız ve saldırısıztoplanma veya gösteri yürüyüşü yapma hakkına sahiptir. Bu hak ancak kamudüzenini korumak için kanunla sınırlanabilir.) hükmü karşısında, 6761 sayılıkanunun 12 nci maddesinin (f) bendi ile kamu düzenini korumak dahi bahis konusuolmaksızın her nerede olursa olsun gösteri ve protesto maksadiyletoplanılmasının veya böyle bir toplantıya sebebiyet verilmesinin suç sayıldığıve bu halin Anayasanın 28 inci maddesi hükmüne aykırı bir durum yarattığıkanısına varıldığı ve bu suretle sanıklar hakkında uygulanması istenen 6761Sayılı Kanunun 12 nci maddesinin (f) ve 14 üncü maddesinin 6 sayılı bentlerileilgili Anayasaya aykırılık iddialarının ciddi görüldüğü gerekçesiyle AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri hakkındaki 44 sayılı Kanunun 27 ncimaddesinin 2 nci bendi gereğince dosya içindeki kâğıtlarla kararın birerörneklerinin Mahkememize gönderilmesine ve davanın geri bırakılmasına 25.9.1962gününde karar verilmiştir.
İNCELEME:
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğünün 15 nci maddesi uyarınca yapılan ilkincelemede; başvurmanın, Anayasanın 151 ve yukarda anılan 44 sayılı Kanunun 27nci maddesi uygun olduğu görüldüğünden, esasın incelenmesine dair verilen17.10.1962 günlü karar üzerine, düzenlenen rapor, Sakarya Asliye Ceza Mahkemesikararı ve ekleri kâğıtlar okunduktan sonra, gereği görüşülüp düşünüldü:
GEREKÇE:
Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri hakkındaki 6761 sayılı Kanunun 12nci maddesinin (f) bendi ile 14 üncü maddesinin 6 sayılı bendinin 12 ncimaddesinin (f) bendine ilişkin hükmü Anayasaya aykırı görülerek 4.1.1963 gün ve1962/208-1963/1 sayılı kararla iptal edilmiş ve Anayasanın 152 nci maddesindede (Anayasa Mahkemesince, Anayasaya aykırı olduğundan iptaline karar verilenkanun veya içtüzük veya bunların iptal edilen hükümleri, karar tarihindeyürürlükten kalkar.) denilmiş olduğundan, Mahkemenin itirazına konu olan 6761sayılı Kanunun 12 nci maddesinin (f) bendi ile 14 üncü maddesinin 6 sayılıbendinin 12 nci maddenin (f) bendine ilişkin hükmü, sözü geçen karar ileyürürlükten kaldırılmış bulunmaktadır.
SONUÇ: Yukarıda belirtilen sebepten ötürü itiraz konusu bendlerde yazılıhükümler, yürürlükten kalkmış bulunduğundan, bu hükümler hakkında yeniden kararverilmesine yer olmadığına 4.1.1963 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Başkan Vekili
Tevfik GERÇEKER
Üye
Rifat GÖKSU
Üye
İsmail Hakkı ÜLKMEN
Üye
Lûtfi AKADLI
Üye
Şemsettin AKÇOĞLU
Üye
İbrahim SENİL
Üye
İhsan KEÇECİOĞLU
Üye
Salim BAŞOL
Üye
Celâlettin KURALMEN
Üye
Yekta AYTAN
Üye
Ekrem KORKUT
Üye
Ahmet AKAR
Üye
Muhittin GÜRÜN
Üye
Lûtfî ÖMERBAŞ
Üye
Ekrem TÜZEMEN