ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas No.:1962/ 3
Karar No.:1962/16
Karar tarihi:6/9/1962
Resmi Gazete tarih/sayı:3.10.1962/11222
İstemde bulunan : Nuri Beşer, AnkaraCezaevinde hükümlü, Zonguldak Milletvekili
İstemin konusu : İstemde bulunan 28/1/1962tarihinde Ankara Anadolu Kulübünde subay ailelerine hakaret ettiği iddiası ile12/2/1962 tarihinde Millet Meclisince dokunulmazlığının kaldırıldığını veaçılan âmme dâvası sonunda Ankara 2 nci Ağır Ceza Mahkemesince l sene ağırhapse ve 4 ay sürgün cezasına mahkûm edildiğini, aynı zamanda ınevkufiyethalinin devamına karar verildiğini, bu halin ise Anayasa'nın 79 uncu maddesinin3 üncü fıkrasına uygun bulunmadığını, çünkü kendisine isnat olunan fiilinsübutu halinde T. C. K. nun 480 ve 483 üncü maddeleri uyarınca tecziyesi lâzımgeldiğini ve olayın adı geçen kanunun 159 uncu maddesine uymayacağını beyanlatutukluluk halinin devamına ilişkin kararın kaldırılmasını istemiştir.
Anayasa Mahkemesinin, içtüzüğün 15 inci maddesi uyarınca6/9/1692 gününde ilk inceleme için yapılan toplantısında, işin, niteliğibakımından esasının tetkikine oybirliği ve istemin dokunulmazlık kararınıniptali isteğini kapsamadığına oyçokluğuyla karar verildikten sonra bu konudaki28/6/1962 günlü dilekçe ile rapor ve dosyadaki bütün kâğıtlar birer birerokundu ve gereği görüşülüp düşünüldü :
İstemde bulunan Yasama Dokunulmazlığının kaldırılması kararınınaçıkça iptalini istememiş, yalnız tutukluluk halinin devamına ilişkin kararınkaldırılmasını istemiştir. Dilekçede Anayasa Mahkemesinin yeni kurulmuş olmasıhasebiyle dokunulmazlığın kaldırılması hakkındaki Millet Meclisi Kararınazamanında itiraz edilemediğinin belirlemesi de bu görüşü desteklemişbulunmaktadır. Anayasa Mahkemesinin Kanunların denetimi ile ilgili görev veyetkileri, Anayasa'nın 147 nci ve Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve YargılamaUsulleri hakkındaki 22/4/1962 gün ve 44 sayılı kanunun 20 nci maddelerindegösterilmiş olup istemin bu konulara ilişkin bulunmadığı anlaşıldığından sözügeçen 44 sayılı kanunun 42 nci maddesi uyarınca dilekçenin görev yönünden reddigerekir.
Sonuç : Gösterilen sebeblerden ötürü dilekçeninreddine, işbu kararın dilekçe sahibine tebliğine ve aynı kanunun 51 incimaddesi uyarınca Resmi Gazete'de yayınlanmasına 6/9/1962 gününde oybirliğiylekarar verildi.
Başkan
Sünuhi Arsan
Başkanvekili
Tevfik Gerçeker
Üye
Osman Yeten
(muhalif)
Üye
Lütfi Akadlı
Üye
Şemsettin Akçoğlu
Üye
İbrahim Senil
(muhalif)
Üye
Salim Başol
(muhalif)
Üye
Celâlettin Kuralmen
Üye
Yekta Aytan
Üye
Hakkı Ketenoğlu
Üye
Ekrem Korkut
Üye
Ahmet Akar
Üye
Muhittin Gürün
Üye
Lütfi Ömerbaş
(muhalif)
Üye
Ekrem Tüzemen
(muhalif)
MUHALEFETŞERHİ
Dilekçe, yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına itirazı dakapsamaktadır. Nitekim, dilekçenin 7 numaralı bendinde (......... suç T. C. K.nun 159 uncu maddesine girmeyeceğinden Millet Meclisince yasamadokunulmazlığının kaldırılması yersizdir), 8 inci bendinde (...... 159 uncumadde tatbik edilerek dokunulmazlığının kaldırılması Anayasaya aykırı bir halintahaddüsüne vesile teşkil etmiştir) denilmekte, neticei talep kısmında da(Yukarıda esbabı mucibesi arzedilmiş itirazımın kabulü ile tutukluluk halinin kaldırılmasınave "Daha fazla mağduriyetine meydan verilmemesi" istenmektedir.
Bu itibarla, dilekçe yasama dokunulmazlığının kaldırılmasınaitirazı da içine almış bulunduğundan bu yönden de inceleme yapılması;
Ancak, yasama dokunulmazlığı, Anayasa Mahkemesinin görevebaşlamasından evvel kaldırılmıştır. Anayasa'nın geçici 9 uncu maddesine göre deAnayasa Mahkemesinin görevine başladığı tarihte yürürlükte bulunan her hangibir kanun hakkında Anayasa'ya aykırılığı iddiası ile iptali istenebilip yoksa,Anayasa Mahkemesinin görevine başlamadan evvel kaldırılmış olan yasamadokunulmazlığının iptali istenemez. Bu itirazın da bu sebeple reddi oyundayım.
Üye
Salim Başol
MUHALEFETŞERHİ
Dâva dilekçesi başından sonuna kadar dikkatle okunduğu takdirdegörüleceği üzere, davacı hem yasama dokunulmazlığının kaldırılması hakkındakikararın iptalini hem de mevkufiyet haline son verilmesini istemektedir. Şu halegöre yasama dokunulmazlığının kaldırılması kararının iptali ile ilgili isteğinde incelenerek yerinde olup olmadığının karara bağlanması gerekir. Davacınınsadece mevkufiyet haline son verilmesini istediğinin kabulü ile ona göre kararverilmesi doğru değildir. Ekseriyetin kararına bu suretle muhalifiz.
Üye
Ekrem Tüzemen
Üye
Lütfi Ömerbaş
Esas 962/3 No. lu dosyaya ait muhalefet şerhi
Dilekçe, dokunulmazlığın kaldırılmasına ilişkin Millet Meclisikararının kaldırılması istemini de taşımaktadır. "Neticei talep"kısmında bu konu açıklanmamış ise de ayrı kısımda (...... yukarıda esbabımucibesi arzedilmiş itirazımızın kabulü ile......) ibaresi mevcut olupdilekçenin bu kısmından Önceki 7 No. lu bendinde dokunulmazlığınkaldırılmasının yersiz olduğu sebepleri gösterilerek, ayrı bir itiraz olarakileri sürüldüğüne göre, bu konunun dahi incelenmesinin istendiğianlaşılmaktadır. Mahkemenin yeni kurulmuş olması sebebi ile dokunulmazlığınınkaldırılmasına zamanında itiraz hakkını kullanamadığı yolundaki kayıt dilekçesahibine bu gecikmede bir kusur affedilemiyeceğini ve itiraz hakkının saklıbulunduğunun kabul edilmesi gerektiğini ifade etmek için konulmuştur. Buitibarla dokunulmazlığın kaldırılması konusunun da incelenerek kararabağlanması gerektiğinden karara yalnız bu noktadan muhalifiz.
Üye
Yekta Aytan
Üye
Osman Yeten
Üye
İbrahim Senil