Anasayasa Mahkemesi - Norm Denetimi - E.1963/112, K.1963/196 Sayılı Karar - 19/07/1963

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas No.:1963/112

Karar No.:1963/196

Karar tarihi:19/7/1963

Resmi Gazete tarih/sayı:19.10.1963/11535

Davacı: Adalet Partisi Türkiye Büyük Millet Meclisi Grupu.

Dâvanınkonusu : Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği hakkındaki 27/1/1954 günlü ve6235 sayılı kanunun 10 ve 27 nci maddelerinin Anayasa'nın 118 inci maddesininüçüncü fıkrasına aykırılığı iddia edilmiştir.

İnceleme: Anayasa Mahkemesi İçtüzüğünün 15 inci maddesi gereğince 5/3/1963 günündeyapılan ilk incelemede dâva dilekçesinde imzası bulunan Millet Meclisi AdaletPartisi Grup Başkan Vekili Ali Naili Erdem ve Cumhuriyet Senatosu Grup BaşkanıCahit Okurer'in bu sıfatlarını gösteren onanlı belgelerin bulunmadığıanlaşıldığından 44 sayılı kanunun 26 ncı maddesi gereğince bu belgelerin 15 güniçinde gönderilmesi hakkında tebligat yapılmasına dair verilen karar uyarıncaistenilen belgelerin süresi içinde gönderildiği anlaşılmakla esasınincelenmesine karar verilmiştir. Bu karar üzerine hazırlanan rapor, dâvadilekçesi, 6235 sayılı kanun ile Anayasa'nın konu ile ilgili 118 inci maddesive bunların gerekçeleriyle komisyon raporları ve görüşme tutanakları okunarakgereği görüşülüp düşünüldü :

Gerekçe:

Dâvanınilişkin bulunduğu 6235 sayılı kanunun 10 uncu madesi Türk Mühendis ve MimarOdaları Birliği Yüksek Haysiyet Divanının görev ve yetkilerini ve 27 ncimaddesi de Türk Mühendis ve Mimar Odaları Haysiyet Divanınca verilen disiplincezalarından itirazı kabil olanlarla olmıyanları göstermektedir.

Dâvcınındilekçesinde ileri sürdüğü gerekçelerden bu maddelerde yazılı disiplinkararları aleyhine hiçbir mercie müracaat edilemiyeceğine ilişkin fıkralarıniptalini istediği anlaşıldığından incelemenin yalnız bu fıkralara hasrıoybirliği ile kararlaştırılmıştır.

6235sayılı kanunun 10 uncu maddesinin üçüncü fıkrasında (Yüksek Haysiyet Divanınınverdiği nihai karar kati olup aleyhine hiçbir mercie başvurulamaz) hükmü yeralmıştır.

Aynıkanunun 27 nci maddesinin ilk cümlesi de (Haysiyet Divanları tarafından verilenyazılı ihtar ve yüz liraya kadar para cezaları kati olup hiçbir mercie itirazolunamaz) şeklindedir.

Anayasanınmemur teminatı kenar başlığını taşıyan 118 inci maddesi memurlar ile birliktekamu kurumu niteliğindeki meslek teşekkülleri mensuplarını da kapsamına almışolup bunlar hakkında yapılacak disiplin kovuşturmalarında uygulanacak esaslarailişkin temel kuralları belirtmiştir. Sözü geçen maddenin üçüncü fıkrasında"Disiplin kararlarının yargı denetimi dışında bırakılamıyacağı"açıklanmıştır.

6235sayılı kanun hükümlerinden Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliğinin kamukurumu niteliğini haiz bir meslek teşekkülü olduğu anlaşılmaktadır. Buteşekküle mensup Oda Haysiyet Divanları ile birlik Yüksek Haysiyet Divanının,gerek üyelerinin hâkim durumunda olmamaları gerekse yaptıkları görevlerinniteliği bakımından bir yargı mercii sayılması, mümkün değildir. Halbukiyukarıda belirtildiği üzere Oda Haysiyet Divanlarının verecekleri yazılı ihtarcezasiyle yüz liraya kadar para cezaları kati olup bunlar aleyhine hiçbirmercie itiraz olunamıyacağı, sözü geçen kanunun 27 nci maddesinde hükmebağlandığı gibi, Birlik Yüksek Haysiyet Divanının nihai kararlarının da kat'iolduğu ve bunlar aleyhine hiç bir mercie başvurulamıyacağı aynı kanunun 10 uncumaddesinde açıklanmıştır. Kararların kati olduğu hakkındaki hüküm, bunlaraleyhine idari hiyerarşi yolunu kapamakta ise de bu maddelerde yer alan (Aleyhinehiç bir mercie başvurulamaz.) (Hiç bir mercie itiraz olunamaz.) şeklindekihükümler idari hiyerarşi yolu ile birlikte yargı denetimi yolunu da kapamışbulunmaktadır. Bunun ise Anayasa'nın 118 inci maddesinin üçüncü fıkrasındaki(Disiplin kararlarının yargı denetimi dışında bırakılamayacağı) yolundaki temelkurala aykırı olduğu izaha ihtiyaç göstermiyecek kadar açıktır ve bu sebeple deiptali gerekir.

SONUÇ:

Yukarıdaaçıklanan sebeplerden ötürü;

1-6235 sayılı kanunun 10 uncu maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan (Aleyhine hiçbir mercie başvurulamaz).

2-Aynı kanunun 27 nci maddesinde yer alan (Hiç bir mercie itiraz olunamaz).

Şeklindekihükümlerin yargı mercilerine başvurmayı da önlemeleri bakımından Anayasa'nın118 inci maddesine aykırı olduklarına ve iptallerine 19/7/1963 günündeoybirliği ile karar verildi.