ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 1963/111
Karar Sayısı : 1964/20
Karar Tarihi : 13/3/1964
DÂVACI :Adalet Partisi TürkiyeBüyük Millet Meclisi Gurubu.
DAVANIN KONUSU: 4753 sayılı Kanunun 28. maddesindekiicranın durdurulması hakkında yargı mercilerine müracaat edilemeyeceğinibelirten hükmün, Anayasanın 31. ve 114. maddelerine aykırı olduğu ilerisürülmüştür.
İLKİNCELEME : Anayasa Mahkemesi İçtüzüğünün 15. maddesi uyarınca5.3.1963 gününde yapılan ilk incelemede, dâvanın Anayasanın geçici 9. veAnayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkındaki 22.4.1962 günlüve 44 sayılı Kanunun geçici 5. maddelerine uygun olarak süresi içinde açıldığıanlaşılmış ise de: dilekçede imzaları bulunan Ali Naili Erdem ile CahitOkurer’in Türkiye Büyük Millet Meclisi Adalet Partisi Grup Başkanı veya Başkanvekili olduklarına dair onanlı belge dosyada bulunmadığından 15 gün içindegönderilmesi için davacılara tebligat yapılması hakkında verilen karar üzerineistenilen belgenin süresi içinde gönderildiği anlaşılmakla esasın incelenmesinedair 15.4.1963 gününde verilen karar uyarınca hazırlanan rapor, iptaliistenilen kanun hükmü, Anayasanın ilgili maddeleri ve gerekçeleri ile Meclisgörüşme tutanakları okunarak gereği görüşülüp düşünüldü:
GEREKÇE: Davacı, dilekçesinde her nekadar (iptali istenen kanun) başlığı altında(4753 sayılı kanunun 28. maddesi) ibaresiyle maddenin tümünün iptaliniistemekte olduğu kanısını uyandırmakta ise de bu başlıktan hemen sonra ve(iptal sebebi) başlığı altında (Çiftçiyi topraklandırma hakkındaki 4753 sayılı Kanunun28. maddesindeki icranın durdurulması hakkında yargı mercilerine müracaatedilemeyeceğine dair hükmü Anayasanın 31 ve 114. maddelerine aykırı görülmesi)şeklinde açıklamış olması ve dilekçenin netice kısmını da (Yukarıda açıklanansebeplerle sözü edilen kanun hükmünün iptaline karar verilmesi) şeklindebağlamış bulunması bakımından dâvanın 28. maddenin tümüne yöneltilmiş olmayıpsadece bu maddede yer alan yürütmenin yargı mercilerince durdurulamıyacağıhakkındaki hükme yöneltildiği açıkça anlaşıldığından incelemenin bu hükmehasredilmesine üyelerden Şemsettin Akçoğlu, Şeref Hocaoğlu, Celâlettin Kuralmenve Muhittin Gürün’ün muhalefetleriyle ve oyçokluğu ile karar verildikten sonraaynı konudaki bir dâvanın daha önce reddine karar verilmiş olmasının bu işinesasının yeniden incelenmesine dâvada ileri sürülen gerekçelere ve işinniteline göre gerekirse aksine bir karar verilmesine engel olamıyacağıüyelerden Şeref Hocaoğlu ve Muhiddin Gürün’ün muhalefetleri ile ve oyçokluğuile kararlaştırıldıktan sonra:
4753sayılı Çiftçiyi Topraklandırma Kanununun 28. maddesinde yer alan (Bunlarındurdurulması hakkında yargı yerlerince de karar verilemez) şeklindeki dâvakonusu hükmünün, mahkememizin 13.3.1963 günlü ve E:1963/162 ve K.1964/19 sayılıkararı ile Anayasa aykırı bulunmadığı kabul edilmiş ve ortada bu kararıdeğiştirecek bir durumda bulunmamış olduğundan bu davanın da sözü edilenkarardaki gerekçelerle reddi gerekir.
ÜyelerdenŞemsettin Akçoğlu, Celâlettin Kuralmen ve Hakkı Ketenoğlu bu görüşekatılmamışlar ve davanın kabulü ve dava konusu hükmün iptali gerekeceği oyundabulunmuşlardır.
SONUÇ:Yukarıda açıklanan sebepten ötürü davanın reddine Üyelerden Şemsettin Akçoğlu,Celâlettin Kuralmen ve Hakkı Ketenoğlu’nun muhalefetleriyle ve oyçokluğu ile13.3.1964 gününde karar verildi.
Başkan
Sünuhi ARSAN
Başkan Vekili
Lütfi AKADLI
Üye
Rifat GÖKSU
Üye
İsmail Hakkı ÜLKMEN
Üye
Şemsettin AKÇOĞLU
Üye
İbrahim SENİL
Üye
İhsan KEÇECİOĞLU
Üye
A.Şeref HOCAOĞLU
Muhalefet şerhi eklidir
Üye
Salim BAŞOL
Üye
Celâlettin KURALMEN
Üye
Hakkı KETENOĞLU
Üye
Ahmet AKAR
Üye
Muhittin GÜRÜN
Muhalefet şerhi eklidir
Üye
Lütfi ÖMERBAŞ
Üye
Ekrem TÜZEMEN
MUHALEFET ŞERHİ
1- Dâvada 4753 sayılı Kanunun 28. maddesinin iptali istenmiştir.Tetkikatın, dâvacının isteğine göre, maddenin tümü üzerinde yapılması gerekir.İleri sürülen gerekçelere dayanılarak maddenin bazı kısımları inceleme dışındabırakılamaz.
22.4.1962 tarihli ve 44 sayılı Kanunun 28. maddesi gereğinceMahkememiz, yalnız ileri sürülen gerekçelere dayanmayacak istekle bağlı kalarak– başka sebeplerle de karar verebilecektir.
Şu halde, dâvacının gerekçeleri dâvanın sınırını daraltamaz.
2- 4753 sayılı Kanunun 28. maddesi hükmü – 13.3.1964 tarihli veE.1963/162 K.1964/19 sayılı karara ekli muhalefet şerhinde gösterilensebeplerle – Anayasaya aykırıdır.
Karara bu sebeplerle muhalifiz.
Üye
Hakkı KETENOĞLU
Üye
Celâlettin KURALMEN
Üye
Şemsettin AKÇOĞLU
MUHALEFET ŞERHİ
1- Adalet Partisi Türkiye Büyük Millet Meclisi Grubu tarafından4753 sayılı Kanunun 28. maddesinin iptali için dâva açılmasına karar verilmişve dâva dilekçesi de bu karara uygun olarak düzenlenmiş bulunduğundan dâvayı,dilekçede belirtilen iptal isteminin gerekçesiyle sınırlamak doğru değildir.
Bu konudaki daha etraflı düşünceler, tamamen benzer şekildeaçılmış olan diğer bir dâva sonucunda Anayasa Mahkemesince verilerek 21.2.964günlü ve 11637 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmış bulunan 10.12.1963 günlü ve1963/98/292 sayılı Karara ait muhalefet şerhinde belirtilmiş olduğundan oradayazılı sebeplere binaen bu dâvanın da, 28. maddenin tümüne karşı açılmışsayılmıyarak sadece bir kısım hükümlerine karşı açılmış sayılmasına muhalifiz.
2- 4753 sayılı Kanunun 28. maddesinin inceleme konusu yapılanhükmünün Anayasaya aykırı olmadığı, daha önce, Anayasa Mahkemesinin 13.3.1964günlü ve 1963/162-1964/19 sayılı kararı ile tesbit edilmiş bulunduğu cihetlekesin olan bu karar karşısında konunun yeni baştan incelenmesine Anayasanın152. maddesi müsaade etmemektedir.
Anayasa Mahkemesinin, 10.3.1964 günlü ve 11652 sayılı ResmiGazetede yayımlanmış bulunan 25.10.1963 günlü ve 1963/148/256 sayılı Kararınaait muhalefet şerhimiz de konu ile ilgili olarak, daha geniş surettebelirttiğimiz sebeplere binaen kararın bu kısmına da muhalifiz.
Üye
A.Şeref HOCAOĞLU
Üye
Muhittin GÜRÜN