ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 1963/151
Karar Sayısı : 1964/75
Karar Günü : 17.12.1964
İPTAL DAVASINI AÇAN: Cumhuriyet Halk PartisiTürkiye Büyük Millet Meclisi Gurubu.
İPTAL DAVASININ KONUSU: 2. sayılı HiyanetiVataniye Kanununun tutuklamayı zorunlu kılan hükmünün Anayasanın aykırılığıdolayısiyle iptaline karar verilmesi istenilmiştir.
İNCELEME: Anayasa Mahkemesi İçtüzüğünün 15. maddesiuyarınca 8/3/1963 gününde yapılan ilk incelemede; C.Halk Partisi Türkiye BüyükMillet Meclisi Grubu Genel Kurulunun 14/2/1963 tarihinde ve 57. birleşimindeverdiği kararda dâva konusu kanun hükmünün iptali için dâva açılacağıbelirtilmediği görülmekle bu kararda sözü geçen önerge ve eklerinin onanlıörneklerinin onbeş gün içinde gönderilmesi için dâvacıya tebligat yapılmasınakarar verilmiş ve eksiklerin süresinde tamamlandığı anlaşılmış olduğundanrapor, dâva dilekçesi ilgili kanun ve Anayasa hükümleri okunduktan sonragörüşülüp düşünüldü:
Dâvacı, dilekçesinde her ne kadar 2. sayılı Hiyaneti VataniyeKanununun 2. maddesinin iptalini istemekte olduğu kanısını uyandıracak suretteistemini, (Dâva konusu) başlığı yanında “2 sayılı Hiyaneti Vataniye Kanununun2. Maddesindeki Anayasaya aykırı hükmün iptali” şeklinde belirtmiş ise de, dilekçenin(Kanunî dayanak ve gerekçe) başlığı altındaki bölümünde (2 sayılı HiyanetiVataniye Kanununun 2. Maddesinde yer alan “Hiyaneti Vataniye mezunlarınınmuhakemesi bidayet ceza mahkemelerinden verilecek gayri muvakkat tevkifmüzekkeresi üzerine her halde mevkufen icra edilir” şeklindeki hüküm ilekonulmuş olan tevkif mecburiyetinin Anayasanın 30 ncu maddesine aykırıbulunduğunu açıklamıştır. Halbuki sözü edilen kanunun 2. maddesi cezalarailişkin olup “Bilfiil Hiyaneti Vataniyede bulunanlar selben idam olunur. Feranzimethal olanlar ile müteşebbisleri, Kanunu Cezanın 45. ve 46. maddelerimucibince tecziye edilirler.” şeklindeki hükümleri kapsamaktadır. bu bakımdandilekçede dâva konusu hükme ilişkin kanun maddesi sayısının yanlışlıkla (2)diye yazılmış olduğu, aslında dâvanın 2 sayılı Hiyaneti Vataniye Kanununun 2.maddesine yöneltilmiş olmayıp “Hiyaneti Vataniye maznunlarının muhakemesibidayet ceza mahkemelerinden verilecek gayri muvakkat tevkif müzekkeresiüzerine her halde mevkufen icra edilir.” yolundaki 5. maddesinde mevcut ve dâvadilekçesinde Anayasaya aykırılığı gösterilmiş olan ve tutuklamayı zorunlu kılanhükme ilişkin bulunduğu kabul edilmiş ve sözü geçen hükmün bu dâvanınaçılmasından sonra mahkememizin 17/12/1964 günlü ve 1963/121 - 1964/74 sayılıkararı ile Anayasanın “30” maddesine aykırı görülerek iptal edildiğianlaşılmıştır.
SONUÇ: 2. sayılı kanunun 5. maddesinde yer alan ve sanığınyargılanmasının tutuklu olarak yapılmasını zorunlu kılan hüküm, bu dâvanınaçılmasından sonra iptal edilmiş olduğundan aynı konuya ilişkin işbu dâvahakkında yeniden karar verilmesine yer olmadığına 17/12/1964 gününde oybirliğiile karar verildi.
Başkan
Lûtfi AKADLI
Üye
Cemalettin KÖSEOĞLU
Üye
Asım ERKAN
Üye
Rifat GÖKSU
Üye
İ. Hakkı ÜLKMEN
(8.2.1965 tarihinde vefatı sebebile imzası alınamamıştır.)
Üye
Şemsettin AKÇOĞLU
Üye
İbrahim SENİL
Üye
İhsan KEÇECİOĞLU
Üye
A. Şeref HOCAOĞLU
Üye
Salim BAŞOL
Üye
Celâlettin KURALMEN
Üye
Hakkı KETENOĞLU
Üye
Muhittin GÜRÜN
Üye
Lûtfî ÖMERBAŞ
Üye
Ekrem TÜZEMEN