ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 1963/195
Karar Sayısı : 1964/42
Karar Günü : 2.6.1964
İPTAL DAVASINI AÇAN: Türkiye İşçi Partisi.
İPTAL DAVASININ KONUSU: Kaçakçılığın men vetakibine dair 1918 sayılı kanunun tutuklamayı zorunlu kılan 6828 sayılı kanunladeğişik 53. maddesinin Anayasa’nın 30. maddesine aykırı olduğu ileri sürülerekiptali istenmiştir.
İNCELEME: 1- İşçi Partisi Merkez YönetimKomitesinin Parti Tüzüğünün 17. maddesinde belirtildiği üzere Partinin enyüksek Merkez Organı olduğu anlaşıldığından bu Organın, iptal dâvası açılmasıkonusunda karar vermiş olmasının 44. sayılı kanunun 25. maddesinin 1 numaralıbendine uygun olduğuna üyelerden İsmail Hakkı Ülkmen, İbrahim Senil, CelâlettinKuralmen ve Muhittin Gürün’ün, dâva açma kararının, Parti Tüzüğünün 15. maddesiuyarınca Partinin En Yüksek Merkez Organı bulunan Genel Yönetim Kurulunca veŞemsettin Akçoğlu’nun da Partinin en Yüksek Organı olan Büyük Kongreceverilmesi gerektiği yolundaki muhalefetleriyle ve oyçokluğu ile;
2- Muhtelif kanunlarla ilgili maddelerin iptalinin bir dilekçedeistenmesi dâvaların çözülmesini güçleştireceğinden her kanuna ilişkin maddeveya maddeler için örnekler çıkarılmak suretiyle ayrı birer dosya teşkiline vedâvaların böylece tefrikine oybirliği ile;
3- Dosyada eksiklik bulunmadığı anlaşılmakla işin esasınınincelenmesine 11.3.1963 gününde oybirliği ile;
Karar verilmiş olmakla bu konuda düzenlenen rapor, iptali istenenkanun hükümleri ve Anayasa’nın ilgili maddesi okunduktan sonra gereği görüşülüpdüşünüldü:
Dâva dilekçesi, her nekadar 1918 sayılı kanunun 6829 sayılıkanunla değişik 53. maddesinin tümünün iptalinin istenmekte olduğu sanısınıuyandırmakta ise de dilekçede belirtilen gerekçeden, maddenin; tümünün değil,tutuklamayı zorunlu kılan birinci fıkrasının iptali istendiği anlaşılmakladâvanın anılan kanunun 53. maddesinin birinci fıkrasına hasrı üyelerdenŞemsettin Akçoğlu, Celâlettin Kuralmen ve Muhiddin Gürün’ün, incelemeninmaddenin tümü üzerinden yapılması gerektiği yolundaki muhalefetleriyle veoyçokluğu ile kararlaştırıldıktan sonra kaçakçılığın men ve takibine dair 1918sayılı kanunun 6829 sayılı kanunla değişik 53. maddesinin tutuklamayı zorunlukılan birinci fıkrası, dâva açılmasından sonra 27.11.1963 gün ve esas 1963/293karar 1963/282 sayılı kararımızla Anayasa’nın 30. maddesine aykırı görülerekiptal edildiği anlaşılmıştır.
SONUÇ: Yukarıda yazılı sebepten ötürü konusu kalmıyan dâva hakkındayeniden karar verilmesine yer olmadığına 2.6.1964 gününde oybirliği ile karar verildi.
Başkan
Sünuhi ARSAN
Başkan Vekili
Lûtfi AKADLI
Üye
Rifat GÖKSU
Üye
İ. Hakkı ÜLKMEN
Üye
Şemsettin AKÇOĞLU
Üye
İbrahim SENİL
Üye
İhsan KEÇECİOĞLU
Üye
A. Şeref HOCAOĞLU
Üye
Salim BAŞOL
Üye
Celâlettin KURALMEN
Üye
Hakkı KETENOĞLU
Üye
Ahmet AKAR
Üye
Muhittin GÜRÜN
Üye
Lûtfî ÖMERBAŞ
Üye
Ekrem TÜZEMEN
MUHALEFET ŞERHİ
Dâvada, 1918 Sayılı Kanunun değişik 53. maddesinin iptaliistenmiştir. Tetkikatın, dâvacının isteğine uygun olarak, bu maddenin tümüüzerinde yapılması gerekir. İleri sürülen gerekçeye dayanılarak maddenin bazıhükümleri inceleme dışında bırakılamaz.
22.4.1962 tarihli ve 44 Sayılı Kanunun 28. maddesi gereğinceMahkememiz yalnız dâvacının dayandığı gerekçelerle değil -istekle bağlı kalmakkaydiyle- başka gerekçelerle de karar verebilecektir.
Dâvanın 53. maddenin bir kısmına hasredilmesi hakkındaki karara busebeple muhalifiz.
Üye
Celâlettin KURALMEN
Üye
Şemsettin AKÇOĞLU
Üye
Muhittin GÜRÜN