ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas No.:1963/272
Karar No.:1963/204
Karar tarihi:23/7/1963
Resmi Gazete tarih/sayı:19.10.1963/11535
İtirazdabulunan : Bulanık Asliye Ceza Mahkemesi
İtirazınkonusu : Memurin Muhakematı hakkındaki 4 Şubat 1329 günlü kanunu muvakkatin 16ncı maddesi hükmü Anayasa'ya aykırı görüldüğünden bu hususta bir kararverilmesi istenilmiştir.
Olay: Görevi kötüye kullanmak suçundan sanık olarak Türk Ceza Kanununun 240 ıncı ve296 ncı maddeleri uyarınca cezalandırılması için İlce İdare Kurulunca hakkındalüzumu muhakeme kararı verilen Çaygeldi Köyü Muhtarı hakkında Bulanık AsliyeCeza Mahkemesinde kamu dâvası açılmıştır.
Yargılamasırasında C. Savcısı, Anayasa'nın 30 uncu maddesi tevkif yetkisini yalnızhâkime verdiği halde Memurin Muhakematı hakkındaki Kununu Muvakkatin 16 ncımaddesinin mahallin en büyük mülkiye memuruna muvakkaten tevkif yetkisitanıdığını, Bu 16. madde hükmünün hürriyeti ve adaleti zedeleyici nitelikteolduğunu ve Anayasa'ya açıkça aykırı bulunduğunu ileri sürmüştür.
Mahkemecede C. Savcısının görüşü benimsenmiş ve sözü geçen 16 ncı madde hükmünün,Anayasa'nın 30/1., 14., 10. ve 11 inci maddelerine aykırı olduğu kanısınavarılarak mahkememize başvurulmuştur.
İnceleme:
AnayasaMahkemesi İçtüzüğünün 15 inci maddesi gereğince yapılan ilk incelemedebaşvurmada bir eksiklik olmadığı görülmekle; işin esasının incelenmesine kararverildikten sonra düzenlenen rapor, mahkemenin kararı ve ekleri okunarak gereğigörüşülüp düşünüldü: dü :
Gerekçe:
Anayasa'nın151 inci ve Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri hakkındaki22/4/1962 gün ve 44 sayılı kanunun 27 nci maddeleri gereğince mahkemelerin birkanun hükmünün Anayasa'ya aykırılığını ileri sürmeleri, mahkemede bakılmaktaolan bir dâvanın bulunması ve iptali istenen kanun hükmünün o dâvada uygulanmasışartlarına bağlıdır.
OlaydaBulanık Asliye Ceza Mahkemesinin bakmakta olduğu bir dâva varsa da bu dâvada,Memurin Muhakematı hakkındaki Kanunu Muvakkatin uygulanması söz konusudeğildir.
Gerçekten,sanık hakkında iptidai tahkikat yapılmış; Bulanık İlce İdare Kuruluncamuhakemenin lüzumuna karar verilmiş ve dosyası, son tahkikatın yapılması içinmahkemeye gönderilmiştir. Şu halde mahkemenin Anayasa'ya aykırı gördüğü kanunhükümleri daha önce idari makamlar tarafından uygulanmış olup, mahkeme artık buhükümlere dayanarak bir karar verecek değildir. Bu durumda yukarıda belirtilenşartlardan ikincisi olayda mevcut bulunmamaktadır. Bulanık Asliye CezaMahkemesi, dâvada uygulayacağı kanun hükümleri hakkında değil, son tahkikatınaçılmasından Önce idari makamların uyguladığı kanun hükümleri hakkındaAnayasa'ya aykırılık itirazında bulunmamaktadır ki, buna yetkisi yoktur,itirazın yetki yönünden reddi gerekir.
Sonuç:
Yukarıdayazılı sebeplerden ötürü itirazın reddine 23/7/1963 gününde oybirliğiyle kararverildi.
44 sayılı kanunun 37 nci maddesi uyarınca seçilen
Başkan
Lütfi Akadlı
Üye
Osman Yeten
Üye
Rifat Göksu
Üye
İ. Hakkı Ülkmen
Üye
Şemsettin Akçoğlu
Üye
İbrahim Senil
Üye
İhsan Keçecioğlu
Üye
Salim Başol
Üye
Celâlettin Kuralmen
Üye
Hakkı Ketenoğlu
Üye
Fazıl Uluocak
Üye
Avni Givda
Üye
Muhittin Gürün
Üye
Lütfi Ömerbaş
Üye
Ekrem Tüzemen