Anasayasa Mahkemesi - Norm Denetimi - E.1963/28, K.1963/66 Sayılı Karar - 25/03/1963

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas No.:1963/28

Karar No.:1963/66

Karar tarihi:25/3/1963

Resmi Gazete tarih/sayı:20.5.1963/11407

İtirazdabulunan : Zonguldak Gezici Arazi Kadastrosu Mahkemesi.

İtirazınkonusu : 1326 gün ve 289 sayılı Sadaret Tezkeresinin Anayasa'ya aykırıbulunduğu ileri sürülmüştür.

Olay: Zonguldak Kadastro Müdürlüğünce, İbrahim Arı adına yapılan gayrimenkultesbitine, Maliye Hazinesi tarafından açılan itiraz dâvasının duruşmasısırasında mahkemece, 10/6/1953 gün ve esas 6 karar 5 sayılı İçtihadıBirleştirme Kararına göre yürürlükte olduğu anlaşılan ve Şûrayı Devlet kararınadayanan 1326 gün ve 289 sayılı sadaret teskeresinin (Başbakanlık yazısı)doğurduğu neticeler bakımından 334 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasa'sının 36,37, 39 uncu maddeleriyle genel prensiplerine aykırı bulunduğu kanısına varılmışolduğundan Anayasa'nın 151 inci maddesi uyarınca bu konuda mahkememiztarafından bir karar verilmesi istenmiş ve dâvanın görülmesi geri,bırakılmıştır.

İnceleme: Anayasa Mahkemesi İçtüzüğünün 15 inci maddesi uyarınca yapılan ilkincelemede, itiraz konusu sadaret tezkeresi ile eklerinin getirtilenasıllarının tetkikinden anlaşıldığına göre; orman ve maadin ve ziraatnezaretince (Bakanlık) Şûrayı Devlet'e havale edilen 17 Temmuz ve 9 Eylül 1326gün ve 151, 187 numaralı tezkereler üzerine Şûrayı Devlet Nafıa ve Maarif veMaliye Dairesinin 2090 sayılı ve 2 Kânunusani 1326 günlü kararında (Tetkikat vekeşfiyatı muktaziye icrasiyle eylem işlettirilen ocak ve mevcudiyeti fennensabit olan kömür damarlarını hava arazi için mıntıka tâyini ile haritasıahzettirilerek bir nüshasının defterihâkaniye, bir nüshasının da mahallidefterihâkani idaresine itası ile işbu harita dahilinde bulunan arazi içinbadeezin kimse namına imar suretiyle senet ita olunmamasının usul ittihazedilmesi ve şimdiye kadar imar ve bilâ senet tasarruf edilen yerler içindemaden damarı zuhuru suretinde maden idaresinin veyahut ruhsatname sahibinin oarazinin herhangi cihetinden olursa olsun ocak ve baca açarak işletmekselâhiyetini haiz olmak ve altındaki madene tasarruf iddiasında bulunmamakşeraitiyle ve bedelâtı misliyesinin ahzile eshabına senet itası, münasipolacağı ityan kılınmış ve Ereğli Madenleri Kömür Havzasının derecei vüs'atinive bunlardan tahtı tasarrufta, bulunan kısmının kimlere ait bulunduğunumubeyyin sureti katiyede ve vazıhada bir harita, tanzim ettirilmek vedefterihâkani nezareti tezkeresinde münderic şeraite tamamiyle riayet edilmeküzere işarı vakiin kabulü münasip görülmüş olduğunun orman ve maadin ve ziraatve defterihâkini nezaretlerine tebliği tezekkür kılındığı) belirtilmiştir.Meclisi vükelâca da (Bakanlar Kurulu) 11 Kânunusani 1326 gününde düşünceyeuygun olarak verilen karar, o tarihte yürürlükte bulunan Kanunu Esasinin(Heyeti Vükelâca ittihaz olunan karalar umum vükelânın imzalarını havi olacakve o imzaların balâsına muhtacı tasdik olduğu, takdirde kezalik tarafı hazretipadişahiden vaz'ı imza buyrulacaktır.) şeklindeki değişik 30 uncu maddesi,uyarınca padişahın iradesi alındıktan sonra uygulanmak üzere 17 Kânunusani 1326tarihli Sadaret Tezkeresiyle adı geçen nezaretlere tebliğ olunmuştur.

Gerekçe: İtiraz konusu 1326 gün ve 289 sayılı Tezkereyi Samiyenin (Sadaret Tezkeresi)dayandığı Meclisi Vükelâ kararı, kanun niteliğinde olmayıp Yargıtay Büyükİçtihadı Birleştirme, Kurulunun 10/6/1953 günlü kararında açıkladığı gibi idaribir karardan ibarettir. Anayasa Mahkemesinin kanunların denetimi ile ilgiligörev ve yetkileri, Anayasa'nın 147 nci ve Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu veYargılama Usulleri hakkındaki 22/4/1962 gün ve 44 sayılı kanunun 20 ncimaddelerinde açıkça gösterilmiştir. İtiraz konusu Sadaret Tezkeresi ise kanunniteliğinde bir metin almadığından işin incelenmesi mahkememizin görevidışındadır. Bu bakımdan itirazın anılan 44 sayılı kanunun 42 nci maddesiuyarınca görevi yönünden reddi gerekir.

Sonuç: Gösterilen sebepten ötürü itirazın reddine 25/3/1963 gününde oybirliği ilekarar verildi.