ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 1963/355
Karar Sayısı : 1963/297
Karar Günü : 20.12.1963
İPTAL DAVASINI AÇAN: Kozan Asliye CezaMahkemesi
İPTAL DAVASININ KONUSU: Ceza Muhakemeleri UsulüKanununun 126. maddesinin, Anayasanın 7., 8. ve 132. maddelerine aykırı olduğuileri sürülerek, iptali istenmiştir.
OLAY: 6136 sayılı kanuna aykırı hareketten ve bıçakla yaralama suçundanKozan Sulh Ceza Mahkemesince 2.11.1963 gününde tutuklanan sanıkların, tutuklukalmaları halinde mağdur olacakları gerekçesiyle haklarında kamu davasınınaçıldığı 5.11.1963 gününde Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun 126. maddesihükmüne dayanılarak Kozan Cumhuriyet Savcılığınca salıverilmeleri üzerine,Kozan Asliye Ceza Mahkemesince, Anayasanın 7. maddesinde, yargı yetkisinin TürkMilleti adına bağımsız Mahkemelerce kullanılacağı ve 132. maddesinin üçüncüfıkrasında yasama, yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uyacağıve özellikle bu kararları hiçbir suretle değiştiremiyeceği kesinlikleaçıklandığı haldehâkim tarafından verilmiş bir kararın yürütme organının birkolu olan Cumhuriyet Savcısı tarafından başkalaştırılmasına cevaz veren ve davamünasebetiyle uygulanan Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun 126. maddesininAnayasaya aykırı düştüğü kanısına varılarak Mahkememize başvurulmuştur.
İNCELEME: Anayasa Mahkemesi İçtüzüğünün 15. maddesigereğince 20.12.1963 gününde yapılan ilk incelemede dosyada bir eksiklikbulunmadığı anlaşıldığından ve işin niteliği bakımından esasın incelenmesininbaşka güne bırakılmasına lüzum görülmeyerek incelemeye devam olunmasınaoybirliği ile karar verildikten sonra dosyadaki belgeler okunarak gereğigörüşülüp düşünüldü:
Gerekçe: Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usullerihakkındaki 22.4.1962 günlü ve 44 sayılı kanunun 27. maddesi uyarıncamahkemelerin bir kanun hükmünün Anayasaya aykırılığını ileri sürerekMahkememize baş vurabilmeleri için bakmakta oldukları bir davanın bulunması veiptali istenen kanun hükmünün de o davada mahkemece uygulanacak bir hükümolması gerekir.
Olayda Kozan Asliye Ceza Mahkemesinin bakmakta olduğu bir davavarsa da bu davada söz konusu Ceza Muhakemeleri Usulü Kanununun 126. maddesihükmü, Mahkemece uygulanacak bir hüküm değildir. Gerçekten sözü geçen maddede(Cumhuriyet Müddeiumumisi hukuku âmme davasının açmadığı veya maznununmevkufiyetinin devamına lüzum görmediği takdirde tevkif müzekkeresi hükümsüzkalır. Bu hallerde Cumhuriyet Müddeiumumisi meznunu hemen salıverir.) denilmişolup bu hüküm ancak davadan önce Cumhuriyet Savcısı tarafından yapılan hazırlıktahkikatı sırasında uygulanabilir.
Bu bakımdan davada uygulamayacağı bir hükmün iptalini istemiş olanmahkemenin 22.4.1962 günlü ve 44 sayılı kanunun 27. maddesi hükmü karşısındaAnayasa Mahkemesine baş vurmağa yetkisi bulunmamaktadır.
SONUÇ: Yukarıda yazılı sebepten ötürü itirazının reddine 20.12.1963gününde oybirliği ile karar verildi.
Başkan
Sünuhi ARSAN
Başkan Vekili
Lûtfi AKADLI
Üye
İ. Hakkı ÜLKMEN
Üye
İbrahim SENİL
Üye
İhsan KEÇECİOĞLU
Üye
A. Şeref HOCAOĞLU
Üye
Salim BAŞOL
Üye
Celâlettin KURALMEN
Üye
Hakkı KETENOĞLU
Üye
Fazıl ULUOCAK
Üye
Avni GİVDA
Üye
Ahmet AKAR
Üye
Muhittin GÜRÜN
Üye
Lûtfî ÖMERBAŞ
Üye
Ekrem TÜZEMEN