Anasayasa Mahkemesi - Norm Denetimi - E.1963/46, K.1963/43 Sayılı Karar - 28/02/1963

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas No.:1963/46

Karar No.:1963/43

Karar tarihi:28/2/1963

Resmi Gazete tarih/sayı:6.4.1963/11375

İtirazdabulunan : 3533 sayılı kanun hükümlerine göre hakem sıfat ve yetkisini haizİstanbul Yüksek Dereceli Hukuk Hâkimi.

İtirazınkonusu : 1963/38 sayılı ve 14/2/1963 günlü hakem kararında İstanbul BelediyeBaşkanlığı adına vekili tarafından İstanbul Vakıflar Başmüdürlüğü aleyhine 3533sayılı kanun hükümleri dairesinde açılmış olan Eminönü'nde Mısır Çarşısı diyeadlandırılan özel kişiler adına kayıtlı ve mülk vasfında iken. Belediyeceistimlâk edilip restore edildikten sonra 7044 sayılı kanunla, tek taraflıolarak Vakıflar Genel Müdürlüğü adına tescil edilmiş bulunan gayrimenkullereait tapu kayıtlarının düzeltilmesi ve bu gayrimenkullerin Belediye adınatescili dâvasının görülmesi sırasında, davacı vekilinin; hiç bir bedelödenmeden bir gayrimenkulun tüzel kişi de olsa başkası adına tescilininAnayasa'nın mülkiyet hakkı için tanıdığı teminata aykırı bulunduğuna ilişkinolarak ileri sürdüğü itirazın hakemlikçe ciddî ve kabule değer olduğu kanısınavarıldığı belirtilerek, Anayasa'nın 151 inci ve geçici 9 uncu maddelerigereğince bu iddia hakkında karar verilmesi istenmiştir.

AnayasaMahkemesinin, içtüzüğün 15 inci maddesi uyarınca 28/2/ 1963 gününde ilkinceleme için yaptığı toplantısında; işin, niteliği bakımından başka günebırakılmasına lüzum görülmeyerek incelemeye devam edilmesine oybirliği ilekarar verildikten sonra hakem kararı ile ekleri ve rapor okundu :

Gereğigörüşülüp düşünüldü :

Anayasa'nın151 inci maddesi ve Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usullerihakkındaki 22/4/1962 günlü ve 44 sayılı kanunun 20 nci maddesinin 2 numaralıbendi ile 27 nci maddesine göre mahkemeler uygulayacakları kanun hükümlerininAnayasa'ya aykırı olduğunu, doğrudan doğruya veya taraflardan birinin ciddigördüğü iddiası üzerine, ileri sürerek mahkememizden bir karar verilmesiniistemeğe ve yargılamayı durdurmağa yetkilidirler.

Olaydaİstanbul Yüksek Dereceli Hukuk Hâkimi 3533 sayılı kanun uyarınca işe hakemsıfatiyle baktığından hakemin Anayasa Mahkemesine başvurmaya yetkisi olupolmadığının incelenmesi gerekir.

Bukanun, genel, katma ve özel bütçelerle idare edilen daire ve belediyelerlesermayesinin tamamı Devlete, belediyeye veya Özel idarelere ait olan daire vemüesseseler arasında çıkan ve Adalet Mahkemelerinin görevine girenuyuşmazlıkların cebri tahkim yolu ile halledileceğini göstermektedir.

3533sayılı kanunun belirttiği hakemlerin yetki sınırlarını tâyin eden veverecekleri kararların kesin olacağını gösteren özel hükümler bir yanabırakılırsa bu hakemlerin de kişiler arasındaki uyuşmazlıkları halleden hakemlerdenfarklı olmadıkları anlaşılır.

Sözügeçen kanun bir kısım hakemlerin Yargıtay Başkanı veya mahallin yüksek derecelihukuk hâkimi olacağını göstermiştir. Ancak bu hakemlerin aynı zamandahâkim oluşları bu dâvaların bir mahkemede görüldüğünü kabule elverişlideğildir. Nitekim, genel bütçe ile idare edilen daireler arasındakiuyuşmazlıklarda hakem, bir hâkim değil bir Bakan olacaktır.

Buduruma göre mahkemelerce halli lâzım gelecek bir uyuşmazlığı 3533 sayılı kanunhükümleri uyarınca halledecek hakemlere ne Anayasa'da ve nede 22/4/1962 gün ve44 sayılı kanunda uygulanacak kanun hükümlerinden ötürü Anayasa Mahkemesinebaşvurma hakkı tanınmadığından ve olayda, İstanbul Yüksek Dereceli Hukuk Hakimide genel hükümler uyarınca mahkemeye ait bir vazife görmekte olmayıp elindekidâvayı hakem sıfatiyle halletmek mevkiinde bulunduğundan itirazın yetkiyönünden reddi gereklidir.

Sonuç: Gösterilen sebeplerden ötürü itirazın, yetkisizlik bakımından reddine, işbukararın İtirazda bulunan hakeme tebliğine 28/2/1963 gününde oybirliği ile kararverildi.