ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 1964/28
Karar Sayısı : 1964/46
Karar Günü : 9.6.1964
İSTEMDE BULUNAN: İstanbul Asliye DördüncüTicaret Mahkemesi.
İSTEMİN KONUSU: İstanbul Asliye 4.Ticaret Mahkemesine ait 6.5.1964 günlü kararda: 2308 sayılı kanunun, Anayasanın3 ve 4. bölümlerinde yer alan hak ve ödevlere ilişkin hükümlere aykırı olduğuileri sürülerek iptaline karar verilmesi istenmiştir.
Anayasa Mahkemesinin, içtüzüğün 15. maddesi uyarınca 9.6.1964gününde ilk inceleme için yapılan toplantısında; Mahkeme kararı ile ekleri verapor okundu. Gereği görüşülüp düşünüldü:
İstanbul Asliye Dördüncü Ticaret Mahkemesi kararında, AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkındaki 44 sayılı Kanunun 27.maddesinin 2 numaralı bendi uyarınca, kendisini, Anayasaya aykırılık iddiasınınciddî olduğu kanısına götüren görüş gereği gibi açıklanmamış ve dâvalı tarafçaverilen ve mahkemece benimsendiği anlaşılan lâyihalarda da Anayasaya aykırılıkiddiasının dayanakları ve özellikle iptali istenilen kanunun, Anayasanın hangihükümlerine, hangi yönlerden aykırı bulunduğu gösterilmemiş olduğundan bueksiklerin tamamlanması için dosyanın geri çevrilmesi içtüzüğün 15. maddesihükmü gereğidir.
SONUÇ: Gösterilen sebepten ötürü dosyanın mahkemesine geri çevrilmesineüyelerden Hakkı Ketenoğlu’nun muhalefeti ile ve oyçokluğu ile 9.6.1964 gününde karar verildi.
Başkan Vekili
Lûtfi AKADLI
Üye
İ. Hakkı ÜLKMEN
Üye
Şemsettin AKÇOĞLU
Üye
İbrahim SENİL
Üye
İhsan KEÇECİOĞLU
Üye
A. Şeref HOCAOĞLU
Üye
Salim BAŞOL
Üye
Celâlettin KURALMEN
Üye
Hakkı KETENOĞLU
Üye
Fazıl ULUOCAK
Üye
Avni GİVDA
Üye
Ahmet AKAR
Üye
Muhittin GÜRÜN
Üye
Lûtfî ÖMERBAŞ
Üye
Ekrem TÜZEMEN
MUHALEFET ŞERHİ
İstanbul Dördüncü Ticaret Mahkemesinin iptalini istediği 2308Sayılı Kanuna ait iptal gerekçesi mahkeme kararında tebarüz ettirilmiştir.
Şöyleki: Mahkemenin kararı dâvalı vekilinin iptal istemine aitdilekçesine iştiraki ve Anayasa’nın 3. ve 4. bölümlerinde yazılı hak veödevlere ilişkin hükümlere aykırılığı tazammın etmektedir.
Dâvalı vekili ise hususi şahıslar arasında ve hususi hukukhükümlerine uygun muamelelerden doğmuş hakların zamanında istifa edilmemişbulunmasının işbu hakların Devlete intikalini gerektirmiyeceği ve bu sebeple2308 Sayılı Kanunun Anayasa’ya aykırı bulunduğu esasını savunmaktadır. Mahkemede bu iddia karşısında 2308 Sayılı Kanunun Anayasa’nın ikinci kısmının 3.bölümündeki hak ve 4. bölümündeki ödevlere aykırı olduğunu açıklıyarak 6.5.1964günlü kararını vermiştir.
Üçüncü bölümün 36. maddesi ferdin mülkiyet hakkını, dördüncübölümün 61. maddesi de ferdin vergi ödevini tesbit ediyor.
Ferdin mamelâkine giren haklardan bir kısmı ancak vergi suretiyleDevlete intikal edeceğine göre vergi özelliğinden mahrum olan 2308 Sayılı Kanununmüsaade ettiği mülkiyetin Devlete intikali hususu Anayasa’nın 36. maddesiylemüemmen ferdî mülkiyet hakkına aykırı olduğunun öne sürüldüğü anlaşılmaktaolduğundan bu sebeple kararda eksik bulunmadığı, iadeye mahal olmadığıkanısındayım.
Üye
Hakkı KETENOĞLU