Anasayasa Mahkemesi - Norm Denetimi - E.1964/39, K.1964/72 Sayılı Karar - 14/12/1964

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

 

Esas No.:1964/39

Karar No.:1964/72

Karar tarihi:14/12/1964

Resmi Gazete tarih/sayı:6.3.1965/11946

 

İtirazdabulunan : Kızıltepe Sulh Ceza Mahkemesi

İtirazınkonusu : Kaçakçılığın Men ve Takibi hakkındaki 1918 sayılı Kanunun 6829 sayılıKanunla değişik 55 inci maddesinin "Sulh ceza mahkemelerinden verilenhüküm veya kararlar katidir." hükmünü kapsayan 3 üncü fıkrasının 334sayılı Anayasa'nın 139 urıcu maddesine aykırı olduğu ileri sürülerek iptaliistenmiştir.

Olay:

Kaçakeşyayı evinde bulundurmaktan sanık A. I. hakkındaki 1918 sayılı Kanunun değişik25 inci maddesinin birinci ve ikinci fıkralarına göre açılan kamu dâvasıüzerine Kızıltepe Sulh Ceza Mahkemesinde yapılan duruşmada "Anayasa'nın139 uncu maddesi Yargıtay'ın Adliye mahkemelerinden verilen karar ve hükümlerinson mercii olduğunu belirtmektedir. Ceza hukukunda esas olan, her hükmün, temyizmurakebesinden geçmesidir. Bazı hafif para cezalarını müştekim ilâmların vekanunda kesin olduğu yazılı bulunan suçlara ait hükümlerin kesin olması vetemyiz edilmemesi bu kaidenin istisnasını teşkil etmektedir. Ancak hürriyetibağlayıcı cezaya mahkûmiyet halinde dahi hükmün kesin olması ceza hukukuprensiplerine aykırıdır ve hapis cezasını müştekim bir fiilden dolayı verilenmahkûmiyeti müstelzim cezanın bu kaidenin istisnası olarak kabulüne ceza hukukuprensipleri manidir. Hapsi müstelzim fiiller hakında verilen kararların temyizmurakebesine tabi olması zorunludur ve bu sebeple kaçakçılık yasasının sulhmahkemelerinden verilen kararların kesin olduğunu belirten 58/2 nci maddesi 334sayılı Anayasa'nın 139 uncu maddesine aykırı bulunduğu" kanısı ile AnayasaMahkemesine başvurulmasına, dâvanın görülmesinin geri bırakılmasına ve bukararla ilgili kâğıtların Mahkememize gönderilmesine 14/9/1964 gününde kararverilmiştir.

İnceleme:

AnayasaMahkemesi içtüzüğünün 15 inci maddesi gereğince 13/10/1964 gününde yapılan ilkincelemede dosyada eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından işin esasınınincelenmesine oybirliğiyle karar verilmiş ve mahkeme kararında her ne kadaritiraz konusu olarak 1918 sayılı Kanunun değişik 58/2 nci maddesi gösterilmişbulunmakta ise de bu madde mahkemelerden bu kanun hükmüne göre verilecekcezaların tecil edilemiyeceğine ilişkin olup gerekçede 1918 sayılı yasanın sulhmahkemelerinden verilen kararların kesin olduğunu belirten hükmüne itirazedilmekte olduğu açıkça gösterilmiş ve bu hüküm kanunun 55 inci maddesinin 3üncü fıkrasında yer almış olması sebebiyle incelemenin bu maddenin sözü edilenfıkrası üzerinde yapılması kararlaştırılmış ve esasın incelenmesi için14/12/1964 gününde yapılan toplantıda dosyadaki belgeler, mahkemenin gerekçelikararı, Anayasa'nın ve 1918 sayılı Kanunun itiraz konusu ile ilgili maddeleri,bu maddelerin gerekçeleri ve hazırlanan raporu okunduktan sonra gereğigörüşülüp düşünüldü :

Gerekçe:

İtirazkonusu 1918 sayılı Kanunun 55 inci maddesinde şöyle denilmektedir :

"Madde55- Bu kanunu 12 nci ve 13 üncü maddeleriyle 14 üncü maddenin birinci ve 16 ncimaddenin sonuncu fıkralarında yazılı fiillere gümrük memurlarından teşekküleden komisyonlarca ve 25 inci maddenin l ve 2 fıkralariyle 44 üncü maddedeyazılı fiillere -mahallî sulh ceza mahkemesince, on sene ve daha yukarı hapisveya ağır hapis veya idam cezalarını müstelzim suçlara ağır ceza mahkemesinceve bunlar dışında kalan suçlara da asliye ceza mahkemesince bakılır.

Gümrükkomisyonlarınca verilen kararlara karşı suçlu veya gümrük idaresinin komisyonadâhil bulunmayan âmiri tarafından tebliğ tarihinden itibaren bir hafta içindesulh ceza mahkemelerine itiraz olunabilir.

Sulhmahkemelerinden verilen hüküm veya kararlar katidir." İtiraza dayanakgösterilen Anayasa'nın 139 uncu maddesinde de şöyle denilmektedir :

"Madde139- Yargıtay, Adliye mahkemelerince verilen karar ve hükümlerin son incelememerciidir. Kanunla gösterilen belli dâvalara da ilk ve son derece mahkemesiolarak bakar.

Yargıtayüyeleri Yüksek Hâkimler Kurulunca; Yargıtay Birinci Başkanı ile ikincibaşkanları ve Cumhuriyet Başsavcısı Yargıtay Büyük Genel Kurulunca, üye tamsayılarının salt çoğunluğu ile ve gizli oyla seçilir.

Yargıtay'ınkuruluşu, işleyişi, başkan ve üyelerin ve diğer mensuplarının nitelikleri kanunladüzenlenir."

Anayasa'nın151 inci ve Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri hakkındaki22/4/1962 günlü ve 44 sayılı Kanunun 27 nci maddeleri uyarınca mahkemelerin birkanun hükmünün Anayasa'ya aykırılığını ileri sürerek Mahkememize başvurabilmeleriiçin bakmakta oldukları bir dâvanın bulunması ve iptali istenen kanun hükmününde o dâvada uygulanması şarttır. Olayda Kızıltepe Sulh Ceza Mahkemesininbakmakta olduğu bir dâva varsa da bu dâvada söz konusu 1918 sayılı Kanunun 6829sayılı Kanunla değişik 55 inci maddesinin üçüncü fıkrası mahkemece uygulanacakdeğildir, İptali istenen üçüncü fıkrada öngörülen kesinlik, mahkeme kararındabelirtilmesi gereken bir husus olmayıp, kanunun kabul ettiği hukuki birdurumdur ve sanığa isnat olunan suça uygun madde uyarıca verilecek cezayıkapsayan hükmün niteliğini gösterir. Mahkeme bu maddeye dayanarak bir hükümtesis etme mevkiinde değildir.

Birhükmün temyiz kabiliyeti bulunup bulunmadığının incelenmesi yetkisi, hükmüveren mahkemeye ait olmayıp Ceza Yargılamaları U. K. nun 315 inci maddesigereğince Yargıtay'a ait bulunmaktadır Mahkeme ancak temyizin süresinde yapılıpyapılmasını ve temyiz şartının yerine getirilip getirilmediğini incelemeğeyetkilidir. Usul Kanununun, hükmün gerekçesinin ve hüküm fıkrasının kapsayacağıhususları belli eden 268 inci maddesinde, kanun yollarına başvurulabileceğininde hüküm fıkrasında belirtileceğini gösteren bir hükme yer verilmemiştir.

Böylece1918 sayılı Kanunun değişik 55 inci maddesinin üçüncü fıkrasını uygulayacak durumdaolmayan mahkemenin bu fıkranın iptal edilmesi için Anayasa Mahkemesinebaşvurmaya yetkisi yoktur ve itirazın yetkisizlik yönünden reddi gerekir.

Sonuç:

İtirazın,itirazda bulunan mahkemenin yetkisizliği yönünden reddine 14/12/1964 günündeoybirliği ile karar verildi.

 

 

 

 

Başkan

Lütfi Akadlı

Üye

Cemalettin Köseoğlu

Üye

Asım Erkan

 

 

 

Üye

Rifat Göksu

Üye

İ. Hakkı Ülkmen

Üye

Şemssettin Akçoğlu

 

 

 

Üye

İbrahim Senil

Üye

A. Şeref Hocaoğlu

Üye

Salim Başol

 

 

 

Üye

Celâlettin Kuralmen

Üye

Hakkı Ketenoğlu

Üye

Ahmet Akar

 

 

 

Üye

Muhittin Gürün

Üye

Lûtfi Ömerbaş

Üye

Ekrem Tüzemen

 

Full & Egal Universal Law Academy