Anasayasa Mahkemesi - Norm Denetimi - E.1965/16, K.1965/41 Sayılı Karar - 06/07/1965

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas No.:1965/16

Karar No.:1965/41

Karar tarihi:6/7/1965

Resmi Gazete tarih/sayı:4.11.1965/12142

İtirazeden : Mucur Asliye Ceza Mahkemesi

İtirazınkonusu : 10/4/1322 günlü Âsarı Atîka Nizamnamesinin 11 inci maddesininAnayasa'nın 33 üncü, 107 inci maddeleri hükümlerine aykırı olduğundan iptalinekarar verilmesi istenmektedir.

Olay:

AsarıAtîka Nizamnamesine aykırı hareketten ötürü haklarında dâva açılan sanıkların,Mucur Asliye Ceza Mahkemesinde yapılan yargılamaları sırasında, CumhuriyetSavcısı tarafından kanun olmayan ve bir kanuna da dayanmayan nizamnamehükümlerine göre ceza tâyininin Anayasa'nın 33 üncü ve 107 nci maddelerineaykırı olduğu ileri sürülmüş ve mahkemece de Asarı Atîka Nizamnamesinin 11 incimaddesinin iptali istenmiştir.

İnceleme:Anayasa Mahkemesi İçtüzüğünün 15 inci maddesi gereğince 13/5/1965 günündeyapılan ilk incelemede dosyada bir eksiklik bulunmadığından esasın incelenmesinekarar verildikten ve düzenlenen rapor, dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonragereği görüşülüp düşünüldü :

10Nisan 1322 günlü Asarı Atîka Nizamnamesinin 11 inci maddesi, bu Nizamnamenin 10uncu maddesine aykırı hareket edenler hakkında ceza tâyin etmektedir.Anayasa'nın 149 uncu ve 151 inci maddeleriyle, kanunların Anayasa'yaaykırılığını denetlemek görevi, Anayasa Mahkemesine verilmiştir. Önce AsarıAtîka Nizamnamesinin kanun niteliğinde olup olmadığının çözümlenmesi gerekir.Nizamname yurt içinde bulunmuş ve bulunacak eski eserler hakkında ne işlemyapılacağını ve bunların mülkiyetinin kime ait olacağını göstermektedir. AsarıAtîka Nizamnamesi bir kanunu uygulama maksadıyla düzenlenmiş olmayıp konuyudoğrudan doğruya düzenler nitelikte kurallar koymakta ve bu niteliği"bakımından Anayasa'nın 107 nci maddesinde sözü edilen ve kanunun uygulamaşeklini belirten veya kanunun emrettiği işleri açıklayan tüzüklerden ayrı birdurum göstermekte ve yürürlüğünden önceki mevzuatı ortadan kaldırmaktadır.

GerçektenNizamnamenin yürürlüğe girdiği günde Mebusan Meclisi süresiz kapatılmış,böylece yasama ve yürütme erki Devleti temsil eden padişahın elinde toplanmışve onun iradesi kanun kudretinde bulunmuştur. Yüksek iradenin onayı ileyürürlüğe konulan ve o gündenberi uygulanagelen bu Nizamnamenin kanunniteliğinde olduğunun kabulü ve bu sebeple de Anayasa'ya aykırılık itirazınınincelenmesi gerekir. Nitekim Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve YargılamaUsulleri hakkındaki 44 sayılı Kanunun geçici 5 inci maddesinin üçüncüfıkrasında yer alan "Yukardaki fıkralar kanun adını taşımamakla beraberkanun mahiyetindeki sair metinler için de uygulanır." hükmü de budüşünceyi doğrulamaktadır. Böylece kanun niteliğini taşıyan Asarı AtîkaNizamnamesinin ceza hükmü koymasında Anayasa'nın 33 üncü maddesine aykırı biryön yoktur.

Sonuç:

Yukarıdaaçıklanan sebeplerden ötürü 10 Nisan 1322 tarihli Asarı Atîka Nizamnamesinin 11inci maddesinin Anayasa'ya aykırı olmadığına ve itirazın reddine 6/7/1965gününde oybirliği ile karar verildi.