ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas No.:1966/9
Karar No.:1966/20
Karar tarihi:19/4/1966
Resmi Gazete tarih/sayı:18.7.1966/12351
İtirazdabulunan: İstanbul Asliye 17. Hukuk Mahkemesi
İtirazınkonusu: Denizcilik Bankası Türk Anonim Ortaklığı Personel Talimatnamesinin 110uncu hükmünün, Anayasanın 118 inci maddesine aykırı olduğundan, iptaliisteminden ibarettir.
Olay:
DenizcilikBankası T. A. O. Yükleme, Boşaltma Servisinde çalışan puvantör, kusurluhareketi ile Bankayı zarara uğrattığından kendisine Denizcilik Bankası PersonelTalimatnamesinin 99 uncu maddesinin (a) fıkrası gereğince bir derece aşağı"ücret tenzili" cezası verilmiş ve bu cezanın kaldırılması isteğiyleaçılan dâvada, dâvâlı vekilinin Denizcilik Bankası Personel Talimatnamesinin"Disiplin Kurulu kararlarına ve genel müdür, genel müdür muavinleri,işletme şube ve bankacılık müdürleri tarafından verilecek disliplin cezalarınakarşı itiraz olunamaz" şeklindeki 110 uncu maddesi hükmüne göre Dâvacınındâva hakkı bulunmadığını iddia etmesine karşı Dâvacı vekili, Talimatnamenin buhükmünün Anayasa'nın 118 inci maddesine aykırı olduğunu ileri sürmüş ve dâvayabakan mahkeme de bu kanıya varıldığından dosyayı mahkememize göndermiştir.
İnceleme:
AnayasaMahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri hakkındaki 22/4/1962 gün ve 44sayılı Kanunun 27 nci ve Anayasa'nın 151 inci maddesi hükümlerine göre birdâvaya bakmakta olan mahkeme, o dâva sebebiyle uygulanacak kanun hükümleriniAnayasa'ya aykırı görürse bu konuda bir karar verilmesi için AnayasaMahkemesine başvurulabilir. Anayasa Mahkemesinin görev ve yetkilerini bellieden Anayasa'nın 147 nci maddesi hükmüne göre de Anayasa Mahkemesi, kanunlarıve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüklerinin Anayasa'ya uygunluğunu denetler.Anayasa'nın 149 uncu maddesi hükmüne göre ise, ancak kanun ve içtüzükhükümlerinin Anayasa'ya aykırılığı iddiasiyle iptali dâva olunabilir. Olaykısmında belirtildiği üzere mahkemenin Anayasa'nın 118 inci maddesine aykırıgördüğü hüküm, Denizcilik Bankası Türk Anonim Ortaklığı PersonelTalimatnamesinin bir maddesidir. Dâvaya bakmakta olan mahkeme, ancak dâvadauygulayacağı bir kanun hükmünü Anayasa'ya aykırı görürse itiraz yolu ileAnayasa Mahkemesine başvurabilir. Bu sebeple istanbul Asliye 17 nci HukukMahkemesinin Anayasa'ya aykırı olduğundan bahisle bir talimatname hükmününiptalini istemeye yetkisi yoktur.
Bununlabirlikte talimatnameleri incelemek ve bunların Anayasa'ya uygunluğunudenetlemek Anayasa Mahkemesinin görevine giren konulardan değildir. Bu durumdaitirazın yetki yönünden mi yoksa görev yönünden mi reddi gerektiği tartışılmışve Üyelerden Rifat Göksu, Şemsettin Akçoğlu, Salim Başol ve Avni Givda itirazınsadece yetki yönünden ve Celâlettin Kuralmen, Recai Seçkin ve Lûtfi Ömerbaş'ında sadece görev yönünden reddi gerektiği yolundaki muhalif oylarına karşı,itirazın hem yetki ve hem de görev yönünden reddi gerektiği oyçukluğu ilekararlaştırılmıştır.
Sonuç:
Yukarıdabelirtilen nedenlerden ötürü itirazın, itiraz eden Mahkemenin yetkisizliği veAnayasa Mahkemesinin görevsizliği yönünden reddine 19/4/1966 gününde esastaoybirliği, gerekçede ise oyçokluğu ile karar verildi.
Başkan
Lütfi Akadlı
Başkanvekili
Rifat Göksu
Üye
Asım Erkan
Üye
Şemsettin Akçoğlu
Üye
İbrahim Senil
Üye
İhsan Keçecioğlu
Üye
Salim Başol
Üye
Celalettin Kuralmen
Üye
Fazıl Uluocak
Üye
Sait Koçak
Üye
Avni Givda
Üye
Recai Seçkin
Üye
Ahmet Akar
Üye
Muhittin Gürün
Üye
Lütfi Ömerbaş
-KARŞIDÜŞÜNCE AÇIKLAMASI-
Yetkigörevden Öncedir. Yetki olmayınca iş mahkemeye gelemeyeceğinden itirazın içinegirip mahkemenin görevi içinde olup olmadığını incelemeğe imkân olmamakgerekir.
Yetkiyönünden reddedildiğine göre ayrıca görev yönünden de red kararı vermeğe kanunibir lüzum yoktur.
Bunedenler kararın görev yönünden de reddi kısmına katılmıyorum.
Üye
Salim Başol
MUHALEFETŞERHİ
Olaydaİstanbul Asliye 17 nci Hukuk Mahkemesinin itiraz yoluna başvurma yetkisiolmadığı kabul edildiğine göre incelemeye devam olunarak konunun AnayasaMahkemesinin görevine girip girmediğinin araştırılması ve başvurmanın ayrıca bubakımdan da reddine karar verilmesi yersizdir.
Üye
Avni Givda