ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas No:1969/53
Karar No:1969/46
Karar tarihi:30/9/1969
Resmi Gazete tarih/sayı:29.1.1970/13412
İtirazdabulunan : Maraş Sulh Hukuk Mahkemesi.
İtirazınkonusu : Tasarruf Bonoları İhracı Hakkındaki 930 sayılı Kanunun 2. ve 4.maddelerinin Anayasa'nın 40 inci maddesi hükmüne aykırı bulunduğu ilerisürülerek iptallerine karar verilmesi istenilmiştir.
Olay:Tasarruf bonosu karşılığı olarak aylıktan kesilmiş otuz liranın geri verilmesiistemiyle Hazine aleyhine açılan ve Maraş Sulh Hukuk Mahkemesinin 1969/257 esassayısını alan dâvada davacı, Tasarruf Bonoları ihracı Hakkındaki 930 sayılıKanunun Anayasa'nın 40. ve 61. maddelerine aykırı olduğunu ileri sürmüş;mahkeme sözü geçen Kanunun 2. ve 4. maddeleri yönünden bu iddianın ciddî olduğukanısına vardığı için Anayasa'nın 151. maddesine dayanarak Anayasa Mahkemesinebaşvurmuştur.
İnceleme:
AnayasaMahkemesi İçtüzüğünün 35 inci maddesi gereğince yapılan ilk incelemededüzenlenen rapor, mahkemenin gerekçeli kararı ve ekleri ve konu ile ilgilimetinleri okunduktan sonra gereği görüşülüp düşünüldü:
Anayasa'nın151. ve Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkındaki22/4/1962 günlü ve 44 sayılı Kanunun 27. maddelerinde açıklandığı üzere birmahkemenin bir kanım hükmünün Anayasa'ya aykırılığı konusunda AnayasaMahkemesine başvurabilmesi; o mahkemenin bir dâvaya bakmakta olması veAnayasa'ya aykırılığı ileri sürülen kanun hükmünün o dâvada uygulama yeribulunması koşuluna bağlıdır.
930sayılı Kanuna göre davacının maaşından kesilen tasarruf bonosu tutarınınHazineden geri alınması davası, adlî yargı alanına girmeyen bir konuyukapsamaktadır ve onun için de mahkemenin görevi dışındadır. Şu duruma göremahkemece bakılmakta olan bir dâvadan söz edilmiyeceğinden Anayasa'nın 151. ve44 sayılı Kanunun 27. maddelerine uymayan itirazın yetki yönünden reddigerekir. Üyelerden Fazıl Uluocak ve İhsan Ecemiş bu görüşe katılmamışlardır.
Sonuç: Anayasa'nın 151. ve 44 sayılı Kanunun 27. maddelerine uymayan itirazın yetkiyönünden reddine üyelerden Fazıl Uluocak ve İhsan Ecemiş'in karsı oylarıyle veoyçokluğu ile 30/9/1969 gününde karar verildi.
Başkanvekili
Lütfi Ömerbaş
Üye
Feyzullah Uslu
Üye
A. Şeref Hocaoğlu
Üye
Fazlı Öztan
Üye
Celâlettin Kuralmen
Üye
Fazıl Uluocak
Üye
Sait Koçak
Üye
Avni Givda
Üye
Muhittin Taylan
Üye
Şahap Arıç
Üye
İhsan Ecemiş
Üye
Recai Seçkin
Üye
Ahmet Akar
Üye
Mustafa Karaoğlu
Üye
Muhittin Gürün
KARŞIOY YAZISI
MahallîMahkeme, kendisine usulü dairesinde açılan bir dâvayı görmeye başlamış veolayda uygulayacağı Kanun hükmünün Anayasa'ya aykırı olduğu kanısına vararakMahkememize başvurmuştur. Dâvanın mahkemenin görevi içinde olup olmadığınıntâyin ve takdiri tamamiyle mahkemenin görüşüne bağlı hususlardan olup bu yoldaverilen herhangi yanlış ve isabetsiz bir kararın düzeltilmesi yolu ve merciiayrıdır. Anayasa Mahkemesinin bir mahkemenin vazifeli olup olmadığı hususundavereceği karar; yargı organını bağlayıcı nitelikte değildir. Aksi görüşedayanan çoğunluğun, itirazın reddi kararma katılmıyorum.
Üye
Fazıl Uluocak
KARŞIOY YAZISI
MaraşSulh Hukuk Mahkemesinde açılmış bulunan dâvanın, konusu bakımındım, adlî yargıalanına girip, girmediği tartışmalı bir yön teşkil ettiği ve böyle bir durumdamahallî mahkemenin kendisini görevli sayması halinde Mahkememizin, dâvayabakmak mahkemenin görevi dışında olduğu gerekçesiyle, itirazı reddetmesi, görevyönüne ilişkin bu görüş mahkemeyi bağlanılacağına göre, isabetli olmadığıdüşüncesindeyim ve bu sebeple de çoğunluk kararına katılmıyorum.
Üye
İhsan Ecemiş