ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 1972/34
Karar Sayısı : 1972/39
Karar Günü : 3.7.1972
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN MAHKEME: AdanaAsliye İkinci Hukuk Mahkemesi.
İTİRAZIN KONUSU: Davacı vekilinin28.6.1966 günlü, 766 sayılı Tapulama Kanununun 31. maddesinin Anayasaya aykırıbulunduğu yolundaki iddiası üzerine, mahkemece de hüküm Anayasanın 11., 12. ve36. maddelerine aykırı görülerek ve Anayasanın 1488 sayılı Kanunla değişik 151.maddesine dayanılarak Anayasa Mahkemesine başvurulmuştur.
I- OLAY:
Adana Asliye İkinci Hukuk Mahkemesindeki 1965/333 esas sayılı davasonunda verilen 17.11.1969 günlü, 918 sayılı karar Yargıtay Birinci HukukDairesinin 20.3.1970 günlü, 1970/1746-1509 sayılı ilâmı ile ve (347 parsele aittesbitin hangi tarihte tapuya tescil edildiğinin sorulması, tescil tarihindendava tarihine kadar 10 yıldan çok zaman geçtiği takdirde 766 sayılı TapulamaKanununun 31. maddesi uyarınca davanın reddedilmesi zorunlu olduğunundüşünülmesi) doğru görülmeyerek ve ayrıca bir ikinci neden daha ileri sürülerekbozulmuş; bozmadan sonra davacı vekili 766 sayılı Kanunun Anayasaya aykırılığıiddiasında bulunmuş; mahkeme de aynı görüşe vararak 30.12.1971 günlü duruşmada“… önce dosyanın Anayasa Mahkemesine sunulmasına ve dosya geldikten sonra bozmakararının uyulup uyulmamasının düşünülmesine” karar vermiştir.
Anayasa Mahkemesi, 17.2.1972 günlü, 1972/3-6 sayılı karariyle“Yargıtay’ın bozma ilâmı üzerinde henüz bir karar vermemiş bulunan mahkemeninyetkisizliği yönünden” başvurmayı reddetmiştir.
Bundan sonra Adana Asliye İkinci Hukuk Mahkemesi 8.6.1972 günündeaynen (… bu itibarla evvelce mahkememizce verilen 1965/333 esas ve 1969/918karar sayılı ve 17 Kasım 1969 tarihli kararda direnmemize, Yargıtay BirinciHukuk Dairesinin 1970/1746 esas ve 1979/1509 karar sayılı ve 20.3.1970 tarihlibozma kararına uyulmamasına, Tapulama Kanununun 31. maddesinin Anayasayamuhalefeti dolayısiyle dosyanın Anayasa Mahkemesine gönderilmesine….)1970/973-1972/562 sayı ile karar vermiştir.
II- İTİRAZ KONUSU HÜKÜM:
28.6.1966 günlü, 766 sayılı Tapulama Kanununun Anayasayaaykırılığı ileri sürülen 31. maddesi (Beşinci Tertip Düstur: Cilt 5-İkinciKitap-sayfa 2541 ve 2542’deki metne göre) şöyledir:
“Madde 31- Tapulamaya müsteniden tesis olunan tapu sicilleri, aksihükmen sabit oluncaya kadar muteberdir.
Bu sicillerde belirtilen haklara tescilleri tarihinden itibaren onsene geçtikten sonra, tapulamaya tekaddüm eden sebeplere dayanılarak itirazolunamaz ve dava açılamaz.”
III- İLK İNCELEME:
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğünün 15. maddesi uyarınca 3.7.1972gününde yapılan ilk inceleme toplantısında rapor, Adana Asliye İkinci HukukMahkemesinin 8.6.1972 günlü, 1970/973-1972/562 sayılı kararı ve öteki kâğıtlarokunduktan sonra itiraz yoluna başvuran mahkemece belgelerin örnekleri yerinedosyanın aslının gönderilmiş olması üzerine, işin niteliği dolayısiyle,durulmayarak mahkemenin itiraz yoluna başvurmaya yetkili bulunup bulunmadığı hususununincelenmesine geçilmiştir.
Anayasanın değişik 151. ve 22.4.1962 günlü, 44 sayılı Kanunun 27.maddeleri kurallarına göre bir mahkemenin herhangi bir kanun hükmünü, Anayasayauygunluk denetiminden geçirilmesi için, Anayasa Mahkemesine getirebilmeyetkisini kazanması, her şeyden önce elinde bakmakta olduğu bir davanınbulunmasına, sonra da Anayasa Mahkemesine getirdiği kamu hükümlerini o davadauygulama durumunda olmasına bağlıdır.
Adana Asliye İkinci Hukuk Mahkemesi, yukarıda değinildiği gibi,eski 1965/333-1969/918 sayılı, 17.11.1969 günlü kararında direnmeye ve YargıtayBirinci Hukuk Dairesinin 1970/1746-1509 sayılı, 20.3.1970 günlü bozma kararınauymamaya 8.6.1972 gününde 1970/973-1972/562 sayı ile karar vermiş; böyleceelindeki davayı sona erdirmiştir. Şu duruma göre artık mahkemenin elindebakmakta olduğu bir davanın bulunduğu düşünülemez. Anayasanın değişik 151. ve44 sayılı Kanunun 27. maddelerindeki ilk koşul gerçekleşmemiş olduğundanitiraz, itiraz yoluna başvuran mahkemenin yetkisizliği yönündenreddedilmelidir.
IV- SONUÇ:
Direnme kararı verdiğine göre mahkemenin elinde bakmakta olduğubir davanın bulunduğundan artık söz edilemiyeceği için Anayasanın değişik 151.ve 44 sayılı Kanunun 27. maddelerine uymayan başvurmanın, itirazda bulunanmahkemenin yetkisizliği yönünden reddine 3.7.1972 gününde oybirliğiyle kararverildi.
Başkan
Muhittin TAYLAN
Başkanvekili
Avni GİVDA
Üye
Fazıl ULUOCAK
Üye
Sait KOÇAK
Üye
Nuri ÜLGENALP
Üye
Şahap ARIÇ
Üye
İhsan ECEMİŞ
Üye
Ahmet AKAR
Üye
Halit ZARBUN
Üye
Ziya ÖNEL
Üye
Kâni VRANA
Üye
Mustafa KARAOĞLU
Üye
Lûtfi ÖMERBAŞ
Üye
Şevket MÜFTÜGİL
Üye
Ahmet H. BOYACIOĞLU