Anasayasa Mahkemesi - Norm Denetimi - E.1973/14, K.1973/17 Sayılı Karar - 17/04/1973

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı:1973/14

Karar Sayısı:1973/17

Karar Günü:17/4/1973

Resmi Gazete tarih/sayı:21.5.1973/14541

İtirazyoluna başvuran: Ceyhan Tapulama Mahkemesi.

İtirazınkonusu : 26/7/1972 günlü, 14257 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 19/7/1972günlü, 1617 sayılı Toprak ve Tarım. Reformu Ön Tedbirler Kanunun 23. maddesininAnayasa'ya aykırı olduğu yolunda davalının ileri sürdüğü iddianın ciddiliğikanısına varan mahkeme Anayasanın değişik 151. maddesine dayanarak AnayasaMahkemesine başvurmuştur.

l-OLAY :

Birtaşınmazı, devletin hüküm ve tasarrufu altındaki çalılık ve pırnallıktan ihyaederek 1940 yılından beri çekişmesiz, aralıksız zilyetliğinde bulundurduğugerekçesiyle 8/10/1956 gücünde davalı adına tahdit ve tespit ve yapılanitirazın Tapulama Komisyonunun 20/8/1971 günlü karariyle reddedilmesi üzerineHazinece süresi içinde açılan ve Ceyhan Tapulama mahkemesinin 1971/443 esassayısını alan dava da 2/5/1972 gününde 1972/176 sayı ile reddolunmuş; YargıtayYedinci Hukuk Dairesi (Nizalı taşınmazın Devletin hüküm ve tasarrufu altındakitaşlık, pırnallık yerlerden olduğunda uyuşmazlık bulunmadığı dava ve hükümdensonra yürürlüğe giren 1617 sayılı Kanunun 23. maddesiyle 766 sayılı TapulamaKanununun 37. maddesinin son fıkrasının yürürlükten kaldırıldığı; 20. madde iledeğiştirilen 33. maddenin son fıkrasında ise bu gibi yerlerin zilyetliklekazanılamıyacağı kuralının yer aldığı; 1617 sayılı Kanunun 22. maddesinde bukanunun yürürlüğe girmesinden önce açılan davalarda da sözü geçen kuralınuygulanması gerektiğinin belirtildiği; olayda 766 sayılı Kanunun 37. maddesininbirinci fıkrasının uygulanmasının mümkün olduğu) yolundaki gerekçe ve 2/11/1972günlü, 1972/7537 7070 sayılı ilâm ile hükmü bozmuştur.

Mahkemebozma ilâmına uymuş; davalının 27/3/1973 günlü duruşmaua 1617 sayılı Kanunun23. maddesinin Anayasa'ya aykırı olduğu yolunda ileri sürdüğü iddianınciddiliği kanısına vararak Anayasa Mahkemesine başvurulmasına ve duruşmanıngeri bırakılmasına karar vermistir.

III- YASA METİNLERİ :

l -İtiraz konusu kanun kuralı :

1617sayılı 19/7/1972 günlü Toprak ve Tarım Reformu Öntedbirler Kanunun Anayasayaaykırılığı ileri sürülen 23. maddesi, 26/7/1972 günlü, 14257 sayılı ResmîGazete'de çıkan metne göre, şöyledir :

"Madde23 - 766 sayılı Tapulama Kanununun 37 nci maddesinin son fıkrası hükmüyürürlükten kaldırılmıştır.

2 -İlgili Kanun kuralı :

1617sayılı Kanunun 23. maddesinde sözü geçen 28/6/1966 günlü, 766 sayılı TapulamaKanununun 37. maddesinin son fıkrası (Beşinci Tertip -Düstur -Cilt 5 - İkinciKitap -Sayfa 2644 deki metne göre) şöyledir :

"Madde37/son - Bu maddede yazılı gayrimenkuller hakkında şartları uygun bulunduğutakdirde 33 üncü madde hükmü uygulanır."

3 -Mahkemenin dayandığı Anayasa kuralları :

Mahkemenin,Anayasa'ya aykırılık iddiasının ciddi olduğu yolundaki görüşünü desteklemeküzere ileri sürdüğü Anayasa'nın 12. ve 36. maddeleri aşağıdadır:

"Madde12 - Herkes, dil, ırk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din ve mezhepayırımı gözetilmeksizin, kanun önünde eşittir.

Hiçbirkişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz."

"Madde36 - Herkes, mülkiyet ve miras haklarına sahiptir.

Buhaklar, ancak kamu yararı amacıyla, kanunla sınırlanabilir.

Mülkiyethakkının kullanılması toplum yararına aykırı olamaz."

IV -İLK İNCELEME :

AnayasaMahkemesi İçtüzüğünün 15. maddesi uyarınca 17/4/1973 gününde yapılan ilkinceleme toplantısında rapor, Ceyhan Tapulama Mahkemesinin 27/3/1973 günlü,1973/71 sayılı gerekçeli kararı ve ekleri, işin kapsamına giren kanun kurallarıve konuyu ilgilendiren öteki metinler okunduktan sonra önce mahkemenin itirazyoluna başvurmaya yetkili bulunup bulunmadığı üzerinde durulmuştur.

Anayasa'nındeğişik 151. ve 22/4/1962 günlü, 44 sayılı Kanunun 27. maddeleri kurallarınagöre bir mahkemenin herhangi bir kanun kuralını, Anayasa'ya uygunlukdenetiminden geçirilmesi için Anayasa Mahkemesine getirebilme yetkisinikazanması, elinde görmekte olduğu bir davanın bulunmasından başka ayrıcaAnayasa Mahkemesine getirdiği kanun kuralını o davada uygulama durumundaolmasına bağlıdır.

CeyhanTapulama Mahkemesinin elinde bakmakta olduğu bir davanın bulunduğunda kuşkuyoktur. Bu, bir tapulama tespiti dolayısıyle Hazinece süresi içinde açılanCeyhan Tapulama Mahkemesinin önce 1971/ 443, Yargıtay Yedinci Hukuk Dairesininbozma ilâmından sonra da 1973/ 71 esas sayısını alan tapulama tespitinindüzeltilmesi davasıdır. Davanın doğuş nedeni, hukuki niteliği, geçirdiğievreler yukarıda "olay" bölümünde belirtildiği için burada yenidenaçıklamaya gidilmesinin yeri yoktur. Yalnızca davanın 1617 sayılı Kanunun yayımve ilân tarihi olan 26/7/1972 gününden aylarca önce açılmış bulunduğuna işaretedilmesi yeterlidir. Mahkemenin itiraz konusu Kanun kuralını bu davada uygulamadurumunda bulunup bulunmadığı aşağıda tartışılacaktır.

1617sayılı Kanunun II. Bölümü (Madde 20 23) 766 sayılı Tapulama Kanununda yapılandeğişikliklerle ilgilidir. 20. madde ile 766 sayılı Kanunun 33. maddesi, 21.madde ile geçici 3. maddesinin birinci fıkrası değiştirilmiş, 23 madde ilekanunun 37. maddesinin son fıkrası yürürlükten kaldırılmış, 22. madde ile de1617 sayılı Kanunun yayımlanıp ilân edildiği tarihe kadar açılmış davalar içinözel bir hüküm getirilmiştir.

1617sayılı Kanunun 22. maddesiyle 766 sayılı Kanuna eklenen maddede 1617 sayılıKanunun 766 sayılı kanunda yaptığı değişikliklerden eski davalarauygulanamayacak ve uygulanabilecek olanlar belirtilmektedir. Bu maddedeTapulama Kanununun 1617 sayılı Kanunla değişik 33. maddesinin son fıkrasıkuralının eski davalara da uygulanması öngörülmüştür. Değişik 33. maddenin sonfıkrası aynen şöyledir :

"Devletinhüküm ve tasarrufu altında bulunan yerler ile kanunlar uyarınca Devlete kalan gayrimenkullertapuda kayıtlı olsun veya olmasın kazandırıcı zamanaşımı yoliyleiktisabedilemez ve bu madde hükmü uygulanamaz."

1617sayılı Kanunun 22. maddesi kurallarına ve yukarıda olay bölümünde özetlenen vemahkemece uyulmuş olduğu anlaşılan Yargıtay yedinci Hukuk Dairesi bozma ilâmıkapsamına göre itiraz Konusu 23. maddenin davada uygulanma olanağı bulunmadığıortadadır. Böylece iptali istenen Kanun kuralının mahkemenin bakmakta olduğudavada uygulayacağı kurallar arasında bulunması koşulu gerçekleşmediğindenAnayasa'nın 151. ve 44 sayılı Kanunun 27. maddelerine uymayan başvurmanınbaşvuran mahkemenin yetkisizliği yönünden reddedilmesi gerekir.

V-SONUÇ:

İtirazkonusu Kanun kuralını mahkeme, bakmakta olduğu davada uygulama durumundabulunmadığından Anayasa'nın değişik 151. maddesine uymayan başvurmanın,başvuran mahkemenin yetkisizliği yönünden reddine 17/4/1973 günündeoybirliğiyle karar verildi.