ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 1975/101
Karar Sayısı : 1975/121
Karar Günü : 29.4.1975
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN MAHKEME: UzunköprüAsliye Ceza Mahkemesi.
İTİRAZIN KONUSU: 15.5.1974 günlü, 1803sayılı “Cumhuriyetin 50 nci Yılı Nedeniyle Bazı Suç ve Cezaların Affı HakkındaKanun”un 2. maddesinin (B) bendinin iptali istemidir.
I. OLAY:
Sanık hakkında uygulanacak Türk Ceza Kanununun 492. maddesinin yeraldığı 1803 sayılı Yasanın 2. maddesinin (B) bendini, Anayasa’nın 92.maddesinin beşinci fıkrasıyle saptanan yöntemlere uyulmadan yasalaştırılmasınedeniyle Anayasaya aykırı gören Mahkeme iptali için, Anayasa’nın değişik 151.ve 22.4.1962 günlü, 44 sayılı Kanunun 27. maddeleri uyarınca AnayasaMahkemesine başvurulmasına karar verilmiştir.
II. İLK İNCELEME:
Anayasa Mahkemesi, İçtüzüğün 15. maddesi uyarınca toplanarak aşağıdakisorunlar üzerinde durmuştur:
1-Anayasa Mahkemesinin itirazı incelemeye görevli ve yetkili olup olmadığısorunu:
Suç ve cezaların affı hakkındaki yasama belgelerinin Anayasayauygunluk denetimine bağlı olup olmayacağı sorunu üzerinde durulmuş ve bunlarında Anayasa’ya uygunluk denetimine bağlı olduğu sonucuna varılmıştır. Konuhakkındaki gerekçeler, Anayasa Mahkemesinin 28.11.1974 günlü, Esas: 1974/34,Karar: 1974/50 sayılı kararında tümüyle açıklanmış bulunduğundan (Resmî Gazete,Gün: 21.1.1975, sayı: 15125), bunların burada yinelenmesine gerek kalmamıştır.
Şu duruma göre bu işe bakmanın Anayasa Mahkemesinin görevi içindebulunduğu açıktır.
Şahap Arıç ve Halit Zarbun bu görüşe katılmamışlardır.
2- Esasın incelenmesinde sınır sorunu:
Kamu davası Türk Ceza Kanununun 492. maddesine göre açılmıştır veMahkemece de sanıklar hakkında bu madde hükmü uygulanacaktır.
Oysa, Mahkemenin iptalini istediği 1803 sayılı Yasanın 2.maddesinin (B) bendinde, sözü geçen yasa maddesinden başka daha birçok maddeleryer almakta ve Mahkemenin görmekte olduğu davanın öteki maddelerle bir ilgilibulunmamaktadır. O halde, Anayasanın değişik 151. ve 44 sayılı Yasanın 27.maddeleri gereğince, itiraz yoluyla gelen bu işte esasın incelenmesi,Mahkemenin uygulama durumunda olduğu Yasa hükmü ile sınırlandırılmalıdır.
Nihat O.Akçakayalıoğlu bu görüşe katılmamıştır.
3- İtiraz konusu kuralın daha önce iptaline karar verilmiş olması:
15.5.1974 günlü, 1803 sayılı Yasanın 2. maddesinin (B) bendindekikuralın Türk Ceza Kanununun 492. maddesi yönünden iptaline 11.3.1975 gününde,Esas: 1975/8, Karar: 1975/50 sayı ile karar verilmiş bulunduğundan, bu konudayeniden karar verilmesine yer kalmamıştır.
III- SONUÇ:
1- İşin incelenmesinin Anayasa Mahkemesi’nin görev ve yetkisiiçinde bulunduğuna Şahap Arıç ve Halit Zarbun’un karşıoylarıyle ve oyçokluğuile;
2- Dosyanın eksiği bulunmadığı anlaşıldığından işin esasının15.5.1974 günlü 1803 sayılı Kanunun 2. maddesinin itiraz konusu yapılan (B) bendininTürk Ceza Kanununun 492. maddesi ile sınırlı olarak incelenmesine NihatO.Akçakayalıoğlu’nun esasın incelenmesinin (B) bendinin tümü yönünden yapılmasıgerektiği karşıoyuyle ve oyçokluğu ile;
3- 15.5.1974 günlü, 1803 sayılı Kanunun 2. maddesinin bu işteitiraz konusu yapılmış bulunan (B) bendindeki kuralın itiraz yolu ile gelenbaşka bir işte Anayasa Mahkemesince Anayasa’ya uygunluk denetimindengeçirilerek Türk Ceza Kanununun 492. maddesi açısından iptaline 11.3.1975gününde Esas: 1975/8, Karar: 1975/50 sayı ile karar verilmiş bulunduğundan bukonuda yeniden karar verilmesine yer olmadığına oybirliğiyle;
29.4.1975 gününde karar verildi.
Başkan
Muhittin TAYLAN
Başkanvekili
Kâni VRANA
Üye
Şahap ARIÇ
Üye
İhsan ECEMİŞ
Üye
Halit ZARBUN
Üye
Abdullah ÜNER
Üye
Ahmet KOÇAK
Üye
Şekip ÇOPUROĞLU
Üye
Lûtfi ÖMERBAŞ
Üye
Hasan GÜRSEL
Üye
Ahmet Salih ÇEBİ
Üye
Şevket MÜFTÜGİL
Üye
Adil ESMER
Üye
Nihat O.AKÇAKAYALIOĞLU
Üye
Ahmet H.BOYACIOĞLU
KARŞIOY YAZISI
Görev sorunu;
1803 sayılı Af Kanunu ile ilgili itirazın incelenmesinin AnayasaMahkemesi’nin görevi içinde bulunduğu hakkında oyçokluğu ile verilen karara, Anayasayauygun görmediğimden, katılmıyorum.
Bu konudaki karşıoy gerekçelerim, 21.1.1975 günlü ve 15125 sayılıResmî Gazetede yayımlanan, Anayasa Mahkemesi’nin 28.11.1974 günlü ve 1974/34-50sayılı kararına ilişkin karşıoy yazımın I nolu kısmında tafsilatlı olarakyazdığım gerekçelerin, prensipleri itibariyle, aynı olduğundan, buradatekrarına gerek görülmemiştir.
Sözü geçen karşıoy yazımda açıklanan gerekçelerle, AnayasaMahkemesinin, çoğunlukla verdiği görev konusu ile ilgili karara karşıyım.
Üye
Şahap ARIÇ
KARŞIOY YAZISI
21.1.1975 günlü ve 15125 sayılı Resmî Gazetede yayımlananMahkememizin 28.11.1974 günlü, 1974/34-50 sayılı kararına ilişkin karşıoyyazımda açıkladığım görev ve yetkiye ilişkin gerekçelerle, çoğunluğun bukararına da katılmıyorum.
Üye
Halit ZARBUN