ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 1975/110
Karar Sayısı : 1975/127
Karar Günü : 15.5.1975
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN MAHKEME:İstanbul 2. Ağır CezaMahkemesi.
İTİRAZIN KONUSU:15.5.1974 günlü, 1803 sayılı“Cumhuriyetin 50 nci Yılı Nedeniyle Bazı Suç ve Cezaların Affı HakkındaKanun”un 2. maddesinin (A), (B) ve (C) bentlerinin iptali istemidir.
I. OLAY:
Sanığın eylemine uyan Türk Ceza Kanununun 203. maddesi gereğincecezalandırılması istemiyle açılan kamu davasının görülmesi sırasında; 1803sayılı Yasanın 2. maddesinin (A), (B) ve (C) bentlerinin Anayasa’nın 92.maddesinin beşinci fıkrası ile saptanan yöntemlere aykırı olarakyasalaştırıldığı sanık vekili tarafından ileri sürülmüş, bu sav, Mahkemece deciddî görülerek sözü edilen bentlerin iptali için, Anayasa’nın değişik 151. ve22.4.1962 günlü, 44 sayılı Yasanın 27. maddeleri gereğince Anayasa Mahkemesinebaşvurulmasına karar verilmiştir.
II. İLK İNCELEME:
Anayasa Mahkemesi, İçtüzüğün 15. maddesi uyarınca toplanarak aşağıdakisorunlar üzerinde durmuştur:
1-Mahkemenin itiraz yoluna başvurmaya yetkili olup olmadığısorunu:
Sanığın yargılanması sonunda üzerine atılan suçun sübuta varmasıhalinde Mahkemece uygulanacak kanun kurallarından birisi de suçun niteliği veişlenme günü bakımlarından, 15.5.1974 günlü, 1803 sayılı Yasanın 2. maddesinin(B) bendidir.
Gerçekten, sanığın suçuna uyan, Türk Ceza Kanununun 203. maddesibu Af Kanununun, 2. maddesinin (B) bendinde yazılıdır. Mahkemenin itirazyoluyla bu yasa hükmünün iptalini istemesi Anayasanın değişik 151. ve 44 sayılıYasanın 27. maddelerine uygun düşmekte ise de, aynı Yasanın 2. maddesinin (A)ve (C) bentlerine yönelen itirazı incelemeye olanak yoktur. Çünkü yukarıdagösterilen yasa hükümlerine göre bir mahkeme ancak, görmekte olduğu davadauygulama durumunda bulunduğu bir kuralın iptali için itiraz yolunabaşvurabilir. Bu davada ise Mahkemenin (A) ve (C) bentlerini uygulaması sözkonusu değildir. Bu nedenle, itirazın 1803 sayılı Yasanın 2. maddesinin (A) ve(C) bentlerine yönelen bölümünün, Mahkemenin bu konudaki yetkisizliği nedeniylereddine karar verilmelidir.
2- İncelemenin sınırlandırılması sorunu:
Mahkemenin bakmakta olduğu davada sanık hakkında uygulanmasıistenen Türk Ceza Kanununun 203. maddesi 15.5.1974 günlü, 1803 sayılı Yasanın2. maddesinin (B) bendi kapsamına girmektedir. 2. maddenin (B) bendinde TürkCeza Kanununun birçok maddeleri yer aldığına ve Mahkemece olayda sadece 203.madde uygulanacağına göre, Mahkemenin görmekte olduğu davada uygulanacak kanunkuralı olması nedeniyle, Anayasa Mahkemesi işin esasını, ancak (B) bendininTürk Ceza Kanununun 203. maddesi ile sınırlı olarak inceleyebilir.
Nihat O. Akçakayalıoğlu bu görüşe katılmamıştır.
3- İtiraz konusu kuralın iptal edilmiş olması:
İtirazın yöneltildiği, 1803 sayılı Kanunun 2. maddesinin (B) bendininTürk Ceza Kanununun 203. maddesi ile sınırlı olarak iptaline, AnayasaMahkemesince, 12.5.1975 günlü, 15224 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmış olan 11.3.1975günlü, Esas: 1975/37, Karar: 1975/44 sayılı kararla karar verilmiş bulunduğundan,konusu bulunmayan itiraz hakkında karar verilmesine yer kalmamıştır.
III- SONUÇ:
1- İtirazın, 15.5.1974 günlü, 1803 sayılı Kanunun (A) ve (C)bentlerine yönelen bölümünün Mahkemenin yetkisizliği yönünden reddine oybirliğiyle;
2- Dosyanın eksiği bulunmadığından işin esasının 1803 sayılıKanunun 2. maddesinin (B) bendinin Türk Ceza Kanununun 203. maddesi ile sınırlıolarak incelenmesine Nihat O.Akçakayalıoğlu’nun esasın (B) bendinin tümüyönünden incelenmesi gerektiği yolundaki karşıoyuyla ve oyçokluğu ile;
3- 15.5.1974 günlü, 1803 sayılı Kanunun 2. maddesinin bu işteitiraz konusu yapılan (B) bendindeki kuralın, itiraz yolu ile gelen başka birişte Anayasa Mahkemesince Anayasa’ya uygunluk denetiminden geçirilerek Türk CezaKanununun 203. maddesi yönünden iptaline 11.3.1975 gününde Esas: 1975/37,Karar: 1975/44 sayı ile karar verildiği ve bu kararın 2.5.1975 günlü, 15224sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak iptal hükmünün yayım gününde yürürlüğegirdiği anlaşıldığından artık konusu kalmayan itiraz hakkında karar verilmesineyer olmadığına oybirliğiyle;
15.5.1975 gününde karar verildi.
Başkan
Muhittin TAYLAN
Başkanvekili
Kâni VRANA
Üye
İhsan ECEMİŞ
Üye
Ahmet AKAR
Üye
Ziya ÖNEL
Üye
Ahmet KOÇAK
Üye
Şekip ÇOPUROĞLU
Üye
Muhittin GÜRÜN
Üye
Lûtfi ÖMERBAŞ
Üye
Hasan GÜRSEL
Üye
Ahmet Salih ÇEBİ
Üye
Şevket MÜFTÜGİL
Üye
Adil ESMER
Üye
Nihat O.AKÇAKAYALIOĞLU
Üye
Ahmet H.BOYACIOĞLU