ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 1975/139
Karar Sayısı : 1975/159
Karar Tarihi:10/6/1975
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN MAHKEME : İstanbul10. Asliye Ceza Mahkemesi.
İTİRAZIN KONUSU : 15.5.1974 günlü, 1803 sayılı “Cumhuriyetin50 nci Yılı Nedeniyle Bazı Suç ve Cezaların Affı Hakkında Kanun”un 3. maddesininbirinci ve ikinci fıkralarının iptali istenmiştir.
I- OLAY :
Sanığın, 1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanunundeğişik Ek2/III ve 47 nci maddelerine göre yargılanması sırasında; C.Savcısı,sanık hakkında 1803 sayılı Af Yasasının 3. maddesinin bir ve ikincifıkralarının uygulanması gerektiğini ve bunların Anayasanın 92. maddesineuyulmadan yasalaştırıldığını ileri sürmüş, bu savı ciddi gören Mahkeme, sözkonusu fıkraların iptali için, Anayasa’nın değişik 151, 22.4.1962 günlü, 44sayılı Kanunun 27. maddeleri uyarınca Anayasa Mahkemesine başvurulmasına kararverilmiştir.
II. İLK İNCELEME :
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğünün 15. maddesi uyarınca toplanarakaşağıdaki sorunlar üzerinde durmuştur:
1- Anayasa Mahkemesinin itirazı incelemeye görevli ve yetkili olupolmadığı sorunu:
Suç ve cezaların affı hakkında yasama belgelerinin Anayasayauygunluk denetimine bağlı olduğu, Anayasa Mahkemesince verilen ve 21.1.1975günlü ve 15125 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 28.11.1974 günlü ve 1974/34-50sayılı kararda gerekçeleriyle birlikte belirtilmiştir. Bu nedenle bu işe bakmakAnayasa Mahkemesinin görev ve yetkisi içerisindedir.
Şahap Arıç ve Halit Zarbun bu görüşe katılmamışlardır.
2- İtiraz konusu kuralların davada uygulanacak hüküm niteliğindeolup olmadığı sorunu:
a) 1803 sayılı Kanunun 3. maddesinin birinci fıkrası yönünden:
Sanığın 214.186 TL. FOB değerindeki maddeleri ilişkin ihraçkaçakçılığı yaptığı ileri sürülmesine, itiraz konusu maddenin birincifıkrasının FOB değeri 20.000 TL. aşan ihraç kaçakçılıklarını affın kapsamıdışında bırakmasına ve bu nedenle fıkra davada uygulanacak yasa kuralıniteliğinde olmasına göre, 1803 sayılı Kanunun birinci fıkrasına yönelenitirazın, itirazda bulunan Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddi gerekir.
b) 1803 sayılı Kanunun 3. maddesinin ikinci fıkrası yönünden:
Sanığın eylemi, FOB kıymetine göre 1803 sayılı Kanunun 3. maddesininbirinci fıkrasının kapsamı dışında kalan bir ihraç kaçakçılığı suçunuoluşturabileceği için, sözü edilen Yasanın 3. maddesinin ikinci fıkrasınındavada uygulanacak hüküm niteliğinde olduğu belirgindir.
3-İtirazın esası hakkında karar verilmesine yer olup olmadığısorunu:
İtirazın yöneltildiği 1803 sayılı Kanunun 3. maddesinin ikincifıkrasındaki kuralın (birinci fıkra dışında bırakılmış Kaçakçılığın Men veTakibine Dair 1918 sayılı Kanun, ek ve tadilleriyle bu kanunlara ilişkintebliğleri kapsayan ve ayrıca 1918 sayılı Kanunun da 27. ve 33. maddeleridışında kalan hükümleriyle sınırlı olarak) iptaline, Anayasa Mahkemesince5.3.1975 gününde Esas: 1975/4, Karar: 1975/36 sayı ile karar verilmişbulunduğundan, Anayasaya aykırılığı saptanarak iptal edilmiş bir kurala yönelikitiraz hakkında yeniden karar verilmesine yer kalmamıştır.
III-SONUÇ :
1- İşin incelemesinin Anayasa Mahkemesinin görev ve yetkisi içindebulunduğuna Şahap Arıç ve Halit Zarbun’un karşıoylarıyle ve oyçokluğu ile;
2-15.5.1974 günlü, 1803 sayılı Yasanın 3. maddesinin birincifıkrasına yönelen itirazın, davada uygulanacak yasa kuralı olmaması nedeniyleMahkemenin yetkisizliği yönünden reddine oybirliğiyle;
3-15.5.1974 günlü, 1803 sayılı Yasanın 3. maddesinin birincifıkrasına yönelen itirazın, bu işte itiraz konusu yapılan ikinci fıkrasındakikuralın, itiraz yoluyla gelen başka bir işte Anayasa Mahkemesince Anayasa’yauygunluk denetiminden geçirilerek birinci fıkra dışında bırakılmış“Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair 1918 sayılı Kanun, ek ve tadilleriyle bukanunlara ilişkin tebliğleri” kapsayan ve ayrıca 1918 sayılı Kanunun 27. ve 33.maddeleri dışında kalan hükümleriyle sınırlı olarak iptaline 5.3.1975 gününeEsas:1975/4,Karar:1975/36 sayı ile karar verilmiş bulunduğundan, aynı konudayeniden karar verilmesine yer olmadığına oybirliğiyle;
10.6.1975 gününde karar verildi.
Başkan
Muhittin TAYLAN
Başkanvekili
Kâni VRANA
Üye
Şahap ARIÇ
Üye
Halit ZARBUN
Üye
Ziya ÖNEL
Üye
Abdullah ÜNER
Üye
Ahmet KOÇAK
Üye
Şekip ÇOPUROĞLU
Üye
Muhittin GÜRÜN
Üye
Lütfi ÖMERBAŞ
Üye
Hasan GÜRSEL
Üye
Ahmet Salih ÇEBİ
Üye
Şevket MÜFTÜGİL
Üye
Nihat O.AKÇAKAYALIOĞLU
Üye
Ahmet H.BOYACIOĞLU
KARŞIOY YAZISI
GörevSorunu :
1803sayılı Af Kanunu ile ilgili itirazın incelenmesinin Anayasa Mahkemesi’ningörevi içinde bulunduğu hakkında oyçokluğu ile verilen karara, Anayasa uygungörmediğimden, katılmıyorum.
Bukonudaki karşıoy gerekçelerim, 21.1.1975 günlü ve 15125 sayılı Resmi Gazetedeyayınlanan, Anayasa Mahkemesinin 28.11.1974 günlü ve 1974/34-50 sayılı kararınailişkin karşıoy yazımın I nolu kısmında tafsilatlı olarak yazdığımgerekçelerin, prensipleri itibariyle, aynı olduğundan, burada tekrarına gerekgörülmemiştir.
Sözügeçen karşıoy yazımda açıklanan gerekçelerle, Anayasa Mahkemesinin çoğunluklaverdiği görev konusu ile ilgili karara karşıyım.
Üye
Şahap ARIÇ
KARŞIOY YAZISI
21.1.1975 günlü 15125 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Mahkemenin28.11.1974 günlü, 1974/34-50 sayılı kararına ilişkin karşıoy yazımda açıkladığıgörev ve yetkiye ilişkin gerekçelerle, çoğunluğun kararına da katılmıyorum.
Üye
Halit ZARBUN