ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 1975/16
Karar Sayısı : 1975/52
Karar Tarihi:11/3/1975
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN MAHKEME : İstanbul9.Asliye Ceza Mahkemesi.
İTİRAZIN KONUSU : 15.5.1974 günlü, 1803 sayılı “Cumhuriyetin50 nci Yılı Nedeniyle Bazı Suç ve Cezaların Affı Hakkında Kanun”un 2. maddesinin(B) bendindeki kuralın iptali istemidir.
I- OLAY :
Mahkemenin bakmakta olduğu davada sanık hakkında uygulanacak TürkCeza Kanununun 492/1. maddesinin yer aldığı 1803 sayılı Yasanın 2. maddesinin (B)bendinin, Anayasanın 92. maddesinin beşinci fıkrası ile saptanan yöntemlereuyulmadan yasalaştırıldığı kanısına kendiliğinden varan Mahkeme, iptali içinAnayasanın değişik 151. ve 22.4.1962 günlü, 44 sayılı Kanunun 27. maddeleri uyarıncaitiraz yoluyla Anayasa Mahkemesine başvurulmasına karar vermiştir.
II. İLK İNCELEME :
Anayasa Mahkemesi, Muhittin Taylan, Kâni Vrana, Kemal Berkem,Halit Zarbun, Ziya Önel, Abdullah Üner, Ahmet Koçak, Muhittin Gürün, LütfiÖmerbaş, Hasan Gürsel, Ahmet Salih Çebi, Şevket Müftügil, Adil Esmer, NihatO.Akçakayalıoğlu ve Ahmet H.Boyacıoğlu katılmalarıyle 25.2.1975 günündetoplanmış, İçtüzüğün 15. maddesi uyarınca ilk incelemeyi yaparak, aşağıdakisorunlar üzerinde durmuştur.
1- Anayasa Mahkemesinin itirazı incelemeye görevli ve yetkili olupolmadığı sorunu:
Suç ve cezaların affı hakkındaki yasama belgelerinin Anayasayauygunluk denetimine bağlı olup olmayacağı sorunu üzerinde durulmuş ve budenetimin Anayasa Mahkemesince yapılmasına anayasal açıdan olanak bulunduğusonucuna varılmıştır. Konu hakkında ayrıntılı gerekçeler daha önce AnayasaMahkemesinin 28.11.1974 günlü, Esas:1974/34, Karar: 1974/50 (Resmi Gazete,gün:21.1.1975, sayı:15125) ve 28.11.1974 günlü, Esas:1974/39, Karar: 1974/51(Resmi Gazete, gün:29.1.1975, sayı:15133) ve sayılı kararında tümü ileaçıklanmış bulunduğundan, bunların burada yinelenmesine gerek kalmamıştır. Şuduruma göre, bu işe bakmanın da Anayasa Mahkemesinin görevi içinde bulunduğuaçıktır.
Bu görüşe Halit Zarbun katılmamıştır.
2- Esasın incelenmesinde sınır sorunu:
Sanık hakkındaki kamu davasında uygulanacak Türk Ceza Kanununun 492.maddesi, 15.5.1974 günlü, 1803 Sayılı Kanunun 2. maddesinin, itiraz konusuyapılmış bulunan (B) bendinde sayılan yasa kuralları arasında yer aldığınagöre, Anayasa Mahkemesinin işin esasını (B) bendinin, Türk Ceza Kanununun 492.maddesi ile sınırlı olarak incelenmesi gerekir.
Nihat O.Akçakayalıoğlu, uygulanacak kanun hükmü olması nedeniyleesasın (B) bendinin tümü yönünden incelenmesi gerektiği görüşünde bulunmuştur.
III- ESASIN İNCELENMESİ :
İtirazın esasına ilişkin rapor, dosyadaki belgeler konu ile ilgisiyasa ve Anayasa kuralları ve öteki metinler okunduktan sonra , gereği görüşülüpdüşünüldü:
1-Görev sorunu:
İlk inceleme evresinde görev sorunu incelenerek çözülmüş bulunduğundankonunun yeniden ele alınarak görüşülmesine yer görülmemiştir.
Şahap Arıç ve Ziya Önel bu görüşe katılmamışlardır.
2- İtiraz konusu kuralın daha önce iptaline karar verilmiş olması:
15.5.1974 günlü, 1803 Sayılı Kanunun 2. maddesinin (B) bendindekikuralın, Türk Ceza Kanununun 492. maddesi ile sınırlı olarak iptaline, 11.3.1975gününde Esas: 1975/8, Karar: 1975/50 sayı ile karar verilmiş bulunduğuanlaşıldığından, bu konuda yeniden karar verilmesine yer kalmamıştır.
VI- SONUÇ :
1- İlk inceleme evresinde görev sorunu incelenerek çözülmüşbulunduğundan konunun yeniden ele alınarak incelenmesine yer olmadığına ŞahapArıç ve Ziya Önel’in karşıoylariyle ve oyçokluğu ile;
2- 15.5.1974 günlü, 1803 sayılı Kanunun 2. maddesinin (B)bendindeki kuralın Türk Ceza Kanununun 492. maddesi ile sınırlı olarak iptaline11.3.1975 gününde Esas: 1975/8, Karar: 1975/50 sayı ile karar verilmişbulunduğundan bu konuda yeniden karar verilmesene yer olmadığına oybirliğiyle;
11.3.1975 gününde karar verildi.
Başkan
Muhittin TAYLAN
Başkanvekili
Kâni VRANA
Üye
Şahap ARIÇ
Karşıoy ekli
Üye
İhsan ECEMİŞ
Üye
Ahmet AKAR
Üye
Ziya ÖNEL
Üye
Abdullah ÜNER
Üye
Ahmet KOÇAK
Üye
Lütfi ÖMERBAŞ
Üye
Hasan GÜRSEL
Üye
Ahmet Salih ÇEBİ
Üye
Şevket MÜFTÜGİL
Üye
Adil ESMER
Üye
Nihat O.AKÇAKAYALIOĞLU
Üye
Ahmet H.BOYACIOĞLU
KARŞIOYYAZISI
GörevSorunu :
1803sayılı Af Kanunu ile ilgili itirazın incelenmesinin Anayasa Mahkemesinin göreviiçinde bulunduğu hakkında oyçokluğu ile verilen karara, Anayasaya uygungörmediğimden, katılmıyorum.
Bukonudaki karşıoy gerekçelerim, 21.1.1975 günlü ve 15125 sayılı Resmi Gazetedeyayınlanan, Anayasa Mahkemesinin 28.11.1974 günlü ve 1974/34-50 sayılı kararınailişkin karşıoy yazımın I nolu kısmında tafsilatlı olarak yazdığımgerekçelerin, prensipleri itibariyle, aynı olduğundan, burada tekrarına gerekgörülmemiştir.
Sözügeçen karşıoy yazımda açıklanan gerekçelerle, Anayasa Mahkemesinin, çoğunluklaverdiği görev konusu ile ilgili karara karşıyım.
Üye
Şahap ARIÇ
KARŞIOY YAZISI
21.1.1975 günlü ve 15125 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmış olan AnayasaMahkemesinin 28.11.1974 günlü, 1974/34, Esas ve 1974/50 sayılı kararındaaçıkladığım nedenlerle çoğunluğun göreve ilişkin görüşlerine katılmıyorum.
Üye
Ziya ÖNEL