ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 1975/31
Karar Sayısı : 1975/34
Karar Tarihi:4/3/1975
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN MAHKEME : SakaryaAsliye Ceza Mahkemesi.
İTİRAZIN KONUSU : Cumhuriyetin 50 nci YılıNedeniyle Bazı Suç ve Cezaların Affı Hakkında Kanun”un 2. maddesinin (B)bendinin Anayasaya aykırı olduğundan iptaline karar verilmesi istenmiştir.
I- OLAY :
Sanığın Türk Ceza Kanununun 510. maddesi uyarınca cezalandırılmasıisteğiyle açılan kamu davasına bakmakta olan Asliye Ceza Mahkemesi, 11.2.1975gününde yapılan duruşmada, 1803 sayılı Kanunun 2. maddesinin (B) bendinin,Anayasaya aykırılığı nedeniyle Anayasanın değişik 151. ve 22.4.1962 günlü, 44sayılı Kanunun 27. maddeleri uyarınca iptal edilmesi için Anayasa Mahkemesinebaşvurulmasına karar verilmiştir.
(Konu, daha önce yapılmış itirazlar nedeniyle Anayasa Mahkemesinceincelenip karara bağlanmış olduğundan ilgili Yasa hükümleriyle itirazdadayanılan Anayasa hükümlerinin buraya aktarılmasında yarar görülmemiştir. )
II. İLK İNCELEME :
Anayasa Mahkemesi, İçtüzüğün 15. maddesi uyarınca 4.3.1975 günündeilk inceleme için yapılan toplantıda:
1- İşin incelemesinin Anayasa Mahkemesinin görev ve yetkisiiçinde bulunduğuna Şahap Arıç ve Halit Zarbun’un karşı oylariyle ve oyçokluğuile.
2- Dosyanın eksiği bulunmadığı anlaşıldığından işin esasının 1803sayılı Kanunun 2. maddesinin (B) bendinin Türk Ceza Kanununun 510. maddesiylesınırlı olarak incelenmesine Nihat O.Akçakayalıoğlu’nun incelenmenin (B)bendinin tümü yönünden yapılması gerektiği yolundaki karşı oyu ile ve oyçokluğuile,
Karar verilmiş ve her iki bendin içerdiği konulara ilişkingerekçeler, Anayasa Mahkemesinin, sırasiyle, 28.11.1974 gününde, Esas: 1974/34,Karar:1974/50 ve 7.1.1975 günlü, 1974/51-1975/3 sayılı kararlarında yeterinceaçıklanmış olduğundan bunların burada yenilenmesine gerek görülmemiştir.
1803 sayılı Kanunun 2. maddesinin (B) bendinin, Türk Ceza Kanunun510. maddesi açısından, Anayasa Mahkemesinin daha önce verdiği kararla, iptaledildiği işbu ilk inceleme evresinde saptanmış ve bu nedenle konu üzerinde esasyönünden başkaca inceleme yapılmasına gerek kalmamıştır.
III-SONUÇ :
15.5.1974 günlü, 1803 sayılı Kanunun 2. maddesinin (B) bendinin, AnayasaMahkemesince Anayasaya uygunluk denetiminde geçirilerek Türk Ceza Kanununun 510.maddesi yönünden iptaline 4.3.1975 gününde Esas:1975/7, Karar:1975/33 sayı ilekarar verilmiş olduğundan bu konuda yeniden karar verilmesine yer olmadığınaoybirliğiyle;
4.3.1975 gününde karar verildi.
Başkan
Muhittin TAYLAN
Başkanvekili
Kâni VRANA
Üye
Kemal BERKEM
Üye
Şahap ARIÇ
Karşıoy ekli
Üye
İhsan ECEMİŞ
Üye
Ahmet AKAR
Üye
Halit ZARBUN
Üye
Abdullah ÜNER
Üye
Ahmet KOÇAK
Üye
Muhittin GÜRÜN
Üye
Lütfi ÖMERBAŞ
Üye
Hasan GÜRSEL
Üye
Ahmet Salih ÇEBİ
Üye
Nihat O.AKÇAKAYALIOĞLU
Üye
Ahmet H.BOYACIOĞLU
KARŞIOY YAZISI
Görev sorununa ilişkin karşıoy:
İlk inceleme evresinde 1803 sayılı Af Kanuna ait Anayasayaaykırılık itirazının incelenmesinin Anayasa Mahkemesinin görevi içinde olmadığıileri sürülmüş ise de bu itiraz Anayasa Mahkemesince çoğunlukla reddedilmiştir.
İtirazın konusu 1803 sayılı Af Kanunun bir maddesine ilişkindir.Anayasamızda yasama meclislerinin af yetkisinin Kanun niteliğinde olmayıp kararniteliğinde olduğu açıklanmıştır. (Anayasa M.64). Bu iki mefhumun hukukisonuçları çok farklıdır. Zira, Anayasa, kanunları Anayasaya uygunluk denetiminetabi tuttuğu halde kararları bu denetime tabi tutmamış; ancak bu denetime tabitutmak istemediği kanun maddelerini ve bu denetime tabi tutmak istediğikararları Anayasa’nın çeşitli maddelerinde göstermiştir. (Anayasa m.65,81 deolduğu gibi). Bu nedenledir ki Anayasa’nın 64. maddesinde karar şeklindekullanacağı açıklanan af yetkisi, Anayasada istisnai bir hüküm bulunmadığındanKanun şeklinde tasarruf edilemez. Aksi görüşün kabulü, yasama meclisinintakdirine bırakılmış olan af yetkisi Anayasa Mahkemesinin takdirine verilmişolur. Kanun yapma prosedürüne uymak mecburiyeti varsa o prosedüre riayetedilir, fakat bu af tasarrufu, sırf bu sebeple kanun niteliği almaz. Zira, afyetkisinin karar niteliği bir anayasal niteliktir. Anayasada bu husustaistisnai bir hüküm olmadıkça bu nitelik değişmiş kabul edilemez. Anayasadakarar şeklinde kullanılacağı gösterilen bir yetkinin evvelden beri kanunşeklinde kullanılmış olması da neticeyi değiştirmez.
Açıklanan nedenlerle itirazın incelenmesi Anayasa Mahkemesi’ningörevi dışında kaldığından bu itirazın tetkikini Anayasa Mahkemesi’nin göreviiçinde kabul eden karara karşıyım.
Üye
Şahap ARIÇ
KARŞIOY YAZISI
21.1.1975 günlü 15125 sayılı Resmi Gazetede yayımlananMahkememizin 28.11.1974 günlü, 1974/34-50 sayılı kararına ilişkin karşıoyyazımda açıkladığım gerekçelerle, çoğunluğun görevle ilgili görüşlerinekatılmıyorum.
Üye
Halit ZARBUN