ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 1975/33
Karar Sayısı : 1975/65
Karar Günü : 3.4.1975
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN MAHKEME:Sarıkaya Asliye CezaMahkemesi.
İTİRAZIN KONUSU:15.5.1974 günlü, 1803 sayılı“Cumhuriyetin 50 nci Yılı Nedeniyle Bazı Suç ve Cezaların Affı HakkındaKanun”un 2. maddesinin (B) bendinin iptali istenmiştir.
I. OLAY:
Sarıkaya Asliye Ceza Mahkemesinin bakmakta olduğu davada sanıkhakkında uygulanacak olan Türk Ceza Kanununun 492. maddesinin yer aldığı 1803sayılı Yasanın 2. maddesinin (B) bendini, Anayasanın 92. maddesinin beşincifıkrasıyle saptanan yöntemlere uyulmadan yasalaştırılması nedeniyle, Anayasayaaykırı gören Mahkeme iptali için, Anayasanın değişik 151. ve 22.4.1962 günlü,44 sayılı Yasanın 27. maddeleri uyarınca Anayasa Mahkemesine başvurulmasınakarar vermiştir.
II. İLK İNCELEME:
Anayasa Mahkemesi Muhittin Taylan, Kâni Vrana, Şahap Arıç, İhsanEcemiş, Ahmet Akar, Ziya Önel, Abdullah Üner, Ahmet Koçak, Lûtfi Ömerbaş, HasanGürel, Ahmet Salih Çebi, Şevket Müftügil, Adil Esmer, Nihat O. Akçakayalıoğluve Ahmet H. Boyacıoğlu’nun katılmalarıyle 11.3.1975 gününde toplanmış veİçtüzüğün 15. maddesi uyarınca gerekli ilk incelemeyi yaparak aşağıdakisorunlar üzerinde durmuştur.
1- Anayasa Mahkemesinin itirazı incelemeye görevli ve yetkili olupolmadığı sorunu:
Suç ve cezaların affı hakkındaki yasama belgelerinin Anayasayauygunluk denetimine bağlı olup olmayacağı sorunu üzerinde durulmuş ve budenetimin Anayasa Mahkemesince yapılmasına anayasal açıdan olanak bulunduğusonucuna varılmıştır. Konu hakkında ayrıntılı gerekçeler Anayasa Mahkemesinin28.11.1974 günlü, Esas: 1974/34, Karar: 1974/50 sayılı kararında tümüyleaçıklanmış bulunduğundan (Resmi Gazete: Gün: 21.1.1975, sayı: 15125) bunlarınburada yinelenmesine gerek kalmamıştır.
Şu duruma göre, bu işe bakmanın Anayasa Mahkemesinin görevi içindebulunduğu açıktır.
Şahap Arıç bu görüşe katılmamıştır.
2- Esasın incelenmesindeki sınır sorunu:
Kamu davası Türk Ceza Kanununun 492. maddesine göre açılmış veMahkemece de sanık hakkında bu madde hükmü uygulanacaktır. Oysa, Mahkemeniniptalini istediği 1803 sayılı Yasanın 2. maddesinin (B) bendinde sözü geçenyasa maddesinden başka bir çok maddeler yer almakta ve Mahkemenin görmekteolduğu dâvanın öteki maddelerle bir ilgisi bulunmamaktadır. O halde,Anayasa’nın değişik 151. 44 sayılı Yasanın 27. maddeleri gereğince, itirazyoluyla gelen bu işte esasın incelenmesi, Mahkemenin uygulama durumunda olduğuyasa hükmü ile sınırlandırılmalıdır.
Nihat O. Akçakayalıoğlu, bu görüşe katılmamıştır.
Yukarıda açıklanan sorunların incelenmesi sonunda:
1- İşin incelenmesinin Anayasa Mahkemesinin görev ve yetkisiiçinde olduğuna Şahap Arıç’ın karşıoyu ve oyçokluğu ile;
2- Dosyanın eksiği bulunmadığından, işin esasının 15.5.1974 günlü,1803 sayılı Yasanın 2. maddesinin (B) bendinin Türk Ceza Kanununun 492.maddesiyle sınırlı olarak incelenmesine Nihat O. Akçakayalıoğlu’nun incelemenin(B) bendinin tümü yönünden yapılması gerektiği karşıoyuyla ve oyçokluğu ilekarar verilmiştir.
III. ESASIN İNCELENMESİ:
İtirazın esasına ilişkin rapor ve dosyada yer alan belgelerincelendikten sonra, gereği görüşülüp düşünüldü:
1- Suç ve cezaların affı hakkındaki yasama belgelerinin anayasaldenetime tabi olup olmayacağı, kurulda değişiklik olması nedeniyle, yenidentartışmalara yol açmış, sonuçta bu konunun ilk inceleme evresinde incelenerekçözülmüş olduğu ve Anayasa Mahkemesinin denetim ve görevi alanına girdiği saptanmışbulunduğuna göre, artık konunun yeniden ele alınarak görüşülmesine yergörülmemiştir.
Şahap Arıç, Halit Zarbun ve Ziya Önel bu görüşe katılmamışlardır.
2- İtiraz konusu kuralın daha önce iptaline karar verilmiş olması:
15.5.1974 günlü, 1803 sayılı Yasanın 2. maddesinin itiraz konusuyapılmış olan (B) bendinin, itiraz yoluyla gelen başka bir işte AnayasaMahkemesince Anayasaya uygunluk denetiminden geçirilerek Türk Ceza Kanununun492. maddesi açısından iptaline 11.3.1975 gününde, Esas: 1975/8, Karar: 1975/50sayı ile karar verilmiş bulunduğundan, bu konuda yeniden karar verilmesine yerkalmamıştır.
IV. SONUÇ:
1- İlk inceleme evresinde görev sorunu incelenerek çözülmüşbulunduğundan, konunun yeniden ele alınarak görüşülmesine yer olmadığına, ŞahapArıç, Halit Zarbun ve Ziya Önel’in karşıoylarıyle ve oyçokluğu ile;
2- 15.5.1974 günlü, 1803 sayılı Yasanın 2. maddesinin itirazkonusu yapılmış olan (B) bendinin, Anayasa Mahkemesince Türk Ceza Kanununun492. maddesi açısından iptaline 11.3.1975 gününde, Esas: 1975/8, Karar: 1975/50sayı ile karar verilmiş bulunduğundan bu konuda yeniden karar verilmesine yerolmadığına oybirliğiyle;
3.4.1975 gününde karar verildi.
Başkan
Muhittin TAYLAN
Başkanvekili
Kâni VRANA
Üye
Şahap ARIÇ
Üye
Ahmet AKAR
Üye
Halit ZARBUN
Üye
Ziya ÖNEL
Üye
Abdullah ÜNER
Üye
Ahmet KOÇAK
Üye
Muhittin GÜRÜN
Üye
Lûtfi ÖMERBAŞ
Üye
Hasan GÜRSEL
Üye
Ahmet Salih ÇEBİ
Üye
Adil ESMER
Üye
Nihat O.AKÇAKAYALIOĞLU
Üye
Ahmet H.BOYACIOĞLU
KARŞIOY YAZISI
Görev sorunu;
1803 sayılı Af Kanunu ile ilgili itirazın incelenmesinin AnayasaMahkemesinin görevi içinde bulunduğu hakkında oyçokluğu ile verilen karara,Anayasaya uygun görmediğimden, katılmıyorum.
Bu konudaki karşıoy gerekçelerim, 21.1.1975 günlü ve 12125 sayılıResmî Gazetede yayımlanan, Anayasa Mahkemesinin 28.11.1974 günlü ve 1974/34-50sayılı kararına ilişkin karşıoy yazımın I nolu kısmında tafsilâtlı olarakyazdığım gerekçelerin, prensipleri itibariyle, aynı olduğundan, buradatekrarına gerek görülmemiştir.
Sözü geçen karşıoy yazımda açıklanan gerekçelerle, AnayasaMahkemesinin, çoğunlukla verdiği görev konusu ile ilgili karara karşıyım.
Üye
Şahap ARIÇ
KARŞIOY YAZISI
21.1.1975 günlü ve 15125 sayılı Resmî Gazetede yayımlananMahkememizin 28.11.1974 günlü, 1974/34-50 sayılı kararına ilişkin karşıoyyazımda açıkladığım gerekçelerle, çoğunluğun görev ve yetkiye ilişkin bukararındaki görüşlerine katılmıyorum.
Üye
Halit ZARBUN
KARŞIOY YAZISI
21.1.1975 günlü ve 15125 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan AnayasaMahkemesinin 28.11.1974 gün ve 1974/34 Esas ve 1974/50 sayılı kararındaaçıkladığım nedenlerle çoğunluğun göreve ilişkin görüşlerine katılmıyorum.
Üye
Ziya ÖNEL