ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 1975/47
Karar Sayısı : 1975/57
Karar Tarihi:20/3/1975
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN MAHKEME : İstanbul10.Asliye Ceza Mahkemesi.
İTİRAZIN KONUSU : 15.5.1974 günlü,1803 sayılı “Cumhuriyetin50 nci Yılı Nedeniyle Bazı Suç ve Cezaların Affı Hakkında Kanun”un 2. maddesinin(B) bendinin iptali istenmiştir.
I- OLAY :
İstanbul 10. Asliye Ceza Mahkemesinin bakmakta olduğu davada sanıkhakkında uygulanacak olan Türk Ceza Kanunu”nun 503. maddesinin yer aldığı 1803sayılı Yasanın 2. maddesinin (B) bendinin, Anayasanın 92.maddesinin beşincifıkrasıyle saptanan yöntemlere uyulmayan yasalaştırıldığı CumhuriyetSavcılığında ileri sürülmüş, bu iddia yersel Mahkemece ciddi görülerek, sözkonusu Yasa hükmünün iptali için Anayasa’nın değişik 151. ve 22.4.1962 günlü,44 sayılı Yasanın 27. maddeleri uyarınca Anayasa Mahkemesine başvurulmasınakarar verilmiştir.
II. İLK İNCELEME :
Anayasa Mahkemesi, 20.3.1975 gününde toplanmış ve İçtüzüğün 15. maddesiuyarınca gerekli ilk incelemeyi yaparak aşağıdaki sorunlar üzerinde durmuştur:
1- Anayasa Mahkemesinin itirazı incelemeye görevli ve yetkili olupolmadığı sorunu:
Suç ve Cezaların Affı Hakkındaki yasama belgelerinin Anayasaya uygunlukdenetimine bağlı olup olmıyacağı sorunu üzerinde tekrar tekrar tartışmalaryapılmış ve bu denetimin Anayasa Mahkemesince yapılmasına anayasal açıdanolanak bulunduğu sonucuna varılmıştır. Konu hakkında ayrıntılı gerekçeler dahaönce Mahkememizin 28.11.1974 günlü, Esas: 1974/34, Karar: 1974/50 sayılıkararında tümüyle açıklanmış bulunduğundan (Resmi Gazete: gün; 21.1.1975 günlü,15125) burada yinelenmesine gerek kalmamıştır.
Orada da gerekçeleriyle gösterildiği ve benimsendiği üzere, birkuralı itiraz konusu yapılan 15.5.1974 günlü, 1803 sayılı Yasa, Anayasanındeğişik 147. maddesindeki “Kanun” deyiminin kapsamına girmektedir. Öbür yönden,Anayasanın, Anayasaya uygunluk denetimin dışında bıraktığı yasalardan, itirazyoluyla gelen bu işe bakmanın Anayasa Mahkemesinin görevi içinde bulunduğuortadadır.
Bu görüşe Şahap Arıç ve Halit Zarbun katılmamıştır.
2- Esasın incelenmesinde sınır sorunu:
Sanık hakkındaki kamu davası Türk Ceza Kanununun 503. maddesinegöre açılmıştır ve Mahkeme sanık hakkında ceza verirken asıl olarak bu yasahükmünü uygulayacaktır. Halbuki Mahkemenin iptalini istediği 1803 sayılıYasanın 2. maddesinin (B) bendinde sözü geçen yasa maddesinden başka daha birçokmaddeler yer almaktadır. Mahkemenin görmekte olduğu davanın öteki maddelerlebir ilgisi bulunmamaktadır. O halde, Anayasanın değişik 151. ve 44 sayılıYasanın 27. maddeleri gereğince, itiraz yoluyla gelen bu işte esasınincelenmesi, Mahkemenin uygulama durumunda olduğu yasam hükmü ilesınırlandırılmalıdır.
Nihat O. Akçakayalıoğlu Mahkemenin itirazının Af Yasasının 2.maddesinin (B) bendinin tümünü kapsadığından bu bent içinde bir ayırım vesınırlandırma yapılamayacağı gerekçesiyle incelemenin sınırlandırılmasıkararına katılmamıştır.
3-İtiraz konusu kuralın daha önce iptaline karar verilmiş olması:
15.5.1974 günlü, 1803 sayılı Kanunun 2. maddesinin (B) bendindekikuralın Türk Ceza Kanununun 503. maddesi yönünden iptaline 11.3.1975 gününde Esas:1975/9, Karar:1975/37 sayı ile karar verilmiş bulunduğundan, bu konuda yenidenkarar verilmesine yer kalmamıştır.
III-SONUÇ :
1- İşin incelemesinin Anayasa Mahkemesinin görev ve yetkisi içindebulunduğuna Şahap Arıç’ın ve Halit Zarbun’un karşıoylarıyle ve oyçokluğu ile;
2-İşin esasının 15.5.1974 günlü, 1803 sayılı Kanunun 2. maddesinin(B) bendinin Türk Ceza Kanununun 503. maddesiyle sınırlı olarak incelenmesineNihat O.Akçakayalıoğlu’nun incelemenin (B) bendinin tümü yönünden yapılmasıgerektiği yolundaki karşıoyuyla ve oyçokuluğu ile;
3-15.5.1974 günlü, 1803 sayılı Kanunun 2. maddesinin (B) bendininTürk Ceza Kanununun 503. maddesi yönünden iptaline 11.3.1975 gününde Esas: 1975/9,Karar:1975/37 ve sayı ile karar verilmiş bulunduğundan bu konuda yeniden kararverilmesine yer olmadığına oybirliğiyle;
20.3.1975 gününde karar verildi.
Başkan
Muhittin TAYLAN
Başkanvekili
Kâni VRANA
Üye
Şahap ARIÇ
Karşıoy eklidir.
Üye
İhsan ECEMİŞ
Üye
Ahmet AKAR
Üye
Halit ZARBUN
Üye
Abdullah ÜNER
Üye
Ahmet KOÇAK
Üye
Muhittin GÜRÜN
Üye
Lütfi ÖMERBAŞ
Üye
Hasan GÜRSEL
Üye
Ahmet Salih ÇEBİ
Üye
Şevket MÜFTÜGİL
Üye
Nihat O.AKÇAKAYALIOĞLU
Üye
Ahmet H.BOYACIOĞLU
KARŞIOY YAZISI
GörevSorunu :
1803sayılı Af Kanunu ile ilgili itirazın incelenmesinin Anayasa Mahkemesinin göreviiçinde bulunduğu hakkında oyçokluğu ile verilen karara, Anayasa uygungörmediğimden, katılmıyorum.
Bukonudaki karşıoy gerekçelerim, 21.1.1975 günlü ve 15125 sayılı Resmi Gazetedeyayınlanan, Anayasa Mahkemesi’nin 28.11.1974 günlü ve 1974/34-50 sayılıkararına ilişkin karşıoy yazımın I nolu kısmında tafsilâtlı olarak yazdığımgerekçelerin, prensipleri itibariyle, aynı olduğundan, burada tekrarına gerekgörülmemiştir.
Sözügeçen karşıoy yazımda açıklanan gerekçelerle, Anayasa Mahkemesinin çoğunluklaverdiği görev konusu ile ilgili karara karşıyım.
Üye
Şahap ARIÇ
KARŞIOY YAZISI
21.1.1975 günlü 15125 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Mahkemenin28.11.1974 günlü, 1974/34-50 sayılı kararına ilişkin karşıoy yazımdaaçıkladığım görev ve yetkiye ilişkin gerekçelerle, çoğunluğun kararına dakatılmıyorum.
Üye
Halit ZARBUN