ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 1975/57
Karar Sayısı : 1975/78
Karar Tarihi:3/4/1975
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN MAHKEME : İstanbulİkinci Ağır Ceza Mahkemesi
İTİRAZIN KONUSU : 15.5.1974 günlü; 1803 sayılı “Cumhuriyetin50 nci Yılı Nedeniyle Bazı Suç ve Cezaların Affı Hakkında Kanun”un 2. maddesinin(A) ve (B) işaretli bentlerinin Anayasa’ya aykırı olduklarından iptalleri istemidir.
I- OLAY :
Zimmet suçundan sanık hakkında Türk Ceza Kanununun 202. maddesininuygulanması istemiyle açılan kamu davasının görülmesi sırasında; CumhuriyetSavcılığınca sanığın eylemi Türk Ceza Kanununun 203. maddesine uyduğundan, busuç hakkında uygulanması gereken 1803 sayılı Af Kanununun 2. maddesinin (A) ve(B) bentlerinin, Anayasa’nın 92. maddesinin beşinci fıkrası ile saptananyöntemlere uyulmadan yasalaştırıldığını ileri sürmüş, bu sav Mahkemece de ciddigörülerek iptalleri için, Anayasa’nın değişik 151. ve 22.4.1962 günlü, 44sayılı Yasanın 27. maddeleri uyarınca Anayasa Mahkemesine başvurulmasına kararverilmiştir.
II. İLK İNCELEME :
Anayasa Mahkemesi, İçtüzüğün 15. maddesi uyarınca yaptığı ilkinceleme toplantısında, aşağıdaki sorunlar üzerinde durmuştur:
1- Anayasa Mahkemesinin itirazı incemeye görevli ve yetkili olupolmadığı sorunu:
Suç ve Cezaların Affı hakkındaki yasama belgelerinin Anayasa’yauygunluk denetimine bağlı olduğu daha önce Anayasa Mahkemesinin verdiği ve 21.1.1975günlü, 15125 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 28.11.1974 günlü, Esas:1974/34,Karar: 1974/50 sayılı kararda gerekçeleriyle birlikte açıklanmış bulunduğundan,bunların burada yinelenmesine gerek kalmamıştır.
Şu duruma göre, bu işe bakmanın Anayasa Mahkemesinin görevi içindebulunduğu açıktır.
Şahap Arıç ve Halit Zarbun bu görüşe katılmamışlardır.
2- Anayasa’ya aykırılık itirazında bulunan Mahkemenin bu konudakiyetkisi ve incelemenin sınırlandırılması sorunları:
Anayasa’nın değişik 151. ve 22.4.1962 günlü, 44 sayılı Yasanın 27.maddeleri uyarınca, Mahkemenin itiraz yoluyla Anayasa Mahkemesine başvurmayetkisi, davada uygulanacak kanun hükümleriyle sınırlandırılmıştır.
İtiraz yoluna başvuran mahkemenin elindeki davada uygulanmasıistenen Türk Ceza Kanununun 203. maddesi 1803 sayılı Kanunun itiraz konusu 2. maddesinin(A) bendinde yer almadığından, itirazın bu kurala yönelen bölümünün, Mahkemeninyetkisizliği yönünden reddine karar verilmelidir.
Sanık hakkında kamu davasında uygulanacak Türk Ceza Kanununun 203.maddesi 1803 sayılı Kanunun itiraz konusu yapılmış bulunan 2. maddesinin (B)bendinde sayılan yasa kuralları arasında yer aldığına göre, Anayasa Mahkemesiişin esasını, ancak (B) bendinin Türk Ceza Kanununun 203. maddesi ile sınırlıolarak inceleyebilir.
Nihat O.Akçakayalıoğlu, uygulanacak kanun hükmü olması nedeniyleesasın (B) bendinin tümü yönünden incelenmesi gerektiği düşüncesiyle bu görüşekatılmamıştır.
3-İtiraz konusu kuralın daha önce iptaline karar verilmiş olması:
İtirazın yöneldiği 1803 sayılı Kanunun 2. maddesinin (B) bendininTürk Ceza Kanununun 203. maddesiyle sınırlı olarak iptaline 11.3.1975 günündeEsas: 1975/37, Karar: 1975/44 sayı ile karar verilmiş bulunduğundan bu konudayeniden karar verilmesine yer kalmamıştır.
III-SONUÇ :
1- İşin incelemesinin Anayasa Mahkemesinin görev ve yetkisi içindebulunduğuna Şahap Arıç ve Halit Zarbun’un karşıoylarıyle ve oyçokluğu ile;
2- 15.5.1974 günlü, 1803 sayılı Kanunun 2. Maddesinin (A) bendineyönelen itirazın Mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddine oybirliğiyle;
3-Dosyanın eksiği bulunmadığı anlaşıldığından işin esasının bugünve 15.5.1974 günlü, 1803 sayılı Kanunun 2. maddesinin (B) bendinin Türk CezaKanununun 203. maddesiyle sınırlı olarak incelenmesine NihatO.Akçakayalıoğlu’nun incelemenin (B) bendinin tümü yönünden yapılması gerektiğiyolundaki karşıoyu ve oyçokluğu ile,
4-15.5.1974 günlü, 1803 sayılı Kanunun 2. maddesinin, bu işteitiraz konusu yapılan (B) bendindeki kuralın itiraz yoluyla gelen başka birişte Anayasa Mahkemesince Anayasa’ya uygunluk denetiminden geçirilerek TürkCeza Kanununun 203. maddesiyle sınırlı olarak iptaline 11.3.1975 günündeEsas:1975/37, Karar:1975/44 sayı ile karar verilmiş bulunduğundan bu konudayeniden karar verilmesine yer olmadığına oybirliğiyle;
3.4.1975 gününde karar verildi.
Başkan
Muhittin TAYLAN
Başkanvekili
Kâni VRANA
Üye
Şahap ARIÇ
Karşı oy eklidir.
Üye
Ahmet AKAR
Üye
Halit ZARBUN
Üye
Ziya ÖNEL
Üye
Abdullah ÜNER
Üye
Ahmet KOÇAK
Üye
Muhittin GÜRÜN
Üye
Lütfi ÖMERBAŞ
Üye
Hasan GÜRSEL
Üye
Ahmet Salih ÇEBİ
Üye
Adil ESMER
Üye
Nihat O.AKÇAKAYALIOĞLU
Üye
Ahmet H.BOYACIOĞLU
KARŞIOY YAZISI
GörevSorunu :
1803sayılı Af Kanunu ile ilgili itirazın incelenmesinin Anayasa Mahkemesi’ningörevi içinde bulunduğu hakkında oyçokluğu ile verilen karara, Anayasaya uygungörmediğimden, katılmıyorum.
Bukonudaki karşıoy gerekçelerim, 21.1.1975 günlü ve 15125 sayılı Resmi Gazetedeyayımlanan, Anayasa Mahkemesinin 28.11.1974 günlü ve 1974/34-50 sayılı kararınailişkin karşıoy yazımın I nolu kısmında tafsilâtlı olarak yazdığımgerekçelerin, prensipleri itibariyle, aynı olduğundan, burada tekrarına gerekgörülmemiştir.
Sözügeçen karşıoy yazımda açıklanan gerekçelerle, Anayasa Mahkemesinin, çoğunluklaverdiği görev konusu ile ilgili karara karşıyım.
Üye
Şahap ARIÇ
KARŞIOY YAZISI
21.1.1975 günlü ve 15125 sayılı Resmi Gazetede yayımlananMahkememizin 28.11.1974 günlü, 1974/34-50 sayılı kararına ilişkin karşıoyyazımda açıkladığım gerekçelerle, çoğunluğun görev ve yetkiye ilişkin bukararındaki görüşlerine katılmıyorum.
Üye
Halit ZARBUN