ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 1975/70
Karar Sayısı : 1975/73
Karar Tarihi:3/4/1975
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN MAHKEME : SarıkayaSulh Ceza Mahkemesi.
İTİRAZIN KONUSU : 15.5.1974 günlü, 1803 sayılı “Cumhuriyetin50 nci Yılı Nedeniyle Bazı Suç ve Cezaların Affı Hakkında Kanun”un 2. maddesinin(B) bendinin iptali istemidir.
I- OLAY :
Sanık hakkında uygulanacak Türk Ceza Kanununun 491. maddesinin yeraldığı 1803 sayılı Yasanın 2. maddesinin (B) bendinin, Anayasanın 92. maddesininbeşinci fıkrası ile saptanan yöntemlere uyulmadan yasalaştırıldığı sanık vekilitarafından ileri sürülmüş, bu sav Mahkemece de ciddi görülerek iptali için,Anayasa’nın değişik 151. ve 22.4.1962 günlü, 44 sayılı Yasanın 27. maddeleriuyarınca itiraz yoluyla Anayasa Mahkemesine başvurulmasına karar verilmiştir.
II. İLK İNCELEME :
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğünün 15. maddesi uyarınca 3.4.1975gününde yapılan ilk inceleme toplantısında, aşağıdaki sorunlar üzerinde durulmuştur:
1- Anayasa Mahkemesinin itirazı incelemeye görevli ve yetkili olupolmadığı:
Suç ve cezaların affı hakkındaki yasama belgelerinin Anayasayauygunluk denetimine bağlı olduğu, Anayasa Mahkemesince verilen 21.1.1975 günlü,15125 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 28.11.1974 günlü, Esas:1974/34, Karar:1974/50 sayılı kararda gerekçeleriyle birlikte açıklanmıştır.
Orada da benimsendiği üzere, bir kuralı itiraz konusu yapılan15.5.1974 günlü, 1803 sayılı Yasa, Anayasa’nın değişik 147. maddesindeki “kanun”deyiminin kapsamına girmektedir. Öbür yönden, Anayasa’nın Anayasa’ya uygunlukdenetimi dışında bıraktığı yasalardan değildir. Şu duruma göre; bu işe bakmanınAnayasa Mahkemesinin görevi içinde bulunduğu açıktır.
Şahap Arıç ve Halit Zarbun bu görüşe katılmamışlardır.
2- İncelemenin sınırlandırılması:
Mahkeme bakmakta olduğu davada sanıklara uygulaması istenilen TürkCeza Kanununun 491. maddesi 15.5.1974 günlü, 1803 sayılı Yasanın 2. maddesinin(B) bendi kapsamına girmektedir. 2. maddenin (B) bendinde Türk Ceza Kanununbirçok maddeleri yer aldığına ve Mahkemece olayda sadece 491. maddeuygulanacağına göre Mahkemenin görmekte olduğu davada uygulanacak kanun kuralıolması nedeniyle, Anayasa Mahkemesi işin esasını, ancak (B) bendinin Türk CezaKanununun 491. maddesi ile sınırlı inceleyebilir.
Nihat O.Akçakayalıoğlu, bu görüşe katılmamıştır.
3-İtiraz konusu kuralın daha önce iptaline karar verilmiş olması:
İtirazın yöneltildiği 1803 sayılı Yasanın 2. maddesinin (B)bendindeki kuralın Türk Ceza Kanununun 491.maddesi yönünden iptaline 25.3.1975gününde Esas: 1975/51, Karar: 1975/58 sayı ile karar verildiğinden, bu konudayeniden karar verilmesine yer kalmamıştır.
III-SONUÇ :
1- İşin esasının incelenmesinin Anayasa Mahkemesinin görev veyetkisi içinde bulunduğuna, Şahap Arıç ve Halit Zarbun’un karşıoylarıyle veoyçokluğu ile;
2- Dosyanın eksiği bulunmadığı anlaşıldığından işin esasının15.5.1974 günlü, 1803 sayılı Yasanın itiraz konusu yapılan 2. maddesinin (B)bendinin Türk Ceza Kanununun 491. maddesiyle sınırlı olarak incelenmesine NihatO. Akçakayalıoğlu’nun esas incelemesinin (B) bendinin tümü yönünden yapılmasıgerektiği yolundaki karşıoyuyla ve oyçokluğu ile;
3-15.5.1974 günlü, 1803 sayılı Yasanın 2. maddesinin bu işteitiraz konusu yapılmış bulunan (B) bendindeki kuralın, itiraz yolu ile gelenbaşka bir işte Mahkememizce Anayasa’ya uygunluk denetiminden geçirilerek TürkCeza Kanununun 491. maddesi açısından iptaline 25.3.1975 gününde Esas:1975/51, Karar:1975/58sayı ile karar verilmiş bulunduğundan bu konuda yeniden karar verilmesine yerolmadığına oybirliğiyle;
3.4.1975 gününde karar verildi.
Başkan
Muhittin TAYLAN
Başkanvekili
Kâni VRANA
Üye
Şahap ARIÇ
Karşı oy eklidir.
Üye
Ahmet AKAR
Üye
Halit ZARBUN
Üye
Ziya ÖNEL
Üye
Abdullah ÜNER
Üye
Ahmet KOÇAK
Üye
Muhittin GÜRÜN
Üye
Lütfi ÖMERBAŞ
Üye
Hasan GÜRSEL
Üye
Ahmet Salih ÇEBİ
Üye
Adil ESMER
Üye
Nihat O.AKÇAKAYALIOĞLU
Üye
Ahmet H.BOYACIOĞLU
KARŞIOY YAZISI
GörevSorunu :
1803sayılı Af Kanunu ile ilgili itirazın incelenmesinin Anayasa Mahkemesinin göreviiçinde bulunduğu hakkında oyçokluğu ile verilen karara, Anayasa uygungörmediğimden, katılmıyorum.
Bukonudaki karşıoy gerekçelerim, 21.1.1975 günlü ve 12125 sayılı Resmi Gazetedeyayınlanan, Anayasa Mahkemesinin 28.11.1974 günlü ve 1974/34-50 sayılı kararınailişkin karşıoy yazımın I nolu kısmında tafsilâtlı olarak yazdığımgerekçelerin, prensipleri itibariyle, aynı olduğundan, burada tekrarına gerekgörülmemiştir.
Sözügeçen karşıoy yazımda açıklanan gerekçelerle, Anayasa Mahkemesinin, çoğunluklaverdiği görev konusu ile ilgili karara karşıyım.
Üye
Şahap ARIÇ
KARŞIOY YAZISI
21.1.1975 günlü ve 15125 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Mahkememizin28.11.1974 günlü, 1974/34-50 sayılı kararına ilişkin karşıoy yazımdaaçıkladığım gerekçelerle, çoğunluğun görev ve yetkiye ilişkin bu kararındakigörüşlerine katılmıyorum.
Üye
Halit ZARBUN