ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 1975/94
Karar Sayısı : 1975/117
Karar Tarihi:29/4/1975
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN MAHKEME : İstanbul1. Ağır Ceza Mahkemesi.
İTİRAZIN KONUSU : 15.5.1974 günlü, 1803 sayılı “Cumhuriyetin50 nci Yılı Nedeniyle Bazı Suç ve Cezaların Affı Hakkında Kanun” un 3/2. maddesininiptali istemidir.
I- OLAY :
Sanık hakkında uygulanacak 6258 sayılı kanunla değişik 1567 sayılıKanunun yer aldığı 1803 sayılı Yasanın 3. maddesinin ikinci fıkrasınınAnayasa’nın 92. maddesinin beşinci fıkrası ile saptanan yöntemlere uyulmadanyasalaştırıldığı; C.Savcılığınca ileri sürülmüş, bu sav Mahkemece de ciddigörülerek, iptali için,Anayasa’nın değişik 151. ve 22.4.1962 günlü, 44 sayılıKanunun 27. maddeleri gereğince Anayasa Mahkemesine başvurulmasına kararverilmiştir.
II. İLK İNCELEME :
Anayasa Mahkemesi, İçtüzüğün 15. maddesi uyarınca toplanarakaşağıdaki sorunlar üzerinde durmuştur.
1- Anayasa Mahkemesinin itirazı inceleme görevi ve yetkisi olupolmadığı sorunu:
Suç ve cezaların affı hakkındaki yasama belgelerinin Anayasa’yauygunluk denetimine bağlı olup olmayacağı sorunu üzerinde durulmuş ve bunlarında Anayasaya uygunluk denetimine bağlı bulunduğu sonucuna varılmıştır.
Konu hakkındaki gerekçeler, Anayasa Mahkemesinin 28.11.1974günlü, Esas:1974/34, Karar: 1974/50 (Resmi Gazete, gün: 21.1.1975, sayı: 15125)ve 28.11.1974 günlü, Esas:1974/39, Karar: 1974/51 (Resmi Gazete, gün:29.1.1975, sayı: 15133) sayılı kararlarında tümü ile açıklanmış bulunduğundan,bunların burada yinelenmesine gerek kalmamıştır.
Şu duruma göre, bu işe bakmanın Anayasa Mahkemesinin görevi içindebulunduğu açıktır.
Şahap Arıç ve Halit Zarbun bu görüşe katılmamışlardır.
2- Esasın İncelemesinde sınır sorunu:
Sanık hakkındaki kamu davasında uygulanacak 6258 sayılı Kanunladeğişik 1567 sayılı Kanun, ek ve tadilleri, 1803 sayılı Kanunun 3. maddesininitiraz konusu yapılmış bulunan ikinci fıkrasında yer aldığına göre, AnayasaMahkemesi işin esasını, ancak “ve Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkındaki1567 sayılı Kanunlar ile bunların ek ve tadilleri hükümlerini ihlâl eyleyenfiillere” ilişkin bölümü ile sınırlı olarak inceleyebilir.
Nihat O.Akçakayalıoğlu, uygulanacak kanun hükmü olması nedeniyleesasın 3. maddenin ikinci fıkrasının tümü yönünden incelenmesi gerektiği görüşündebulunmuştur.
3- İtiraz konusu kuralın daha önce iptaline karar verilmiş olması:
İtirazın yöneltildiği 1803 sayılı Yasanın 3. maddesinin ikincifıkrasında yer alan kuralın iptaline 5.3.1975 gününde, Esas: 1975/3, Karar:1975/35 sayı ile karar verilmiş bulunduğu anlaşıldığından, bu konuda yendenkarar verilmesine yer kalmamıştır.
III- SONUÇ :
1- İşin incelenmesinin Anayasa Mahkemesinin görev ve yetkisiiçinde bulunduğuna, Şahap Arıç ve Halit Zarbun’un karşıoylariyle ve oyçokluğuile;
2- Dosyanın eksiği bulunmadığı anlaşıldığından işin esasının, 15.5.1974günlü, 1803 sayılı Kanunun 3. maddesinin itiraz konusu yapılmış bulunan ikincifıkrasının “ve Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkındaki 1567 sayılı Kanunlarile bunların ek ve tadilleri hükümlerini ihlâl eyleyen fiiller”e ilişkinkurallarla sınırlı olarak incelenmesine Nihat O.Akçakayalıoğlu’nun esasın 3. maddesininikinci fıkrasının tümü yönünden incelenmesi gerektiği yolundaki karşıoyuyla veoyçokluğu ile;
3- 15.5.1974 günlü, 1803 sayılı Kanunun 3. maddesinin bu işteitiraz konusu yapılan ikinci fıkrasındaki kuralın, itiraz yolu ile gelen başkabir işte Anayasa Mahkemesince Anayasaya uygunluk denetiminden geçirilerek, “veTürk Parasının Kıymetini Koruma Hakkındaki 1567 sayılı Kanunlar ile bunların ekve tadilleri hükümlerini ihlâl eyleyen fiiller” e ilişkin kurallar yönündeniptaline 5.3.1975 gününde Esas: 1975/3, Karar: 1975/35 sayı ile karar verilmiş bulunduğundan,bu konuda yeniden karar verilmesine yer olmadığına oybirliğiyle;
29.4.1975 gününde karar verildi.
Başkan
Muhittin TAYLAN
Başkanvekili
Kâni VRANA
Üye
Şahap ARIÇ
Karşıoy ekli
Üye
İhsan ECEMİŞ
Üye
Halit ZARBUN
Üye
Abdullah ÜNER
Üye
Ahmet KOÇAK
Üye
Şekip ÇOPUROĞLU
Üye
Lütfi ÖMERBAŞ
Üye
Hasan GÜRSEL
Üye
Ahmet Salih ÇEBİ
Üye
Şevket MÜFTÜGİL
Üye
Adil ESMER
Üye
Nihat O.AKÇAKAYALIOĞLU
Üye
Ahmet H.BOYACIOĞLU
KARŞIOY YAZISI
GörevSorunu :
1803sayılı Af Kanunu ile ilgili itirazın incelenmesinin Anayasa Mahkemesi’ningörevi içinde bulunduğu hakkında oyçokluğu ile verilen karara, Anayasa uygungörmediğimden, katılmıyorum.
Bukonudaki karşıoy gerekçelerim, 21.1.1975 günlü ve 15125 sayılı Resmi Gazetedeyayınlanan, Anayasa Mahkemesi’nin 28.11.1974 günlü ve 1974/34-50 sayılıkararına ilişkin karşıoy yazımın I nolu kısmında tafsilâtlı olarak yazdığımgerekçelerin, prensipleri itibariyle, aynı olduğundan, burada tekrarına gerekgörülmemiştir.
Sözügeçen karşıoy yazımda açıklanan gerekçelerle, Anayasa Mahkemesinin, çoğunluklaverdiği görev konusu ile ilgili karara karşıyım.
Üye
Şahap ARIÇ
KARŞIOY YAZISI
21.1.1975 günlü ve 15125 sayılı Resmi Gazetede yayımlananMahkememizin 28.11.1974 günlü, 1974/34-50 sayılı kararına ilişkin karşıoyyazımda açıkladığım görev ve yetkiye ilişkin gerekçelerle, çoğunluğun bukararına da katılmıyorum.
Üye
Halit ZARBUN