ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı:1977/86
Karar Sayısı:1977/124
Karar Günü:13/10/1977
Resmi Gazete tarih/sayı:11.12.1977/16136
İtirazyoluna başvuran : Yozgat Ağır Ceza Mahkemesi.
İtirazınkonusu : 7 Ocak 1932 günlü, 1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine DairKanunun 6829 sayılı Yasa ile değişik 58. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan"Mahkemece bu kanuna göre hükmedilecek cezalar tecil edilemez"hükmünün, Anayasa'nın 2., 8. ve 12. maddelerine ay-kın olduğu ileri sürülerekiptali istenmiştir.
I-OLAY:
Almanya'danyurda gümrüksüz olarak soktukları kaçak eşyaları kendilerine ait münibüsiçerisinde satmak suretiyle toplu kaçakçılık suçunu işlemeleri nedeniylehaklarında Kamu davası açılan sanıkların 1918 sayılı Kaçakçılığın Men veTakibine Dair Kanunun değişik 27. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarıuyarınca cezalandırılmaları istenmiştir.
Davayabakan Mahkeme sözü edilen Yasaya göre hükmedilecek cezanın ertelenmesiniyasaklayan 58. maddenin ikinci fıkrasını Anayasa'ya aykırı bularak, iptali içinAnayasa Mahkemesine başvurmuştur.
III-METİNLER:
1- 7Ocak 1932 günlü, 1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanunun 6829sayılı Yasa ile değişik 58. maddesi şöyledir :
"Madde58- (29/8/1956 - 6829) Bu kanun hükümlerine muhalefet edenler hakkındayapılacak tahkikat ve takibat, 3005 sayılı Kanunun birinci maddesinin (a)bendindeki mahal ve aynı kanunun 4 üncü maddesinde yazılı zaman kayıtlarınabakılmaksızın mezkûr kanun hükümlerine tevfikan icra olunur.
Mahkemecebu kanuna göre hükmedilecek cezalar tecil edilemez. Maznunların duruşmasırasında diğer bir suçu olduğu anlaşılsa bile bu hal davaların birleştirilmesinesebep teşkil edemez.
Müsadereyetâbi olan kaçak eşya veya nakil vasıtası alât edavat zaptolunup da;
a)Maznunun kim olduğu tesbit edilmemiş ise,
b)Duruşmanın muvakkaten tatiline karar verilmiş ve bu durum bir sene devam etmişise,
Eşyanınmüsaderesine karar verilir ve 5 gün içinde keyfiyet münasip vasıtalarla ilânedilir.
İlântarihinden itibaren 15 gün içinde alâkalılarca selâhiyetli mahkemeye itirazedilmezse müsadere kararı katileşir."
Mahkemece"bu maddenin ikinci fıkrasında yeralan hükmün iptali istenmektedir.
2-13/7/1965 günlü, 647 sayılı Cezaların İnfazı Hakkında Kanunun 6. maddesişöyledir :
"Cezalarınertelenmesi :
Madde6- Adliye mahkemelerinde para cezasından başka bir ceza ile mahkûm olmayankimse, işlediği bir suçtan dolayı ağır veya hafif para veya 6 aya kadar ağırhapis veya bir yıla kadar hapis veya hafif hapis cezalarından biriyle mahkûmolur ve geçmişteki hali ile, ahlâki temayüllerine göre Cezasının ertelenmesiileride cürüm işlemekten çekinmesine sebep olacağı hakkında mahkemece kanaatedinilirse bu cezanın ertelenmesine hükmolunabilir. Bu halde ertelemenin sebebihükümde yazılır.
Fiilinişlendiği zamanda 15 yaşını bitirmemiş küçüklerin mahkûm oldukları ağır hapiscezası 2 seneden, hapis ve hafif hapis cezası 3 seneden; 15 yaşını doldurmuşolupta 18 yaşını ikmal etmemiş olanlar ile 70 yaşına varmış ihtiyarların mahkûmoldukları ağır hapis cezası bir seneden, hapis veya hafif hapis cezası 2seneden fazla olmadığı hallerde de yukarıdaki fıkra, hükümleri uygulanabilir.
Bazısuçlara ilişkin cezalar ile, askerî suçlar ve disiplin suçlarına ilişkincezaların ertelenemeyeceğine dair özel kanun hükümleri saklıdır."
3-1/3/1926 günlü, 765 sayılı Türk Ceza Kanununun 89. maddesi şöyledir:
"Madde89- Adliye Mahkemelerince para cezasından başka bir ceza ile mahkûm olmayankimse işlediği bir suçtan dolayı ağır veya hafif para cezaları veya muvakkatsürgün yahut 6 ay ve daha az hapis ve hafif hapis cezalarından biri ile mahkûmolur ve geçmişteki hali ile, ahlâki temayüllerine göre cezanın tecili ilerdecürüm işlemekten çekinmesine sebep olacağı hakkında mahkemece kanaat edilirse,bu cezanın teciline hükmolunabilir. Bu halde tecilin sebebi hükümdeyazılır."
4-Mahkemenin iptal istemine dayanak gösterdiği Anayasa maddeleri şunlardır :
"Madde2- Türkiye Cumhuriyeti, insan haklarına ve Başlangıçta belirtilen temelilkelere dayanan, millî, demokratik, lâik ve sosyal bir hukuk devletidir."
"Madde8- Kanunlar Anayasa'ya aykırı olamaz.
Anayasahükümleri, yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını ve kişileribağlayan temel hukuk kurallarıdır."
"Madde12- Herkes, dil, ırk, cinsiyet, siyasî düşünce, felsefî inanç, din ve mezhepayırımı gözetilmeksizin, kanun önünde eşittir.
Hiçbirkişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz.
IV-İLK İNCELEME :
AnayasaMahkemesi İçtüzüğün 15. maddesi uyarınca 1/7/1977 gününde Kani Vrana, ŞevketMüftügil, Ahmet Akar, Halit Zarbun, Abdullah Üner, Ahmet Koçak, SekipÇopuroğlu, Fahrettin Uluç, Muhittin Gürün, Lûtfi Ömerbaş, Ahmet Erdoğdu, HasanGürsel, Ahmet Salih Cebi Nihat O. Akçakayalıoğlu ve Ahmet H. Boyacıoğlu'nunkatılmalarıyla yapılan ilk inceleme toplantısında, dosyada eksiklik bulunmadığıanlaşıldığından işin esasının incelenmesine oybirliği ile karar verilmiştir.
V.ESASIN İNCELENMESİ:
İşinesasına ilişkin rapor, Mahkemenin dayandığı gerekçelerle Anayasa maddeleri,ilgili kanun hükümleri, Yasama Meclisleri tutanakları okunup incelendiktensonra gereği görüşülüp düşünüldü :
İtirazkonusu kural, Ceza hükümlerini taşıyan kimi kanunlarda da yer almıştır. Nitekim"Rulet, Tilt, Langırt ve Benzeri Oyun Alet ve Makineleri hakkında"13/12/1968 günlü, 1072 sayılı Kanunun 2. maddesinde aynı nitelikte bir kuralbulunmaktadır. İtiraz yoluyla gelen bir davada, sözü geçen kanundaki bu kuralıniptali istenmiş, fakat Anayasa Mahkemesince Anayasaya aykırılık nedeni görülmeyerekitiraz reddedilmiştir. Ayrıntılı gerekçeler 13/6/1977 günlü 15965 sayılı ResmiGazete'de yayımlanan Anayasa Mahkemesinin E. 1977/3, K 1977/19 Sayılı 24/3/1977günlü kararında belirtilmiş olduğundan burada yenilenmesine gerekbulunmamıştır. Gösterilen gerekçeler 7/1/1932 günlü 1918 sayılı KaçakçılığınMen ve Takibine Dair Kanunun 29/8/1956 günlü, 6829 sayılı Yasa ile değişik 58.maddesinde yeralan itiraz konusu hüküm için de geçerlidir. Aynı nedenlerle buhükme yönelen itirazın reddine karar verilmelidir.
VI-SONUÇ :
7/1/1932günlü, 1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine Dair Kanunun 29/8/1956 günlü6829 sayılı Yasa ile değişik 58. maddesinin itiraz konusu ikinci fıkrasında yeralan "Mahkemece bu Kanuna göre hükmedilecek cezalar tecil edilemez"hükmünün Anayasa'ya aykırı olmadığına, itirazın reddine,
13/10/1977gününde oybirliği ile karar verildi.
Başkan
Kâni Vrana
Başkanvekili
Şevket Müftügil
Üye
Halit Zarbun
Üye
Ziya Önel
Üye
Abdullah Üner
Üye
Ahmet Koçak
Üye
Şekip Çopuroğlu
Üye
Fahrettin Uluç
Üye
Muhittin Gürün
Üye
Lütfi Ömerbaş
Üye
Ahmet Erdoğdu
Üye
Hasan Gürsel
Üye
Adil Esmer
Üye
Nihat O. Akçakayalıoğlu
Üye
Ahmet H. Boyacıoğlu