Anasayasa Mahkemesi - Norm Denetimi - E.1978/11, K.1978/14 Sayılı Karar - 16/02/1978

ANAYASA MAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı:1978/11

Karar Sayısı:1978/14

Karar günü:16.2.1978

Resmi Gazete tarih/sayı:12.3.1978/16226

İtirazyoluna başvuran: Elazığ Asliye Ceza Mahkemesi

İtirazınkonusu : 8.6.1933 günlü, 2279 sayılı "Ödünç Para Verme İşleriKanunu"nun, 14.7.1960 günlü, 18 sayılı yasa ile değişik 17. maddesinindördüncü fıkrasının Anayasaya aykırılığı öne sürülerek iptali istenmiştir.

I- OL A Y :

Sanıkbanka müdürünün, müşterilerine açtığı kredi işlemlerinde, 2279 sayılı yasanın9. maddesi uyarınca çıkarılan Bakanlar Kurulu kararlarına aykırı olarak aşırımasraf gösterdiği ve bu yoldan çıkar sağladığı öne sürülmüş ve hakkında açılankamu davası sonunda 713.122.75 TL. ağır para cezasına mahkum edilmiştir. Hükümtemyiz edilmiş, 2279 sayılı Yasanın 17. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca,para cezasının banka tüzel kişiliğine yükletilmesi gerektiğinden sözedilerekkarar, Yargıtayca bozulmuştur. Bozmadan sonra, anılan Yasanın, 14.7.1960 günlü,18 sayılı kanunla değişik 17. maddesinin dördüncü fıkrası hükmünün Anayasayaaykırı olduğu yolundaki sanık iddiası, mahkemece ciddi görülerek AnayasaMahkemesine başvurulmuştur.

III-METİNLER:

l-İtiraz konusu yasa kuralı:

8.6.1933günlü, 2279 sayılı "Ödünç Para Verme İşleri Kanunu'nun 14.7.1960 günlü, 13sayılı yasa ile değişik l7.maddesi şöyledir:

"Maddel7-Tefecilik edenlerle, Bakanlar Kurulu tarafından tesbit edilen nispetlerüstünde menfaat teminine müncer olabilecek herhangi bir fiil ve harekettebulunanlar veya alınacak faiz nispeti hususunda Hükümetçe ittihaz olunacaktedbir ve kararlara ne suretle olursa olsun, aykırı hareket edenler 6 aydanseneye kadar hapis cezasiyle birlikte temin ettikleri menfaatlerin 5 misli ağırpara cezasiyle cezalandırılır.

Kabulettikleri mevduata 9 uncu madde gereğince tesbit edilen nisbetler üzerinde faizverenlerle mezkûr madde gereğince tâyin olunan esaslar haricinde herhangi birmenfaat sağlayan veya faat taahhüdünde bulunanlar veyahut mevduata verilecekfaiz hususunda Hükümetçe ittihaz olunun tedbir ve kararlara ne suretle olursaolsun aykırı hareket edenler hakkında da yukarıdaki fıkrada yazılı cezalartatbik olunur.

Busuçların tekerrürü halinde cezalar 3 misline çıkarılarak hükmolunur.

Mezkûrsuçların, hükmi şahsiyeti haiz bir teşekkül tarafından işlenmesi halinde paracezaları bu teşekküle, diğer cezalar ise İdare Meclisi veya idare Komitesi Reisve Azalarından veya imzaları ile o müesseseyi ilzama salahiyetli müdür veyamemurlarından cezayı müstelzim fiili işlemiş veya buna iştirak etmiş veya bunaemir vermiş olanlara uygulanır.

BankalarKanununun 80 inci maddesi hükmü mahfuzdur."

Mahkemecebu maddenin dördüncü fıkrasında yeralan hükmün iptali istenmektedir.

2-Dayanılan Anayasa kuralları:

Madde33- Kimse, işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanunun suç saymadığı birfiilinden dolayı cezalandırılamaz.

Cezalarve ceza tedbirleri ancak kanunla konulur.

Kimseye,suçu işlediği zaman kanunda o suç için konulmuş olan cezadan daha ağır bir cezaverilemez.

Kimse,kendisini veya kanunun gösterdiği yakınlarını suçlandırma sonucu doğuracakbeyanda bulunmaya veya bu yolda delil göstermeye zorlanamaz.

Cezasorumluluğu şahsîdir.

Genelmüsadere cezası konulamaz."

IV-İLK İNCELEME:

AnayasaMahkemesinin, İç tüzüğünün 15. maddesi uyarınca yaptığı ilk incelemetoplantısında, işin niteliği yönünden incelemenin başka güne bırakılmasınagerek görülmeyerek aşağıda açıklanan konu üzerinde durulmuştur:

Anayasanıngeçici 4. maddesinin üçüncü fıkrasında; 27 Mayıs 1960 tarihinden KurucuMeclisin toplandığı 6 Ocak 1961 gününe kadar çıkarılan kanunlar hakkındaAnayasaya aykırılık iddiasiyle, Anayasa Mahkemesinde iptal davası açılamayacağıve bu konuda itiraz yoluyla dahi mahkemelerde Anayasaya aykırılık iddiası ilerisürülemeyeceği hükme bağlanmıştır. 22.4.1962 günlü, 44 sayılı yasanın Geçici 6.maddesi de aynı nitelikte bir kurala yer vermiştir. 8.6.1933 günlü, 2279 sayılıkanunun itiraz konusu hükmü içeren 17. maddesi; 13.7.1960 günlü, 18 sayılı yasaile değiştirilmiştir. 18 sayılı yasa; Anayasanın Geçici 4. ve 22.4.1962 günlü,44 sayılı kanunun Geçici 6. maddelerinde sözü geçen yasalardandır. Durum böyleolunca, mahkemenin Anayasa Mahkemesine başvurması olanaksızdır. İtiraz,mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddedilmelidir.

V-SONUÇ.

İtirazkonusu kuralın yeraldığı 8.6.1933 günlü, 2279 sayılı Kanunun 17. maddesi,13.7.1960 günlü, 18 sayılı Yasa ile değiştirilmiş ve bu yasa; Anayasanın geçici4. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, iptali için Anayasa Mahkemesinebaşvurulması olanaksız yasalardan bulunmuş olduğundan, itirazın Mahkemeninyetkisizliği nedeniyle reddine,

16.2.1978gününde oybirliğiyle karar verildi.