ANAYASA MAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı:1978/15
Karar Sayısı:1978/28
Karar günü:21.3.1978
Resmi Gazete tarih/sayı:11.4.1978/16256
İtirazYoluna Başvuran: Danıştay 12. Dairesi.
İtirazınKonusu : 27.2.1976 günlü 1940 sayılı Vakıflar Genel Müdürlüğü 1976 yılı BütçeKanununun 11. maddesi'nin Anayasaya aykırı olduğu öne sürülerek iptali istenmiştir.
I-OLAY:
Davacılaramiras bırakanlarından kalan vakıf tanınmaz malların taviz bedelleri, davalıidarece iptali istenen yasa kuralına dayanılarak fazla tahsil edilmiştir.Yapılan işlemin düzeltilmesi ve fazla ödenen paranın geri alınması hakkındakibaşvurunun olumsuz yanıtlanması üzerine, davacılar Danıştayda dava açmışlar vedavalı İdarenin dayandığı yasa kuralının Anayasaya aykırı olduğunusavunmuşlardır. Danıştay 12. Dairesince sözü geçen yasa kuralının Anayasailkeleriyle bağdaşmadığı kanısına varılmış ve iptali için 16.2.1978 günündeAnayasa Mahkemesine başvurulmuştur.
III-METİNLER:
1-İtiraz konusu yasa kuralı:
27.2.1976günlü, 1940 sayılı Vakıflar Genel Müdürlüğü 1976 yılı Bütçe Kanununun iptaliistenen 11. maddesi şöyledir:
Madde11- 2762 sayılı Kanunda öngörülen taviz bedelleri, 1319 sayılı Kanun gereğinceverilen beyannamelerdeki değerlere göre hesaplanır.
2-İlgili Yasa Hükmü:
5.6.1935günlü 2762 sayılı Vakıflar Kanununun 27. maddesi şöyledir.
Madde27- Mevcut mukataalı toprakların veya icareteynli gayrimenkullerinmülkiyetleri, icare veya mukataaların yirmi misli bir taviz karşılığındamutasarrıfına geçirilir. Taviz ister toptan, ister taksit ile ödensin, ilködeme yılı için tahakkuk ettirilen icare veya mukataa üzerinden hesap olunur.
(20.6.1952ve 5982 No. K. ile 27 nci maddeye ek fıkra) özel ve tüzel kişiler uhdesindebulunan vakıf mahallerin icare ve mukataaları vergi kıymetlerine nesbetle bindeiki buçuktan noksan ise o miktara çıkarılır.
3-Dayanılan Anayasa Kuralları :
Madde126- Devletin ve kamu iktisadi teşebbüsleri dışındaki kamu tüzel kişilerinharcamaları yıllık bütçelerle yapılır.
Kanun,kalkınma planları ile ilgili yatırımlar veya bir yıldan fazla sürecek iş vehizmetler için özel süre ve usuller koyabilir.
Genelve katma bütçelerin nasıl yapılacağı ve uygulanacağı kanunla gösterilir. Bütçekanununa bütçe ile ilgili hükümler dışında hiçbir hüküm konulamaz.
IV-İLK İNCELEME:
AnayasaMahkemesinin 21.3.1978 gününde İçtüzüğün 15. maddesi uyarınca yaptığı ilkinceleme toplantısında aşağıda açıklanan konu üszerinde durulmuştur.
27.2.1976günlü, 1940 sayılı Vakfılar Genel Müdürlüğü 1976 yılı Bütçe Kanununun itirazkonusu 11. maddesi hükmü, başka bir dava dolayısıyla Anayasaya uygunlukdenetiminden geçirilerek Anayasanın 64., 92., 93., 94. ve 126. maddelerindeyeralan ilkelere aykırı olduğu saptanmış ve 22.12.1977 günlü, E.1977/119,1977/146 sayılı Anayasa Mahkemesi kararıyle iptal edilmiştir. Bu karar 2.2.1978günlü, 17187 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır.
Danıştay12. Dairesinin Anayasa Mahkemesine başvurduğu 16.2.1978 gününde söz konusu 11.madde hükmü iptal edilerek yürürlükten kalkmış bulunmasına göre itiraz,başvuran mahkemenin yetkisizliği nedeniyle reddedilmelidir.
V-SONUÇ.
27.2.1976 günlü, 1940 sayılı Vakıflar Genel Müdürlüğü 1976 yılı Bütçe Kanununun 11.maddesi hükmü, Anayasa mahkemesinin 22.12.1977 günlü, E. 1977/119 K.1977/146sayılı kararıyle iptal edilmiş ve bu karar 2.2.1978 günlü, 16187 sayılı ResmiGazete'de yayımlanmış olduğundan, başvurmanın mahkemenin yetkisizliği nedeniylereddine,
21.3.1978gününde oybirliğiyle karar verildi.
Başkan
Kâni Vrana
Başkanvekili
Şevket müftügil
Üye
Abdullah Üner
Üye
Ahmet Koçak
Üye
Şekip Çopuroğlu
Üye
Fahrettin Uluç
Üye
Muhittin Gürün
Üye
Lütfi Ömerbaş
Üye
Ahmet Erdoğdu
Üye
Hasan Gürsel
Üye
Ahmet Salih Çebi
Üye
Adil Esmer
Üye
Nihat O. Akçakayalıoğlu
Üye
Ahmet H. Boyacıoğlu
Üye
Necdet darıcıoğlu