Anasayasa Mahkemesi - Norm Denetimi - E.1986/6, K.1986/12 Sayılı Karar - 17/04/1986

ANAYASAMAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı: 1986/6

Karar Sayısı : 1986/12

Karar Günü: 17/4/1986

R.G. Tarih-Sayı :05.06.1986-19128

İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Çamardı Asliye Ceza Mahkemesi.

İTİRAZIN KONUSU: 7/1/1932 günlü, 1918 sayılı Kaçakçılığın Men veTakibine Dair Kanun'un 12/6/1979 günlü, 2248 sayılı Yasa ile değişik 25.maddesinin üçüncü fıkrasının iptali istemidir.

I- OLAY :

Kahvehanesinde yapılan aramada bir deste Alman malı "VınstonInternational" marka, iki deste Kızılay - "monopol" damgasıtaşımayan, toplam üç deste kaçak oyun kağıdı ele geçirilen sanığın, 1918 sayılıYasanın 25. maddesinin üçüncü fıkrası ve 1118 sayılı Yasanın 3. maddesigereğince cezalandırılması için Cumhuriyet Savcılığınca Asliye CezaMahkemesi'nde kamu davası açılmıştır.

Cumhuriyet Savcısı, 5/6/1985 günlü, 3217 sayılı Yasa ile yapılandeğişiklik karşısında 1918 sayılı Yasanın 2248 sayılı Yasa ile değişik 25.maddesinin üçüncü fıkrasının Anayasa'ya aykırı duruma geldiğinden söz ederekAnayasa Mahkemesine başvurulmasını istemiş, ancak da bu düşünceye katılmış veMahkeme, aykırılık savının ciddi olduğu kanısına vararak 1918 sayılı Yasanın25. maddesinin üçüncü fıkrasının iptali için Anayasa Mahkemesi'ne başvurma kararıalmıştır.

III- YASA METİNLERİ :

A) İptali İstenen Yasa Kuralı :

1918 sayılı Yasanın 25. maddesini değiştiren 12/6/1979 günlü, 2248sayılı Yasanın iptali istenen üçüncü fıkrayı da içeren 25. maddesi şöyledir :

"MADE 25.- 1918 sayılı Kaçakçılığın Men ve Takibine DairKanunun 25 inci maddesi aşağıda yazılı olduğu şekilde değiştirilmiştir.

Madde 25.- Bu Kanunun 14 üncü maddesinin birinci fıkrasında yazılıhaller haricinde, kaçak inhisar maddelerini istimal veya istihlak maksadıylayanlarında veya herhangi bir yerde bulunduranlar ile gümrükten kaçırılarakyurda sokulmuş eşyayı kaçak olduğunu bilerek kendisinin veya başkalarınınihtiyaçlarında kullanmak üzere yurt içinde satın alan veya bilerek yanlarındayahut herhangi bir yerde bulunduranlar gümrük kaçağı eşyanın gümrüklenmişdeğerinin, inhisar maddeleri, için CİF değeri ile birlikte hususi kanunlarındayazılı para cezası veya resminin birer misli hafif para cezasıylacezalandırılır. Madde ve eşyanın müsaderesine de hükmolunur. Bu suretlehükmolunacak hafif para cezası bin liradan aşağı olamaz.

Para cezasının miktarı beşbin lirayı geçtiği takdirde, geçenmiktar için yüz lira ve artığı bir gün hesabıyla ayrıca hafif hapis cezası dahükmolunur. Bu suretle verilecek hafif hapis cezası bir yılı geçemez.

Yukarıki fıkralar dışında kalan ve bu Kanunda ayrıca cezasıbulunmayan her nevi kaçakçılık suçları failleri bir seneden beş seneye kadarhapis cezasıyla birlikte gümrük kaçağı eşyanın gümrüklenmiş değerinin, inhisarkaçağı maddeler için CİF değeri ile birlikte hususi kanunlarında yazılı paracezasının veya resminin birer misli ağır para cezasıyla cezalandırılır. Ve bunevi eşya ve maddelerin de müsaderesine hükmolunur.

Eşya ve maddelerin müsadere edilememesi veya memnu eşya vemaddelerden memnu bulunması veya bunlar için hususi kanunlarında para cezasıtayin edilmemiş olması hallerinde hükmolunacak para cezasına bunlarıngümrüklenmiş piyasa değeri miktarınca bir meblağ ilave olunur."

B- İtiraza Dayanak Yapılan Anayasa Kuralları :

"Madde 10. - Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasîdüşünce, felsefî inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırımgözetilmeksizin kanun önünde eşittir.

Hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz.

Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanunönünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar.

Madde 138.- Hakimler, görevlerinde bağımsızdırlar, Anayasaya,kanuna ve hukuka uygun olarak vicdanî kanaatlerine göre hüküm verirler.

Hiçbir organ, makam, merci veya kişi, yargı yetkisinin kullanılmasındamahkemelere ve hakimlere emir ve talimat veremez; genelge gönderemez; tavsiyeve telkinde bulunamaz.

Görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde yargıyetkisinin kullanılması ile ilgili soru sorulamaz, görüşme yapılamaz veyaherhangi bir beyanda bulunulamaz.

Yasama, ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymakzorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretledeğiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez."

IV- İLK İNCELEME :

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğünün 15. maddesi uyarınca H. SemihÖZMERT, Orhan ONAR, Necdet DARICIOĞLU, Yekta Güngör ÖZDEN, Muammer TURAN,Mehmet ÇINARLI, Selahattin METİN, Servet TÜZÜN, Mahmut C. CUHRUK, MustafaŞAHİN, ve Adnan KÜKNER'in katılmalarıyla 4/3/1986 günü yapılan ilk incelemetoplantısında, d,aha önce ·itiraz yoluna başvuran Mahkemenin başvuru kararındaiptali. istenilen kanun hükmü açıklıkla belirtilmediğinden bu hususun tavzihiiçin" Mahkemesine geri çevrilen dosya ile ilgili 13/2/1986 günlü ekkararda yeterli açıklık bulunduğundan işin esasının incelenmesine oybirliğiylekarar verilmiştir.

V- ESASIN İNCELENMESİ :

İşin esasına ilişkin rapor, başvurma kararları ve ekleri,Anayasaya aykırılığı ileri sürülen yasa kuralı, itiraza dayanak yapılan Anayasakuralları, bunlarla ilgili gerekçeler ve yasama belgeleri okunduktan sonragereği görüşülüp düşünüldü :

A) İptali istenen kuralın Anayasa'nın 10. maddesine aykırılığısorunu :

İtiraz yoluna başvuran Mahkeme, 1918 sayılı Yasanın 2248 sayılıYasa ile değişik 25. maddesinin itiraz konusu üçüncü fıkrasının, 3217 sayılıYasanın yürürlüğe girmesiyle 5/6/1985 gününe kadar kaçakçılık suçu işleyenlerarasında suç konusu eşyanın tekele bağlı olup olmamasına göre hapis cezasıyönünden farklılık yarattığını, bu suretle Anayasa'nın 10. maddesindeki eşitlikilkesini ihlal ettiğini ileri sürmüştür.

İptali istenen fıkra, önceki fıkralar dışında kalan ve yasadaayrıca cezası bulunmayan her nevi kaçakçılık eylemlerinin yaptırımınıoluşturmaktadır. 1 yıldan 5 yıla kadar hapis cezasıyla birlikte gümrük kaçağıeşyanın gümrüklenmiş değerinin, tekel kaçağı maddeler için CİF değeriylebirlikte özel yasalarında yazılı para cezasının ya da resminin birer katı ağırpara cezası verilmesini, ayrıca kaçakçılık konu su eşya ve maddelerinzoralımını öngörmüştür. Burada, kullanma ve tüketme amacıyla işlenmiş olmayanve ayrıca yasada cezası gösterilmemiş kaçakçılık eylemlerinin önlenmesiistenmiştir. Kaçakçılığa konu olan malın niteliğine göre yapılmış birdüzenlemedir. Fıkra kapsamındaki her eyleme aynı ceza uygulanacağından eşitlikilkesini ihlal eden bir durum söz konusu değildir. Bu durum karşısındaAnayasa'nın 10. maddesinde öngörülen ilkenin zedelendiği savı kabul edilemez.Bu yöne ilişkin itirazın reddi gerekir.

B) İptali istenen kuralın Anayasa'nın 138. maddesine aykırılığısorunu :

İtiraz yoluna başvuran Mahkeme, 3217 sayılı Yasa ile yapılandeğişiklikten sonra itiraz konusu hükmün belli kişi ve kuruluşlar arasındaayrıcalık doğurduğu, bunun ise, hakimin vicdanını rahatsız ettiği savındabulunmuştur.

İncelenen fıkrada yer alan kaçakçılık suçları aynı düzeyde cezaylakarşılanmıştır. Hakimin vicdanını rahatsız edecek bir durum bulunmadığı gibisonradan yürürlüğe giren, davada uygulanmayacak 3217 sayılı Yasaya dayanılmasıolanaksızdır. Yasaların Anayasa'ya uygunluklarının denetimi diğer yasalara göredeğil Anayasa'ya göre yapılır. Kaldı ki, 1918 sayılı Yasanın 26/7/1983 günlü,2867 sayılı Yasa ile değişik 33. maddesinin son fıkrası uyarınca anılan üçüncüfıkrada öngörülen cezalarda hakimin artırım ya da indirim yapması olanağıvardır. İncelenen düzenlemenin Anayasa'nın 138. maddesine aykırı Herhangi biryönü bulunmamaktadır.

Bu nedenlerle, inceleme konusu yapılan 1918 sayılı Yasanın 2248sayılı Yasa ile değişik 25. maddesinin üçüncü fıkrasında Anayasa'ya aykırılıkbulunmadığından itiraz reddedilmelidir.

VI- SONUÇ :

1918 sayılı, Kaçakçılığın Men ve takibine Dair Kanun'un, 12/6/1979 günlü, 2248 sayılı Kanun'un 25. maddesi ile değiştirilen 25. maddesininüçüncü fıkrasını Anayasa'ya aykırı olmadığına ve itirazın reddine,

17/4/1986 gününde oybirliğiyle karar verildi.