ANAYASAMAHKEMESİ KARARI
Esas sayısı: 1987/35
Karar sayısı: 1988/17
Karar günü: 3.6.1988
R.G. Tarih-Sayı :20.08.1988-19905
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Askeri Yargıtay Daireler Kurulu.
İTİRAZIN KONUSU: 1.3.1926 günlü, 765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun403. maddesinin son fıkrasının Anayasa'nın 38. maddesine aykırılığı nedeniyleiptaline karar verilmesi istemidir.
I- OLAY:
4.Kolordu Komutanlığı nezdinde kurulu Ankara 4 NumaralıSıkıyönetim Askeri Mahkemesi tarafından, örgüt oluşturarak uyuşturucu maddeimâl etmek, satmak ve ihraç etmek suçlarından yargılanan sanıkların, Türk CezaKanunu'nun 79. maddesi de dikkate alınarak aynı Kanunun 403. maddesinin 1., 2.,5. bentleriyle 59. maddesi uyarıncamüebbet ağır hapis cezasıylacezalandırılmalarına ve 403. maddenin son fıkrası gereğince de tüm taşınır vetaşınmaz mallarının müsaderesine ilişkin olarak verilen karar, sanıklar vevekillerinin temyizi üzerine Askeri Yargıtay 5. Dairesi'nce incelenerek,sübuta,uygulamaya ve vasfa yönelik tüm itirazları reddedilmiş, ancak, sanıklarhakkında genel müsadere cezası verilmesi Anayasa'nın 38. maddesine açıkçaaykırı görüldüğünden, Türk Ceza Kanunu'nun 403. maddesinin son fıkrasınıniptali için yerel mahkemeceAnayasa Mahkemesi'ne gidilmesi gerektiği kanısıylahüküm bozulmuştur.
Ankara 4 Numaralı Sıkıyönetim Askeri Mahkemesi'nce direnilerekverilen mahkumiyet kararını inceleyen Askeri Yargıtay Daireler Kurulu'nca, TürkCeza Kanunu'nun 403. maddesinin son fıkrasının, Anayasa'nın 38. maddesineaykırı olduğu kanısına varılarak, Anayasa'nın 152. ve 2949 sayılı Yasa'nın 29.maddeleri uyarınca Anayasa Mahkemesi'ne başvurulmasına karar verilmiştir.
III- YASA METİNLERİ :
A- İPTALİ İSTENEN YASA KURALI :
Türk Ceza Kanunu'nun itiraz konusu hükmü de içeren 403. maddesişöyledir:
"Madde 403.- 1. Uyuşturucu maddeleri ruhsatsız veya ruhsataaykırı olarak imâl, ithal veya ihraç veyahut bu Millere teşebbüs edenler onseneden aşağı olmamak üzere ağır hapis cezası ile birlikte istihsal mıntıkalarıdışında ve polis teşkilatı bulunan kaza merkezlerinden birinde infaz edilmekvebu müddet içinde emniyeti umumiye nezareti altında bulundurulmak üzere üçseneden beş seneye kadar sürgün ve uyuşturucu maddenin her gram veya küsuruiçin on lira ağır para cezası ile cezalandırılırlar. Şu kadar ki, hükmedilecekpara cezası bin liradanaşağı olamaz.
2. Yukarıdaki bentte gösterilen uyuşturucu madde eroin, kokain,morfin, baz morfin veya esrar ise faile müebbet ağır hapis cezası verilir.
3. Uyuşturucu maddeleri memleket içinde ruhsatsız veya ruhsataaykırı olarak satanlar veya satışa arz edenler veya satın alanlar veya yanındayahut başka bir yerde bulunduranlar veya bu maddeleri parasız devredenler veyabu suretle devralanlar veya sevk veya nakledenler veya bunların alınıpsatılmasına veya devrine veya her ne suretle olursa olsun, tedarikine vasıtaolanlar, beş seneden az olmamak üzere ağır hapis cezası ile birlikte istihsalmıntıkaları dışında ve polis teşkilatı bulunan kaza merkezlerinden birindeinfaz edilmek ve bu müddet içinde emniyeti umumiye nezareti altındabulundurulmak üzere ikiseneden beş seneye kadar sürgün ve uyuşturucu maddeninher gram veya küsuru için on lira ağır para cezası ile cezalandırılır. Şu kadarki, hükmedilecek para cezası beşyüz liradan aşağı olamaz.
4. Eğer geçen bentteki fiil eroin, kokain, morfin, baz morfin veyaesrara taallûk ederse ağır hapis cezası on seneden ve ağır para cezası onbinliradan eksik olamaz.
5. Yukarıdaki bentlerde yazılı cürümleri işlemek maksadı ileteşekkül vücuda getirenlerle, bu teşekkülleri idare edenlere veya bunlara dahilolanlara beş seneden az olmamak üzere ağır hapis cezası verilir.
İki ve daha ziyade kimselerin bu cürümleri işlemek içinanlaşmaları teşekkül sayılır.
Cürmün; teşekkül vücuda getirenlerle idare edenler veya buteşekküle dahil bulunanlar tarafından işlenmesi halinde birinci, üçüncü vedördüncü bentlerde yazılı cezalar bir misli arttırılarak hükmolunur. İkincibentteki halde faillere idam cezası verilir.
6. Birinci, üçüncü ve dördüncü bentlerde yazılı cürümler bucürümleri meslek, san'at veya maişet vasıtası haline getirenlerle aralarındaanlaşma ve irtibat olmaksızın iki veya daha ziyade kimseler tarafından topluolarak işlenirse, hükmolunacak cezalar yarı nispetinde arttırılır. İkincibentte gösterilen halde idam cezası verilir.
7. Onsekiz yaşını bitirmeyen küçükleri veya ceza ehliyetini haizbulunmayanları birinci, üçüncü ve dördüncü bentlerde yazılı cürümleri işlemektekullanan kimseler hakkında asıl fail için tertip olunacak ceza altıda birnispette arttırılır ve ikinci bentteki halde idam cezası verilir.
Birinci, ikinci bentlerle beşinci, altıncı ve yedinci bentlerinidam cezası tertip veya bu cezalar yerine başka bir ceza tayin olunduğuhallerde failin bilcümle menkûl ve gayrimenkul mallarının müsaderesine dahihükmolunur."
B- DAYANILAN ANAYASA KURALI :
"Madde 38.- Kimse, işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanununsuç saymadığı bir fiilden dolayı cezalandırılamaz; kimseye suçu işlemek üzereağır hapis cezası ile birlikte istihsal mıntıkaları dışında ve polis teşkilatıbulunan kaza merkezlerinden birinde infaz edilmek ve bu müddet içinde emniyetiumumiye nezareti altında bulundurulmak üzere iki seneden beş seneye kadarsürgün ve uyuşturucu maddenin her gram veya küsuru için on lira ağır paracezası ile cezalandırılır. Şu kadar ki, hükmedilecek para cezası beşyüz liradanaşağı olamaz.
4. Eğer geçen bentteki fiil eroin, kokain, morfin, baz morfin veyaesrara taallûk ederse ağır hapis cezası on seneden ve ağır para cezası onbinliradan eksik olamaz.
5. Yukarıdaki bentlerde yazılı cürümleri işlemek maksadı ileteşekkül vücuda getirenlerle, bu teşekkülleri idare edenlere veya bunlara dahilolanlara beş seneden az olmamak üzere ağır hapis cezası verilir.
İki ve daha ziyade kimselerin bu cürümleri işlemek içinanlaşmaları teşekkül sayılır.
Cürmün; teşekkül vücuda getirenlerle idare edenler veya buteşekküle dahil bulunanlar tarafından işlenmesi halinde birinci, üçüncü vedördüncü bentlerde yazılı cezalar bir misli arttırılarak hükmolunur. İkincibentteki halde faillere idam cezası verilir.
6. Birinci, üçüncü ve dördüncü bentlerde yazılı cürümler bucürümleri meslek, san'at veya maişet vasıtası haline getirenlerle aralarındaanlaşma ve irtibat olmaksızın iki veya daha ziyade kimseler tarafından topluolarak işlenirse, hükmolunacak cezalar yarı nispetinde arttırılır. İkincibentte gösterilen halde idam cezası verilir.
7. Onsekiz yaşını bitirmeyen küçükleri veya ceza ehliyetini haizbulunmayanları birinci, üçüncü ve dördüncü bentlerde yazılı cürümleri işlemektekullanan kimseler hakkında asıl fail için tertip olunacak ceza altıda birnispette arttırılır ve ikinci bentteki halde idam cezası verilir.
Birinci, ikinci bentlerle beşinci, altıncı ve yedinci bentlerinidam cezası tertip veya bu cezalar yerine başka bir ceza tayin olunduğuhallerde failin bilcümle menkûl ve gayrimenkul mallarının müsaderesine dahihükmolunur."
B - DAYANILAN ANAYASA KURALI :
"Madde 38.- Kimse, işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanununsuç saymadığı bir fiilden dolayı cezalandırılamaz; kimseye suçu İşle İtirazkonusu Türk Ceza Kanunu'nun 403. maddesinin son fıkrası, başka bir başvurunedeniyle Anayasa Mahkemesi'nce 3.6.1988 gününde, E. 1987/28, K. 1988/16 sayıile iptal edildiğinden aynı konu hakkında yeniden karar verilmesine yerbulunmamaktadır.
VI - SONUÇ :
765 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 403. maddesinin son fıkrası,Anayasa Mahkemesi'nin 3.6.1988 günlü, E. 1987/28, K. 1988/16 sayılı kararıylaiptal edilmiş olduğundan aynı konuda yeniden karar verilmesine yer olmadığına,oybirliğiyle
3.6.1988 tarihinde karar verildi.
Başkan
Mahmut C. CUHRUK
Başkanvekili
Yekta Güngör ÖZDEN
Üye
Necdet DARICIOĞLU
Üye
Yılmaz ALİEFENDİOĞLU
Üye
Muammer TURAN
Üye
Mehmet ÇINARLI
Üye
Mustafa GÖNÜL
Üye
Mustafa ŞAHİN
Üye
Adnan KÜKNER
Üye
İhsan PEKEL
Üye
Selçuk TÜZÜN