ANAYASAMAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı : 1988/25
Karar Sayısı : 1988/30
Karar Günü : 27.9.1988
R.G. Tarih-Sayı :20.10.1988-19965
İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Senirkent Sulh Hukuk Mahkemesi.
İTİRAZIN KONUSU : 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 45. maddesininbirinci fıkrasının Anayasa'nın 169. maddesine aykırılığı nedeniyle iptaliistemidir.
I- OLAY : Davacı Maliye Hazinesi adına, taşınmazı elindebulunduran davalıya karşı, müdahalenin men'i ve tescil istemiyle açılan davada,anlaşmazlık konusu taşınmazın 1744 sayılı Yasanın 2. maddesi uyarınca ormandışına çıkarıldığı ve Hazinenin özel mülkiyetine geçtiği savı ileri sürülerekzilyetliğin orman dışına çıkarıldıktan sonra söz konusu olacağından yasalarınaradığı 20 yıllık zilyetlik süresinin dolmadığı bildirilmiş, 23.3.1988 günlüduruşmada davalının savunmasında dayandığı 3402 sayılı Yasanın 45. maddesininAnayasa'nın 169. maddesinin ikinci fıkrasına aykırı olduğunu belirten davacıvekili Anayasa'nın 152. maddesi uyarınca Anayasa Mahkemesi'ne gidilmesiniistemiş, Anayasa'ya aykırılık savını ciddi bulan Mahkeme iptal istemiyle itirazyoluna başvurmuştur.
III- YASA METİNLERİ :
A- İPTALİ İSTENEN YASA KURALI :
İtiraz yoluna başvuran mahkemenin iptalini istediği fıkrayı da içeren3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 45. maddesi şöyledir :
"MADDE 45.- Orman dışına çıkarılmış ve çıkarılacak yerlerde;değişik 6831 sayılı Orman Kanununun 2 nci maddesinin (B) bendinde belirtilenşehir, kasaba ve köy yapılarının toplu olarak bulunduğu yerleşim sahaları iletarla, bağ, bahçe, meyvelik, zeytinlik, fındıklık, fıstıklık (Antep fıstığı)gibi tarım arazileri,31.12.1981 tarihinden önceki vergi kaydı veya geçerli birbelgeye dayanmak şartıyla 14 üncü maddeye göre zilyetleri adına tespit edilir.Zilyetlik müddeti 31.12.1981 tarihinden geriye doğru hesaplanır.
6831 sayılı Orman Kanunu veya ek ve değişikliklerine göre, ormankadastrosu yapılarak evvelce Hazine adına tespit veya tescil edilmiş yerlerdede yukarıdaki fıkra hükmü uygulanır.
Orman sınırları içerisinde kalan veya orman dışına çıkarılanalanlarda tapulu yerlerle iskan suretiyle veya toprak tevzii yoluyla verilen(işlemleri tamamlanmamış olsa dahi) başka bir şart aranmadan hak sahipleriadına tespit ve tescil edilir.
6831 sayılı Orman Kanununun değişik 2 nci maddesinin (B) bendininuygulanmasında bu madde hükmü tatbik edilir.
2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanunu gereğince belirtilen turizmalanlarında, Orman Kanunları hükümlerine göre tahsis edilen yerlerde ve imaralanlarının kapsadığı alanlarda kalan taşınmaz mallar hakkında yukarıdakifıkralar hükümleri uygulanmaz."
B- DAYANILAN ANAYASA KURALI :
"Madde 169.-Devlet, ormanların korunması ve sahalarınıngenişletilmesi için gerekli kanunları koyar ve tedbirleri alır. Yananormanların yerinde yeni orman yetiştirilir, bu yerlerde başka çeşit tarım vehayvancılık yapılamaz. Bütün ormanların gözetimi Devlete aittir.
Devlet ormanlarının mülkiyeti devrolunamaz. Devlet ormanlarıkanuna göre, Devletçe yönetilir ve işletilir. Bu ormanlar zamanaşımı ile mülkedinilemez ve kamu yararı dışında irtifak hakkına konu olamaz.
Ormanlara zarar verebilecek hiçbir faaliyet ve eylememüsaadeedilemez. Ormanların tahrip edilmesine yol açan siyasî propaganda yapılamaz;münhasıran orman suçları için genel ve özel af çıkarılamaz. Ormanları yakmak,ormanı yok etmek veya daraltmak amacıyla işlenen suçlar genel ve özel afkapsamına alınamaz.
Orman olarak muhafazasında bilim ve fen bakımından hiçbir yarargörülmeyen, aksine tarım alanlarına dönüştürülmesinde kesin yarar olduğu tespitedilen yerler ile 31.12.1981 tarihinden önce bilim ve fen bakımından ormanniteliğini tam olarak kaybetmiş olan tarla, bağ, meyvelik, zeytinlik gibiçeşitli tarım alanlarında veya hayvancılıkta kullanılmasında yarar olduğu tespitedilen araziler, şehir, kasaba ve köy yapılarının toplu olarak bulunduğu yerlerdışında, orman sınırlarında daraltma yapılamaz."
IV- İLK İNCELEME :
Eksikliği tamamlanan dosyanın yeniden gönderilmesi üzerine AnayasaMahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi gereğince Mahmut C.CUHRUK, Yekta GüngörÖZDEN, Necdet DARICIOĞLU, Yılmaz ALİEFENDİOĞLU, Muammer TURAN, Mehmet ÇINARLI,Mustafa GÖNÜL, Mustafa ŞAHİN, Adnan KÜKNER, İhsan PEKEL ve Selçuk TÜZÜN'ünkatılmalarıyla 31.5.1988 günü yapılan ikinci ilk inceleme toplantısında,dosyada eksiklik bulunmadığından işin esastan incelenmesine oybirliğiyle kararverilmiştir.
V- ESASIN İNCELENMESİ :
İtiraz yoluna başvuran mahkeme, yukarıya olduğu gibi alınan karargerekçesinde belirttiği nedenlerle 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 45.maddesinin birinci fıkrasının davacı vekilinin aykırılık savının ciddi olduğukanısına vararak iptalini istemiştir.
Anayasa Mahkemesi'nde özel defterine 26.5.1988 günü yenidenyazılıp ilk incelemesi yapılan itirazdan sonra itiraz yolunu izleyen başka birmahkemenin başvurusu üzerine dava konusu 45. madde 1.6.1988 günü, Esas:1987/31, Karar: 1988/13 sayılı kararla iptal edilmiş olup, bu karar 20.8.1988günlü, 19905 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanmıştır.
Anayasa'nın 153. maddesinin üçüncü fıkrası gereğince yayımtarihinde yürürlükten kalkan hüküm için yeniden karar verilmesine gerek yoktur.
VI- SONUÇ :
21.6.1987 günlü, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 45. maddesininbirinci fıkrası, Anayasa Mahkemesi'nin 20.8.1988 günlü Resmî Gazete'de yayımlanan1.6.1988 günlü, Esas: 1987/31, Karar: 1988/13 sayılı kararıyla iptal edilmişbulunduğundan bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,
27.9.1988 gününde oybirliğiyle karar verildi.
Başkan
Üye
Üye
Mahmut C. CUHRUK
Yekta Güngör ÖZDEN
Necdet DARICIOĞLU
Üye
Üye
Üye
Muammer TURAN
Mehmet ÇINARLI
Servet TÜZÜN
Üye
Üye
Üye
Mustafa GÖNÜL
Mehmet ÇINARLI
Servet TÜZÜN
Üye
Üye
İhsan PEKEL
Selçuk TÜZÜN