ANAYASAMAHKEMESİ KARARI
Esas Sayısı: 1990/22
Karar Sayısı: 1992/6
Karar Günü: 5.2.1992
R.G. Tarih-Sayı :27.11.1993-21771
İPTAL DAVASINI AÇAN : TBMM Anamuhalefet Partisi (SosyaldemokratHalkçı Parti) Grubu Adına Grup Başkanvekili Hasan Fehmi GÜNEŞ.
İPTAL DAVASININ KONUSU : 9.4.1990 günlü, 418 sayılı "Memurlarve Diğer Kamu Görevlileri İle İlgili Bazı Kanun ve Kanun HükmündeKararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname"nintüm maddelerinin Anayasa'nın Başlangıç Bolünü ile 2., 5., 6., 7., 10., 12.,87.,91. ve 130. maddelerine, aykırılığı. savıyla. İptaline karar verilmesiistemidir.
II- YASA METİNLERİ :
A. İptali İstenilen Kurallar :
9.4.1990 günlü, 418 sayılı "Memurlar ve Diğer KamuGörevlileri ile İlgili Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde DeğişiklikYapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname"nin iptali istenilen maddelerişöyledir:
Memurlar ve diğer kamu görevlileri ile ilgili bazı kanun ve kanunhükmünde kararnamelerde değişiklik yapılması 12.3.1986 tarihli ve 3268 sayılı,9.4.1987 tarihli ve 3347 sayılı ve 12.10.1988 tarihli ve 3479 sayılı, 1.6.1989tarihli ve 3569 sayılı Kanunların verdiği yetkiye dayanılarak Bakanlar Kurulu'nca9.4.1990 tarihinde kararlaştırılmıştır.
1. MADDE 1- 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 36 ncımaddesinin "Ortak Hükümler" bölümünün (A) bendinin 12-d fıkrasıaşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"Memuriyette iken veya memuriyetten ayrılarak (87 nci maddeyetabi kurumlarda çalışanlar dahil) üst öğrenimi bitirenler, aynı üst öğrenimitahsile ara vermeden başlayan ve normal süresi içinde bitirdikten sonramemuriyete giren emsallerinin ulaştıkları derece ve kademeyi aşmamak kaydıyle,bitirdikleri üst öğrenimin giriş derece ve kademesine memuriyette geçirdikleribaşarılı hizmet sürelerinin tamamı her yıl bir kademe her üç yıl bir derecehesabıyla ilave edilmek suretiyle bulunacak derece ve kademeye yükseltilirler.
Ancak, bitirilen üst öğrenimin ilgililerin bulundukları görevleilgili bir üst öğrenim olmaması halinde son öğrenim durumuna uygun bir hizmetsınıfına ait bir kadroda görev almadıkça bunların intibakı yapılmaz ve bu bentuygulamasında önlisans üzerine lisans öğrenimi yapmak üst öğrenim sayılmaz."
2. MADDE 2- 657 sayılı Devlet Memurları Kanunun değişik 43 üncümaddesinin (B) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"B) Ek Gösterge: Bu Kanuna tabi kurumların kadrolarındabulunan personelin aylıkları hizmet sınıfları, görev türleri ve aylık alınandereceler dikkate alınarak bu kanuna ekli I ve II Sayılı cetvellerde gösterilenek gösterge rakamlarının eklenmesi suretiyle hesaplanır. II sayılı cetvelde yeralan ünvanlarda değişiklik yapmaya ve yeni unvanlar ilave etmeye BakanlarKurulu yetkilidir.
Bu ek göstergeler, ilgililerin belirtilen sınıf ve görevlerdebulundukları sürece ödemelere esas alınıp, terfi bakımından kazanılmış haksayılmaz. Kurumların 1, 2, 3 ve 4 üncü dereceli kadrolarına atananlarauygulanacak ek göstergeler, ilgililerin daha önce bulunmuş olduklarıkariyerleri ile ilgili sınıf veya ekli l sayılı Cetvelin Genel İdare HizmetleriSınıfı (g) bölümünde belirtilen görevlerde kazanılmış hak aylık derecelerinegöre alabilecekleri ek göstergelerden düşük olamaz.
Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkan veÜyelikleri, Bayındırlık ve İskân Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu Başkan veÜyelikleri, Müşavir ve 1 inci dereceden uzman unvanlı kadrolara atananlara, bukadrolarda bulundukları sürece daha önce almış oldukları en yüksek göstergeüzerinden ödeme yapılır.
Kadroları Milli İstihbarat Hizmetleri Sınıfına dahil olanlara, bumaddede gösterilen emsallerini geçmemek üzere Başbakan tarafından tespitedilecek ek gösterge rakamları uygulanır.
3. MADDE 3- 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa aşağıdaki I, IIve III sayılı Ek Gösterge Cetvelleri eklenmiştir.
I SAYILI CETVEL
HİZMET SINIFLARI İTİBARİYLE
UNVAN VEYA AYLIK ALINAN DERECELERE GÖRE
EK GÖSTERGELER
ÜNVANI
DERECE
1.1.1991'den itibaren Uygulanacak Ek Göstergeler
1.1.1992'den itibaren Uygulanacak Ek Göstergeler
1.1.1993'den itibaren Uygulanacak Ek Göstergeler
1.1.1994'den itibaren Uygulanacak Ek Göstergeler
1.1.1995'den itibaren Uygulanacak Ek Göstergeler
I- GENEL İDARE HİZMETLERİ SINIFI
a) Başbakanlık Müsteşarı
b) Müsteşarlar,
c) Diyanet işleri Başkanı, Başbakanlık Başbakanlık Teftiş Kurulu Başkanı, Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu Başkanı, Devlet Personel Başkanı, Talim ve Terbiye Kurulu Başkanı
d) GAP İdaresi Başkanı, Atatürk Kültür Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Başkanı, Toplu Konut İdaresi Başkanı ve Kamu Ortaklığı İdaresi Başkanı, Başbakan Baş müşaviri, Başbakanlık Müsteşar Yardımcıları, DİE Başkanı
e) Müsteşar Yardımcıları, Devlet Planlama Teşkilatı Genel Sekreteri Başbakan Müşavirleri , Bakanlıklar merkez teşkilatına dahil Kurul Başkanları, Özel Çevre Koruma Kurumu Başkanı, Genel Müdürler, Büyük elçi ve Daimi Temsilci ünvanını kazanmış olanlar, Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı Bankalar Yeminli Murakıpları Kurulu Başkanı
f) Diyanet İşleri Başkan Yardımcıları ile Dinişleri Yüksek Kurulu Başkanı, Bakanlar Kurulu Sekreteri, Başbakanlık Başkanları, Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Başkan Yardımcıları ile Atatürk Araştırma Merkezi , Türk Dil Kurumu, Türk Tarih Kurumu ve Atatürk Kültür Merkezi Başkanları, Devlet Planlama Teşkilatı Başkanları, Başbakanlık Özel Kalem Müdürü, Adli Tıp Kurumu Başkanı, Başbakanlık yüksek Denetleme Kurulu Üyesi, Yüksek Öğrenim Kurumu Genel Sekreteri, Talim ve Terbiye Kurulu Üyesi, GAP İdaresi Başkan Yardımcısı
g) En az üç yıl süreli yükseköğrenim veren fakülte ve yüksekokulları bitirerek mesleğe özel yarışma sınavı ile giren ve belirli süreli meslek içi eğitimden sonra özel bir yeterlik sınavı sonunda (veya yüksek öğrenimli olup, özel kanunların öngördüğü şartları taşıyanlardan en az sekiz yıl mesleki görev yaptıktan sonra yine bu kanunların öngördüğü usule göre seçilerek) atananBaşbakanlık, Bakanlık, Müsteşarlık, Diyanet İşleri Başkanlığı ve bağımsız Genel Müdürlük ve büyük şehir belediyesiyle büyük şehir belediye sınırları içindeki ilçe belediyeleri Müfettişleri, Başbakanlık Uzmanları, Devlet Planlama Uzmanları, Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu Uzmanları, Dışişleri Meslek Memurları, Maliye ve Gümrük Bakanlığı Hesap Uzmanları ile Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı Bankalar Yeminli Murakıpları ve Hazine Kontrolörleri, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş ve İş Güvenliği Müfettişleri ve Bakanlıkların Merkez Teşkilatına dahil Genel Müdürlüklerin Kontrolörleri ile Sosyal Sigortalar Kurumu Sigorta Müfettişleri
h) En az üç yıl süreli yükseköğrenim veren fakülte ve yüksekokulları bitirerek mesleğe özel yarışma sınavı ile giren ve belirli süreli meslek içi eğitimden sonra özel bir yeterlik sınavı sonunda atanan Devlet Personel Uzmanları, Maliye ve Gümrük bakanlığı Devlet Bütçe Uzmanları, bakanlık ve bağlı kuruluşların A.T. Uzmanları, Hazine ve Dış Ticaret Uzmanları ile İçişleri Bakanlığı Planlama Uzmanları,
i) Bu sınıfa dahil olup da yukarıda sayılanlar dışında kalanlardan,
1. Yükseköğrenim görenler,
2. Diğerleri,
II. TEKNİK HİZMETLER SINIFI
a) Kadroları bu sınıfa dahil olup, en az 4 yıl süreli yükseköğretim 22veren fakülte veya yüksekokullardan mezun olarak yürürlükteki hükümlere göre Yüksek Mühendis, Mühendis Yüksek Mimar ve Mimar unvanını almış olanlar,
b) Kadroları bu sınıfa dahil olup, en az 4 yıl süreli yükseköğretim veren fakülte ve yüksekokullardan mezun olarak yürürlükteki hükümlere göre, Şehir Plancısı, Bölge Plancısı, Jeolog, Hidrojeolog, Hidrolog, Jeomorfolog, Jeofizikçi, Fizikçi, Matematikçi, İstatikçi, Yöneylemci (hareket araştırmacısı), Matematiksel İktisatçı, Ekonomici ve Kimyager unvanını almış olanlarla Teknik Yüksek Öğretmen Okulu mezunları,
c) Kadroları bu sınıfa dahil olup da yukarıda sayılanlar dışındaki yüksek öğrenim mezunları ile Yüksek Tekniker ve Tekniker ünvanını almış olanlar,
d) Kadroları bu sınıfa dahil olup da yukarıda sayılanlar dışında kalanlar,
III. SAĞLIK HİZMETLERİ SINIFI
a) Uzman Tabip, Tabip, Diş Hekimi, Uzman Veteriner , Hekim, Veteriner Hekim, Eczacı ve Biyolog unvanını almış olanlarla Tababet Uzmanlık Tüzüğünde belirtilen dallarda uzmanlık belgesi alanlar veya bu dallarda uzmanlık unvanını doktora aşaması ile kazanmış bulunanlar,
b) Diğer sağlık bilimleri lisan siyerleri,
c) Kadroları bu sınıfa dahil olup da yukarıda sayılanlar dışında kalanlar,
IV. EĞİTİM VE ÖĞRETİM HİZMETLERİ SINIFI
Kadroları bu sınıfa dahil olanlardan
V. AVUKATLIK HİZMETLERİ SINIFI
Kadroları bu sınıfa dahil olanlardan
VI. DİN HİZMETLERİ SINIFI
Karoları bu sınıfa dahil olanlardan
a) Yüksek Öğrenimler
b) Diğerleri
VII. EMNİYET HİZMETLERİ SINIFI
a) Emniyet Genel Müdürü
b) Teftiş Kurulu Başkanı, Polis Akademisi Başkanı ve Emniyet Genel Müdür Yardımcıları ile Ankara, İstanbul, İzmir Emniyet Müdürleri
c) Daire Başkanları ile Emniyet Müdürleri,
d) Kadroları bu sınıfa dahil olup da Emniyet Müdürü sıfatını kazanmış olanlar
e) Kadroları bu sınıfa dahil olup da yukarıda sayılanlar dışında kalanlardan;
aa) Yüksek öğrenimliler
bb) Diğerleri
VII. EMNİYET HİZMETLERİ SINIFI
a) Emniyet Genel Müdürü
b) Teftiş Kurulu Başkanı, Polis Akademisi Başkanı ve Emniyet Genel Müdür Yardımcıları ile Ankara, İstanbul, İzmir Emniyet Müdürleri.
c) Daire Başkanları ile il emniyet müdürleri,
d) Kadroları bu sınıfa dahil olup da Emniyet Müdürü sıfatını kazanmış olanlar,
e) Kadroları bu sınıfa dahil olup da yukarıda sayılanlar dışında kalanlardan;
aa) Yüksek Öğrenimliler
bb) Diğerleri
VIII. MÜLKİ İDARE AMİRLİĞİ HİZMETLERİ SINIFI
a) Müsteşar
b) Vali
c) Kadroları bu sınıfa dahil olup da; yukarıda sayılanlar dışında kalanlar (1 inci derecenin kademelerinden aylık alanlar için Genel İdare Hizmetleri Sınıfında aynı görev unvanları için belirlenen ek gösterge rakamlarından düşük olmamak üzere)
1
1
1
1
1
1
1
2
3
4
5
6
7
8
1
2
3
4
5
6
7
8
1
2
3
4
1
2
3
4
1
2
3
4
5
6
7
8
1
2
3
4
5
6
7
8
1
2
3
4
1
2
3
4
1
2
3
4
5
6
7
8
1
2
3
4
5
6
7
8
1
2
3
4
1
2
3
4
1
2
3
4
5
6
7
8
1
2
3
4
1
2
3
4
1
1
1
1
2
3
4
1
2
3
4
1
2
3
4
1
1
1
1
2
3
4
1
2
3
4
1
2
3
4
1
1
1 inci derecenin 4 üncü kademesi
1
2
3
4
5
6
7
8
9
4400
4200
3900
3600
2900
2700
2100
1750
1300
1000
800
700
550
500
1300
900
700
650
500
450
300
250
1300
900
650
450
1150
800
600
450
2100
1750
1300
1000
800
700
550
500
1750
1300
900
850
700
650
500
450
1300
900
850
650
1150
800
600
450
2100
1750
1300
1000
800
700
550
500
1300
900
700
650
500
450
250
300
1150
800
600
450
1750
1300
900
650
1750
1300
900
850
700
650
500
540
1300
900
650
450
1150
800
600
450
3900
2500
2100
1750
1300
900
650
1300
900
650
450
1150
800
600
450
3900
2500
2100
1750
1300
900
650
1300
900
650
450
1150
800
600
450
4200
3900
2700
2300
2100
1750
1300
1200
1000
900
800
700
5200
5000
4600
4200
3400
3100
2400
2000
1500
1150
900
750
650
550
1500
1050
800
700
600
500
350
300
1500
1050
700
550
1200
850
650
500
2400
2000
1500
1150
900
750
650
550
2000
1500
1050
1000
800
700
600
500
1500
1050
950
700
1200
850
650
500
2400
2000
1500
1150
900
750
650
550
1500
1050
800
700
600
500
350
300
1200
850
650
500
2000
1500
1050
700
2000
1500
1050
1000
800
700
600
500
1500
1050
700
550
1200
850
650
500
4600
2900
2400
2000
1500
1050
700
1500
1050
700
550
1200
850
650
500
4600
2900
2400
2000
1500
1050
700
1500
1050
700
550
1200
850
650
500
5000
4600
3100
2700
2400
2000
1500
1400
1150
1050
900
750
6100
5800
5300
4800
3900
3600
2800
2300
1700
1300
1000
850
750
650
1700
1200
900
800
700
600
400
350
1700
1200
800
600
1250
900
700
550
2800
2300
1700
1300
1000
850
750
650
2300
1700
1200
1150
900
800
700
600
1700
1200
1100
800
1250
900
700
550
2800
2300
1700
1300
1000
850
750
650
1700
1200
900
800
700
600
400
350
1250
900
700
550
2300
1700
1200
800
2300
1700
1200
1150
900
800
700
600
1700
1200
800
600
1250
900
700
550
5300
3300
2800
2300
1700
1200
800
1700
1200
800
600
1250
900
700
550
5300
3300
2800
2300
1700
1200
800
1700
1200
800
600
1250
900
700
550
5800
5300
3600
3100
2800
2300
1700
1600
1300
1200
1000
850
7000
6600
6100
5500
4500
4100
3200
2600
1900
1450
1100
950
850
750
1900
1350
1000
900
800
700
450
400
1900
1350
900
700
1350
1000
750
600
3200
2600
1900
1450
1100
950
850
750
2600
1900
1350
1300
1000
900
800
700
1900
1350
1300
900
1350
1000
750
600
3200
2600
1900
1450
1100
950
850
750
1900
1350
1000
900
800
700
450
400
1350
1000
750
600
2600
1900
1350
900
2600
1900
1350
1300
1000
900
800
700
1900
1350
900
700
1900
1350
900
700
6100
3800
3200
2600
1900
1350
900
1900
1350
900
700
1350
1000
750
600
6100
3800
3200
2600
1900
1350
900
1900
1350
900
700
1350
1000
750
600
6600
6100
4100
3500
3200
2600
1900
1800
1450
1350
1100
950
8000
7600
7000
6400
5300
4800
3600
3000
2200
1600
1300
1150
950
850
2200
1600
1200
1100
900
800
500
450
2200
1600
1100
800
1500
1100
800
650
3600
3000
2200
1600
1300
1150
950
850
3000
2200
1600
1500
1200
1100
900
800
2200
1600
1500
1100
1500
1100
800
650
3600
3000
2200
1600
1300
1150
950
850
2200
1600
1200
1100
900
800
500
450
1500
1100
800
650
3000
2200
1600
1100
3000
2200
1600
1500
1200
1100
900
800
2200
1600
1100
800
2200
1600
1100
800
7000
4300
3600
3000
2200
1600
1100
2200
1600
1100
800
1500
1100
800
650
7000
4300
3600
3000
2200
1600
1100
2200
1600
1100
800
1500
1100
800
650
7600
7000
4800
4000
3600
3000
2300
2200
1600
1500
1300
1150
II SAYILI CETVEL
KADROLARI GENEL İDARE HİZMETLERİ
SINIFININ BİRİNCİ DERECESİNDE BULUNANLARIN
EK GÖSTERGELERİ
UNVANI
DERECE
1.1.1991'den itibaren Uygulanacak Ek Göstergeler
1.1.1992'den itibaren Uygulanacak Ek Göstergeler
1.1.1993'den İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler
1.1.1994'den itibaren Uygulanacak ek Göstergeler
1.1.1995'den itibaren Uygulanacak Ek Göstergeler
1. BAŞBAKANLIK VE BAKANLIKLARDA
Başbakanlık Müşaviri,
Başbakanlık Başkan Yardımcısı,
Bakanlık müşaviri,
Başbakanlık Basın Müşaviri,
I. Hukuk Müşaviri,
Elçi-Müsteşar,
I. Sınıf Başkonsolos, Büyükelçilik
I. Müsteşarı
Daire Başkanı (Ana ve Yardımcı Hizmet Birimi),
Milli Kütüphane Başkanı,
Genel Müdür Yardımcısı,
Maliye ve Gümrük Bakanlığı Hukuk Müşaviri,
Dış Politika Danışma Kurulu Üyesi, Dışişleri Bakanlığı Eğitim Merkezi Sekreteri,
Bakanlık İl Müdürü (Anakara, İstanbul, İzmir).
Defterdar (Ankara, İstanbul, İzmir)
Bayındırlık ve İskan Müdürü (Ankara, İstanbul, İzmir),
Bakanlık Bölge Müdürü,
Yüksek Gen Kurulu Üyesi,
Gümrükler Başmüdürü (Ankara, İstanbul, İzmir)
Gümrükler Muhafaza Başmüdürü (Ankara, İstanbul,İzmir) olanlar,
2. YARGI KURULUŞLARI, BAĞLI VE İLGİLİ KURULUŞLAR İLE YÜKSEKÖĞRETİM KURULUŞLARINDA
Vakıflar Meclisi Üyesi,
Yönetim Kurulu Üyesi,
A.O.Ç. Müdürü,
Devlet Personel Başkanlığı Başkan Yardımcısı,
Atom Enerjisi Kurumu Başkan Yardımcısı,
Toplu Konut İdaresi Başkan Yard. Kamu Ortaklığı İdaresi Başkan Yardımcısı
Adli Tıp Kurumu Başkan Yardımcısı,
Atatürk Kültür,Dil ve Tarih yüksek Kurumu Denetleme Kurulu Başkanı ile Atatürk Araştırma Merkezi,
Türk Dil Kurumu,
Türk Tarih Kurumu,
Atatürk Kültür Merkezi Başkan Yardımcıları
Devlet Planlama Teşkilatı Genel Sekreter Yardımcısı,
Devlet Planlama Teşkilatı Genel Sekreter Yardımcısı,
Devlet Planlama Teşkilatı Daire Başkanı (AnaHizmet Birimi):
Aile Araştırma Kurumu Başkan Yard.
Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı Daire Bşk. (Ana Hizmet Birimi),
Genel Müdür Yardımcısı,
Teftiş Kurulu Başkanı, Teftiş ve Kontrol Kurulu Genel Sekreter Yardımcısı,
Üniversitelerarası Kurul sekreteri,
Üniversite Genel Sekreteri,
Din İşleri Yüksek Kurulu Üyesi,
Mushafları İnceleme Kurulu Başkanı,
İl Müftüsü (Ankara, İstanbul. İzmir), Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı Müşaviri,
Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı Müşaviri,
I. Hukuk Müşaviri olanlar,
3.MAHALLİ İDARELER İLE BAĞLI VE İLGİLİ KURULUŞLARDA
Büyük şehir Belediye Teftiş Kurulu Müdürü,
Büyük şehir Belediye Genel Sekreter Yardımcısı,
Teftiş Kurulu Başkanı,
Genel Müdür Yardımcıları,
4. BAŞBAKANLIK VE BAKANLIKLARDA
Hukuk Müşaviri,
Bakanlık Özel Kalem Müdürü,
Genel Müdürlük ve Başkanlık Daire Başkanı,
Basın ve Halkla İlişkiler Müşaviri,
Dışişleri Bakanlığı Özel Müşaviri,
Savunma Sekreteri,
Bütçe Dairesi Başkanı,
Saymanlık Müdürü,
Bakanlık İl Müdürü,
Defterdar, Askeri Defterdar,
Vergi Dairesi Müdürü,
Muhasebe Müdürü,
Gelir Müdürü,
Muazzaf Uzlaşma Komisyonu Başkanı,
Takdir Komisyonu Başkanı,
Milli Emlak Müdürü,
Cezaevi Müdürü,
Nüfus ve Vatandaşlık Müdürü,
Gümrükler Başmüdürü,
Gümrükler Muhafaza Başmüdürü,
Bayındırlık ve İskan Müdürü,
İstanbul Atatürk Kül. Mer. Müdürü,
Müze Müdürü (İstanbul Topkapı),
Okul Müdürü (Unvanlılar dahil),
Maliye Kursu Müdürü,
Muhakemat Müdürü,
Hastane Müdürü,
İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Ens. Müd. Gemi Sörvey Kurulu Başkanı,
İst. Validebağ Sanatoryum ve Öğr. Hst. Başk.
Sivil Savunma Koleji Müdürü,
Defterdar Yardımcısı,
Gümrükler Başmüdür Yard.,
Gümrük Muhafaza Başmüdür Yard.,
Malmüdürü,
olanlar
5. YARGI KURULUŞLARI- BAĞLI VE İLGİLİ KURULUŞLAR İLE YÜKSEKÖĞRENİM KURULUŞLARINDA
Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Denetleme Kurulu Üyesi,
Başhukuk Müşaviri,
Hukuk Müşaviri,
Daire Başkanı,
Hazine Saymanı,
Genel Sekreter,
Yakın ve Ortadoğu Çalışma Eğitim Merkezi Müdürü,
R.S. Hıfzıssıhha Merekezi Başkanı,
Bölge Müdürü,
İl Müdürü,
İl Müftüsü,
Meteroloji Teknik Lisesi Müdürü,
Tapu ve Kadastro Kurs Müdürü,
Yüksek Fen Kurulu Başkanı,
Tetkik Kurulu Başkanı,
Fen ve Tetkik Kurulu Başkanı,
Araştırma Geliştirme Kurulu Başkanı,
Tetkik ve İstişare Kurulu Başkanı,
Devlet Opera ve Balesi Müdürü,
Üniversite Genel Sekreter Yardımcısı,
A.O.Ç. Müdür Yardımcısı,
Araştırma ve Teknik eğitim Merkezi
Başkanı,
S.S.K. Sağlık Meslek Lisesi Müdürü,
Yurt Müdürü,
Tapu Sicil Müdürü,
KadastroMüdürü,
Kambiyo Müdürü,
İhracat Müdürü,
Borsa Komiseri,
Üniversite Hastaneleri Başmüdürü,
Nükleer Araştırma EğitimMerkezi Müd.,
Bölge Başmüdürü,
Bölge İstihbarat Müdürü,
Bölge İnşaat Müdürü,
Kandilli Rasathanesi Müdürü,
Başmüdür,
Güneydoğu Anadolu Fosfatları Grup Bşk.,
Müessese Müdürü,
İşletme Müdürü,
Fabrika Müdürü,
Kombina Müdürü,
ÜniversitelerarasıKurul Genel Sekreter Yard.,
Fakülte Sekreteri,
Şirket Müdürü,
Enstitü Müdürü,
Tesis Müdürü,
Kırıkkale Yardımcısı Tesisler Müdürü,
Çiftlik Müdürü,
Kuruluş Müdürü,
Banka Şubesi Müdürü,
T.C. Ziraat Bankası, T. Emlak Bankası ve T. Halk Bankası Genel Müdürlüklerinde 1 inci derece Kadrolu müdürlerden:;
- Ticaret Krediler Müdürü,
- Sanayi Kredileri Müdürü,
- Teşvik ve Geliştirme Kredileri Müdürü
- Zirai Krediler Müdürü,
- Zirai Kalkınma Kredileri Müdürü
- Su Ürünleri Kredileri Müdürü,
- Kooperatif Kredileri Müdürü,
- Kooperatifler Müdürü,
- İpotekli Krediler Müdürü,
- Fon Kredileri Müdürü,
- Para ve Tahvil Müdürü,
- Tahvilat Müdürü,
- Tevdiat ve Banka Hizmetleri Müdürü,
- Para ve Menkul Kıymetler Müdürü,
- Banka Hizmetleri Müdürü,
- Dış Muameleler Müdürü,
- Dış İlişkiler Müdürü,
- İstihbarat Müdürü,
- Proje Müdürü,
- Genel Muhasebe Müdürü,
- Muhasebe Müdürü,
- Personel Müdürü,
- Malzeme ve Satınalma Müdürü,
- İnşaat Müdürü,
- Emlak Müdürü,
- İnşaat ve Proje Müdürü,
- Emlak İşleri Müdürü,
- Otomasyon Müdürü,
- Bilgi İşlem Merkezi Müdürü olanlar
6. MAHALLİ İDARELER İLE BAĞLI VE İLGİLİ KURULUŞLARDA
Daire Başkanı
Büyükşehir Belediye I. Hukuk Müşaviri Belediye Başkan Yardımcısı
Boğaiçi İmar Müdürü
Fen ve Tetkik Kurulu Başkanı
1
1
1
1
1
1
2100
2100
2100
1750
1750
1750
2400
2400
2400
2000
2000
2000
2800
2800
2800
2300
2300
2300
3200
3200
3200
2600
2600
2600
3600
3600
3600
3000
3000
3000
III SAYILI CETVEL
Sayıştay Başkanı, Daire Başkan ve Üyeleri ile Sayıştay
Meslek Mensupları ve Sayıştay Savcı ve Savcı Yardımcılarının
Ek Göstergeleri
UNVANI
DERECE
1.1.1991'den İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler
1.1.1992'den İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler
1.1.1993'den İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler
1.1.1994'den İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler
1.1.1995'den İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler
a) Sayıştay Başkanının aylık ödemeleri birinci derecenin son kademesine eklenecek
b) Sayıştay Daire Başkanları,Üyeleri ve Sayıştay Savcının aylık ödemeleri birinci derecenin son kademesine eklenecek
c) Sayıştay meslek mensupları ile Sayıştay savcı yardımcılarından;
1) Birinci derece aylığını almış ve bu dereced6e dört yılını ikmal etmiş bulunanlardan yükselmeye yeterli görülenlere,
2) Diğerlerine
1
1
1
1
2
3
4
5
6
7
8
9
4400
3900
2700
2300
2100
1750
1300
1200
1000
900
800
700
5400
4600
3100
2700
2400
2000
1500
1400
1150
1050
900
750
6300
5300
3600
3100
2800
2300
1700
1600
1300
1200
1000
850
7100
6100
4100
3500
3200
2600
1900
1800
1450
1350
1100
950
8000
7000
4800
4000
3600
3000
2300
2200
1600
1500
1300
1150
4. MADDE 4- 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 64 üncümaddesinin sonuna aşağıdaki ibare eklenmiştir;
"Ancak, 72 nci madde gereğince belirli bir süre görev yapmaküzere mecburi olarak sürekli görevle atanan Devlet Memurlarından kalkınmada 1inci derecede öncelikli yörelerde bulunanlara (Erzurum ve Artvin İl'leri dahil)bu yörelerde fiilen çalışmak suretiyle başarılı geçirilen heriki yılınkarşılığında aylık derecelerinin yükseltilmesinde dikkate alınmak üzere ayrıcabir kademe ilerlemesi daha verilir. Yıllık izinde geçirilen süreler fiilençalışılmış sayılır. İki yıldan az süreler dikkate alınmaz."
5. MADDE -5- 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 72 ncimaddesinin 2 nci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve bu maddeye bufıkradan sonra gelmek üzere aşağıdaki fıkralar ve bentler eklenmiştir.
"Yeniden veya yer değiştirme suretiyle yapılacak atamalarda;aile birimini muhafaza etmek bakımından kurumlar arasında gerekli koordinasyonsağlanarak memur olan diğer eşin de isteği halinde ataması, atamaya tabitutulan memurun atandığı yere 74 ve 76 nci maddelerde belirtilen esaslar çerçevesindeyapılır. Yer değiştirme suretiyle atanmayatabi memurun atandığı yerde eşininatanacağı teşkilatın bulunmaması ya da teşkilatı olmakla birlikte niteliğineuygun münhal bir görev bulunmaması ve ilgilinin de talebi halinde, bu personeleeşinin görev süresi ile sınırlı olmak üzere aşağıdaki şartlardaizinverilebilir.
Bu suretle izin verilenlere; aylık ve diğer ödemelerine karşılıkolarak, aylık (taban ve kıdem aylığı dahil), ek gösterge, zam vetazminatlarının kanuni kesintiler düşüldükten sonraki net miktarının, eşleri;
a) Olağanüstü Hal Bölgesine dahil illerle bu illere mücavir olarakbelirlenen illerde görevli olanlara % 60'ı.
b) Kalkınmada 1 inci derecede öncelikli yörelerde görevli olanlara%50'si
c) Kalkınmada 2 nci derecede öncelikli yörelerde görevli olanlara% 25'i,
kurumlarınca kadro tasarrufundan ödenir.
Eşleri diğer yörelerde görevli olanlar ise ücretsiz izinlisayılır.
Yukarıda sayılanların kadroları eşlerinin görevlendirme süresiylesınırlı olarak saklı tutulur. Ancak, bu süre memuriyet boyunca 4 yılı hiç birsurette geçemez. Bunların kademe ilerlemesi; emeklilik ve diğer bütün haklarıve yükümlülükleri devam eder. Ancak ücretsiz izin verilenlerin bu sürelerininemeklilikten sayılabilmesi için kesenek ve kurum karşılıklarının her aykendileri tarafından T.C. Emekli Sandığına yatırılması gerekir."
6. MADDE 6- 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 79 uncumaddesinin 1 inci fıkrasında yer alan "... aylık veya ücretlerinikurumlarından alırlar." ibaresi "... aylık ve diğer her türlü ödemeleriile sözleşme ücretlerinin kanuni kesintilerden sonra kalan net tutarının %60'ını kurumlarından alırlar." şeklinde değiştirilmiştir.
7. MADDE 7- 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 202 ncimaddesinin 2 nci fıkrasının sonuna aşağıdaki ibare eklenmiştir.
"Bu fıkrada yer alan gösterge rakamlarını 5 katına kadarartırmaya Bakanlar Kurulu yetkilidir."
8. MADDE 8- 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun mülga 213 üncümaddesinden sonra gelen "Zam ve Tazminatlar" başlıklı ek maddesiaşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"Ek Madde-
I- Zamlar :
a) Niteliği ve çalışma şartları bakımından güç olan işlerdeçalışanlara iş güçlüğü zammı,
b) Hayat ve sağlık için tehlike arz eden hizmetlerde çalışanlaraiş riski zammı,
c) Sayıştay'a hesap vermekle yükümlü olan saymanlarla, vezneaçığından malen sorumlu olan veznedar ve diğer görevlilere mali sorumlulukzammı,
d) Temininde, görevde tutulmasında veya belli yerlerde istihdamedilmesinde güçlük bulunan elemanlar için temininde güçlük zammı ödenir.
II- Tazminatlar :
Görevin önemi, görevlinin sorumluluk ve niteliği, görev yerininözelliği, hizmet süresi ve eğitim seviyesi gibi hususlar gözönüne alınarak, buKanunda belirtilen en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dahil) brüttutarının;
A- Özel Hizmet Tazminatı:
a) Genel İdare Hizmetleri Sınıfına dahil kadrolarda bulunanlar ileüst yönetim görevi yapan personelden;
1. Birinci derece kadrolarda bulunanlar için % 63'üne,
2. İkinci derece kadrolarda bulunanlar için % 35'ine,
3. Üçüncü derece kadrolarda bulunanlar için % 24'üne,
4. Dördüncü derece kadrolarda bulunanlar için%10'una,
b) Teknik ve Sağlık Hizmetleri Sınıfına dahil kadrolarda görevyapanlardan;
1. Dört yıl ve daha fazla süreli yükseköğrenim veren okulmezunları için % 50'sine,
2. Dört yıldan aşağı yükseköğrenim veren okul mezunları için%43'üne,
3. Lise dengi meslekiöğrenim veren okul mezunları için % 36'sına,
4. Yalnızca sağlık hizmetleri sınıfına dahil kadrolarda görevyapan ortaokul dengi mesleki okul mezunları için%14'üne,
Ancak, kurumların teknik ve sağlık hizmetleri sınıflarına aitkadrolarında görevli olup da, bu görevleriyle ilgili olmayan bir üst öğrenimibitirenler için önceki öğrenim durumlarına ait tazminat nispetleri esas alınır.
Teknik ve Sağlık Hizmetleri sınıfına dahil kadrolarda bulunanpersonelden kalkınmada öncelikli yörelerde çalışanlar için bu oranlara 10 puanakadar ilave yapılabilir.
4 yıl ve daha uzun süreli yükseköğrenimi bitirerek kurumlarınteknik hizmetler sınıfı veya İl ya da bölge teşkilatında 1 inci derece yöneticikadrolarına atanan yüksek mühendis, mühendis, yüksek mimar, mimar ve benzeriteknik bilimler lisansiyerlerinden yatırım hizmetlerinde görevlendirilenpersonelin özel hizmet tazminatları, ilgili Bakanın onayı ile yabancı dilbilgileri 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesi uyarıncayapılacak seviye tespiti sonucunda (A) düzeyinde olanlara % 80, (B) düzeyindeolanlara % 50 ve (C) düzeyinde olanlara % 30 oranında artırılmak suretiyleödenebilir. Bu şekilde ödeme yapılacak personelin toplam sayısı kurumunbaşlangıç bütçesi yatırım ödeneğinin her yirmi milyar lirası (küsuru dahil) birpersonel olarak hesaplanacak rakamı geçemez.
c) Avukatlık Hizmetleri Sınıfına dahil kadrolarda bulunanlar için% 36'sına,
d) Başbakanlık Müfettiş ve Müfettiş Yardımcıları için % 67'sine,
e) Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu Başkan, üye, başdenetçi,denetçi ve denetçi yardımcıları ile Maliye ve Gümrük Bakanlığı ve Hazine ve DışTicaret Müsteşarlığı merkez denetim elemanları için % 57'sine,
f) Bakanlık, Diyanet İşleri Başkanlığı ve bağımsız genel müdürlükmüfettiş ve müfettiş yardımcıları ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, İşve İş Güvenliği Müfettiş ve Müfettiş Yardımcıları ve bakanlıklar merkezteşkilatına dahil kontrolör ve stajyer kontrolörler için 53'üne,
g) Sosyal Sigortalar Kurumu Sigorta Müfettiş ve MüfettişYardımcıları için% 44'üne,
h) İlköğretim Müfettişleri, Belediye ve Belediyelere bağlı genelmüdürlük müfettiş ve müfettiş yardımcıları ile defterdarlık kontrol memurları için%34'üne,
i) Başbakanlık Uzmanları, Devlet Planlama Uzmanları, DevletPersonel Uzmanları, Devlet Bütçe Uzmanları, bakanlık ve bağlı kuruluşların A.T.Uzmanları ile Hazine ve Dış Ticaret Uzmanlarına ve bunların yardımcılarına%22'sine,
j) İçişleri Bakanlığı Planlama Uzmanları ile bunlarınyardımcılarına % 15'ine,
k) Dışişleri meslek memurlarından (aday meslek memurları dahil);
1. 9-7 nci derecelerin kademelerinden aylık alanlara % 30'una,
2. 6-2 nci derecelerin kademelerinden aylık alanlara % 35'ine,
ı) 36 nci madde kapsamındaki Teknik Hizmetler Sınıfında görev almaniteliklerini taşıyıp, Milli Eğitim Bakanlığına bağlı mesleki ve teknik öğretimokul ve kurumlarına atelye, laboratuvar veya meslek dersleri öğretmeni olarakeğitim öğretim hizmetleri sınıfına dahil öğretmen unvanlı kadrolaraatananlardan;
1. Dört yıllık yükseköğrenim görenler için%8'ine,
2. İki yıllık yükseköğrenim görenler için%4'üne,
B- Eğitim Öğretim Tazminatı:
Eğitim öğretim hizmetleri sınıfına dahil kadrolarda bulunanöğretmenler için%15'ine,
Bu tazminat fiilen öğretmenlik yapanlara (ilköğretim ve okulmüdürleri ile yardımcıları, cezaevi okullarında çalışan öğretmenler, yönetici,eğitim uzmanı ve eğitim uzman yardımcıları dahil, ilköğretim müfettişlerihariç) ödenir.
C- Din Hizmetleri Tazminatı :
a) İl Müftüsü kadrolarında bulunanlar için % 10'una,
b) İl Müftü Yardımcısı ile İlçe Müftüsü kadrolarında bulunanlariçin % 9'una,
c) Din hizmetleri sınıfına dahil kadrolarda bulunanlardan;
1. Yükseköğrenimli olanlar için%8'ine,
2. İmam Hatip Lisesi mezunları için % 6'sına,
3. Diğerleri için%3'üne,
D- Emniyet Hizmetleri Tazminatı:
a) Emniyet Hizmetleri Sınıfına dahil kadrolarda bulunanlar için %15'ine,
b) Yardımcı Hizmetler sınıfına dahil kadrolarda bulunan çarşı vemahalle bekçileri için % 5'ine,
E- Mülki İdare Amirliği Hizmetleri Tazminatı:
Mülki İdare Amirliği hizmetleri sınıfına dahil kadrolardabulunanlardan;
a) Mülkiye Müfettişleri için % 62'sine,
b) 1, 2 ve 3 üncü dereceli kadrolarda bulunanlar için % 53'üne,
c) Diğerleri için % 40'ına,
F- Denetim Tazminatı:
a) Başbakanlık, Bakanlık, Müsteşarlık, Diyanet İşleri Başkanlığıve bağımsız Genel Müdürlük Müfettiş ve Müfettiş Yardımcıları, Maliye ve GümrükBakanlığı Hesap Uzmanları ve Uzman Yardımcıları ile Hazine ve Dış TicaretMüsteşarlığı Bankalar Yeminli Murakıpları ve Murakıp Yardımcıları, Çalışma veSosyal Güvenlik Bakanlığı İş ve İş Güvenliği Müfettiş ve Müfettiş Yardımcıları,Bakanlıklar ile Hazine ve Dış Ticaret Müsteşarlığı Merkez Teşkilatına dahilKontrolörler ve Stajyer Kontrolörler için % 10'una,
b) Sosyal Sigortalar Kurumu Sigorta Müfettiş ve MüfettişYardımcıları, İlköğretim Müfettişleri, Belediyeler ve Belediyelere bağlı GenelMüdürlük Müfettiş ve Müfettiş Yardımcıları Defterdarlık Kontrol Memurları;Başbakanlık, Devlet Planlama, Devlet Personel, Devlet Bütçe Uzmanları, Bakanlıkve Bağlı Kuruluşların A.T. Uzmanları, Hazine ve Dış Ticaret Uzmanları ile ÇevreUzmanları ve bunların yardımcıları için % 7'sine,
c) İçişleri Bakanlığı Planlama Uzmanları ile Yardımcıları için%Sine,kadar bu nispetleri aşmamak üzere Bakanlar Kurulunca belirlenecek esas, ölçü venispetler dahilinde yukarıdaki tazminatlar ayrıca ödenir.
Hizmetin niteliği itibariyle birden fazla özel hizmet tazminatıverilmesi gereken durumlarda bu tazminatlardan fazla olanı ödenir. Mülki İdareAmirliği Hizmetleri Sınıfına dahil kadrolarda bulunanlar için tespit edilmişözel hizmet tazminatı oranının aynı kadro veya unvan için tespit edilen Mülkiİdare Amirliği Hizmetleri tazminatı oranından farklı olması halinde fazla olantazminat ödenir.
Bu zam ve tazminatların hangi işi yapanlara ve hangi görevlerdebulunanlara ödeneceği, miktarları, ödeme usul ve esasları, ilgili kurumlarınyazılı isteği ve Devlet Personel Başkanlığının görüşü üzerine Maliye ve GümrükBakanlığınca bütün kurumları kapsayacak şekilde ve 154 üncü madde uyarıncakatsayının Bakanlar Kurulunca değiştirilmesi durumu hariç yılda bir defa olmaküzere hazırlanır ve Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulur.
Ancak, Milli İstihbarat Teşkilatı fiili kadrosuna dahilbulunanlara ödenecek iş güçlüğü, iş riski ve temininde güçlük zamları ile malisorumluluk zammının miktarları, ödeme usul ve esasları Başbakan tarafındanbelirlenir.
Bu zam ve tazminatlara hak kazanmada ve bunların ödenmesindeaylıklara ilişkin hükümler uygulanır. Ancak, sağlık kurulu raporu üzerineverilen hastalık izinleri ile kanser, verem ve akıl hastalıkları gibi uzunsüreli bir tedaviye ihtiyaç gösteren hastalığa yakalananların kullandığıhastalık izinleri ve hastalıkları sebebiyle resmi yataklı tedavi kurumlarındayatarak gördükleri tedavi süreleri hariç olmak üzere bir takvim yılı içindekullandığı hastalık izin süreleri toplamının 7 günü aşması halinde, aşangünlere isabet eden zam ve tazminatlar % 25 eksik ödenir.
Yurt dışına sürekli görevli gönderilenlere bu zam ve tazminatlarödenmez.
Maddenin l inci bölümünde yer alan zamlar hariç diğer tazminatlardamga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmaz.
9. MADDE 9- 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun Ek 26 ncımaddesinin (a) bendi aşağıdaki şekilde değiştirilerek görev unvanları ilegösterge rakamları madde metninden çıkartılmıştır.
"a) Bu Kanuna ekli IV sayılı cetvelde unvanları yazılıgörevlerde bulunanlara hizalarında gösterilen gösterge rakamlarının memuraylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunan miktarda makamtazminatı ödenir. Makam tazminatı damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabitutulmaz ve ödemelerde aylıklara ilişkin hükümler uygulanır. Bu tazminattanyararlananlara ayrıca yüksek hakimlik tazminatı ödenmez."
10. MADDE 10- 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa aşağıdaki IVsayılı Makam Tazminatı cetveli eklenmiştir.
IV Sayılı Makam Tazminatı Cetveli
UNVANI
1.1..1991'dern İtibaren Uygulanacak Göstergeler
1.1.1992'den İtibaren Uygulanacak Göstergeler
1.1.1993'den İtibaren Uygulanacak Göstergeler
1.1.1994'den İtibarenUygulanacak Göstergeler
1.1.1995'den İtibaren Uygulanacak Göstergeler
1)Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, Başbakanlık Müsteşarı
2)Müsteşar, Diyanet İşleri Başkanı
3)Valiler, Emniyet Genel Müdürü (Vali unvanını ihraz etmiş), Profesör unvanına haiz bulunanlar (bu unvanda üç yılı tamamlamış bulunmaları kaydıyla; 926 sayılı Kanuna tabi olanlar dahil), Büyükelçiler (Türkiye'de görev yaptıkları sürelerle sınırlı olmak kaydıyla)
4)Genel Müdürler ile ek göstergeleri genel müdürler düzeyinde veya daha yüksek tespit edilen unvanlarda görev yapmakta olanlar
2100
1600
1300
1100
2400
1850
1500
1300
2800
2150
1750
1500
3100
2400
2000
1700
3600
2800
2300
2000
11. MADDE 11- 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun (değişik) Ek28 inci maddesinin beşinci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"Bu tazminat fiilen görev yapılan süre ile orantılı olarakaysonunda ödenir ve hak kazanma ve ödemelerde aylıklara ilişkin diğer hükümleruygulanır. Bu madde uyarınca yapılan ödemeler damga vergisi hariç herhangi birvergiye tabi tutulmaz."
12. MADDE 12- 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa aşağıdaki maddeeklenmiştir.
"Ek Madde 31- Eğitim ve Öğretim Hizmetleri Sınıfına dahilöğretmen unvanlı kadrolarda görevli olup; fiilen öğretmenlik yapanlara(ilköğretim ve okul müdürleri ile yardımcıları, cezaevi okullarında çalışanöğretmenler, yönetici, eğitim uzman, ve eğitim uzman yardımcılar, dahililköğretim müfettişleri hariç) heröğretim yılında bir defaya mahsus olmak üzereve öğretim yılının başladığı ay içinde Milli Eğitim Bakan, tarafındanbelirlenecek tarihte Bakanlar Kurulunca belirlenecek miktarda öğretim yılınahazırlık ödeneği ödenir.
Bu ödenek damga vergisi hariç diğer vergi ve kesintilere tabitutulmaz."
13. MADDE 13- 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun Ek Geçici 8inci maddesinin üç ve dördüncü fıkraları kaldırılmış ve maddeye aşağıdaki fıkraeklenmiştir.
"Sayıştay Başkanı, Daire Başkanları, Üyeleri ve SayıştaySavcısı ile Sayıştay meslek mensupları ve sayıştay savcı yardımcılarınınaylıkları, unvanları dikkate alınarak bu Kanuna ekli III sayılı cetveldegösterilen ek gösterge rakamlarının eklenmesi suretiyle hesaplanır."
14. MADDE 14- 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun Ek Geçici 16ncı maddesinin son fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"Bu şekilde sözleşme ile çalıştırılanlar, kesenekleri kendilerinceve kesenek karşılıkları da kurumlarınca karşılanmak üzere, T. C. Emekli Sandığıile ilgilendirilirler. Sanatçı, sanatkar, sanatçı öğretmenler ile devletsanatçılarının emeklilik kesenekleri bu Kanuna ekli l sayılı Ek göstergecetvelinde kadroları teknik hizmetler sınıfında yer alan mühendisler içinöngörülen ek göstergeler esas alınır. Ancak yönetici kadrolar karşılıkgösterilerek sözleşme ile çalıştırılanların emeklilik kesenekleri bu kadrolariçin saptanmış bulunan ek göstergelerden düşük olamaz."
15. MADDE 15- 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa aşağıdaki ekgeçici madde eklenmiştir.
"EK GEÇİCİ MADDE- Bu Kanun hükmünleri uyarınca sözleşmelistatüde çalışan personelden 1990 yılı sonuna kadar memurluğa geçmek için yazılıolarak başvuranlar, öğrenim durumlarına göre yükselebilecekleri tavanı aşmamakkaydı ile, bu Kanunun ek geçici 1, 2 ve 3 ncü maddeleri hükümleri 8.6.1984tarih ve 217 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 nci maddesinde sayılankuruluşlarda 1.3.1979 tarihinde görevli olanlar ayrıca 20.12.1979 tarih ve 2182sayılı Kanun hükümleri de dikkate alınarak derece ve kademeleri tespit edilmeksuretiyle sınav şartı aranmaksızın boş memur kadrolarına intibakettirilebilirler."
16. MADDE 16- 27.7.1967 tarih ve 926 sayılı Türk Silahlı KuvvetleriPersonel Kanununun değişik 137 nci Maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendindensonra gelen fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"Ancak yukarıdaki gösterge rakamlarına;
a) Subaylar için l sayılı ek gösterge cetvelinde,
b) Astsubaylıktan subay olanlar için II sayılı ek göstergecetvelinde,
c) Astsubaylar için III sayılı ek gösterge cetvelinde.
d) Askeri hakimler için IV sayılı ek gösterge cetvelinde, Rütbe vederecelere göre belirlenen ek gösterge rakamları eklenir. Ancak, Askeri hakimve savcılar için IV sayılı ek gösterge cetvelinde veya özel kanunlar gereğincesaptanan ek gösterge rakamları l sayılı cetvelde eşidi rütbeleri itibariylesaptanan ek gösterge rakamlarından farklı ise, kendilerine fazla olan ekgösterge rakamları uygulanır.
17. MADDE 17- 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununaaşağıdaki I, II, III ve IV sayılı Ek Gösterge Cetvelleri eklenmiştir.
l SAYILI EK GÖSTERGE CETVELİ
(Subaylar İçin)
UNVANI
DERECE
1.1..1991'den İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler
1.1.1992'den İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler
1.1.1993'den İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler
1.1.1994'den İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler
1.1.1995'den İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler
a) Genel Kurmay Başkanı
b) Kuvvet Komutanları ve Jandarma Genel Komutanı (Orgeneral ve Oramiral olmak kaydıyla)
c) Orgeneral - Oramiral
d) Korgeneral -Koramiral
e) Tümgeneral - Tümamiral
f) Tuğgeneral - Tuğamiral
g) Kıdemli Albay
h) Albay
i) Diğer Subaylar
1
1
1
1
1
1
1
1
1
2
3
4
5
6
7
8
5300
4900
4400
4200
3900
3600
3300
2700
2100
1750
1300
1000
800
700
550
500
6200
5700
5200
5000
4600
4200
3800
3100
2400
2000
1500
1150
900
750
650
550
7100
6600
6100
5800
5300
4800
4300
3600
2800
2300
1700
1300
1000
850
750
650
8000
7500
7000
6600
6100
5500
5000
4100
3200
2600
1900
1450
1100
950
850
750
9000
8400
8000
7600
7000
6400
5800
4800
3600
3000
2200
1600
1300
1150
950
850
II Sayılı Ek Gösterge Cetveli
(Astsubaylıktan Subaylığa Geçenler İçin)
DERECE
1.1.1991'den İtibaren
Uygulanacak Ek Göstergeler
1.1.1992'den İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler
1.1.1993'den İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler
1.1.1994'den İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler
1.1.1995'den İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler
2
3
4
5
6
1750
1300
1000
800
700
2000
1500
1150
900
750
2300
1700
1300
1000
850
2600
1900
1450
1100
950
3000
2200
1600
1300
1150
III Sayılı Ek Gösterge Cetveli
(Astsubaylar İçin)
DERECE
1.1.1991'den İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler
1.1.1992'den İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler
1.1.1993'den İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler
1.1.1994'den İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler
1.1.1995'den ,itibaren Uygulanacak Ek Göstergeler
2
3
4
5
6
7
8
1750
1300
1000
800
700
550
500
2000
1500
1150
900
750
650
550
2300
1700
1300
1000
850
750
650
2600
1900
1450
1100
950
850
750
3000
2200
1600
1300
1150
950
850
IV Sayılı Ek Gösterge Cetveli
(Askeri Hakim ve Savcılar İçin)
AÇIKLAMA
DERECE
1.1.1991'den İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler
1.1.1992'den İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler
1.1.1993'den İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler
1.1.1994'den İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler
1.1.1995'den İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler
a) 1 inci derecede 6 yılını tamamlamış ve askeri yüksek yargı organları üyeliğine seçilme hakkını kaybetmemiş olanlara
b) 1 inci derece aylığını almış, 1 inci sınıfa geçirilmişve niteliklerini muhafaza edenlere,
c) Diğerlerine
1
1
1
2
3
4
5
6
7
8
9
3300
2700
2300
2100
1750
1300
1200
1000
900
800
700
3800
3100
2700
2400
2000
1500
1400
1150
1050
900
750
4300
3600
3100
2800
2300
1700
1600
1300
1200
1000
850
5000
4100
3500
3200
2600
1900
1800
1450
1350
1100
950
5800
4800
4000
3600
3000
2300
2200
1600
1500
1300
1150
18. MADDE 18- 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetler Personel Kanununun146 ncı maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir..
"Ancak, Türk Silahlı Kuvvetlerine bağlı okullardan mezun olanve 30 Ağustos tarihinde atamaları yapılan Subay ve Astsubayların 1 Eylül-14Eylül tarihleri arasındaki döneme ait kıst aylıkları peşin ödenir."
19. MADDE 19- 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri PersonelKanununun (değişik) Ek 3 üncü maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir.
"Ancak memleketin ekonomik gelişmesi, genel geçim şartları veDevletin mali imkanları dikkate alınarak mali yılın ikinci yarısı için ödenecekmiktarlarda aynı usullere uyularak değişiklik yapılabilir."
20. MADDE 20-926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununundeğişik Ek 17 nci maddesinde rütbeler itibarıyla yer alan hizmet tazminatıoranları 1.1.1991 tarihinden itibaren 5'er puan, 1.1.1992 tarihinden itibarenayrıca 5'er puan daha artırılmak suretiyle ödenir.
21. MADDE 21- 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununaaşağıdaki V sayılı Makam Tazminatı cetveli eklenmiştir.
V Sayılı Makam Tazminatı Cetveli
UNVANI
1.1.1991'den İtibaren Uygulanacak Göstergeler
1.1.1992'den İtibaren UygulanacakGöstergeler
1.1.1993'den İtibaren Uygulanacak Göstergeler
1.1.1994'den İtibaren Uygulanacak Göstergeler
1.1.1995'den İtibaren Uygulanacak Göstergeler
1) Genelkurmay Başkanı
2) Orgeneral ve Oramiral olmak kaydıyla Kuvvet Komutanları ve Jandarma Genel Komutanı
3) Orgeneral ve Oramiraller
4) Korgeneral ve Koramiraller
5) Tümgeneral ve Tümamiraller
6) Tuğgeneral ve Tuğamiraller
7) Kıdemli Albaylar
2900
2100
1800
1600
1400
1300
1100
3400
2400
2150
1850
1650
1500
1300
3900
2800
2450
2150
1900
1750
1500
4400
3100
2800
2400
2150
2000
1700
5000
3600
3200
2800
2500
2300
2000
22. MADDE 22- 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri PersonelKanununun değişik Ek 18 inci maddesinin (a) bendi aşağıdaki şekildedeğiştirilerek rütbe ve görev unvanları ile gösterge rakamları madde metnindençıkarılmıştır.
"Bu Kanuna ekli Ek-V sayılı makam tazminatı cetvelinde yazılırütbe ve görevlerde bulunanlara hizalarında gösterilen gösterge rakamlarınınmemur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunan miktarda makamtazminatı ödenir. Makam tazminat, damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabitutulmaz ve ödemelerde aylıklara ilişkin hükümler uygulanır."
23. MADDE 23- 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 378 sayılı KanunHükmünde Kararnamenin 6 ncı, maddesi ile değişik 33 üncü maddesinin afıkrasının üçüncü bendi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"Lisansüstü eğitim-öğretim için yurtdışına gönderilecekaraştırma görevlileri hakkında yukarıdaki atama süresi ile ilgili hükümuygulanmaz. Bu gibilerin öğrenim ücretleri ve yolluklar, dahil her çeşit sosyalve diğer giderleri bağlı bulunduklar, üniversitelerin personel giderleriiçerisinde açılacak özel tertipten ödenir. Lisansüstü eğitim-öğretim içinyurtdışına gönderilen araştırma görevlileri kadrolarında bırakılırlar ve(Burslu gidenlerin bir yılı aşan süreleri ile şahsen özel burs sağlayan ve buburstan istifade etmesi için kurumlarınca kendilerine aylıksız izin verilmesiuygun görülenler hariç) aylık ve diğer her türlü ödemelerin kanunikesintilerden sonra kalan net tutarının%60'ını kurumlarından alırlar.Bunlardan kurumlarınca gönderilenlere, 1416 sayılı Ecnebi MemleketlereGönderilecek Talebe Hakkında Kanun hükümlerine göre aynı ülkede bulunanöğrencilere verilen tahsisat tutarında ayrıca ödeme yapılır. Burslu gidenlerinaldıkları burs miktarları bu miktarın altında ise aradaki fark kurumlarıncakendilerine ayrıca ödenir. Bunların okul ücretleri ile eğitim ve öğretimebaşlayabilmeleri için zorunlu olan kurs ücretleri karşılanır. Kitap vekırtasiye bedelleri ile diğer eğitim ve öğretim giderlerini karşılamak için heryıl Mart ve Eylül aylarında iki eşit taksitte ödenmek üzere birer aylıklarıtutarında ek ödenek verilir."
24. MADDE 24- 4.11.1981 tarih ve 2547 sayılı YükseköğretimKanununun 38 inci maddesinin son fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"Bu madde uyarınca görevlendirilen öğretim elemanları, kendikurumlarından alacakları aylık ve ödeneklerden başka, görevlendirildiklerikurumlarda yürüttükleri görevler için öngörülen aylık ve ek göstergelerin brüttutarının yarısını ayrıca ikinci görev aylığı olarak alırlar ve bu ödemeleridöner sermayelere yatırmak zorunda değildirler. Bunlara görevlendirildiklerikurumlarca bu ödeme dışında başkaca bir ödeme yapılamaz."
25. MADDE 25- 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 39 uncu maddesiaşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"MADDE 39- Öğretim elemanlarının kurumlarından yollukalmaksızın yurt içinde ve dışında kongre, konferans, seminer ve benzeribilimsel toplantılarla, bilim ve meslekleri ile ilgili diğer toplantılarakatılmalarına, araştırma ve inceleme gezileri yapmalarına, araştırma veincelemenin gerektirdiği yerde bulunmalarına, bir haftaya kadar dekan, enstitüve yüksek okul müdürleri, onbeş güne kadar rektörler izin verebilirler. Buşekilde onbeş günü aşan veya yolluk verilmesini gerektiren veya araştırma veincelemenin gerektirdiği masrafların üniversite ile buna bağlı birimlerinbütçesinden veya döner sermaye gelirlerinden ödenmesi icabeden durumlarda,ilgili yönetim kurulunun kararı verektörün onayı gereklidir.
Öğretim elemanları birinci fıkrada ve bu kanunun 33 üncümaddesinde sayılan yurt dışına gönderilme halleri dışında mesleklerine aithizmetlerde yetiştirilmek, eğitilmek , bilgilerini artırmak veya staj yapmakiçin Yükseköğretim Kurulunun teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca üniversiteleritibariyle bir yılı geçmeyecek şekilde her yıl belirlenecek kontenjan vesüreler dahilinde yurt dışına gönderilebilecekleri gibi aynı amaçlarla dışburslara dayanılarak da gönderilebilirler. Belirlenen kontenjanlarınüniversiteye bağlı birimler arasında dağıtımı üniversite yönetim kurulununkararı ve rektörün onayı, gönderilme ise ilgili yönetim kurulunun kararı verektörün onayı ile olur. Zorunlu hallerde yurt dışında kalma süresi ilgiliyönetim kurulunun kararı ve rektörün onayı ile yarısına kadar uzatılabilir.Bunlar hak ve yükümlülükleri bakımından 657 sayılı Devlet Memurları Kanununagöre aynı amaçla yurt dışına gönderilenlerin tabi oldukları hükümlere tabiolurlar. Ancak bunlara yapılacak ödemenin miktarı Devlet memurlarına yapılacaködemeyi geçmemek üzere üniversite yönetim kurulunca daha düşük olarak tespitedilebilir. Öğretim elemanlarından kendilerine yurt dışı kuruluşlarınca bursveya ücret sağlananlar, görev yapacakları sürece yükseköğretimkurulununbelirleyeceği esaslara göre üniversite yönetim kurulunun kararı ile aylıklıveya aylıksız izinli de sayılabilirler.
Gerek birinci fıkraya göre geçici görev yolluğu verilmek suretiyleyurt içinde ve yurt dışında bir yere gönderilenler olsun gerekse ikinci fıkrayagöre gidiş-dönüş yol yevmiyesi ile gideri ödenmek suretiyle yurt dışınagönderilenler olsun, bunlara verilecek yolluk, emsali Devlet memuruna verilenyolluğun aynı olmak üzere genel hükümler çerçevesinde tespit edilir. Geçicigörev yolluğu Yüksek- öğretim Kurumu hesabına gönderilenlere kurum bütçesindenüniversite dışındaki kurum hesabına gönderilenlere ise ilgili kurumunbütçesinden ödenir."
26. MADDE 26- 2547 sayılı Yükseköğretim Kanununun 40ncı maddesinin(b) fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"Öğretim üyeleri, ihtiyacı olan üniversitenin isteği ve kendiarzusu üzerine ve ilgili yönetim kurullarının görüşü, rektörün önerisi ileYükseköğretim Kurulu tarafından, istekte bulunan üniversitenin birimlerinde enaz bir eğitim-öğretim yılı için görevlendirilebilirler. Bu şekildegörevlendirilenlerin kadroları beş yıl süre ile saklı tutulur. Açık bulunan biröğretim üyeliği kadrosuna yapılacak atamada adayların niteliklerinde eşitlikolduğu durumlarda gelişmekte olan bölgelerdeki yüksek-öğretim kurumlarındatoplam en az beş yıl bu şekilde veya kadrolu olarak hizmet yapan öğretimüyelerine öncelik verilir."
27. MADDE 27- 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununaaşağıdaki Ek Gösterge Cetveli eklenmiştir.
EK GÖSTERGE CETVELİ
UNVANI
DERECE
1.1.1991'den İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler
1.1.1992'den İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler
1.1.1993'den İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler
1.1.1994'den İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler
1.1.1995'den İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler
a) Profesörlerden Rektör, Rektör Yardımcısı, Dekan, Dekan Yardımcısı veya yüksek okul müdürü olanlar ile Profesörlük kadrosunda dört yılını tamamlamış bulunanlar.
b) Profesörler
c) Doçentler
d) Yardımcı Doçentler
e) Öğretim Görevlileri, Okutmanlar, Öğretim Yardımcıları,
1
1
1-3
3-5
1
2
3-7
3000
2700
2300
1750
1750
1300
1000
3800
3100
2700
2000
2000
1500
1150
4300
3600
3100
2300
2300
1700
1300
5000
4100
3500
2600
2600
1900
1450
5800
4800
4000
3000
3000
2200
1600
28. MADDE 28- 11.10.1983 tarih ve 2914 sayılı YükseköğretimPersonel Kanununun 5 inci maddesinin ikinci fıkrası aşağıdaki şekildedeğiştirilmiş ve üçüncü fıkrası kaldırılmıştır.
"Aylıkların hesabında ayrıca, bu kanuna ekli ek göstergecetvelinde unvan ve derecelere göre belirlenen ek gösterge rakamları dikkatealınır."
29. MADDE 29- 11.10.1983 tarih ve 2914 sayılı YükseköğretimPersonel Kanununun 11 inci maddesinin 2 ve 3 üncü fıkraları aşağıdaki şekildedeğiştirilmiş ve 5 inci fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır.
"Öğretim elemanlarının teorik derslerle yaptırdıklarıuygulama, yönettikleri tez, seminer ve doktora çalışmalarının ve ara sınavlarınne ölçüde ders yükünden sayılacağı Yükseköğretim Kurulunca belirlenir. Ancakara sınavlar için Yükseköğretim Kurulunca öğrenci sayısı gözönündebulundurulmak suretiyle tespit edilecek ders yükü beş saati, diğer faaliyetleriçin belirlenecek ders yükü ise bir saati geçemez.
Ders yükü ve ek ders ücretinin hesabında teorik dersler dışındakifaaliyetler için belirlenen toplam yüküm haftalık on saatlik kısmı dikkatealınır, kalan kısım ise maaş karşılığı sayılır.
Dersi veren öğretim elemanına her ders için ayrı ayrı olmak üzereyarı yıl ve yıl sonu dönemlerinde her 50 öğrenci için 300 gösterge rakamınınDevlet Memurları Kanununa göre aylıklar için belirlenen katsayı ile çarpımı sonucubulunacak tutarda sınav ücreti ödenir. Öğrenci sayısının hesabında küsurlartama iblâğ edilir ve 500 öğrenciden fazlası dikkate alınmaz. Ara sınavlar vebütünleme sınavları için sınav ücreti ödenmez."
30. MADDE 30- 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununun 14 üncümaddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"Gelişmesinde güçlük çekilen yükseköğretim kurumlarınınyeterli sayıda öğretim elemanı sağlanamayan fakülte, anabilim, anasanat, bilimve sanat dallarında görevli öğretim elemanlarına, almakta olduklarıaylıklarının (ek gösterge dahil) % 50'sini, kalkınmada öncelikli yörelerdegörevli öğretim elemanlarına ise almakta oldukları aylık, ek gösterge,üniversite ödeneği, idari görev ödeneği ve makam tazminatı brüt tutarının 1inci derece öncelikli yörelerde % 100'ünü, 2' nci derece öncelikli yörelerde %60'ını geçmemek üzere Geliştirme Ödeneği ödenebilir.
Geliştirme ödeneği verilecek yükseköğretim kurumlarının fakülte,anabilim, anasanat ve sanat bilim "dalları, bu ödenekten yararlanmasüreleri ve oranları Yükseköğretim Kurulunun Milli Eğitim Bakanlığına teklifiüzerine, Bakanlar Kurulu Kararı ile tespit edilir.
Bu ödenek damga vergisi hariç herhangi bir vergiye tabi tutulmaz.
31. MADDE 31- 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanununa aşağıdakil Sayılı Ek Gösterge Cetveli eklenmiştir.
I SAYILI
EK GÖSTERGE CETVELİ
UNVANI
DERECE
1.1.1991'den İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler
1.1.1992'den İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler
1.1.1993'den İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler
1.1.1994'den İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler
1.1.1995'den İtibaren Uygulanacak Ek Göstergeler
a) Anayasa Mahkemesi, Yargıtay, Danıştay ve Uyuşmazlık Mahkemesi Başkanları ile Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı ve Danıştay Başsavcısının aylık ödemeleri birinci derecenin son kademesine eklenecek,
b) Anayasa Mahkemesi Üyeleri, Yargıtay Üyeleri, Danıştay Üyeleri, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Vekili ve Birinci sınıf hakim ve savcılarının aylık ödemeleri birinci derecenin son kademesine eklenecek,
c) Birinci sınıf hakim ve savcılığa ayrılmalarına karar verilmiş olup da Yargıtay ve Danıştay Üyeliğine seçilme hakkını kaybetmemiş ve birinci derecede 4 yılını tamamlamış olanlar,
d) Bu Kanuna göre birinci Sınıf hakim ve savcılığa ayrılmalarına karar verilmiş olup da birinci derece aylığını almış olanlar,
e) Diğer hakim ve savcılar
1
1
1
1
1
2
3
4
5
6
7
8
4400
4200
3300
2700
2300
2100
1750
1300
1200
1000
900
800
5200
5000
3800
3100
2700
2400
2000
1500
1400
1150
1050
900
6100
5800
4300
3600
3100
2800
2300
1700
1600
1300
1200
1000
7000
6600
5000
4100
3500
3200
2600
1900
1800
1450
1350
1150
8000
7600
5800
4800
4000
3600
3000
2300
2200
1600
1500
1300
32. MADDE 32- 24.2.1983 tarih ve 2802 sayılı Hakimler ve SavcılarKanununun 103 üncü maddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"Bu Kanuna tabi personelin aylıklarının hesabında, DevletMemurlarının aylıklarına esas olan gösterge tablosu ve katsayı ile bu kanunaekli ek gösterge cetvelinde unvan ve derecelere göre belirlenen ek göstergerakamları dikkate alınır.
Ancak, daha yüksek ek göstergeli bir görevden Anayasa Mahkemesiasıl ve yedek üyeliğine atananların ek göstergeleri önceki görevlerinin ekgöstergelerinden düşük olamaz."
33. MADDE 33- 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanununun değişik106 ncı maddesinin 3 üncü fıkrasında yer alan%25 oranı % 35 olarak değiştirilmiştir.
34. MADDE 34- 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanununun 14 üncümaddesindeki "% 14" oranı "% 15" olarak değiştirilmiştir.
35. MADDE 35- 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanununun Ek 48 incimaddesinin (b) bendinin 1 ve 2 nci fıkraları aşağıdaki şekildedeğiştirilmiştir.
"b) Aylıklarını personel kanunlarına göre almayaniştirakçilere, genel idare hizmetleri sınıfında görev yapan genel müdürler içinbelirlenen ek gösterge rakamını geçmemek üzere, ifa ettikleri görevleriitibariyle Devlet Memurları Kanununa göre girebilecekleri sınıflardaki benzergörevlerin aynı kadro, unvan veya derecesi için belirlenmiş ek göstergeleruygulanır.
Belediye Başkanı olarak iştirakçilikleri devam edenlere, genelidare hizmetleri sınıfında görev yapan genel müdürler için belirlenen ekgösterge rakamını ve öğrenim durumlarına göre yükselebilecekleri dereceyigeçmemek üzere emekli keseneklerine esas aylık dereceleri itibariyle mülkiidare amirliği hizmetleri sınıfı için tespit edilen ek gösterge rakamlarıuygulanır."
36. MADDE 36- Aylıklarını 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ileek ve değişikliklerine, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununa,2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununa ve 2802 sayılı Hakimler ve SavcılarKanununa göre almayan personele özel mevzuatları gereği daha yüksek bir tespityapılmadıkça, genel idare hizmetleri sınıfında görev yapan genel müdürler içinbelirlenen ek gösterge rakamını geçmemek üzere, ifa ettikleri görevleriitibariyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanununa göre girebileceklerisınıflardaki benzer görevlerin aynı kadro, unvan veya derecesi için belirlenmişolan ek göstergeler uygulanır.
37. MADDE 37- 23.1.1987 tarih ve 270 sayılı Kanun HükmündeKararnamenin 328 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 4 üncü maddesi ile değişik3 üncü maddesinin c bendinin 2 nci fıkrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve1, 2 ve 3 üncü maddelerinde yer alan yüksek hakimlik tazminatı göstergerakamları hizalarında gösterilen miktarlara yükseltilmiştir.
"Askeri hâkim sınıfı, general ve amirallerle kıdemlialbaylara yukarıdaki esaslara göre ödenecek tazminat miktarının rütbelerininkarşılığı makam tazminatından az olması halinde, rütbelerinin karşılığı makamtazminatı ödenir."
Uygulanan Yüksek Hakimlik Tazminatı Göstergeleri
1.1. 1991'den İtibaren Uygulanacak Tazminat Göstergeleri
1.1. 1992'den İtibaren Uygulanacak Tazminat Göstergeleri
1.1. 1993'den İtibaren Uygulanacak Tazminat Göstergeleri
1.1. 1994'den İtibaren Uygulanacak Tazminat Göstergeleri
1.1. 1995'den İtibaren Uygulanacak Tazminat Göstergeleri
1800
1250
1150
1000
900
850
2100
1400
1300
1100
100
950
2400
1650
1500
1300
1150
1100
2800
1900
1750
1500
1350
1250
3100
2150
2000
1700
1500
1400
3600
2500
2300
2000
1800
1700
38. MADDE 38.- 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2 ncimaddesi aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
Aylıkların 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 926 sayılı TürkSilahlı Kuvvetleri Personel Kanunu, 3466 sayılı Uzman Jandarma Kanunu, 2914sayılı Yükseköğretim Personel Kanunu ve 2802 sayılı Hakimler ve SavcılarKanununa göre almakta olan personelden, yabancı dil bilgileri, 3 üncü fıkradabelirtilen esaslar çerçevesinde yapılacak seviye tesbiti sonucunda (A)düzeyinde olanlara 750, (B) düzeyinde olanlara 500 ve (C) düzeyinde olanlara250 gösterge rakamının, memur aylık katsayısı ile çarpımı sonucu bulunantutarda bilinen her dil için yabancı dil tazminatı damga vergisi hariç herhangibir vergi ve kesintiye tabi tutulmadan ödenir. Bu tazminata hak kazanmada veödemelerde aylıklara ilişkin hükümler uygulanır.
Yabancı dille eğitim yapan Üniversitelerin mezunları ileyurtdışındaki Üniversitelerde en az dört yıl öğrenim görerek lisans diplomasıve yurtiçinde lisans düzeyinde görmüş oldukları öğrenim gördükten sonra masterveya doktora diploması almış olanlar ve 30.6.1939 tarih ve 3656 sayılı Kanunun3/H maddesine göre yapılmış olan sınavı başarmış olanların yabancı dil bilğiseviyeleri; söz konusu sınava girmelerine gerek kalmaksızın (C) düzeyinde kabulerdilir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 213 üncü maddesinden sondagelen "zam ve tazminatlar" başlıklı ek maddesine göre, özel hizmettazminatları yabancı dil bilmeden dolayı zamlı ödenenlere ayrıca bu maddeuyarınca yabancı dil tazminatı ödenmez.
Yabancı dillerden hangileri için tazminat ödeneceği ile yabancı dilbilgisinin ne şekilde belirleneceğine ilişkin esas ve usuller Maliye ve GümrükBakanlığı ile Devlet Personel Başkanlığınca müştereken tespit edilir.
39. MADDE 39.- 2547 SAYILI Yükseköğrenim Kanununun 46 ncı maddesiaşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"Yükseköğretim kurumlarında cari hizmet ödenekleri(öğrencilere yapılacak sosyal transfer ödemeleri dahil) öğrenci başına tespitedilir. Bu miktarın her yıl Bakanlar Kurulunca belirlenecek kısmı ilgili yükseköğretim kurumuna ödenmek üzere Devlet tarafından öğrenciye verilir. Geri kalankısım öğrenci tarafından karşılanır. Devletçe karşılanacak kısım % 50 'den azolamaz.
Öğrenci başına cari hizmet ödeneği, öğrenim dallarının niteliklerive süreleri ile yüksek öğretim kurumlarının özellikleri gözönünde tutularakfarklı miktarlarda tesbit edilebilir.
Öğrenci tarafından ödenecek miktar isteyen öğrenciye Kredi YurtlarKurumunca kredi olarak verilebilir.
Bir yüksek öğretim kurumunu bitirdikten sonra ikincisinekatılanlar için Devletçe hiç bir ödeme yapılmaz.
Sınıfta kalan öğrencilere bir defaya mahsus olmak üzere Devletyardımı için Kredi Yurtlar Kurumunca kredi verilebilir.
Benzeri devlet üniversiteleri için yapılacak yardımdan fazlaolmamak üzere Vakıflar tarafından kurulan üniversitelere de Bakanlar Kuruluncatespit edilecek esaslara göre devlet yardımı yapılabilir.
Öğrenci ve devlet tarafından yapılacak ödemelerin miktar vebölgelere göre oranları ile bu uygulamaya ilişkin esas ve usuller her yılBakanlarKurulunca yeniden belirlenir.
Yabancı uyruklu öğrencilerden alınacak ücretlerin miktarı BakanlarKurulunca ayrıca belirlenir.
Zamanında ödenmeyen kredi borçları, 6183 sayılı Amme AlacaklarınınTahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre mal sandıklarıncatahsil edilerekKredi ve Yurtlar Kurumuna ödenir."
40. MADDE 40.- 28.5.1986 tarih ve 3291 sayılı Kanun hükümleriçerçevesinde özelleştirme kararı alınan teşebbüs ve bağlı ortaklıklardakisözleşmeli statüde çalışan personelin ücret ve diğer özlük hakları, kamu kesimisermaye payı % 50'nin altına düşünceye kadar Yüksek Planlama Kurulu Kararı iletespit edilir ve bu süre zarfında 308 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici1. maddesi uyarınca kadroları saklı tutulan personelin bulundukları kadrolardaaylıkve her türlü özlük haklarının saklı tutulmasına devam olunur.
233 ve 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararname kapsamı dışında kalankamuya ait bankalarla 399 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 9 ve ek 1inci maddelerinde belirlenen kuruluşlardan yönetim kademelerinde sözleşmelistatüde personel çalıştıranların genel müdür, genel müdür yardımcısı, dairebaşkanı, müdür, grup başkanı, müdür ve başkan yardımcısı, şef ve memur gibiunvanlarla çalışan yönetim personelinin (kapsam dışı personel dahil)mevzuatlarına göre tespit edilecek sözleşme ücretlerinin yürürlüğe konulabilmesiiçin ilgili Bakanlıkça ayrıca Yüksek Planlama Kurulunun uygun görüşününalınması şart olup sözkonusu ücretlerde gerektiğinde düzenleme yapmaya YüksekPlanlama Kurulu yetkilidir.
Kamu kurum ve kuruluşları ile sermayesinin yarıdan fazlası Devleteait kurum ve kuruluşlarda çalışan memur, sözleşmeli personel ve diğer kamugörevlilerine asli görevlerinin yanında Devlet iştirakleri de dahil olmak üzerekamuya ait iktisadi kuruluşlarda verilenyönetim ve danışma kurulu başkan veüyelikleri ile, denetçi ve tasfiye kurulu üyeliği görevleri hakkında da 399sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 34 üncü maddesi hükümleri uygulanır.
41. MADDE 41- 383 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 8 inci maddesinin1 inci fıkrasında yer alan "Kurum Başkanı Başbakan tarafındanseçilir." ibaresi "Kurum Başkanı Devlet Bakanının teklifi üzerinemüşterek kararla atanır." şeklinde değiştirilmiştir.
42. MADDE 42- Ekli listede gösterilen kadrolar ihdas edilerek 190sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye eklenmiştir.
İHDAS EDİLEN KADROLAR
(V) SAYILI CETVEL
UNVANI
SINIFI
DERECESİ
ADEDİ
Memur
Memur
Memur
Memur
Memur
Memur
Memur
Memur
Memur
GİH
GİH
GİH
GİH
GİH
GİH
GİH
GİH
GİH
TOPLAM
5
6
7
8
9
10
11
12
13
2.000
2.000
2.000
2.000
2.000
2.500
2.500
2.500
2.500
20.000
Bu cetvelde yer alan kadrolar gerektiğinde Bakanlar Kurulu Kararıile sınıf, unvan ve derece değişikliği yapılmak suretiyle 2 nci maddenin (a) ve(c) bendlerinde sayılan kamu kurum ve kuruluşlarının merkez, taşra ve yurtdışıteşkilatları ile döner sermaye ve fonları ile üniversitelere (akademik personeldahil) tahsis edilebilir. Bu şekilde tahsis edilecek kadroların kullanımındauyulacak esas ve usuller Bakanlar Kurulu Kararı ile tespit edilir.
43. MADDE 43- Kamu Kurum ve Kuruluşlarında çalışanlarınaylıklarının Bankalar aracı kılınmak suretiyle ve zamanında ödenmesini teminamacıyla her türlü tedbiri almaya ve düzenleme yapmaya Maliye ve Gümrük Bakanıyetkilidir.
44. MADDE 44- Bu Kanun Hükmünde Kararname ile yapılandeğişiklikler yürürlüğe girinceye kadar mevcut hükümlerin uygulanmasına devamedilir. Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin uygulanması sırasında doğacaktereddütleri gidermeye Maliye ve Gümrük Bakanlığı yetkilidir.
GEÇİCİ MADDE 1- Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 8 inci maddesindeöngörülen zam ve tazminatlara ilişkin olarak Bakanlar Kurulunca yeni bir tespityapılıncaya kadar, bu Kanun Hükmünde Kararname ile yürürlükten kaldırılanhükümlere göre öngörülen zam ve tazminatların ödenmesine devam edilir. Şu kadarki anılan maddede belirtilen tazminatlardan aşağıdakiler dönemler itibariylehizalarında gösterilen miktarlara yükseltilerek uygulanır.
UNVANI
1.1.1991'den İtibaren Uygulanacak Oranlar
1.1.1992'den İtibaren Uygulanacak Oranlar
1.1.1993'den İtibaren Uygulanacak Oranlar
1.1.1994'den İtibaren Uygulanacak Oranlar
1.1.1995'den İtibaren Uygulanacak Oranlar
A- Özel Hizmet Tazminatları
1)
1.
2.
B- Eğitim Öğretim Tazminatı
C- Din Hizmetleri Tazminatı
a)
b)
c) 1
2
3
D- Emniyet Hizmetleri Tazminatı
a)
b)
9
5
16
11
10
9
7
4
16
6
10
6
17
12
11
10
8
5
17
7
11
7
19
13
12
11
9
6
19
8
13
8
21
14
13
12
10
7
21
9
15
9
24
15
14
13
11
8
24
10
GEÇİCİ MADDE 2- Bu Kanun Hükmünde Kararname hükümleri uyarınca ekgöstergelerin yeniden tespiti dolayısıyla aylıklarda meydana gelen artışlarhakkında 5434 sayılı T.C. Emekli Sandığı Kanununun 14 üncü maddesinin (c)fıkrası uygulanmaz.
GEÇİCİ MADDE 3- Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 4 üncü maddesihükmünün uygulanmasında, 4 üncü maddenin yürürlük tarihinden önce kalkınmada1inci derecede öncelikli yörelerde (Erzurum ve Artvin illeri dahil) geçensüreler dikkate alınmaz.
45. MADDE 45- a) 10.10.1984 gün ve 3056 sayılı Kanunun (değişik)21 inci maddesinin ikinci fıkrası,
b) 27.10.1989 gün ve 388 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 6 ncımaddesinin birinci fıkrası,
c) 2377 sayılı Öğretmenlere Eğitim ve Öğretim Hizmeti TazminatıÖdenmesi Hakkında Kanun ile ek ve değişiklikleri,
d) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun Ek 28 inci maddesinin 1ve 2 nci fıkraları,
e) 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununun ek 9 uncumaddesi,
f) 2424 sayılı Mülki İdare Amirliği Hizmetleri Tazminat Kanunu ileek ve değişiklikleri,
g) 6.12.1989 gün ve 396 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 8 incimaddesinin 3 üncü fıkrası,
yürürlükten kaldırılmıştır.
46. MADDE 46- Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin;
a) 2, 3, 6, 8,9, 10, 13, 14, 16, 17, 20, 21, 22, 27, 28, 31, 32,33, 35, 36, 37 ve 45 inci maddeleri 1/1/1991 tarihinden,
b) 30 ve 38 inci maddeleri 1/7/1990 tarihinden,
c) 34 üncü maddesi 15/1/1991 tarihinden,
d) 4, 5, 11, 23, 24, 25, 26, 29 ve 40 inci maddeleri yayımınıizleyen aybaşından,
e) 39 uncu maddesi 1990-1991 öğrenim döneminde uygulanmayabaşlanmak üzere, bu konuda Bakanlar Kurulunca esas ve usullerin tesbitiniizleyen aybaşından,
f) Diğer maddeleri yayımı tarihinden, geçerli olmak üzereyürürlüğe girer.
47. MADDE 47- Bu Kanun Hükmünde Kararname hükümlerini BakanlarKurulu yürütür.
B- Dayanılan Anayasa Kuralları :
İptal gerekçesinde dayanılan Anayasa kuralları şunlardır :
"BAŞLANGIÇ
Ebedi Türk vatan ve milletinin bütünlüğüne ve kutsal TürkDevletinin varlığına karşı, Cumhuriyet devrinde benzeri görülmemiş bölücü veyıkıcı kanlı bir iç savaşın gerçekleşme noktasına yaklaştığı sırada;
Türk Milletinin ayrılmaz parçası olan Türk Silahlı Kuvvetlerinin,milletin çağrısıyla gerçekleştirdiği 12 Eylül 1980 harekâtı sonucunda, TürkMilletinin meşru temsilcileri olan Danışma Meclisince hazırlanıp, MilliGüvenlik Konseyince son şekli verilerek Türk Milleti tarafından kabul ve tasvipve doğrudan doğruya O'nun eliyle vazolunan bu ANAYASA:
- Türkiye Cumhuriyetinin kurucusu, ölümsüz önder ve eşsiz kahramanAtatürk'ün belirlediği milliyetçilik anlayışı ve O'nun inkılap ve ilkeleridoğrultusunda;
- Dünya milletler ailesinin eşit haklara sahip şerefli bir üyesiolarak; Türkiye Cumhuriyetinin ilelebet varlığını, refahı, maddi ve manevimutluluğu ile çağdaş medeniyet düzeyine ulaşma azmi yönünde;
- Millet iradesinin mutlak üstünlüğü, egemenliğin kayıtsız şartsızTürk Milletine ait olduğu ve bunu millet adına kullanmağa yetkili kılınanhiçbir kişi ve kuruluşun, bu Anayasada gösterilen hürriyetçi demokrasi ve bununicaplarıyla belirlenmiş hukuk düzeni dışına çıkamayacağı;
- Kuvvetler ayrımının, Devlet organları arasında üstünlüksıralaması anlamına gelmeyip, belli Devlet yetkilerinin kullanılmasından ibaretve bununla sınırlı medeni" bir işbölümü ve işbirliği olduğu ve üstünlüğünancak Anayasa ve kanunlarda bulunduğu;
- Hiçbir düşünce mülahazanın Türk milli menfaatlerinin, Türkvarlığının Devleti ve ülkesiyle bölünmezliği esasının, Türklüğün tarihi"ve manevi değerlerinin, Atatürk milliyetçiliği, ilke ve inkılâpları vemedeniyetçiliğinin karşısında korunma göremeyeceği ve lâiklik ilkesinin gereğikutsal din duygularının, Devlet işlerine ve politikaya kesinliklekarıştırılmayacağı;
- Her Türk vatandaşının bu Anayasadaki temel hak ve hürriyetlerdeneşitlik ve sosyal adalet gereklerince yararlanarak milli kültür, medeniyet vehukuk düzeni içinde onurlu bir hayat sürdürme ve maddi ve manevi varlığını buyönde geliştirme hak ve yetkisine doğuştan sahip olduğu;
- Topluca Türk vatandaşlarının milli gurur ve iftuharlarda, millisevinç ve kederlerde, milli varlığa karşı hak ve ödevlerde, nimet vekülfetlerde ve millet hayatının her türlü tecellisinde ortak olduğu, birbirininhak ve hürriyetine kesin saygı, karşılıklı içten sevgi ve kardeşlikduygularıyla ve "Yurtta sulh, cihanda sulh" arzu ve inancı içinde,huzurlu bir hayat talebine hakları bulunduğu;
FİKİR, İNANÇ VE KARARIYLA anlaşılmak, sözüne ve ruhuna bu yöndesaygı ve mutlak sadakatle yorumlanıp uygulanmak üzere,
TÜRK MİLLETİ TARAFINDAN, demokrasiye âşık Türk evlatlarının vatanve millet sevgisine emanet ve tevdi olunur."
2- "MADDE 2.- Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, millidayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürkmilliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan,demokratik, lâik ve sosyal bir hukuk Devletidir."
3- "MADDE 5.- Devletin temel amaç ve görevleri, Türkmilletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünün, ülkenin bölünmezliğini, Cumhuriyetive demokrasiyi korumak, kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunusağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hukuk devleti ve adaletilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyalengelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gereklişartları hazırlamaya çalışmaktır."
4- "MADDE 6.- Egemenlik, kayıtsız şartsız Milletindir.
Türk Milleti, egemenliğini, Anayasanın koyduğu esaslara göre,yetkili organları eliyle kullanır.
Egemenliğin kullanılması, hiçbir surette hiçbir kişiye, zümreyeveya sınıfa bırakılamaz. Hiçbir kimse veya organ kaynağını Anayasadan almayanbir Devlet yetkisi kullanamaz."
5- "MADDE 7.- Yasama yetkisi Türk Milleti adına Türkiye BüyükMilletMeclisinindir. Bu yetki devredilemez."
6- "MADDE 10.- Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasidüşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizinkanun önünde eşittir.
Hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz.
Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanunönünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar."
7- "MADDE 42.- Kimse, eğitim ve öğrenim hakkından yoksunbırakılamaz.
Öğrenim hakkının kapsamı kanunla tespit edilir ve düzenlenir.
Eğitim ve öğretim, Atatürk ilkeleri ve inkılâpları doğrultusunda,çağdaş bilim ve eğitim esaslarına göre, Devletin gözetim ve denetimi altındayapılır. Bu esaslara aykırı eğitim ve öğretim yerleri açılamaz.
Eğitim ve öğretim hürriyeti, Anayasaya sadakat borcunu ortadankaldırmaz.
İlköğretim, kız ve erkek bütün vatandaşlar için zorunludur veDevlet okullarında parasızdır.
Özel ilk ve orta dereceli okulların bağlı olduğu esaslar, Devletokulları ile erişilmek istenen seviyeye uygun olarak, kanunla düzenlenir.
Devlet, maddi imkânlardan yoksun başarılı öğrencilerin,öğrenimlerini sürdürebilmeleri amacı ile burslar ve başka yollarla gerekliyardımları yapar. Devlet, durumları sebebiyle özel eğitime ihtiyacı olanlarıtopluma yararlı kılacak tedbirleri alır.
Eğitim ve öğretim kurumlarında sadece eğitim, öğretim, araştırmave inceleme ile ilgili faaliyetler yürütülür. Bu faaliyetler her ne suretleolursa olsun engellenemez.
Türkçeden başka hiçbir dil, eğitim ve öğretim kurumlarında Türkvatandaşlarına ana dilleri olarak okutulamaz ve öğretilemez. Eğitim ve öğretimkurumlarında okutulacak yabancı diller ile yabancı dille eğitim ve öğretimyapan okulların tâbi olacağı esaslar kanunla düzenlenir. Milletlerarasıandlaşma hükümleri saklıdır."
8- "MADDE 87.- Türkiye Büyük Millet Meclisinin görev veyetkileri, kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak; Bakanlar Kurulunu vebakanları denetlemek; Bakanlar Kuruluna belli konularda kanun hükmündekararname çıkarma yetkisi vermek; bütçe ve kesinhesap kanun tasarılarınıgörüşmek ve kabul etmek; para basılmasına ve savaş ilanına karar vermek;milletlerarası andlaşmaların onaylanmasını uygun bulmak. Anayasanın 14 üncümaddesindeki fiillerden dolayı hüküm giyenler hariç olmak üzere, genel ve özelaf ilânına, mahkemelerceverilip kesinleşen ölüm cezalarının yerinegetirilmesine karar vermek ve Anayasanın diğer maddelerinde öngörülen yetkilerikullanmak ve görevleri yerine getirmektir."
9- "MADDE 91.- Türkiye Büyük Millet Meclisi, BakanlarKuruluna kanun hükmünde kararnameçıkarma yetkisi verebilir. Ancak sıkıyönetimve olağanüstü haller saklı kalmak üzere. Anayasanın ikinci kısmının birinci veikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri iledördüncü bölümünde yer alan siyası haklar ve ödevler kanunhükmündekararnamelerle düzenlenemez.
Yetki kanunu, çıkarılacak kanun hükmünde kararnamenin, amacını,kapsamını, ilkelerini, kullanma süresini ve süresi içinde birden fazlakararname çıkarılıp çıkarılamayacağını gösterir.
Bakanlar Kurulunun istifası, düşürülmesi veya yasama dönemininbitmesi, belli süre için verilmiş olan yetkinin sona ermesine sebep olmaz.
Kanun hükmünde kararnamenin, Türkiye Büyük Millet Meclisitarafından süre bitiminden önce onaylanması sırasında, yetkinin son bulduğuveya süre bitimine kadar devam ettiği de belirtilir.
Sıkıyönetim ve olağanüstü hallerde, Cumhurbaşkanının Başkanlığındatoplanan Bakanlar Kurulunun kanun hükmünde kararname çıkarmasına ilişkinhükümler saklıdır.
Kanun hükmünde kararnameler, Resmi Gazetede yayımlandıkları günyürürlüğe girerler. Ancak, kararnamede yürürlük tarihi olarak daha sonraki birtarih de gösterilebilir.
Kararnameler, Resmi Gazetede yayımlandıkları gün Türkiye Büyük MilletMeclisine sunulur.
Yetki kanunları ve bunlara dayanan kanun hükmünde kararnamelerTürkiye Büyük Millet Meclisi komisyonları ve Genel Kurulunda öncelikle veivedilikle görüşülür.
Yayımlandıkları gün Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulmayan kararnamelerbu tarihte, Türkiye Büyük Millet Meclisince reddedilen kararnameler bu kararınResmi Gazetede yayımlandığı tarihte, yürürlükten kalkar. Değiştirilerek kabuledilen kararnamelerin değiştirilmiş hükümleri, bu değişikliklerin ResmiGazetede yayımlandığı gün yürürlüğe girer."
10- "MADDE 130.- Çağdaş eğitim-öğretim esaslarına dayanan birdüzen içinde milletin ve ülkenin ihtiyaçlarına uygun insan gücü yetiştirmekamacı ile; ortaöğretime dayalı çeşitli düzeylerde eğitim - öğretim, bilimselaraştırma, yayın ve danışmanlık yapmak, ülkeye ve insanlığa hizmet etmek üzereçeşitli birimlerden oluşan kamu tüzelkişiliğine ve bilimsel özerkliğe sahipüniversiteler Devlet tarafından kanunla kurulur.
Kanunda gösterilen usul ve esaslara göre, kazanç amacına yönelikolmamak şartı ile vakıflar tarafından. Devletin gözetim ve denetimine tabiyükseköğretim kurumları kurulabilir.
Kanun, üniversitelerin ülke sathına dengeli bir biçimdeyayılmasını gözetir.
Üniversiteler ile öğretim üyeleri ve yardımcıları serbestçe her türlübilimsel araştırma ve yayında bulunabilirler. Ancak, bu yetki. Devletin varlığıve bağımsızlığı ve milletin ve ülkenin bütünlüğü ve bölünmezliği aleyhindefaaliyette bulunma serbestliği vermez.
Üniversiteler ve bunlara bağlı birimler, Devletin gözetimi vedenetimi altında olup, güvenlik hizmetleri Devletçe sağlanır.
Kanunun belirlediği usul ve esaslara göre; rektörlerCumhurbaşkanınca, dekonlar ise Yükseköğretim Kurulunca seçilir ve atanır.
Üniversite yönetim ve denetim organları ile öğretim elemanları;Yükseköğretim Kurulunun veya üniversitelerin yetkili organlarının dışında kalanmakamlarca her ne suretle olursa olsun görevlerinden uzaklaştırılamazlar.
Üniversitelerin hazırladığı bütçeler; Yükseköğretim Kuruluncatetkik ve onaylandıktan sonra Milli Eğitim Bakanlığına sunulur ve genel vekatma bütçelerin bağlı olduğu esaslara uygun olarak işleme tâbi tutularakyürürlüğe konulur ve denetlenir.
Yükseköğretim kurumlarının kuruluş ve organları ile işleyişleri vebunların seçimleri, görev, yetki ve sorumlulukları üniversiteler üzerindeDevletin gözetim ve denetim hakkını kullanma usulleri, öğretim elemanlarınıngörevleri, unvanları, atama, yükselme ve emeklilikleri, öğretim elemanıyetiştirme, üniversitelerin ve öğretim elemanlarını kamu kuruluşları ve diğer kurumlarile ilişkileri, öğretim düzeyleri ve süreleri, yükseköğretime giriş, devam vealınacakharçlar, Devletin yapacağı yardımlar ile ilgili ilkeler, disiplin veceza işleri, mali işler, özlük hakları, öğretim elemanlarının uyacaklarıkoşullar, üniversitelerarası ihtiyaçlara göre öğretim elemanlarınıngörevlendirilmesi, öğrenimin ve öğretimin hürriyet ve teminat içinde ve çağdaşbilim ve teknoloji gereklerine göre yürütülmesi, Yükseköğretim Kuruluna veüniversitelere Devletin sağladığı mali kaynakların kullanılması kanunladüzenlenir.
Vakıflar tarafından kurulan yükseköğretim kurumları, mali ve idarikonuları dışındaki akademik çalışmaları, öğretim elemanlarının sağlanması vegüvenlik yönlerinden. Devlet eliyle kurulan yükseköğretim kurumları içinAnayasada belirtilen hükümlere tabidir."
C- İlgili Yasa Kuralları :
1. 12.3.1986 günlü, 3268 sayılı"Memurlar ve Diğer KamuGörevlileri Hakkındaki Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair YetkiKanunu"
Amaç
MADDE 1.- Memurların ve diğer kamu görevlilerinin çalışmalarındamüessiriyeti artırmak ve kamu hizmetlerinin düzenli, süratli, verimli veekonomik bir şekilde yürütülmesini temin etmek maksadıyla idari , mali, sosyalhaklarında iyileştirmeler yapmak üzere aşağıda belirtilen çerçeve dahilindeBakanlar Kuruluna Kanun Hükmünde Kararname çıkarma yetkisi verilmiştir.
Kapsam
MADDE 2.- Bu Yetki Kanununa göre çıkartılacak Kanun HükmündeKararnameler;
Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan memurlarla diğer kamu görevlilerininİdari, Mali ve sosyal haklarında günün ekonomik şartlarına uygun olarak;
a) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda,
b) 926 sayılı Türk SilahlıKuvvetleri Personel Kanununda,
c) 2424 sayılı Mülki İdare Amirliği Hizmetleri Tazminat Kanununda,
d) 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanununda,
e) 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununda,
f) 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişiHakkında Kanunun 38 inci maddesinde,
g) 2461 sayılı Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Kanununun 22 nci
maddesinde,
h) 1600 sayılı Askeri Yargıtay Kanununun 42 nci maddesinde,
i) 1602 sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanununun 80 inci
maddesinde;
J) 357sayılı Askeri Hâkimler Kanununun 18 inci maddesinde,
k) 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede,
I) 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede,
m) Diğer Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerin Devlet Memurlarıile diğer kamu görevlilerinin idari, mali ve sosyal hakları ile ilgilihükümlerinde.
Yapılacak yeni düzenleme ve değişiklikleri kapsar.
İlkeler
MADDE 3.- Bakanlar Kurulu, 1 inci madde ile verilen yetkiyikullanırken; kamu hizmetlerinin yürütülmesinde müessiriyeti artırmak, ülkeninekonomik ve sosyal durumunu gözönünde bulundurarak yeterli ve adil bir ücretseviyesini sağlamak, memur ve diğer kamu görevlilerinin İdari, mali ve sosyalhaklarında hizmetin özellik ve gereklerine uygun iyileştirmeler yapmayıgözönünde bulundurur.
Yetki süresi
MADDE 4.- Bu Kanunla Bakanlar Kuruluna verilen yetki. Kanununyayımından itibaren iki yıl süre ile geçerlidir. Bu süre içinde Bakanlar Kurulubirden fazla kanun hükmünde kararname çıkartabilir.
Yürürlük
MADDE 5.- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 6.- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
2. 9.4.1987 günlü, 3347 sayılı"12.3.1986 Tarih ve 3268 SayılıKanun ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Teşkilatlarında Değişiklik YapılmasınaDair Yetki Kanunu."
MADDE 1.- 3268 sayılı Kanunun 1 inci maddesi aşağıdaki şekildedeğiştirilmiştir.
Amaç
Madde 1.- Memurlar ve diğer kamu görevlilerinin çalışmalarında müessiriyetiartırmak ve kamu hizmetlerinin düzenli, süratli, verimli ve ekonomik birşekilde yürütülmesini temin etmek amacıyla bunların idari, mali, sosyalhaklarında iyileştirmeler yapmak; kamu kurum ve kuruluşlarının(Cumhurbaşkanlığı Dairesi, Yasama Organı İdari Kuruluşları, GenelkurmayBaşkanlığı, Milli Savunma Bakanlığı, Yargı Kuruluşları, Sayıştay veÜniversiteler hariç) kuruluş, görev ve yetkilerine dairkonularda aynı amaçlaaşağıda belirtilen çerçeve dahilinde düzenlemelerde bulunmak için Bakanlar Kurulu'naKanun Hükmünde Kararname çıkarma yetkisi verilmiştir.
MADDE 2.- 3268 sayılı Kanunun 2 nci maddesi aşağıdaki şekildedeğiştirilmiştir.
Kapsam
Madde 2.- Bu Yetki Kanununa göre çıkartılacak Kanun HükmündeKararnameler;
A. Kamu kurum ve kuruluşlarında çalışan memurlarla diğer kamugörevlilerinin idari, mali ve sosyal haklarına ilişkin olarak;
a) 657 sayılı Devlet Memurları Kanununda,
b) 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanununda,
c) 2421 sayılı Mülki İdare Amirliği Hizmetleri Tazminat Kanununda,
d) 2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Kanununda,
e) 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Kanununda,
f) 2247 sayılı Uyuşmazlık Mahkemesinin Kuruluş ve İşleyişiHakkında Kanunun 38 inci maddesinde,
g) 2461 sayılı Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu Kanununun 22 ncimaddesinde,
h) 1600 sayılı Askeri Yargıtay Kanununun 42 nci maddesinde,
i) 1602 sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanununun 80 incimaddesinde,
j) 357 sayılı Askeri Hakimler Kanununun 18 inci maddesinde,
k) 190 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede,
l) 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede,
m) Diğer Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerin Devlet memurlarıile diğer kamu görevlilerinin idari, mali ve sosyal hakları ile ilgilihükümlerinde.
B. Kamu kurum ve kuruluşlarının teşkilatlanmalarına ilişkinolarak;
a) Kamu hizmetlerinin bakanlıklar arasında bölünüşüne, hangi anahizmet kuruluşlarının hangi bakanlıklara bağlanacağına, bağlı veya ilgilikuruluşlar kurulmasına, mevcut kurum ve kuruluşların birleştirilmesine veya kaldırılmasına,bakanlıkların taşrada ve yurt dışında teşkilat kurmasına; kurulması,muhafazası, birleştirilmesi veya yeniden düzenlenmesi öngörülen kamu kurum vekuruluşlarının kuruluş biçimlerine, hukuki yapılarına, hangi ana hizmetbirimlerinden oluşacağına, birimler arasındaki hiyerarşik ilişkilere, bütünkuruluşlarda benzer hizmet yapan birimlerin görev, yetki ve yükümlülüklerineait genel esaslarda,
b) Bu esaslara uygun olarak, kurum ve kuruluşların görev, yetki,teşkilat ve kadrolarının düzenlenmesine ilişkin hükümlerinde.
Yapılacak yeni düzenleme ve değişiklikleri kapsar.
MADDE 3.- 3268 sayılı Kanunun 3 üncü maddesi aşağıdaki şekildedeğiştirilmiştir.
İlkeler
Madde 3.- Bakanlar Kurulu 1 inci madde ile verilen yetkiyikullanırken;
a) Kamu hizmetlerinin verimli ve müessir bir şekildeyürütülmesini; ülkenin ekonomik ve sosyal durumunu dikkate alarak yeterli veadil bir ücret seviyesini sağlamayı; memurlar ve diğer kamu görevlilerininidari, mali ve sosyal haklarında hizmeti özellik ve gereklerine uygun iyileştirmeleryapmayı,
b) Başbakanlık, Bakanlıklar ve bunlara bağlı kuruluşlar eliyle,genel idare esaslarına göre yürütülmesi gereken kamu hizmetlerinde iş bölümü vekoordinasyonunun sağlanmasını; bir hizmetin tek kuruluş veya birim tarafındanyürütülmesini ve kaynak kullanımında israfın önlenmesini,
c) Merkez, taşra ve yurtdışı teşkilatlarının, hizmetlerinözelliğinden kaynaklanan zorunlu farklılıklar saklı kalmak kaydı ile,hiyerarşik bağlılık, unvan ve rütbe standardizasyonu sağlanacak şekildedüzenlenmesini,
d) Kamu İktisadi Teşebbüslerinin kuruluş ve teşkilatlanmasında,hizmetin gerekliliği, ülke ekonomisine yararlılık, verimlilik ve kirlilikesaslarını,
Gözönünde bulundurur.
MADDE4.- 3268 sayılı Kanunun süresi 31/12/1988 tarihine kadaruzatılmıştır.
GEÇİCİ MADDE - Bu Kanuna dayanılarak çıkarılacak kanun hükmündekararnameler uyarınca yapılacak olan düzenlemeler sebebiyle kadro unvan vederecesi değişen görevlilerin eski kadrolarına ait aylık, ek gösterge ve hertürlü zam ve tazminat hakları yeni görevlerinde kaldıkları sürece şahıslarınabağlı olarak saklı tutulur.
Yürürlük
MADDE 5.- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
MADDE 6.- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür."
3. 12.10.1988 günlü, 3475 sayılı"3268 Sayılı Kanun ile3347 Sayılı Kanunda Değişiklik Yapılması 2954 Sayılı Kanunun Bir MaddesininDeğiştirilmesiHakkında Kanun"
MADDE 1.- 12.3.1986 tarihli ve 3268 sayılı Kanunun 3347 sayılıKanunla değişik 2 nci maddesinin (A) fıkrasının (k) bendi aşağıdaki şekildedeğiştirilmiş ve (B) fıkrasının (a) bendine "... hangi ana hizmetkuruluşlarının hangi bakanlıklara bağlanacağına ..." ibaresinden sonragelmek üzere "yeni bakanlık ve ..." ibaresi eklenmiştir.
k) 78ve 190 sayılı Kanun hükmünde kararnamelerde,
MADDE 2.- 3268 sayılı Memurlar ve Diğer Kamu Görevlileri HakkındaBazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Yetki Kanunu ve 12.3.1986 tarihlive 3268 sayılı Kanun ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarının TeşkilatlarındaDeğişiklik Yapılmasına Dair 3347 sayılı Yetki Kanununun süreleri 31.12.1990tarihine kadar uzatılmıştır.
MADDE 3.- 11.11.1983 tarihli ve 2954 sayılı Kanunun 13 üncü maddesinin1 inci fıkrasına 281 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 8 inci maddesi ileeklenen ibare aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
"ve ücreti ile ikramiyesi dahil her türlü mali ve sosyalhakları Yüksek Planlama Kurulunca belirlenir."
MADDE 4.- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 5.- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.>
4. 1.6.1989 günlü, 3569 sayılı"Memurlar ve Diğer Kamu_____GörevlileriHakkındaki Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Yetki KanunundaDeğişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun"
MADDE 1.- 12.3.1986 tarihli ve 3268 sayılı Kanunun 9.4.1987tarihli ve 3347 sayılı Kanunla değişik 1 inci maddesi aşağıdaki şekildedeğiştirilmiştir.
Amaç
Madde 1.- Memurlar ve diğer kamu görevlilerinin çalışmalarındamüessiriyeti artırmak ve kamu hizmetlerinin düzenli, süratli, verimli veekonomik bir şekilde yürütülmesini temin etmek amacıyla bunların idari, sosyalhaklarında iyileştirmeler yapmak, kamu kurum ve kuruluşlarının(Cumhurbaşkanlığı Dairesi, Yasama Organı İdari Kuruluşları, GenelkurmayBaşkanlığı, Milli Savunma Bakanlığı, Yargı kuruluşları ve Sayıştay hariç)kuruluş, görev ve yetkilerine dair konularda aynı amaçla aşağıda belirtilençerçeve dahilinde düzenlemelerde bulunmak için Bakanlar Kuruluna Kanun HükmündeKararname çıkarma yetkisi verilmiştir.
MADDE 2.- 12.3.1986 tarihli ve 3268 sayılı Kanunun 9.4.1987tarihli ve 3347 sayılı Kanunla değişik 2 nci maddesinin (a) fıkrasının (m)bendinin harfi (n) harfi şeklinde değiştirilmiş ve bu fıkraya aşağıdaki (m)bendi eklenmiştir.
m) 2547 Sayılı Yükseköğretim Kanununda,
MADDE 3.- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 4.- Bu Kanun hükümlerini Bakanlar Kurulu yürütür.
III- İLK İNCELEME :
Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi gereğince NecdetDARICIOĞLU, Yekta Güngör ÖZDEN, Yılmaz ALİEFENDİOĞLU, Mustafa GÖNÜL, MustafaŞAHİN, Oğuz AKDOĞANLI, İhsan PEKEL, Selçuk TUZUN, Ahmet N. SEZER, Erol CANSEL,ve Lemi ÖZATAKAN'ın katılmalarıyla 19.6.1990 gününde yapılan ilk incelemetoplantısında "Dosyada eksiklik bulunmadığından işin esasınınincelenmesine" oybirliğiyle karar verilmiştir.
IV- ESASIN İNCELENMESİ :
İşin esasına ilişkin rapor, dava dilekçesi ve ekleri, iptaliistenilen Kanun Hükmünde Kararname kuralları, dayanılan Anayasa kurulları,bunların gerekçeleri ve öteki belgeler okunup incelendikten sonra gereğigörüşülüp düşünüldü:
A- Kanun Hükmünde Kararname Hakkında Genel Açıklama : KanunHükmünde Kararname (KHK) Kurumu, 22.9.1971 günlü ve 1488 sayılı Yasa ile 1961Anayasası'nın 64. maddesinde yapılan değişiklik sonucu hukukumuza girmiştir. Budeğişikliğin gerekçesinde "Parlamenter rejimlerde, kanun yapmanın belliusullere uyulmak zorunluluğu sebebiyle zaman aldığı ve gecikmeler meydanagetirdiği bir gerçektir. Değişen iktisadi ve sosyal şartların gereği olarakbazı hukuk kurallarının bu usuller dışında yürürlüğe konulabilmesi çağdaşdevlet anlayışının tabii sonucu olarak karşımıza çıkmaktadır.
Anayasa'nın 5. maddesi hükmünün prensibini bozmamak ve her haldeönceden yasama meclislerince esasları bir kanunla tesbit olunan sınırlariçerisinde kalmak kaydıyla hükümete KHK'ler çıkarma yetkisinin verilmesi ve buyetkiyi düzenleyen hükmün T.B.M.M.nin genel olarak görev ve yetkilerinibelirleyen 64. maddesine eklenmesi uygun görülmüştür." denilmektedir.KHK'ler, temelde 1961 Anayasası'ndan çok farklı olmamakla birlikte 1982Anayasası'nda kimi yeniliklerle ve benzer gerekçelerle 91. maddededüzenlenmiştir. Böylece, hem yürütme organını güçlendirmek hem de değişenekonomik ve sosyal konuların ortaya çıkardığı sorunlara ivedi çözümler bulmakamacına ulaşılmak istenilmiştir.
Olağan dönemlerde çıkarılan KHK'lerin mutlaka bir yetki yasasınadayanması zorunludur. Yetki Yasası'nın içeriği ve öğeleri de Anayasa'nın 91.maddesinde belirlenmiştir. 87. maddede ise Bakanlar Kurulu'na "bellikonularda" KHK çıkarma yetkisi vermek TBMM'nin görev ve yetkileri arasındasayılmıştır.
Bakanlar Kurulu'nun belli bir konuda KHK çıkarabilmesi içinöncelikle TBMM tarafından kendisine bu konuda yasa ile bir yetkinin verilmişolması gerekir. Bakanlar Kurulu, bir yasa ile önceden yetkilendirilmedikçe,kendiliğinden KHK çıkartamaz. Yasa ile verilen yetkiye dayanılarak çıkartılanKHK, yürürlükteki yasa hükümlerini kaldırabilmekte ve değiştirebilmekte, başkabir anlatımla yasanın hukuksal gücüne sahip bulunmaktadır. Yasama Yetkisinin,"kanun koymak, değiştirmek ve kaldırmak" öğelerini içerdiğikuşkusuzdur. KHK,yürürlükteki yasa hükümlerini kaldırabilmekte vedeğiştirebilmektedir.
Anayasa'da öngörüldüğü biçimi ile KHK'ler yapısal (organik-uzvi)bakımdan yürütme organı işlemi, işlevsel (fonksiyonel) yönden ise yasama işleminiteliğindedirler. Ancak, Türkiye Büyük Millet Meclisi verdiği yetkiyi bir yasaile her zaman geri alabileceği gibi kendisine sunulan KHK'leri aynen kabuletmek ya da reddetmek zorunda olmayıp dilediğinde değiştirerek de kabuledebilir. Bakanlar Kurulu'na KHK çıkarma yetkisinin verilmesi, yasayladüzenlemesi gereken konuların yasama alanından çıkarılıp yürütme organınındüzenleme alanına sokulması sonucunu doğurmaz. Bu nedenle, Bakanlar Kurulu'naKHK çıkarma yetkisinin verilmiş olması Anayasa'nın 7. maddesinde öngörülen"Yasama yetkisinin devredilmezliği" ilkesini ortadan kaldırmaz.
Bakanlar Kurulu'na KHK çıkarılabilmesine yetki veren yasada yeralması zorunlu öğeler Anayasa'nın bu konuya ilişkin 91. maddesinin ikincifıkrasında gösterilmiştir. Buna göre :
"Yetki kanunu, çıkarılacak kanun hükmünde kararnameninamacını, kapsamını, ilkelerini, kullanma süresini ve süresi içinde birden fazlakararname çıkarılıp çıkarılamayacağını gösterir." Bundan anlaşılacağı gibiyetki yasası, yürürlüğe konulacak KHK'nin amacını, kapsamını, ilkelerini,kullanma süresini ve bu süre içinde birden çok kararname yürürlüğe konulupkonulamayacağını belirtmek zorundadır. Bakanlar Kuruluna verilen türevselyetki, yasada öngörülen amaç, ilke, kapsam ve süre ile sınırlı bir yetkidir. Ohalde, yetki yasasında Anayasa'nın belirlediği öğelerin belli bir içeriğekavuşturularak somutlaştırılması gerekir.
Bakanlar Kurulu'na KHK çıkarma yetkisinin "bellikonularda" verilebileceği 1961 Anayasası'nın 64. maddesinde açıkçabelirtildiği halde, 1982 Anayasası'nın yetki yasasının sahip olması gerekenöğelerini gösteren 91. maddesinde bu koşul yer almaktadır. Ancak, 1982Anayasası'nın 87. maddesinde "...Bakanlar Kuruluna belli konularda KanunHükmünde Kararname çıkarma yetkisi vermek ..." TBMM'nin görev ve yetkileriarasında sayılmış bulunmaktadır. Bu nedenle, 91. maddede "bellikonularda" ifadesinin yer almaması bir noksanlık sayılamaz. Çünkü, 87.Maddede, Bakanlar Kurulu'na verilecek KHK çıkarma yetkisinin ancak bellikonularda olabileceği açıkça gösterilmektedir. Bu durumda. Türkiye BüyükMilletMeclisi, Bakanlar Kurulu'na ancak belli konularda bu yetkiyi verebilir; herkonuyu kapsayacak biçimde bir KHK çıkarma yetkisi veremez. KHK'nin konusununyetki yasasında belirlenmesi zorunludur. Yetki, somutlaştırılmış ve belli birkonuda tanınmalıdır. Bakanlar Kurulu'na sınırları belirsiz bir konuda KHKçıkarma yetkisi verilemez. KHK'nin konusu da yetki yasasında belirlenençerçevenin dışına çıkamaz. KHK'nin yetki yasasında belirtilen amaç, kapsam veilkelere de uygun olması gerekir. Verilen yetkinin konusunun yasadagösterilmesi zorunluluğunun bu yasaya dayanılarak yürürlüğe konulan KHK'lerinyetki yasası kapsamı içinde kalıp kalmadıklarının hem yargısal hem de siyasaldenetimlerinin yapılması yönünden çok büyük bir önemi vardır. Yetki Yasası'nınkapsamı dışında yürürlüğe konulan veya başka bir anlatımla yasanın öngörmediği birkonuda düzenleme yapan bir KHK'nin Anayasa'ya aykırı olacağı kuşkusuzdur.
Anayasa'da kimi konuların KHK'lerle düzenlenmesi yasaklanmaktadır.91. maddenin birinci fıkrasında "Türkiye Büyük Millet Meclisi, BakanlarKuruluna kanun hükmünde kararname çıkarma yetkisi verebilir. Ancak, sıkıyönetimve olağanüstü haller saklı kalmak üzere, Anayasa'nın ikinci kısmının birinci veikinci bölümlerinde yer alan temel haklar, kişi hakları ve ödevleri iledördüncü bölümünde yer alan siyasi haklar ve ödevler kanun hükmündekararnamelerle düzenlenemez." denilmektedir.
Buna göre, Anayasa'nın KHK'lerle düzenlenemeyeceğini belirlediğikonularda TBMM tarafından Bakanlar Kurulu'na düzenlemede bulunması için biryetki verilmesi de olanaksızdır. Verilen yetkinin konusunun belli olmasının,Anayasa'nın 91. maddesindeki "yetki verilemeyecek konular"ı dakapsayıp kapsamadığının incelenebilmesi yönünden de önemi büyüktür.
Bu nedenlerle. Bakanlar Kurulu'nun hangi konularda KHKçıkarabileceği Yetki Yasası'nda açıkça belirtilmeli ve verilen yetki konuyönünden mutlaka belirgin olmalıdır. Anayasa'nın 91. maddesine göre YetkiYasası'nda çıkarılacak KHK'nin "amacı", "kapsamı" ve"ilkeleri"nin de belirtilmesi gerekir. Amaç, Bakanlar Kurulu'nunkendisine verilen yetki ile neleri gerçekleştirmesinin istendiğinibelirlediğinden yetki yasasında KHK'nin amacı da somut olarak açıklanmalıdır.KHK'nin amacı ve kapsamı da konusu gibi geniş içerikli her yöne çekilebilecekbiçimde genel anlatımlarla gösterilmemeli; değişik yorumlamaya elverişli olmamalıdır.KHK'nin yetki yasasında gösterilen amaç ve kapsam doğrultusunda, verilenilkelere uygun çıkarılıp çıkarılmadığının saptanması hem yargısal hem desiyasal denetim yönünden zorunludur. KHK, yasada gösterilen amacı dışındayürürlüğe konulmuşsa ya da yetkinin kapsamını aşıyorsa veya ilkelere uygundeğilse bu durumu onu yetki yasasına ve dolayısıyla Anayasa'ya aykırı düşürür.
Anayasa'ya göre yetki yasasında. Bakanlar Kurulu'na verilenyetkinin süresinin de gösterilmesi zorunludur. Bu zorunluluk, Türkiye BüyükMillet Meclisi'nin yetkilerinin çok uzun bir süre yürütme organına vermektenalıkoymaktadır.
Yasada öngörülen sürenin bitiminden sonra çıkarılan KHK'ninAnayasa'ya aykırı düşeceği kuşkusuzdur. Ancak, yetki süresi içerisindeçıkarılmış olan KHK'ler yasadaki sürenin bitiminden sonra da Türkiye BüyükMillet Meclisi'nce onaylanmış olmasalar da geçerliliklerini korurlar.
Anayasa'nın 91. maddesinde ayrıca "Kanun hükmündekararnameler, Resmi Gazetede yayımlandıkları gün yürürlüğe girerler. Ancak,kararnamede yürürlük tarihi olarak daha sonraki bir tarihde gösterilebilir.
Kararnameler, Resmi Gazetede yayımlandıkları gün Türkiye BüyükMillet Meclisi'ne sunulur.
Yetki kanunları ve bunlara dayanan kanun hükmünde kararnameler.Türkiye Büyük Millet Meclisi komisyonları ve Genel Kurulunda öncelikle veivedilikle görüşülür.
Yayımlandıkları gün Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulmayankararnameler bu tarihte, Türkiye Büyük Millet Meclisince reddedilenkararnameler bu kararın Resmi Gazetede yayımlandığı tarihte, yürürlüktenkalkar. Değiştirilerek kabul edilen kararnamelerin değiştirilmiş hükümleri, budeğişikliklerin Resmi Gazetede yayımlandığı gün yürürlüğe girer."denilmektedir.
B. KHK'nin Yargısal Denetimi :
Anayasa'ya göre KHK'ler Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin denetiminebağlıdırlar. Anayasa'nın 91. maddesinde "Kararnameler, Resmi Gazetedeyayımlandıkları gün Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulur.
Yetki kanunları ve bunlara dayanan kanun hükmünde kararnameler,Türkiye Büyük Millet Meclisi komisyonları ve Genel Kurulunda öncelik veivedilikle görüşülür." denilmektedir. Öncelik ve ivedilik koşuluyla, yetkiyasalarının gecikmeden çıkarılabilmesi ve çıkarıldıktan sonra da yürürlüğekonulan KHK'lerin aynı biçimde Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kararabağlanması istenilmiştir.
Anayasa'da KHK'lerin siyasal denetimi yanında yargısal denetimi deöngörülmüştür. KHK'ler, işlevsel (fonksiyonel) yönden yasama işlemi niteliğindeolduklarında bunların yargısal denetimlerinin yapılması görev ve yetkisi deAnayasa Mahkemesi'ne verilmiştir. Anayasa'nın 148., 150., 151., 152. ve 153.maddeleri hükümlerine göre, KHK'lerin Anayasa'ya biçim ve esas bakımlarındanuygunluğunu Anayasa Mahkemesi denetler.
KHK'nin yargısal denetiminin söz konusu olduğunda KHK'nindayandığı yetki yasasının öncelikle Anayasa'ya daha sonra da KHK'nin kendisininhem yetki yasasına hem de Anayasa'ya uygunluğu sorunlarının çözümlenmesigerekir. Her ne kadar, Anayasa'nın 148. maddesinde KHK'lerin yetki yasalarınauygunluğunun denetlenmesinden değil yalnızca Anayasa'ya biçim ve esasbakımlarından uygunluğunun denetlenmesinden söz edilmekte ise de, Anayasa'yauygunluk denetiminin içerisine öncelikle KHK'nin yetki yasasına uygunluğunundenetimigirer. Çünkü, Anayasa'da, Bakanlar Kuruluna ancak yetki yasasındabelirtilen sınırlar içerisinde KHK çıkarma yetkisi verilmiştir. Yetki yasasıolmazsa (Anayasa mad.121 dışında) KHK olamaz. Bu yetkinin dışına çıkılmasıKHK'yi Anayasa'ya aykırı duruma getirir. Böylece, KHK'nin yetki yasasına aykırıolması Anayasa'ya aykırı olması ile özdeşleşir. Nitekim, 3268, 3347 ve 3479sayılı Yetki Yasalarına dayanılarak yürürlüğe konulan 335 ve 347 sayılı KHK'lerdayandırıldıkları Yetki Yasalarının kapsamı dışında kalmaları nedeniyle AnayasaMahkemesi'nin 8.2.1989 gün, E.1988/38, K.1989/7 ve 16.5.1989 gün, E.1989/4, K.1989/23 sayılı kararlarıyla iptal edilmiştir.
Olağanüstü Hal KHK'leri dayanaklarını doğrudan doğruya Anayasa'dan(mad. 121) alırlar. Bu tür KHK'lerin bir yetki yasasına dayanması gereklideğildir. Buna karşın, olağan KHK'lerin bir yetki yasasına dayanmalarızorunludur. KHK'ler, yasa gücünü dayandıkları yetki yasasından alırlar. Bunedenle KHK'ler ile dayandıkları yetki yasası arasında çok sıkı bir bağ vardır.
Yetki Yasası, KHK ve KHK'nin Türkiye Büyük Millet Meclisi'nceaynen ya da değiştirilerek kabulü birbirinden bağımsız işlemler olmayıpAnayasa'da öngörülen bir sürecin değişik aşamalarıdır. KHK'nin yetki yasası ileolan bağı, KHK'yi aynen ya da değiştirerek kabul eden yasa ile kesilir. Buyasa, KHK'yi kendi bünyesine alarak genel anlamda bir yasa niteliğinedönüştürür. Bu nedenle, KHK ile dayandığı yetki yasası arasındaki bağ KHK'ninaynen ya da değiştirilerek yasaya dönüşmesine kadar devam etmektedir. KHK, yasagücünü, dayandığı yetki yasası ile konulan esaslara uygunluğu ve yetki yasasınında Anayasa'ya uygunluğu varsayıldığı için kazanmaktadır. Yetki yasasınınAnayasa'ya aykırılığının saptanması ya da bu nedenle iptaline karar verilmesidurumunda bu varsayım gerçekleşmediğinden, bu yasaya dayanılarak çıkartılan KHKAnayasal dayanaktan yoksun kalır. Bu durumda KHK, Anayasa'nın uygun gördüğüölçünün ötesinde verilen bir yetkinin kullanılması sonucu çıkartılmış olmasınedeniyle Anayasa'ya aykırılık oluşturur. KHK; yetki yasasına ve içeriğiyönünden de Anayasa'ya aykırı bulunmasa bile dayandığı yetki yasası Anayasa'yaaykırı ise bu nedenle iptali gerekir.
KHK'nin Anayasa'ya uygun bir yetki yasasına dayanması geçerliliğinön koşuludur. Bir yetki yasasına dayanmadan çıkartılan veya dayandığı yetkiyasası Anayasa'ya aykırı olan bir KHK'nin kuralları, içerikleri yönündenAnayasa'ya aykırılık oluşturmasalar bile, Anayasa'ya uygunluğundan sözedilemez.
Öbür yönden, KHK'lerin Anayasa'ya uygunluk denetimleri yasalarındenetimlerinden farklıdır. Anayasa'nın 11. maddesinde; "Kanunlar Anayasayaaykırı olamaz." denilmektedir. Bu nedenle yasaların denetimde, onlarınyalnızca Anayasa kurallarına uygun olup olmadıkları saptanır. KHK'ler ise konu,amaç, kapsam ve ilkeleri yönünden hem dayandıkları yetki yasasına hem deAnayasa'ya uygun olmak zorundadırlar. Bu nedenlerle, KHK kurallarının içerikleryönünden de Anayasa'ya uygunluk denetiminin yapılabilmesi için öncelikle ortadaAnayasa'ya uygun bir yetki yasasının varlığı gerekir.
KHK'lerin Anayasa'ya aykırılığı saptanmış ya da bu nedenle iptaledilmiş bir yetki yasasına uygun olup olmadığının incelenmesi ise denetimianlamsız kalır. Çünkü Anayasa'ya aykırı bir yetki yasasına dayanılarakçıkartılan KHK'lerin Anayasa'ya uygun görülmesi olanaksızdır.
Yetki yasasının iptalinin, bu yasaya dayanılarak çıkartılan KHK'lereetkisinin Anayasa'nın 153. maddesi çerçevesinde değerlendirilmesi uygundeğildir. Çünkü, Anayasa'nın 153. maddesindeki "İptal kararları geriyeyürümez." kuralına dayanarak, yetki yasasının iptaline ilişkin kararın,Resmi Gazetede yayımı gününe kadar çıkarılan KHK'lerin etkilenmeyeceğibiçiminde bir ilke de konulamaz.
Bütün bu nedenlerle dayandığı yetki yasasının Anayasa'yaaykırılığı saptanan ya da iptaline karar verilen KHK'lerin, Anayasa'nınbaşlangıcındaki "Hiçbir kişi ve kuruluşun, bu Anayasada gösterilenhürriyetçi demokrasi ve bunun icaplarıyla belirlenmiş hukuk düzeni dışınaçıkamayacağı", 2. maddesindeki "Hukuk devleti" ilkeleriyle 6.maddesindeki "Hiç kimse veyaorgan kaynağını Anayasadan almayan bir Devletyetkisi kullanamaz." kuralı ve KHK çıkarma yetkisine ilişkin 91.maddesiyle bağdaştırılmaları olanaksızdır.
Bir yetki yasasına dayanmadan çıkartılan, yetki yasasının kapsamıdışında kalan, dayandığı yetki yasasının Anayasa'ya aykırılığı saptanan ya daAnayasa'ya aykırılığı nedeniyle iptal edilen KHK'lerin anayasal konumlarıbirbirinden farksızdır. Böyle durumlarda KHK'ler anayasal dayanaktan yoksunbulunduklarından içerikleri Anayasa'ya aykırı bulunmasa bile davaaçıldığındaiptalleri gerekir.
C. 418 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Dayanağını OluşturanYetki Yasaları :
418 sayılı "Memurlar ve Diğer Kamu Görevlileri ile İlgiliBazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair KanunHükmünde Kararname" 12.3.1986 günlü, 3268 sayılı; 9.U.1987 günlü, 3347sayılı; 12.10.1988 günlü, 3479 sayılı; 1.6.1989 günlü, 3569 sayılı yasalarınverdiği yetkiye dayanılarak Bakanlar Kurulu'nca 9.4.1990 günü kabul edilerek11.4.1990 günü yayımlanmıştır.
418 sayılı KHK'nin dayanağını oluşturan 3268, 3347, 3479 ve 3569sayılı Yasalar birbirinden bağımsız bir niteliğe sahip değildirler. 12.3.1986günlü, 3268 sayılı "Memurlar ve Diğer Kamu Görevlileri Hakkındaki BazıKanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Yetki Kanunu"nda ana düzenlemeyapılmıştır. Bununla memurların ve diğer kamu görevlilerinin çalışmalarındaetkinliği artırmak ve kamu hizmetlerinin düzenli, süratli, verimli ve ekonomikbir biçimde yürütülmesini sağlamak amacıyla idari, mali ve sosyal haklarındaiyileştirmeler yapmak üzere yasada belirtilen kapsam ve ilkeler çerçevesinde BakanlarKurulu'na KHK çıkarma yetkisi verilmiştir. Bu Yasa, 9.4.1987 günlü, 3347 sayılıYasa ile değiştirerek kapsamı genişletilmiş ve süresi 31.12.1988 gününe kadaruzatılmıştır.12.10.1988 günlü, 3479 sayılı Yasayla, 3268 sayılı Yasa'nındeğişik 2. maddesi değiştirilip yeni bir hüküm eklenmiş, önceki yasalardaki KHKçıkarma süresi de 31.12.1990 gününe kadar uzatılmıştır. 1.6.1989 günlü, 3569sayılı Yasa ile de çıkarılacak KHK'nin,amacı, üniversitelerin kuruluş, görev veyetkileri konusunda aynı çerçeve içerisinde düzenleme yapma olanağı sağlayacakbiçimde genişletilmiştir.
Dayanılan yetki yasalarından ilki olan 3268 sayılı Yasa'nın 1. ve2. maddelerinin kimi hükümleri hakkında açılan iptal davası 6.1.1987 günlü,E.1986/15, K.1987/1 sayılı kararla reddedilmiştir. 3479 sayılı Yetki Yasası iseAnayasa Mahkemesi'nin 1.2.1990 günlü, E.1988/64, K.1990/2 sayılı kararıylaAnayasa'nın başlangıç bölümüne, 2., 7., 87. ve 91. maddelerine aykırılığınedeniyle iptal edilmiştir.
3479 sayılı Yasa'nın, 3268 ve 3347 sayılı Yasalardaki yetkisüresini 31.12.1990 gününe kadar uzatan 2. maddesi de iptal edildiğinden buyasalara dayanılarak KHK çıkarabilmesi de olanaksız duruma gelmiştir. 418sayılı KHK'nin başlangıç bölümünde 3569 sayılı Yasa'dan da söz edilmesinekarşın KHK'nin, dayandırıldığı yetki yasaları arasında olan ve iptal edilen3479 sayılı Yasa'dan sonraçıkarılan 1.6.1989 günlü, 3569 sayılı Yasa'nınverdiği yetkiye dayanılarak çıkarıldığı kabuledilemez. Çünkü, bu yasa bağımsızbir yetki yasası niteliğinde değildir. Bununla 3268 sayılı Yasa'nın 3347 sayılıYasa'yla değişik 1. ve 2. maddelerinde kimi değişiklikler yapılmakta ve 2.maddeye bir bent eklenmektedir. 3268 ve 3347 sayılı Yasaların süresini31.12.1990 gününe kadar uzatan 3479 sayılı Yasa'nın 2. maddesi ise iptaledilmiştir. Bu durumda, 3569 sayılı Yasa'ya dayanarak KHK çıkarma olanağıbulunmamaktadır.
D.418 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Değiştirilen veYürürlükten Kaldırılan Maddeleri :
418 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile, 657 sayılı DevletMemurları Yasası, 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvletleri Personel Yasası, 2547sayılı
Yükseköğretim Yasası, 2914 sayılı Yükseköğretim Personel Yasası,2802 sayılı Hakimler ve Savcılar Yasası, 5434 sayılı TC Emekli Sandığı Yasası,Özelleştirmeye ilişkin 3291 sayılı Yasa ile 190, 27, 375, 383 sayılı KanunHükmünde Kararnamelerde değişiklikler yapılmıştır.
Davakonusu 418 sayılı KHK'nin 3., 8., 10., 18., 20., 21., 24., 37.ve38.maddeleriyle, geçici 1. maddesinde sonradan çıkartılan 420, 422, 433, 450ve475sayılı KHK'lerle değişiklikler yapılmış, 39. maddesinin dördüncü fıkrası ise29.5.1991 günve3747 sayılı Yasa'nın beşinci maddesiyle yürürlüktenkaldırılmıştır.
Anayasa Mahkemesi'nin yerleşmiş görüşüne göre, soyut normdenetiminde İptali istenilen kuralların davagününden sonra değiştirilmesiveyayürürlüktenkaldırılması durumunda bu kurallar yönünden davanınkonusu kalmadığından bunlarhakkında bir karar verilmesine gerek bulunmamaktadır. Bu nedenle, davadan sonradeğiştirilen veya yürürlükten kaldırılan bu maddeler hakkında bir kararverilmesine yer yoktur.
E. 418 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname'nin Anayasa'ya AykırılığıSorunu:
Dava dilekçesinde 418 sayılı "Memurlar ve Diğer KamuGörevlileri ile İlgili Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde DeğişiklikYapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname"nin Anayasa'nın Başlangıç Bölümüile 2., 5., 6., 7., 10., 42., 87., 91. ve 130. maddelerine aykırı olmasınedeniyle iptaline karar verilmesi istenilmiştir. Ancak, 2949 sayılı"Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri HakkındaKanun"un 29. maddesi hükmü gereğince Anayasa Mahkemesi, Anayasa'yaaykırılık konusunda ilgililer tarafından ileri sürülen gerekçelere dayanmakzorunda değildir. İstemle bağlı kalmak koşuluyla başka bir gerekçe ile deAnayasa'ya aykırılık kararı verebilir.
Dava konusu 418 sayılı KHK 12.10.1988 gün ve 3479 sayılı YetkiYasası'na dayanılarak çıkartılmıştır. KHK'nin dayandığı 3479 sayılı YetkiYasası ise Anayasa Mahkemesi'nin 1.2.1990 gün ve Esas 1988/64, Karar 1990/2sayılı kararıyla Anayasa'nın Başlangıç, 2., 7., 87. ve 91. maddelerineaykırılığı nedeniyle iptal edilmiştir.
Böylece 418 sayılı KHK anayasal dayanaktan yoksun kalmıştır.
KHK'lerin yargısal denetimi bölümünde açıklanan nedenlerle Anayasa'yaaykırı görülerek iptal edilen 3479 sayılı Yetki Yasası'na dayanılarakçıkarılmış bulunan 418 sayılı KHK, Anayasa'nın Başlangıç'ında yer alanegemenliği "Millet adına kullanmağa yetkili kılınan hiçbir kişi vekuruluşun, bu Anayasa'da gösterilen hürriyetçi demokrasi ve bunun icaplarıylabelirlenmiş hukuk düzeni dışına çıkamayacağı", 2. maddesindeki "hukukdevleti", 6. maddesindeki "hiçbir kimse veya organ kaynağınıAnayasadan almayan bir devlet yetkisi kullanamaz." ilkeleriyle,KHK çıkarmayetkisine ilişkin 91. maddesine aykırıdır. Bu gerekçe karşısında davadilekçesinde ileri sürülen diğer aykırılık nedenleri üzerinde durulmaksızınKHK'nin iptali gerekir.
Servet TÜZÜN, İhsan PEKEL, Erol CANSEL, Yavuz NAZAROĞLU ve HaşimKILIÇ bu düşüncelere katılmamışlardır.
F. İptal Hükmünün Yürürlüğe Gireceği Gün Sorunu :
Anayasa'nın 153. maddesi ve 2949 sayılı "Anayasa MahkemesininKuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun"un 53. maddesi hükümleriuyarınca, yasa, kanun hükmünde kararname veya Türkiye Büyük Millet Meclisiİçtüzüğü ya da bunların belirli madde veya hükümleri iptal kararının ResmiGazete'de yayımlandığı gün yürürlükten kalkar. Ancak, Anayasa Mahkemesi, iptalkararı ile meydana gelecek olan hukuksal boşluğu kamu düzenini tehditveya kamuyararının ihlal edici nitelikte görürse, boşluğun doldurulması için iptalkararının yürürlüğe gireceği günü ayrıca kararlaştırabilir.
Dava konusu 418 sayılı KHK'nin iptaline karar verilmesi ilemeydana gelen hukuksal boşluk kamu yararını olumsuz yönde etkileyecek nitelikteolduğundan, gerekli göreceği yeni düzenlemeleri yapması için Yasama organınasüre tanımak amacıyla iptal kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasındanbaşlayarak altı ay sonra yürürlüğe girmesi uygun bulunmuştur.
V- SONUÇ :
9.4.1990 günlü, 418 sayılı "Memurlar ve Diğer KamuGörevlileri ile İlgili Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde DeğişiklikYapılmasına Dair Kanun Hükmünde Kararname"nin :
A) Kararın "B" bölümünde sayılan hükümler dışındatümünün, dayandığı 12.10.1988 günlü, 3479 sayılı "3268 Sayılı Kanun ile3347 Sayılı Kanunda Değişiklik Yapılması 2954 Sayılı Kanunun Bir MaddesininDeğiştirilmesi Hakkında Kanun"un Anayasa Mahkemesi'nin 1.2.1990 günlü.Esas: 1988/64 , Karar: 1990/2 sayılı kararıyla iptal edilmiş olması nedeniyleAnayasa'ya aykırı olduğuna ve İPTALİNE, Servet TÜZÜN, İhsan PEKEL, Erol CANSEL,YAVUZ NAZAROĞLU ile Haşim KILIÇ'ın karşıoyları ve OYÇOKLUĞUYLA,
B) Aynı Kararname'nin ;
a- 3. maddesinde, 420 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 11., 12.ve 475 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 8. maddeleriyle,
b- 8. maddesinde, 420 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 13., 433sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 4., 450 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin1. maddeleriyle ,
c- 10. maddesinde, 433 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 5. ve475 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 9. maddeleriyle,
d- 18. maddesinde, 433 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 8.maddesiyle,
e- 20. maddesinde, 433 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 7. ve450 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 3. maddeleriyle,
f- 21. maddesinde, 433 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 6. ve475 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 10. maddeleriyle,
g- 24. maddesinde, 422 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 2. ve25.10.1990 günlü, 3670 sayılı Yasa'nın 11. maddeleriyle,
h- 37. maddesinde, 433 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 9.maddesiyle,
ı- 38. maddesinde, 433 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 12.maddesiyle,
i- Geçici 1. maddesinde, 433 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin15. ve 450 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 8. maddeleriyle yapılan değişikliklerle,
j- 29.5.1991 günlü, 3747 sayılı Yasa'nın 5. maddesinin yürürlüktenkaldırdığı 39. maddesinin dördüncü fıkrası.
Hakkında KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, OYBİRLİĞİYLE,
C) İptal nedeniyle oluşacak hukuki boşluğun doldurulması içinAnayasa'nın 153. ve 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve YargılamaUsulleri Hakkında Yasa'nın 53. maddeleri gereğince iptal hükmünün, kararınResmi Gazete'de yayımlanmasından başlayarak altı ay sonra yürürlüğe girmesine,OYBİRLİĞİYLE;
5.2.1992 gününde karar verildi.
Başkan
Yekta Güngör ÖZDEN
Üye
Yılmaz Ali EFENDİOĞLU
Üye
Servet TÜZÜN
Üye
Mustafa ŞAHİN
Üye
İhsan PEKEL
Üye
Selçuk TÜZÜN
Üye
Ahmet N. SEZER
Üye
Erol CANSEL
Üye
Yavuz NAZAROĞLU
Üye
Haşim KILIÇ
Üye
Yalçın ACARGÜN
KARŞIOYYAZISI
İnceleme konusu 418 sayılı KHK'nin dayanağı olan 3479 sayılı YetkiYasası, Anayasa Mahkemesi'nin 1.2.1990 günlü, Esas: 1988/64, Karar: 1990/2sayılı kararı ile iptal edilmiştir. Bu karar 21 Nisan 1990 günlü ResmîGazete'de yayımlanmıştır. Buna göre 9.4.1990 günlü, 418 sayılı KHK 3479 sayılıYetki Yasası'nın kapsamında olup, bu Yasa yürürlükte iken çıkarılmıştır.Çıkarıldıkları tarihte yürürlükte olan bir yetki yasasına dayanan kanunhükmünde kararnamelerin,daha sonra bu yetki yasası Anayasa'ya aykırı bulunarakiptal edilse bile, salt bu nedenle iptaline olanak görülmemektedir.
Nitekim Anayasa'nın 91. maddesinde açıkça yer almayan ancakAnayasa'ya uygun bir yorumla getirilen "önemli, ivedi ve zurunluolma" ölçütleri ilk defa 3479 sayılı Yetki Yasası'nın iptali kararındaAnayasa'ya aykırılık nedeni olarak yer almıştır. Bu ölçütler ancak kararınResmi Gazete'de yayımlanmasıyla bağlayıcı etkisini gösterir. Bundan önceyürürlüğe girmiş KHK'leri etkilemesi düşünülemez.
Yetki Yasası1nın, Anayasa'nın 91. maddesinde sayılanöğelerden birine aykırı olması nedeniyle iptali durumunda ise, buna dayananKHK'lerin iptalinin gerekeceği kuşkusuzdur. Ancak, Anayasa Mahkemesi'nce ilkdefa yetki yasası denetiminde uygulanan ve yorumlar getirilen söz konusu"önemli, ivedi ve zorunlu olma" ölçütlerinin, Anayasa MahkemesiKararının Resmî Gazete'de yayımlanmasından önce çıkarılan KHK'lere uygulanmasıve bu KHK'lerin bu nedenle iptaline gidilmesi istikrarsızlık, kararsızlık vegüvensizlik yaratacağından çoğunluk görüşüne katılmıyoruz.
Servet TÜZÜN
Üye
İhsan PEKEL
Üye
Erol CANSEL
Üye
KARŞIOYYAZISI
İnceleme konusu 418 sayılı KHK'nin dayanağı olan 3179 sayılı YetkiYasası, Anayasa Mahkemesi'nin 1.2.1990 günlü, Esas 1988/64, Karar 1990/2 sayılıkararı ile iptal edilmiştir. Bu karar 21.4.1990 günlü Resmi Gazete'deyayımlanmıştır.
Buna göre 9.4.1990 günlü 418 sayılı KHK, 3479 sayılı YetkiYasası'nın kapsamında olup, bu yasa yürürlükte iken çıkarılmıştır.Çıkarıldıkları tarihte yürürlükte olan bir yetki yasasına dayanan KHK'lerindaha sonra bu yetki yasası Anayasa'ya aykırı bulunarak iptal edilse bile, saltbu nedenle iptali gerekir mi'
Yetki Yasası'na Anayasa'nın 91. maddesinde sayılan öğelerdenbirine aykırı olması nedeniyle iptali durumunda, buna dayanan KHK'leriniptalinin gerekeceği kuşkusuzdur.
Bunun dışında 91. maddede açıkça gösterilen ilkelerden ayrı,(ivedi ve zorunlu olma gibi) bir yorumla Yetki Yasası'nın iptali ile bunadayanılarak çıkarılmış KHK'lerin de iptaline gidilmesi devlet hayatındaistikrarsızlık, kararsızlık ve güvensizlik yaratacağı açıktır. Bilindiği üzereiptal kararları geleceğe dönüktür, Kural olarak yayımlandıkları gündenbaşlayarak hüküm ifade ederler. Tersine durumda yetki yasasının yürürlüktebulunduğusürede, KHK ile yapılan düzenlemelerin, gerçekleştirdiği hukuksaldurumların ve kimi zaman kazanılmış hakların ihlâli sonucuna varılır. Bu daAnayasa Mahkemesi kararlarının geriye yürümeyeceği ilkesine aykırı düşer.
Yetki yasasının Anayasa'ya aykırılığı nedeniyle iptali, bu yasayadayanılarak çıkarılan KHK'ler kendiliğinden Anayasa'ya aykırı duruma düşürmez.İkisinin ayrı ayrı denetlenmesi yolu da bu sonucu göstermektedir.
Açıklanan nedenlerle 418 sayılı KHK'nin dayandığı yetki yasasınıniptal edilmiş olduğundan bahisle esasının incelenmesine geçmeden sadece"yasal dayanaktan yoksun kalması" sebebine dayalı çoğunluk görüşünekatılmıyorum.
Yavuz NAZAROĞLU
Üye
KARŞIOYYAZISI
10.11.1993 günlü, 21754 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan Esas1993/32, Karar 1993/32 sayılı karar nedeniyle yazılan Karşıoy Gerekçesini bukarar için de tekrarlıyorum.
Haşim KILIÇ
Üye