Anasayasa Mahkemesi - Norm Denetimi - E.1991/12, K.1991/9 Sayılı Karar - 12/04/1991

ANAYASAMAHKEMESİ KARARI

Esas Sayısı :1991/12

Karar Sayısı:1991/9

Karar Günü: 12.4.1991

R.G. Tarih-Sayı :02.05.1991-20859

İTİRAZ YOLUNA BAŞVURAN : Afyon İcra (Ceza) Hakimliği

İTİRAZIN KONUSU: 9.4.1932 günlü, 2004 sayılı İcra ve İflâsKanunu'na, 6.6.1985 günlü, 3222 sayılı Yasa'yla eklenen "352/a"maddesinin iptali istemidir.

I- OLAY:

12.4.1990 gününde düzenlenmiş, 17.9.1990 ödeme günlü, 90 binTl.lık emre muharrer senedin ödenmesi için 27.11.1990 gününde alacaklısıtarafından icraya konulmasıyla gönderilen ödeme emrine itiraz etmeyen ve yasalsüresi içinde mal beyanında bulunmayan borçlusunun İcra ve İflâs Yasası'nınilgili maddesi uyarınca cezalandırılması istemiyle alacaklı vekili İcra (Ceza)Hakimliğine başvurmuş; savunmasında borcunu ödemediğini ve mal beyanındabulunmadığını da doğrulayan borçlu sanık cezaverilirse ertelenmesi dileğiniaçıklamış; dosyayı inceleyen yerel mahkeme İcra ve İflâs Yasası'nın baktığıdavada uygulayacağı 352/a maddesini kendiliğinden Anayasa'ya aykırı görerekiptali için Anayasa Mahkemesi'ne başvurma kararı vermiştir.

III- YASA METİNLERİ:

A. İptali İstenen Yasa Kuralı:

9.6.1932 günlü, 2004 sayılı İcra ve İflâs Yasası'na 6.6.1985günlü, 3222 sayılı Yasa'nın 44. maddesiyle eklenen itiraz konusu"352/a" maddesi şöyledir:

"Madde 352/a- Bu Kanun uyarınca hükmolunan cezalar teciledilemez, hürriyeti bağlayıcı cezalar 647 sayılı Cezaların İnfazı HakkındaKanunun 4 üncü maddesinde yazılı para cezasına ve tedbirlere çevrilemez,failleri hakkında Türk Ceza Kanununun 119 uncu maddesi hükmü uygulanamaz."

B. İlgili Yasa Kuralı:

İcra ve İflas Yasası'nın itiraz konusu maddeyle ilgili, önce18.2.1965 günlü, 538 sayılı Yasa'nın 132. maddesiyle, sonra 6.6.19.85 günlü,3222 sayılı Yasa'nın 39. maddesiyle değişik 337. maddesinin son biçimi deşöyledir :

"Müddeti içinde beyanda bulunmak üzere mazereti olmaksızınicra dairesine gelmeyen veya yazılı beyanda bulunmayan borçlular, alacaklınınşikâyeti üzerine, tetkik mercii tarafından on günden bir aya kadar hafif hapiscezasıyla mahkûm edilir. Borçlunun haczi kabil mallarını alacaklının bildiğiveya bilmesi lazım geldiği ispat olunursa borçluya ceza verilmez.

162, 209, 216 ncı maddeler hükümlerine muhalefet eden müflishakkında da iflâs idaresinin vereceği müzekkere üzerine tetkik merciitarafından aynı ceza hükmolunur."

C. Dayanılan Anayasa Kuralı:

İtiraz yoluna başvuran Mahkemenin, aykırılık görüşünü dayandırdığıAnayasa'nın "Kanun önünde eşitlik" başlıklı 10. maddesi şudur:

"Madde 10.- Herkes, dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasİ düşünce,felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayırım gözetilmeksizin kanunönünde eşittir.

Hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz.

Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanunönünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar.",

IV- İLK İNCELEME:

Anayasa Mahkemesi İçtüzüğü'nün 8. maddesi gereğince yapılan ilkinceleme toplantısında, itiraz konusu maddeye ilişkin iptal isteminin AnayasaMahkemesi'nce daha önce işin özüne girilerek reddedilmiş olması karşısındabaşka bir husus üzerinde durulmadan esas yönünden, karar verilmesiuygunbulunarak ilk inceleme raporu, itiraz konusuyla ilgili dava dosyası içeriğininörnekleri, iptali istenen Yasa ve dayanılan Anayasa kurallarıyla bunlarıngerekçeleri ve ilgili öbür yasama belgeleri okunup incelendikten sonra gereğigörüşülüp düşünüldü:

1- Kendisine ödeme emri tebliğ edilmesine karsın ödeme yapmadığıgibi on günlük yasal süresi içerisinde mal beyanında da bulunmayan borçlusanığın cezalandırılmasını isteyen alacaklı vekilinin başvurusuna bakan İcra(Ceza) Hakimliği'nin itiraz yolunu izlemesi, Anayasa'nın 152. maddesiyle 2949sayılı Anayasa Mahkemesinin Kuruluşu ve Yargılama Usulleri Hakkında Yasa'nın28. maddesine uygundur.

2- Anayasa'nın 148. ve 2949 sayılı Yasa'nın 18. maddesine göre,itiraz konusu yasa maddesine ilişkin başvuruyu incelemek Anayasa Mahkemesi'ningörev ve yetkisi içindedir.

3- İtiraz konusu yasa kuralı, başvuruda bulunan Mahkemenin baktığıdavada borçlu-sanığın eylemi nedeniyle uygulanacak kuraldır.

4- Ancak, konu Anayasa Mahkemesi'nce daha önce incelenmiş ve işinesasına girilerek başvuru reddedilmiştir. İcra ve İflâs Yasası'nın 352/amaddesinin Anayasa'ya aykırı olmadığına ilişkin Anayasa Mahkemesi'nin 11.3.1986günlü, Esas: 1985/32, Karar: 1986/9 sayılı kararı, 9.5.1986 günlü, 19102 sayılıResmi Gazete'de yayımlanmıştır.

Anayasa'nın 152. maddesinin son fıkrası, Anayasa Mahkemesi'ninişin özüne girerek verdiği reci kararının Resmi Gazete'de yayımlanmasındansonra on yıl geçmedikçe aynı Yasa hükmünün Anayasa'ya aykırılığı savıylayeniden başvuruda bulunulamayacağını öngörmektedir.

Aynı konuda yeni bir başvurunun yapılabilmesi için, önceki kararınResmi Gazete'de yayımlanmasından başlayarak geçmesi zorunlu süre, eldeki işte,5 yıl, l ay, 4 gün eksikliğiyle 4 yıl, 10 ay, 26 gün olmuştur. On yıl geçmedenaynı konuda yeniden başvurma olanağı bulunmadığı gibi böyle bir başvurunedeniyle Anayasa'ya uygunluk denetiminin yapılması da olanaksızdır. YerelMahkemenin, anayasal süre dolmadan böyle bir başvuruda bulunmaya yetkisiyoktur.

İtirazın yetkisizlik nedeniyle reddine karar verilmelidir.

V- SONUÇ:

'9.6.1932 günlü, 2004 sayılı İcra ve İflâs Kanunu'na 6.6.1985günlü, 3222 sayılı Yasa'yla eklenen "352/a" maddesinin iptalineilişkin itirazın, başvuran mahkemenin yetkisizliği nedeniyle REDDİNE,

12.4.1991 gününde oybirliğiyle karar verildi.